Lajmet

DW: Bosch, Microsoft dhe gara për inteligjencën artificiale

Published

on

Bosch dhe Microsoft: mundësi apo rrezik? Kur korporatat e mëdha bashkëpunojnë me gjigantët e teknologjisë në fushën e inteligjencës artificiale

Bosch është plotësisht i përkushtuar ndaj inteligjencës artificiale dhe po punon ngushtë me Microsoft për këtë qëllim. Megjithatë, ekspertët digjitalë paralajmërojnë se industria gjermane po ekspozohet ndaj varësisë së tepruar nga gjigantët amerikanë të teknologjisë, shkruan “Duetsche Welle”.

Nga pompa e presionit të lartë deri te kandelat: te Bosch-i, çdo produkt tashmë është i lidhur në një mënyrë apo tjetër me inteligjencën artificiale. Kjo është ajo që pretendon vetë kompania – dhe me këtë nënkupton që produktet ose përfshijnë inteligjencë artificiale, ose janë prodhuar duke e përdorur atë.

Prandaj, inteligjenca artificiale është tashmë e pranishme në një formë apo tjetër në të gjitha ambientet e Bosch-it, por veçanërisht në ambientin në Stuttgart-Feuerbach. Është pikërisht aty ku testohen aplikacione të shumta të inteligjencës artificiale para se të zbatohen globalisht. Që nga fillimi i vitit, Bosch ka bashkëpunuar me kompaninë amerikane Microsoft për këtë qëllim.

 Nga Feuerbach-u shvab drejt botës

Konkretisht, kjo merr formën e asaj që njihet si ‘mbledhja e mëngjesit’ në fabrikën e Bosch-it në Feuerbach. Gjatë kësaj mbledhjeje, shefi i ekipit takohet me stafin e tij. Por IA ka hyrë tashmë në lojë më parë, në formën e një ‘agjenti’. Ky është një lloj asistenti digjital i aftë jo vetëm t’u përgjigjet pyetjeve, por edhe të kryejë detyra në mënyrë të pavarur.

Ky agjent po testohet aktualisht në Feuerbach dhe është, në veçanti, rezultati i bashkëpunimit me Microsoft-in. Agjenti specifik i takimit të mëngjesit identifikon automatikisht rreziqet kryesore të lidhura me prodhimin bazuar në të dhënat, i vlerëson ato dhe formulon rekomandime të përshtatshme.

Për ta bërë këtë, IA nuk analizon thjesht 24 orët e fundit, por parashikon edhe 24 orët e ardhshme. Sipas Bosch-it, agjenti lehtëson kështu ngarkesën e punës së drejtuesve të ekipeve. Me fjalë të tjera: fitim në produktivitet.

Sipas Elisabeth Schwarz-it, drejtoreshës së digjitalizimit të prodhimit në fabrikën e Feuerbach-ut, kjo tashmë po jep rezultate: krahasuar me modelin e vjetër, takimi i mëngjesit me asistencë digjitale po u kursen drejtuesve të ekipeve tetë orë në javë. Prandaj, ata mund t’ia kushtojnë këtë kohë detyrave të tjera si menaxhimit të stafit dhe iniciativave për përmirësim.

 

Mbrojtja e të dhënave ‘jashtëzakonisht e rëndësishme’ për Bosch-in

Sipas një zëdhënësi të Bosch-it, bashkëpunimi funksionon si më poshtë: Microsoft-i kryesisht ofron infrastrukturën IT dhe softuerike, ndërsa Bosch furnizon të dhënat e prodhimit.

Përsa i përket mbrojtjes së të dhënave dhe varësisë nga Shtetet e Bashkuara, Bosch-i deklaron: ‘Sovraniteti i të dhënave mbetet tek Bosch-i.’ Një zëdhënës i kompanisë shton: ‘Në të gjitha proceset e biznesit, Bosch garanton privatësinë, mbrojtjen e të dhënave personale dhe sigurinë e të gjitha informacioneve tregtare, në përputhje me kërkesat ligjore.’

Çështja e sigurisë së të dhënave është ‘jashtëzakonisht e rëndësishme’ për Bosch. Bosch-i gjithashtu operon fabrika në SHBA, Azi dhe pjesë të tjera të Evropës. Pengesat kryesore qëndrojnë kryesisht në rregullat. “Europa ka rregullore relativisht të rrepta në lidhje me përdorimin e inteligjencës artificiale,” shpjegon zëdhënësi i Bosch-it:

Në Evropë, ne duhet të sigurojmë që udhëzimet për përdorimin e inteligjencës artificiale të mos zbatohen këtu shumë rreptësisht, pasi kjo mund ta bëjë Evropën më pak tërheqëse si vend biznesi përballë konkurrencës globale.”

 Bosch-i po zhvillon zgjidhjet e veta të inteligjencës artificiale

Megjithatë, sipas deklaratave të veta, Bosch-i po zhvillon gjithashtu zgjidhjet e veta të inteligjencës artificiale dhe i bën ato të disponueshme për kompani të tjera. Janë zhvilluar disa agjentë përmes platformës ‘Manufacturing Co-Intelligence’, të cilën Bosch e zhvilloi në bashkëpunim me Microsoft-in.

‘Shopfloor Agent’ është një shembull i tillë: sipas Bosch-it, ai zbulon më shpejt defektet, identifikon shkaqet e tyre dhe sugjeron masa korrigjuese. Kjo redukton ndjeshëm kohën e ndalimit dhe ngarkesën administrative në linjën e prodhimit.

Sipas Bosch-it, kjo inteligjencë artificiale është, për shembull, tashmë në përdorim në Sick AG në Villingen-Schwenningen, një prodhues global i sensorëve për fabrikat, logjistikën dhe teknologjitë e automatizimit. Inteligjenca artificiale është çelësi për të siguruar qëndrueshmërinë afatgjatë të industrisë gjermane dhe evropiane përballë konkurrencës globale, thotë Tanja Rückert, Drejtoreshë Menaxhuese në Bosch

 Varësitë e tepruara: A nuk ka nxjerrë mësime Bosch-i?

Mirko Ross, ekspert digjital, ka një qëndrim kritik ndaj bashkëpunimit midis Bosch-it dhe Microsoft në fushën e inteligjencës artificiale. Ross këshillon kompanitë për sigurinë kibernetike, ndër të tjera. Kur u intervistua nga SWR, ai shkroi: “Ky njoftim sugjeron se, kur bëhet fjalë për varësinë, Bosch nuk ka mësuar asgjë, ose shumë pak, nga përvojat e kaluara me sistemet operative, aplikacionet e biznesit dhe cloud-in.”

Sipas Ross, Microsoft dhe qeveria amerikane përcaktojnë se kush ka akses në inteligjencën artificiale me performancë të lartë. “Kompanitë gjermane janë tashmë në disavantazh sot për shkak të kufizimeve të eksportit, në atë masë që modelet e gjeneratës së fundit ose disa veçori u mohohen atyre, ose mund të përdoren vetëm nga kompanitë amerikane.

“Microsoft tashmë përdor pozitat dominuese në treg për të vendosur çmimin për përdorimin e softuerit kritik për biznesin – duhet të presim që e njëjta gjë të ndodhë edhe me inteligjencën artificiale,” shpjegon Ross.

 IA: teknologji kyçe për të ardhmen

Ross e konsideron IA-në një teknologji kyçe për të ardhmen, një që do të ketë një ndikim vendimtar në produktivitet dhe konkurrueshmëri. “Mosinvestimi në zgjidhje sovrane në këtë fushë sjell rreziqe të konsiderueshme,” vazhdon Ross.

Ross dëshiron që industria gjermane të investojë masivisht në zgjidhje evropiane të inteligjencës artificiale. Ai beson se “fondet që Bosch-it po investon te Microsoft-i do të sillnin një fitim shumë më të mirë afatgjatë nëse do të investoheshin në modele dhe mjete evropiane të inteligjencës artificiale”.

Continue Reading

Lajmet

UBT pret nesër Kongresin e 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ)

Published

on

By

Nesër në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së do të nisë punimet Kongresi i 67-të i Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ), i cili do të zhvillohet deri më 23 tetor 2026.

Ky ngjarje e nivelit të lartë organizohet nga “Quality Kosova” – anëtare e rregullt e EOQ-së që nga viti 2013 – dhe do të mbledhë në Kosovë profesionistë, akademikë, ekspertë dhe përfaqësues institucionalë nga mbarë bota.

Me temën kryesore “Shaping Quality for a Smart, Sustainable and Resilient Future – Quality, Growth, Human Values and Trust in the Age of AI”, kongresi do të shërbejë si një platformë ndërkombëtare për të diskutuar të ardhmen e menaxhimit të cilësisë, transformimin digjital dhe zhvillimin e institucioneve. Vëmendje e veçantë gjatë takimeve do t’i kushtohet ndikimit të inteligjencës artificiale në arsim, shëndetësi, financa, industri e qytete të mençura, si dhe rëndësisë së besimit e vlerave njerëzore në ndërtimin e sistemeve të qëndrueshme.

Përmes këtij organizimi, EOQ dhe Quality Kosova synojnë të nxisin shkëmbimin e praktikave më të mira dhe krijimin e urave të bashkëpunimit ndërmjet komunitetit akademik, sektorit privat dhe institucioneve publike. Pritja e këtij eventi nga UBT dëshmon angazhimin e saj të vazhdueshëm për promovimin e standardeve ndërkombëtare, duke fuqizuar potencialin inovativ të Kosovës dhe lidhjen e ekspertizës vendore me rrjetet globale.

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti udhëton drejt Malit të Zi për të përfaqësuar Kosovën në Samitin e Procesit të Berlinit

Published

on

By

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ka udhëtuar sot drejt Malit të Zi për të përfaqësuar vendin në Samitin e Procesit të Berlinit.

Gjatë punimeve të këtij samiti, i cili mbledh drejtues të rajonit dhe të Bashkimit Evropian, do të diskohen hapat drejt bashkëpunimit rajonal dhe integrimit evropian.

Në kuadër të këtij organizimi, kryeministri Kurti do të zhvillojë një sërë takimesh bilaterale me krerë shtetesh, zyrtarë të lartë dhe përfaqësues të institucioneve ndërkombëtare.

Ky takim i nivelit të lartë shërben si një mundësi e rëndësishme për të forcuar bashkëpunimin politik e ekonomik, si dhe për të shpalosur qëndrimet e Kosovës në arenën rajonale e evropiane.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

21 tetor 1993

Nga fshati Stançiq u shpërngulën dhjetë familje

Disa fshatra të Karadakut, komuna e Gjilanit, në zonën kufitare ndërmjet Kosovës dhe Maqedonisë, pas njohjes së këtij shteti, janë vënë në një trajtim të posaçëm ushtarak e policor. Njëri nga më të goditurit, gjthsesi, është Stançiqi, prej ku, në katër-pesë muajt e fundit, u shpërngulën dhjetë familje shqiptare në rrethinën e Kumanovës e të Shkupit, për shkak të lidhjeve farefisnore e gjeografike me këto treva. Për shkak të presionit policor e ushtarak në këtë brez kufitar, ka rrezik për shpërngulje edhe më të mëdha nga fshatrat përreth kësaj zone.

Sipas të dhënave të Këshillit për mbrojtjen e të drejtave e lirive të njeriut në Gjilan, për këto arsye, prej qershorit e deri para dy ditësh, nga Stançiqi u shpërngulën familjet e Kadri Bajramit (me 8 anëtarë), Destan Bajramit me 11 anëtarë, Shefki Dautit me 6 anëtarë, Isuf Veliut me 10, Salih Ajetit, gjithashtu me 10 anëtarë, pastaj familjet e Sejdi Osmanit, Baftiar e Naip Osmanit, Fehmi Murselit dhe familja e Rabit Latifit. Pra, një lagje e tërë shqiptarësh braktisi fshatin e lindjes dhe u vendos në Haraqinë, Qerkez, Kumanovë e gjetiu nëpër Maqedoni, pos dy familjeve të fundit, të cilat u vendosën në Zhegër, përkatësisht në Gjilan, njofton gazeta e sotme “Bujku”.

 

21 tetor 1994

Në komunën e Mitrovicës në nëntë muajt e fundit u bastisën 228 familje

Në komunën e Mitrovicës në nëntë muajt e fundit, policia serbe kryesisht nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi gjithësej 228 familje shqiptare, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Mitrovicë.

Policia serbe gjatë kësaj kohe ndërhyri 44 herë në institucione shkollore, në pyetje i mori 46 persona, plaçkiti 55 tregtarë dhe qytetarë shqiptarë, i konfiskoi 22 pasaporta, maltretoi në forma të ndryshme 39 persona, nën pretekst të dorëzimit të armëve dhe në forma të tjera i arrestoi dhe i mbajti deri në 3 ditë në burg 140 persona, u bë hapja e procedurave gjyqësore kundër 33 personave, u rrahën 218, u dënuan me burg 12 persona, ndërsa u dërguan me dhunë në ushtrinë serbe 13 të rinj shqiptarë.

21 tetor 1995 

New York Times: A është në rend eksplodimi në Kosovë?

Gazeta autoriative amerikane “The New York Times” botoi në numrin e sotëm (21 tetor 1995) një vështrim për Kosovën të autorit Julie Mertus (Xhuli Mertës) me titull “A është në rend eksplodimi në Kosovë?”. Në artikull thuhet:

“Iniciativa paqësore amerikane në ish-Jugosllavi po sjell një lehtësim të nevojshëm në Bosnjë-Hercegovinë, por ajo gjithsesi nuk do të arrijë të vendosë paqe afatgjatë në Ballkan po qe se në negociata nuk përfshihen të gjithë liderët e grupeve më të mëdha etnike në rajon. Duke i dhënë përparësi pragmatizmit para drejtësisë, ndihmëssekretari amerikan i shtetit Hollbruk e ka lënë pasdore përbërësin kryesor në zgjidhjen e problemit të Ballkanit: shqiptarët etnikë në Kosovë.

Ndonëse shqiptarët përbëjnë më tepër se 85 për qind të popullsisë së Kosovës, e cila ishte rajon autonom në ish-Jugosllavi, ata qe një kohë të gjatë po kontrollohen nga minoriteti etnik serb.

Presidenti serb Sllobodan Millosheviq hypi në pushtet pas një fjalimi në Kosovë më 1989 me të cilin ai denonconte, siç thoshte ai, brutalitetin e shqiptarëve ndaj serbëve të Kosovës. Fjalët e tij çuan në një dhunë të tmerrshme policore kundër shqiptarëve; arrestime masive, gjykime të montuara në bazë të deklaratave të nxjerra me dhunë. Shumë shqiptarë u përzunë nga puna pasi që refuzonin të nënshkruanin deklarata të lojalitetit ndaj Jugosllavisë së re.

Kështu, shqiptarët kanë organizuar shoqërinë e tyre paralele dhe shkollat, spitalet, qeveritë lokale etj. Komisioni i të Drejtave të Njeriut i OKB-së thotë: “Pjesa dërrmuese e popullsisë jeton me frikë konstante”.

Millosheviqi ka kundërshtuar të bisedojë rreth Kosovës në takimet ndërkombëtare, duke e quajtur këtë çështje të brendshme. Ai ka penguar OKB-në që të njohë Ibrahim Rugovën, i zgjedhur kryetar i Kosovës në zgjedhjet e vitit 1992, të cilat nuk njihen nga autoritetet serbe. Nëse përkrahja për presidentin Millosheviq në Serbi bie pas marrëveshjes paqësore në Bosnjë dhe disfatave ushtarake në Kroaci, ai mund të përpiqet të forcojë pushtetin e vet duke provokuar një konflikt në Kosovë. Luftimet në Kosovë padyshim do të përhapeshin në Shqipëri dhe do të mund të përfshinin edhe Maqedoninë (me 23 për qind popullsi shqiptare), Greqinë dhe Bullgarinë. Në rrafshin diplomatik, kjo do të vinte Amerikën kundër Rusisë, e cila mbështet regjimin serb në Kosovë.

Për të evituar këtë skenar, Kosova duhet të jetë e pranishme në tryezën ndërkombëtare të negociatave. Kjo mund të arrihet vetëm po qe se Shtetet e Bashkuara e injorojnë qëndrimin e OKB-së, sipas të cilit Qeveria e zgjedhur e shqiptarëve të Kosovës nuk meriton karrikë në tryezën e negociatave.

Një rol negociues (i SHBA-ve) nuk është i pamundur. Shtetet e Bashkuara, të brengosura për Kosovën, kanë dërguar atje miliona dollarë në vit për shërbime shëndetësore.

Për më tepër, tashmë është bërë presedan që të bisedohet me liderë të cilët nuk udhëheqin shtete të njohura ndërkombëtarisht. Zoti Holbruk po rropatet me Radovan Karaxhiqin dhe Ratko Mlladiqin, liderë të serbëve të Bosnjës, të cilët akuzohen për krime të luftës. Prandaj, zoti Rugova nuk mund të përjashtohet nga negociatat vetëm pse ka fituar në zgjedhjet “e paligjshme”.

Çka mund të shpresojnë shqiptarët e Kosovës? Shtetet e Bashkuara do të duhej së paku të përkrahnin kërkesat e tyre për mbikëqyrje ndërkombëtarë të shkeljeve drastike të të drejtave të njeriut. Zoti Rugova, sipas të gjitha gjasave, po ashtu do të kërkojë një palë të tretë, helmetkaltërit e OKB-së ose trupat e NATO-s, për të ndihmuar normalizimin e një procesi në rajon, i cili do të zbuste praninë policore serbe dhe do të mundësonte rihapjen e shkollave lokale, spitaleve, shërbimeve qeveritare e të tjera. Duhet të jemi të sigurtë se një vend rreth tavoline për shqiptarët do ta iritonte Millosheviqin, por të përpiqesh të arrish paqe në Ballkan pa e pasë shqyrtuar çështjen e Kosovës është sikur të përpiqesh ta fikësh zjarrin duke e lënë thëngjillin të ndezur”, përfundon shkrimi i autorit Xhuli Mertës, që po shkruan një libër për Kosovën.

 

21 tetor 1997 

Policët e stacionuar në Morinë keqtrajtojnë kalimtarët

Që nga 17 tetori, Skenderaj e sidomos rruga në drejtim të Gllogocit po vërshohet nga patrulla të policisë, të përcjella me autoblinda e armatim të ndryshëm. Viktimë e policëve janë të gjithë qytetarët që kalojnë në këtë drejtim pas orës 20.

KI i Degës së LDK-së në Skenderaj njofton se tash pesë netë me radhë policët stacionohen në afërsi të deposë së materialit ndërtimor të Nuredin e Kajtaz Deliut nga Rrezala, e cila ndodhet në fshatin Morinë. Në këtë vend policia nga orë 20 deri në orën 24 maltreton kalimtarët. Nga policët ka pësuar rëndë edhe vetë Kajtazi. Policët madje djegin dërrasa dhe material tjetër të kësaj depoje, duke dëmtuar kështu pronarët e deposë edhe materialisht.

Në këtë vend, më 17 tetor u keqtrajtuan Petrit Murtezaj, student nga Klina e Poshtme, Vezir Ymeri nga Kopriva e Mitrovicës dhe Bajram Haziraj nga Llausha. Ata po udhëtonin me veturë dhe u keqtrajtuan pa ndonjë pretekst. Në Morinë u keqtrajtuan rëndë edhe Musa, Musdtafë e Mehdi Koca nga Polaci dhe Tafil e Daut Gjinofci nga Makermali.

Po në Morinë, siç njofton KI i Degës së LDK-së në Gllogoc, më 17 tetor, pas orës 22, u keqtrajtua fizikisht edhe Adem M. Kiqina (40) nga Baica e kësaj komune, punëtor në Ferronikel. Sipas deklaratës së tij, këtu është keqtrajtuar edhe një punëtor tjetër.

21 tetor 1998

Vdiq edhe një anëtare e familjes Deliu nga Obria e Epërme

Mbrëmë, në shok dhomën e spitalit të Prishtinës vdiq Bedrie Deliu (25) nga Obria e Epërme e Skënderajt, nënë e katër fëmijëve.

Burime nga spitali bëjnë të ditur se ajo ishte sjellë në spital me lëndime të rënda në kokë, si pasojë e torturës fizike.

Bedria është anëtare e familjes Deliu, 25 pjesëtarë të së cilës u vranë e u masakruan gjatë një aksioni të forcave serbe në fund të muajit të kaluar.

Foto: New York Times

 

Continue Reading

Lajmet

Bedri Hamza jep dorëheqje nga pozita e kryetarit të PDK-së

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka njoftuar sot zyrtarisht Kryesinë e partisë për dorëheqjen e tij të parevokueshme nga pozita e kryetarit.

Sipas njoftimit zyrtar, ky vendim merr rrugë për të lejuar fillimin e një procesi të ri zgjedhor brenda PDK-së, ku anëtarësia do të vendosë për drejtimin e ardhshëm të subjektit politik, me fokus të veçantë në hapjen e hapësirave dhe marrjen e përgjegjësive nga të rinjtë.

Hamza nënvizoi se përpjekjet e tij drejtuese nga viti 2020 pas dërgimit në Hagë të ish-drejtuesve të PDK-së përfshirë sfidat elektorale në Mitrovicë dhe kandidimet për kryeministër, kanë ardhur gjithmonë si rezultat i përgjegjësisë ndaj partisë e vendit dhe jo nga ambiciet personale. Ai nëvizoi se gjatë mandatit të tij ka pasur prioritete ruajtjen e unitetit të brendshëm dhe besimin e votuesve.

Gjatë fjalës së tij, ai nuk la pa përmendur as vendimin e Dhomave të Specializuara ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së, duke shprehur zhgënjim për padrejtësinë në Hagë dhe duke konfirmuar se përpjekjet për të vërtetën dhe kthimin e tyre në atdhe do të vazhdojnë.

Duke konfirmuar se do të mbetet pjesë e pandashme e PDK-së, Hamza u shpreh.

“Nuk po largohem nga PDK-ja. Po largohem vetëm nga pozita e kryetarit, por jo edhe nga besimi në vlerat tona politike. Derisa të kem jetë, do të jem votues besnik i Partisë Demokratike të Kosovës dhe anëtar i kësaj familjeje të madhe politike”, u shpreh Hamza.

Në përmbyllje të njoftimit, ai falënderoi strukturat, anëtarët dhe mbështetësit për përkrahjen e dhënë, duke nëvizuar se interesi i Kosovës dhe i partisë duhet të qëndrojë gjithmonë mbi atë personal: “Unë nuk e dua PDK-në vetëm për ta udhëhequr. E kam dashur dhe do ta dua edhe pa e udhëhequr”.

 

Continue Reading

Të kërkuara