Botë

DW: Gjermani: Për çfarë po i shpenzon Bundeswehri mliardat?

Published

on

 

Nina Werkhäuser/DW

Gjermania po shpenzon shuma rekord për armatimin. Bundeswehri po porosit armë dhe pajisje të reja në një masë të madhe. Ja disa shembuj konkretë.

Ushtria gjermane(Bundeswehr) ka në dispozicion më shumë se 108 miliardë euro sivjet – një shumë e madhe dhe e paprecedentë. Ushtria financohet nga buxheti aktual federal dhe nga fondet speciale për të cilat shteti merr hua.

Me këto para Bundeswehri, tek i cili është kursyer për dekada, duhet të bëhet përsëri i aftë për luftë. Kjo duhet të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur, pasi qeveria federale druhet se Rusia mund të jetë e aftë të nisë ndonjë sulm në territorin anëtar të NATO-s që në vitin 2029.

Çfarë blen Bundeswehr me miliardat? Dhe si funksionon armatimi i shpejtë?

Drone luftarake për herë të parë për Bundeswehrin

Për një kohë të gjatë, nuk kishte shumicë politike për blerjen e dronëve luftarakë. Por lufta në Ukrainë, në të cilën dronët janë një faktor vendimtar, ka çuar në një ndryshim të të menduarit në Gjermani. Për herë të parë në historinë e saj, ushtria gjermane do të porositë disa mijëra dronë luftarakë këtë vit. Porosia iu është dhënë me përparësi kompanive të reja të teknologjisë: startup-et Stark Defence nga Berlini dhe Helsing nga Mynihu do të marrin secila një porosi me vlerë deri në 300 milionë euro. Prototipet e konkurrentit Rheinmetall nuk i kanë bindur autoritetet e Bundeswehrit.

Do të blihen dronët kamikaze, të njohur në zhargonin teknik si “municione që ecin kot”. Dronët e pajisur me një kokë rakete përplasen në objektivin e tyre dhe vetëshkatërrohen gjatë këtij procesi. Ndër të tjera, me këto drona do të pajiset një brigadë e Bundeswehrit në Lituani, e cila po krijohet për të mbrojtur më mirë krahun lindor të NATO-s.

Mbrojtja kundër dronëve dhe armët lazer

Bundeswehri gjithashtu ka mangësi në mbrojtjen e tij kundër dronëve. Kjo duhet të zgjidhet duke kombinuar mbrojtje të ndryshme. Spektri varion nga pajisjet elektronike të bllokimit deri te automjeti i blinduar anti-ajror Skyranger 30, i cili gjithashtu mund të neutralizojë tufa dronësh.

Skyranger, i prodhuar nga koncerni Rheinmetall, është veçanërisht i rëndësishëm sepse ka gjithnjë e më shumë fluturime të dyshimta me dronë mbi Gjermani, përfshirë edhe mbi objektet e Bundeswehrit. Por ai mund të jetë i gatshëm për përdorim vetëm në vitin 2028. Skyranger do të bëhet sistemi kryesor i armëve të njësisë së sapoformuar kundërajrore të Bundeswehrit. Kjo njësi u shpërbë në vitin 2012 sepse u konsiderua se nuk ishte më e nevojshme.

Një armë e re lazer është planifikuar për mbrojtje kundër dronëve, kryesisht e rëndësishme për Marinën. Konkretisht, anijet kanë kapacitet të kufizuar për të ruajtur municione, dhe armët lazer kanë nevojë vetëm për energji elektrike. Një armë e tillë lazer për mbrojtje kundër dronëve, e zhvilluar nga kompanitë Rheinmetall dhe MBDA, tashmë ka kaluar fazën e testimit në Marinë. Tani është gjithashtu në listën e prokurimit të Bundeswehr.

Porosi edhe tek prodhuesit amerikanë

Edhe pse Bundeswehri blen kryesisht pajisjet e saj të reja nga prodhuesit gjermanë dhe evropianë të armëve, disa kontrata të mëdha janë lidhur edhe me koncernet amerikane. Për shembull, ajo për aeroplanin luftarak F-35A, i cili konsiderohet avioni luftarak më modern në botë. Qeveria gjermane porositi 35 copë nga gjigandi amerikan i mbrojtjes Lockheed Martin. Kostoja e të gjithë paketës, duke përfshirë armët dhe pjesët rezervë: gati dhjetë miliardë euro.

Një nga arsyet e zgjedhjes: F-35 mund të armatoset me bomba bërthamore amerikane në rast emergjence. Ky rol më parë luhej nga avionët Tornado të Bundeswehrit, të cilët së shpejti do të tërhiqen nga shërbimi për shkak të vjetërsisë së tyre. Flota gjermane F-35 bëhet kështu pjesë e ombrellës bërthamore të NATO-s mbi Evropën.

Përveç kësaj, Bundeswehri po blen edhe 60 helikopterë të rëndë transporti CH-47 Chinook nga koncerni amerikan Boeing. Në Evropë, thonë ekspertët, nuk ka produkt konkurrues me aftësi të tilla. Çmimi: 7.3 miliardë euro.

Nga Boeing vjen avioni i zbulimit detar P-8A Poseidon, i cili falë teknologjisë më moderne të sensorëve mund të monitorojë zona të mëdha detare dhe të zbulojë nëndetëse. Kopja e parë iu dorëzua Marinës Gjermane në vjeshtë. Sipas Ministrit të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD), ky avion mund të jetë kontributi i Gjermanisë për mbikëqyrje më të mirë të ujërave përreth Groenlandës, si pjesë e misionit të NATO-s.

Lajm për Bundeswehrin: projekti Uranos KI

Sistemet moderne të armëve nuk mund të imagjinohen më pa inteligjencën artificiale (IA). Se sa shumë po rritet rëndësia e saj, tregohet nga projekti Uranos KI, i cili do të pajisë brigadën Bundeswehr në Lituani.

Në krahun lindor të NATO-s, zona të mëdha duhet të monitorohen me saktësi ku futet në përdorim sistemi UI. Ai duhet të ndihmojë në analizimin e sasive të mëdha të të dhënave të mbledhura nga sensorë të ndryshëm. Kjo, për shembull, mund të lehtësojë zbulimin e dronëve armik. Detajet e projektit mbahen sekret nga Ministria e Mbrojtjes për arsye të mira.

Fregata F126: probleme me një projekt prestigjioz

Rasti i fregatës F126 tregon se jo të gjitha projektet e mëdha të kushtueshme ecin gjithmonë mirë. Pasi projektimi i anijes më të madhe luftarake të Marinës u prit me entuziazëm, zhgënjimi u shfaq shpejt gjatë ndërtimit. Kontraktori kryesor, kantieri holandez i anijeve Damen Naval, dështoi të zbatonte planet. Sipas raporteve të medias, rreth 1.8 miliardë euro janë investuar tashmë në F126. Projekti mund të kthehet në “gropë të miliardave”, kanë frikë politikanët e opozitës.

Tani kompania gjermane Naval Vessels Lürssen (NVL) duhet të marrë përsipër projektin dhe të shpëtojë atë që është ende e mundur. Por, meqenëse marina ka nevojë urgjente për fregata të reja për shkak të angazhimeve të NATO-s, po planifikohet një zgjidhje kalimtare.

Bundeswehri dëshiron të blejë fregata shtesë të tipit MEKO A-200 nga TKMS, prodhuesi më i madh i anijeve luftarake në Gjermani. Meqenëse ky model është ndërtuar tashmë për eksport, planet janë të plota. Por edhe kjo “zgjidhje kalimtare” sigurisht kushton shtesë, Bundestagu tashmë miratoi 7.8 miliardë euro shtesë për të vitin e kaluar.

Uniforma të reja për ushtarët e ardhshëm

Edhe për uniformat e reja dhe pajisjet personale, Bundestagu miratoi një shumë të madhe në fund të vitit të kaluar – për një total prej 460.000 ushtarësh. Kritikët kanë pyetur nëse kjo është e tepërt, pasi Bundeswehri aktualisht ka vetëm rreth 184.000 anëtarë. Por numri i ushtarëve duhet të rritet ndjeshëm, përfshirë rezervat, në 460.000 burra dhe gra. Kjo mund të zgjasë me vite, por uniformat do të jenë të disponueshme në numër të mjaftueshëm gjithsesi. Kur ushtarë të rinj bashkohen me shërbimin, “nuk mund t’i veshim me pantallona sportive”, shpjegoi Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius.

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Goditet ura e dytë kryesore në Kiev, Klitschko paralajmëron për situatë “dramatike”

Published

on

By

Një sulm rus ka goditur një urë të dytë kryesore në Kiev, ka bërë të ditur kryetari i bashkisë, Vitali Klitschko, ndërsa Rusia po intensifikon sulmet mbi infrastrukturën kritike në kryeqytetin ukrainas, raporton BBC.

Sulmi të shtunën në mëngjes dëmtoi shtresën e rrugës dhe linjat ajrore të trolejbusëve në Urën Veriore (Northern Bridge), deklaroi Klitschko, duke shkaktuar bllokimin e qarkullimit të automjeteve.

Goditja vjen pasi një tjetër urë kyçe e qytetit, Ura e Jugut, u shënjestrua disa herë nga dronët rusë të enjten dhe të premten. Klitschko më herët paralajmëroi se sulme të tilla po e “shqyejnë Kievin”.

Urat e Veriut dhe të Jugut lidhin pjesët lindore dhe perëndimore të kryeqytetit dhe nuk ishin goditur kurrë më parë para të enjtes, gjë që sinjalizon një fazë të re në strategjinë e Moskës.

Sulmet mbi Urën e Jugut kanë shkaktuar kaos të madh në transport që nga e enjtja, me pezullimin e qarkullimit të metrosë dhe makinave mbi të. Shumë nga banorët e qytetit — i cili numëron rreth tre milionë banorë — mbështeten te metroja për të udhëtuar përmes qytetit.

Në sulmin e së enjtes, një dron rus goditi kabllot e urës Pivdennyi në Kiev.

Duke shkruar në Telegram të shtunën, Klitschko tha: “Goditje në Urën e Veriut. Shërbimet e urgjencës janë rrugës.”

“Qarkullimi në urë nga bregu i majtë në të djathtin për momentin është i bllokuar,” shtoi ai.

Sulmet e mëparshme në Urën e Jugut shtynë këshillin e mbrojtjes të Kievit të mbante një mbledhje krize të premten, pas së cilës Klitschko paralajmëroi se qyteti ndodhet në një “situatë shumë dramatike”, ndërsa Moska po godet “infrastrukturën kritike, logjistikën, strehimin” dhe objekte të tjera kyçe.

Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se Rusia po vepron si përgjigje ndaj sulmeve të Ukrainës mbi objektet energjetike ruse, me gjithë faktin se ishte vetë Moska ajo që kishte nisur e para sulme të tilla.

Pas sulmit në Urën e Jugut, udhëtarët përshkruan se si pluhuri nga vala e shpërthimit hyri në vagonin e tyre përmes sistemit të ventilimit.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Putin ka vendosur që “tashmë nuk ka rregulla” gjatë sulmeve ndaj Ukrainës.

Në një intervistë për Financial Times, ai tha: “Rusët dështuan të na pushtojnë. Kështu që tani po kryejnë sulme masive dhe vrasje masive.”

Ai shtoi: “Ata duan të shkatërrojnë urat tona… qendrat tona të të dhënave, internetin, rrjetet celulare, spitalet, kopshtet, shkollat, universitetet — gjithçka. Ata duan që njerëzit të ikin nga qytetet e tyre.” /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Piloti hero parandalon tragjedinë në ajër: Detaje nga sulmi dramatik brenda avionit të “FlyDubai”

Published

on

By

Kapiteni indian Smit Machchhar është shndërruar në heroin e ditës pasi parandaloi një katastrofë ajrore me më shumë se 170 pasagjerë në bord, gjatë fluturimit të kompanisë “FlyDubai” nga Dubai drejt Tel Avivit. Ngjarja dramatike ndodhi në ajër kur bashkëpiloti e sulmoi atë me thikë dhe u përpoq të merrte kontrollin për ta rrëzuar me shpejtësi mjetin fluturues.

Pavarësisht plagëve të rënda, kapiteni Machchhar gjeti forcën të reagonte ndërsa avioni po humbiste lartësi me shpejtësi marramendëse. I shtrirë në dyshemenë e kabinës, ai arriti të hapte derën nga brenda, duke u dhënë mundësi pasagjerëve dhe pjesës tjetër të ekuipazhit të ndërhynin me shpejtësi për ta neutralizuar sulmuesin.

Pas marrjes së kontrollit të situatës, dy pilotë rezervë — të cilët po udhëtonin si pasagjerë — morën drejtimin e avionit dhe realizuan një ulje emergjente të sigurt në aeroportin e Tabukut, në veriperëndim të Arabisë Saudite.

Kapiteni, i cili ka një përvojë 17-vjeçare në aviacion, u dërgua menjëhirë në spital dhe aktualisht ndodhet në gjendje të qëndrueshme shëndetësore në Abu Dhabi. Gjatë një video-telefonate me kryeministrin indian Narendra Modi, ai u shpreh se nuk mund të lejonte kurrsesi që pasagjerët të vdisnin. Reagimi i tij është cilësuar si heroik edhe nga Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa në të gjithë Indinë dhe rrjetet sociale gjakftohtësia e tij po vlerësohet si shembull i jashtëzakonshëm i përkushtimit profesional. /E.A/

Continue Reading

Botë

Protestat përshkallëzohen në Francë, rreth 400 shkolla mbyllen të premten

Published

on

By

Rreth 400 shkolla dhe institucione arsimore në Francë pritet të mbeten të mbyllura të premten, pasi protestat studentore, të nisura fillimisht për shkak të problemeve në sistemin arsimor, janë përshkallëzuar në dhunë në disa qytete të vendit.

“Ka pak më shumë se 400 shkolla dhe institucione të tjera arsimore që, sipas informacioneve që kam, do të mbyllen”, deklaroi ministri francez i Arsimit, Edouard Geffray, në një intervistë.

Sipas Reuters, duke iu referuar një burimi pranë kryeministrit francez, Sebastien Lecornu, agjencitë e inteligjencës u thanë zyrtarëve në një takim të krizës të enjten se lëvizja protestuese ishte nxitur nga politikanë të së majtës ekstreme, përfshirë anëtarë të partisë La France Insoumise (LFI).

Ligjvënësi i LFI-së, Louis Boyard, i ka mohuar këto pretendime në deklaratat e tij për mediat franceze.

Protestat, të cilat nisën muajin e kaluar në rajonin e Parisit, u nxitën nga pakënaqësitë për mungesën e mësuesve dhe gjendjen e rënduar të disa ndërtesave shkollore. Ato janë përhapur gradualisht në pjesë të ndryshme të vendit dhe janë shoqëruar me përplasje, dhjetëra të plagosur dhe qindra arrestime nga policia.

Sipas Reuters, gjatë së enjtes protestuesit dogjën zjarre në të paktën dy shkolla të mesme. Në një tjetër shkollë në qytetin jugor të Marsejës, disa mësues u spërkatën aksidentalisht me benzinë, sipas autoriteteve.

Ndërkohë, në Strasburg, në lindje të Francës, të paktën një automjet u dogj, ndërsa në Tuluzë, në jugperëndim të vendit, policia u përlesh me protestuesit e rinj.

Autoritetet franceze po përpiqen të frenojnë përshkallëzimin e protestave, ndërsa mbyllja e qindra institucioneve arsimore pritet të ndikojë ndjeshëm në zhvillimin normal të mësimit të premten.

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Trump paralajmëron ndalimin e eksportit të naftës dhe kërkon nga Evropa të hapë rezervat

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara të Amerikës po shqyrtojnë mundësinë e bllokimit të eksporteve të naftës (dizel) për shkak të krizës globale dhe rritjes së çmimeve, ndërsa Presidenti Donald Trump ka deklaruar se mund t’u kërkojë vendeve evropiane të lirojnë një pjesë të rezervave të tyre strategjike, raporton BBC.

Këto deklarata pasojnë thirrjen e Sekretarit të Thesarit amerikan, Scott Bessent, i cili i kërkoi Evropës të përgatitet menjëherë për nxjerrjen në treg të këtyre furnizimeve, duke argumentuar se “fermerët, kamionistët dhe bizneset amerikane nuk duhet të mbajnë barrën” e çmimeve që po fluturojnë.

Uashingtoni ka kërcënuar se do të kufizojë eksportet e dizelit pas rritjes drastike të kostove si pasojë e luftës në Iran. Kjo çështje është kthyer në një nga temat kryesore për votuesit amerikanë në prag të zgjedhjeve të rëndësishme nëntoriane për Kongresin.

Shtetet e Bashkuara janë një furnizues kyç i dizelit në nivel global, duke eksportuar nga 1.2 deri në 1.5 milionë fuçi në ditë. Ekspertët paralajmërojnë se një ndalim i mundshëm i dërgesave jashtë vendit do të rriste edhe më shumë presionin mbi çmimet në shtetet e tjera.

“Po e mendojmë shumë seriozisht,” tha Trump gjatë vikendit lidhur me bllokimin e eksporteve, ndërsa të enjten shtoi se mund t’u kërkojë partnerëve evropianë përdorimin e rezervave të tyre.

“Partnerët tanë evropianë duhet të përpe shpejtojnë përmbushjen e angazhimeve të tyre ekzistuese dhe të vënë menjëherë në dispozicion furnizime shtesë për të trajtuar ndërprerjet aktuale,” shkroi Bessent në rrjetet sociale.

Evropa dhe Britania në bisedime urgjente

Të enjten, Mbretëria e Bashkuar zhvilloi bisedime me partnerët evropianë për një përgjigje të koordinuar ndaj një ndalimi të mundshëm nga SHBA-ja.

Sipas të dhënave nga organizata e automobilizmit RAC, çmimet e dizelit në Britani të Madhe arritën nivele rekorde këtë javë, duke prekura kufirin e 2 paundëve për litër.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian konfirmoi se po zhvillohen “shumë telefonata dhe takime” për situatën e dizelit, përfshirë kontakte të nivelit të lartë me administratën amerikane. Nga ana tjetër, zyrtarët britanikë theksuan se vendi ka një furnizim të qëndrueshëm, por pranuan se çmimet pritet të rriten më tej.

Pse po rriten çmimet globale?

Çmimet e benzinës dhe dizelit në mbarë botën janë rritur ndjeshëm që nga shpërthimi i luftës SHBA-Izrael në Iran në muajin shkurt.

Mbyllja e ngushticës strategjike të Hormuzit — përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit në botë — ka bllokuar rrugët kryesore të transportit dhe ka çuar në shtrenjtimin e të gjitha nënprodukteve të naftës në tregjet ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Të kërkuara