Lajmet

Dronët e Iranit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe po përdorën në luftën e Sudanit

Published

2 years ago

on

Irani dhe Emiratet e Bashkuara Arabe akuzohen për shkeljen e një ndalese të armëve të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, duke furnizuar me dronë palët e konfliktit 14-mujor, i cili ka shkatërruar Sudanin.

Mëngjesin e 12 marsit të vitit 2024, ushtarët e qeverisë sudaneze po shënonin një moment të paprecedentë ushtarak. Ata kishin marrë selinë e transmetuesit shtetëror në kryeqytetin Khartoum.  Ashtu si pjesa më e madhe e qytetit, ndërtesa kishte rënë në duart e Forcave Paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë (RSF) në fillim të luftës civile 11 muaj më parë.

Ajo që u vërejt në këtë triumf ushtarak të ushtrisë ishin videot që tregonin se sulmi ishte kryer me ndihmën e dronëve të prodhuar nga Irani.

Suliman Baldo, drejtor i Observatorit të Transparencës dhe Politikave të Sudanit tha se gjatë fazave të hershme të luftës, ushtria u mbështet në forcat ajrore.

RSF mbajti kontrollin tokësor të pjesës më të madhe të Khartoumit dhe Darfurit në perëndim të Sudanit, ndërsa ushtria ruajti praninë e saj në qiell.

Në fillim të janarit 2024, në Twitter u shfaq një video e një droni të ushtrisë të rrëzuar nga RSF.

Sipas Wim Zwijnenburg, ekspert i dronëve dhe kreu i Projektit të Çarmatimit Humanitar në organizatën holandeze të paqes PAX, rrënojat, motori dhe bishti i tij i ngjanin një droni të prodhuar nga Irani të quajtur Mohajer-6.

Mohajer-6 është 6.5 m i gjatë, mund të fluturojë deri në 2 mijë km dhe të kryejë sulme ajrore.

Zwijnenburg identifikoi një version tjetër të dronit në një imazh satelitor të bazës ushtarake të ushtrisë Wadi Seidna, në veri të Khartoum, tri ditë më vonë.

“Këta dronë janë shumë efektivë sepse mund të identifikojnë objektivat me saktësi me trajnim minimal”, thotë ai.

Tre javë pasi Mohajer-6 u rrëzua, u shfaq një video e një droni tjetër të rrëzuar nga RSF. Zwinjenburg e identifikoi këtë dron si Zajil-3, version ky i prodhuar në vend i dronit iranian Ababil-3.

Dronët Zajil-3 janë përdorur në Sudan prej vitesh. Por janari ishte hera e parë që ata u punësuan në këtë luftë, siç vërehet nga BBC dhe PAX.

Në mars, Zwijnenburg identifikoi një version tjetër të Zajil-3 të kapur në një imazh satelitor të Wadi Seidna.
“[Është] një tregues i mbështetjes aktive iraniane për ushtrinë sudaneze”, thotë ai, megjithëse këshilli qeverisës i Sudanit ka mohuar se ka marrë armë nga Irani.

“Nëse këta dronë janë të pajisur me municione të drejtuara, do të thotë se ato janë furnizuar nga Irani, sepse ato municione nuk prodhohen në Sudan”, shton Zwijnenburg.

Në fillim të dhjetorit, një aeroplan pasagjerësh Boeing 747 që i përkiste transportuesit iranian të mallrave Qeshm Fars Air u ngrit nga aeroporti i Bandar Abbas në Iran, duke u nisur drejt Detit të Kuq para se të zhdukej nga radarët. Disa orë më vonë, satelitët kapën një imazh të një avioni të të njëjtit lloj në aeroportin e Port Sudanit në lindje të vendit, ku janë vendosur zyrtarët e ushtrisë sudaneze. Një foto e të njëjtit aeroplan në pistë qarkulloi më vonë në Twitter.

Ky fluturim u përsërit pesë herë deri në fund të muajit janar, të njëjtin muaj që u dokumentua përdorimi i dronëve iranianë.

Qeshm Fars Air është nën sanksione nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për shkak të akuzave të shumta për transportimin e armëve dhe luftëtarëve nëpër Lindjen e Mesme, veçanërisht në Siri, një nga aleatët kryesorë të Iranit.

Sudani ka një histori të gjatë bashkëpunimi ushtarak me Iranin para se marrëdhëniet të përfundonin në vitin 2016 për shkak të një konflikti midis Arabisë Saudite dhe Iranit, ku Sudani rreshtohej në anën e Arabisë Saudite.

“Shumë armë sudaneze ishin versione të modeleve iraniane të prodhuara në vend”, thotë Baldo nga Observatori i Transparencës dhe Politikave të Sudanit.

Që nga fillimi i konfliktit aktual, qeveria sudaneze ka rivendosur marrëdhëniet me Teheranin./UBTNews/

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

Bypass apo stent? Kur kirurgjia e zemrës bëhet zgjedhja më e përshtatshme për pacientin

Published

14 hours ago

on

August 19, 2026

By

Shëndeti i zemrës nuk përcaktohet vetëm nga një diagnozë, por nga kompleksiteti i dëmtimeve, gjendja e përgjithshme e pacientit dhe mënyra më e sigurt për të rikthyer qarkullimin e duhur të gjakut në muskulin e zemrës. Për këtë arsye, jo çdo problem i arterieve koronare mund të zgjidhet me vendosjen e një stenti apo vetëm përmes trajtimit medikamentoz.

Në rastet kur bllokimet janë të shumta, të përhapura ose anatomikisht komplekse, kirurgjia e bypass-it mund të jetë një alternativë e rëndësishme terapeutike, e cila vendoset pas vlerësimit të plotë të pacientit nga ekipi specialistik.

Pikërisht për këtë çështje, Dr. Sulejman Kusi, specialist i kardiologjisë/kardiokirurgjisë në United Hospital, shpjegon se vendimi ndërmjet stentit dhe bypass-it duhet të bazohet në karakteristikat konkrete të sëmundjes koronare dhe në gjendjen e përgjithshme shëndetësore të pacientit. Zgjedhja e trajtimit nuk është një vendim që merret në mënyrë të njëjtë për të gjithë, por kërkon ekzaminime, vlerësim të enëve koronare dhe gjykim të specializuar mjekësor.

Rikuperimi pas bypass-it kërkon kujdes dhe disiplinë

Pas një operacioni bypass, rikthimi në aktivitetet e përditshme është një proces gradual. Kujdesi për plagën operative, aktiviteti fizik i kontrolluar dhe ushqyerja e shëndetshme janë pjesë të rëndësishme të periudhës së rikuperimit.

Pacientët këshillohen që plagën operative ta mbajnë të pastër dhe të thatë, të ecin çdo ditë sipas udhëzimeve të mjekut dhe të kryejnë ushtrimet e frymëmarrjes pa e sforcuar organizmin. Po ashtu, një regjim ushqimor i balancuar, me më shumë fruta, perime dhe peshk dhe me kufizim të kripës së tepërt, mund të jetë pjesë e rëndësishme e kujdesit afatgjatë për shëndetin kardiovaskular.

Rikuperimi kërkon durim, terapi dhe monitorim

Periudha pas operacionit të zemrës nuk duhet parë si një kthim i menjëhershëm në ritmin e mëparshëm të jetës. Ajo kërkon disiplinë, durim dhe ndjekje të vazhdueshme mjekësore. Ecja e përditshme, ushtrimet e frymëmarrjes, marrja e rregullt e terapisë së përshkruar dhe pushimi i mjaftueshëm janë ndër elementet që mund ta mbështesin rikuperimin.

Në javët e para mund të shfaqen lodhje, shqetësime të menaxhueshme në kraharor, çrregullime të gjumit apo ulje e oreksit. Megjithatë, çdo simptomë e re, e fortë ose që përkeqësohet duhet t’i komunikohet ekipit mjekësor dhe nuk duhet të trajtohet vetëm me vetëkujdes.

Mosha e shtyrë nuk është kriteri i vetëm për kirurgjinë

Një prej pyetjeve të rëndësishme për pacientët dhe familjarët është nëse operacioni në zemër është i sigurt te personat në moshë të shtyrë. Sipas Dr. Sulejman Kusit, mosha në vetvete nuk e përcakton sigurinë e ndërhyrjes. Vlerësimi duhet të marrë parasysh gjendjen e përgjithshme shëndetësore, funksionimin e organeve, sëmundjet shoqëruese, gjendjen e zemrës dhe kompleksitetin e problemit koronar.

Për këtë arsye, vendimi për ndërhyrje kirurgjikale duhet të merret individualisht, pas një vlerësimi të plotë specialistik dhe pas peshimit të përfitimeve dhe rreziqeve për secilin pacient.

Në fund, mesazhi kryesor është i qartë: kujdesi për zemrën nuk përfundon me ndërhyrjen kirurgjikale. Bypass-i apo stenti mund të jenë pjesë e trajtimit, por kontrolli i faktorëve të rrezikut, terapia e përshkruar, aktiviteti fizik i përshtatur dhe ndjekja mjekësore mbeten thelbësore për shëndetin afatgjatë.

Për informacione dhe konsultime në United Hospital:
📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70

Vendimi ndërmjet trajtimit medikamentoz, stentit dhe bypass-it duhet të merret vetëm nga mjeku/ekipi specialistik pas vlerësimit individual të pacientit./rajonipress/

Continue Reading

Vendi

Në Zubin Potok identifikohen mbetje kockore të së paku 23 personave

Published

14 hours ago

on

August 19, 2026

By

Prokuroria Speciale dhe Instituti i Mjekësisë Ligjore thanë se në Zubin Potok, në lokacionet ku dyshohet se ka varre masive, bazuar në vlerësimet preliminare janë identifikuar mbetje kockore që dyshohet se u përkasin të paktën 23 individëve.

“Identifikimi i plotë do të bëhet pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe procedurave përkatëse”, u tha në njoftim.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, më herët kishte deklaruar se mbetjet mortore të gjetura në Kalludër të Vogël, mund t’u përkasin grupit të 23 shqiptarëve që ishin zhdukur në atë pjesë të Kosovës në vitin 1999.

Ky grup, i njohur si “grupi i intelektualëve të Mitrovicës” është i zhdukur që nga 19 prilli i vitit 1999. Në mesin e tyre kishte mjekë, profesorë, avokatë dhe profile të tjera.

Gërmimet në Zubin Potok nisën më 28 korrik dhe gërmimet janë kryer në Kalludër të Vogël, Jakubë dhe në një lokacion tjetër në këtë komunë, në veri të Kosovës.

Gërmimet nisën pas një hetimi dyvjeçar lidhur me dyshimet për krime lufte.

Më 15 gusht, autoritetet kishin njoftuar se në Kalludër ishin gjetur mbetje eshtërore të të paktën tre personave.

“Aktualisht, lidhur me këtë rast janë duke u hetuar tre persona J.R., M.J dhe M.B. nën dyshimin për kryerjen e veprës penale ‘Krime lufte kundër popullsisë civile’, të cilët ndodhen në masën e paraburgimit”, tha Prokuroria Speciale e Kosovës.

Njëri nga të arrestuarit, sipas autoriteteve, dyshohet se në kohën e luftës kishte qenë pjesë aktive e Armatës Jugosllave.

Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.

Kosova ka kërkuar vazhdimisht nga Serbia bashkëpunim për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe qasje në arkivat ushtarake që sipas autoriteteve mund të ndihmojnë në identifikimin e lokacioneve të varreve të mundshme.
/REL/

Continue Reading

Vendi

PDK i kërkon përseri Avni Deharit vazhdimin e seancës konstituive më 20 gusht

Published

15 hours ago

on

August 19, 2026

By

Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) i kanë dërguar kërkesë zyrtare kryesuesit të seancës konstituive, Avni Dehari, për të thirrur vazhdimin e seancës ditën e enjte, më 20 gusht.

Përmes një letre, PDK-ja ka theksuar se caktimi i seancës është një obligim kushtetues dhe procedural i kryesuesit, duke paralajmëruar se vonesat e mëtejshme thellojnë shkeljet ligjore.

“Moskonstituimi i Kuvendit brenda afatit të përcaktuar tashmë ka krijuar një situatë të rëndë të shkeljes së Kushtetutës dhe të mosrespektimit të aktgjykimeve të Gjykatës Kushtetuese. Mosrespektimi i afateve dhe procedurave të përcaktuara me Rregulloren e Kuvendit vetëm sa e thellon më tej këtë situatë”, ,thuhet në kërkesen e PDK-së.

Kjo kërkesë vjen në kuadër të aksioneve të vazhdueshme të PDK-së, deputetët e së cilës po protestojnë çdo mëngjes para Qeverisë dhe po mblidhen çdo dy ditë në sallën e Kuvendit.

Në anën tjetër, që nga vazhdimi i fundit më 8 gusht, kryesuesi Avni Dehari nuk ka thirrur seancë të re, duke mbështetur qëndrimin e kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, se pa një marrëveshje politike seancat mbeten “shterpe”. Kurti ka kërkuar më shumë kohë për negociata, me arsyetimin se pa një dakordim për postin e presidentit, vendi do të shkojë pashmangshëm në zgjedhje të reja.

Përderisa PDK-ja dhe AAK-ja kanë refuzuar takimet me Kurtin, ky i fundit ka zhvilluar negociata me Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), përfshirë një takim me liderin e saj, Lumir Abdixhiku, për të diskutuar rreth çështjes së presidentit. Ndërkohë, afati kushtetues 30-ditor për konstituimin e Kuvendit pas certifikimit të rezultateve tashmë ka kaluar. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Murici dhe Vojvoda shkëlqejnë në Kupën e Italisë: Zënë vend në formacionin e javës

Published

16 hours ago

on

August 19, 2026

By

Dyshja e kombëtares së Kosovës, Arijanet Muric dhe Mërgim Vojvoda, kanë dhënë paraqitje të shkëlqyera në Kupën e Italisë, duke u përfshirë në formacionin më të mirë të javës sipas platformës së specializuar të statistikave, SofaScore.

Portieri Arijanet Muric dhuroi një paraqitje të nivelit të lartë në fitoren 3-0 të Sassuolos ndaj Cesenas, duke u vlerësuar me notën e lartë 8.7.

Nga ana tjetër, mbrojtësi Mërgim Vojvoda po ashtu ishte vendimtar në triumfin e Udineses kundër Padovas me rezultat 1-0, ku për performancën e tij u shpërblye me notën 8.3.

Përfshirja e të dy futbollistëve kosovarë në 11-shen më të mirë konfirmon formën e tyre të mirë në fillim të këtij edicioni në futbollin italian. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara