Sot dhe nesër, më 27 dhe 28 prill, duke filluar nga ora 19:30, në Prishtinë do të mbahen dy koncerte të veçanta që hapin javën me një program të pasur artistik.

Më 27 prill, në Atelienë e Pallatit të Rinisë, Orkestra e TKOB-it dhe Kori i Filharmonisë së Kosovës, me soliste Vikena Kamenica, do të sjellin për publikun veprën “Misatango” nga kompozitori Martín Palmeri, duke përcjellë magjinë dhe ritmet karakteristike të tangos. Ndërkaq, më 28 prill, në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë, publiku do të ketë mundësinë të ndjekë një koncert tjetër të veçantë me pjesëmarrjen e kornistit të njohur ndërkombëtar Felix Klieser. Ai do të performojë së bashku me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës dhe kornistin Ilir Kodhima, nën dirigjimin e Gregory Charette.

Këto dy mbrëmje koncertale pritet të sjellin një përvojë unike artistike për dashamirët e muzikës klasike në kryeqytet.

Vepra “Misa de Buenos Aires” erdhi si një përjetim i rrallë estetik për publikun në Tiranë, duke sjellë një univers të pasur emocional përmes interpretimit të Orkestrës së TKOBAP-së dhe Korit të Filharmonisë së Kosovës, të përgatitur nga Hajrullah Syla, nën drejtimin e maestros Sergio Alapont.

Kjo tablo artistike u plotësua në mënyrë organike nga Trupa e Baletit të TKOB-it, me koreografinë e Enada Hoxhës, si dhe nga regjia plot finesë e Vikena Kamenicës, e cila njëkohësisht shkëlqeu edhe në rolin e solistes.

Ndërkohë, versioni koncertal i kësaj vepre do të prezantohet në Prishtinë më 27 prill, duke filluar nga ora 19:30, në Atelienë e Pallatit të Rinisë.

Të premten, në ambientet e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, u mbajt forumi i diskutimit me temë “Inteligjenca artificiale dhe shkrimi”, në shënim të Ditës Botërore të Librit dhe të Drejtës së Autorit.

Në këtë forum morën pjesë profesionistë nga fusha të ndryshme, përfshirë letërsinë, gazetarinë, drejtësinë dhe teknologjinë, duke zhvilluar një diskutim ndërdisiplinor mbi ndikimin e inteligjencës artificiale në procesin krijues dhe në të ardhmen e shkrimit. Diskutimet u përqendruan në çështje thelbësore, si autorësia në epokën digjitale, sfidat etike dhe ligjore, si dhe roli i inteligjencës artificiale si mjet ndihmës në krijimtari. Pjesëmarrësit theksuan se, pavarësisht mundësive që ofron teknologjia, krijimtaria njerëzore mbetet e pazëvendësueshme në thelbin e saj.

Forumi u vlerësua si një hap i rëndësishëm për nxitjen e dialogut kulturor dhe reflektimit kritik mbi raportin mes teknologjisë dhe artit, me synimin që diskutime të tilla të vazhdojnë edhe në të ardhmen.

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.