“Mona Lisa”, e pikturuar nga Leonardo da Vinçi në fillim të shekullit 16-të, konsiderohet si një nga veprat më të rëndësishme dhe më të njohura në historinë e artit. E realizuar me një teknikë të avancuar dhe e dalluar për buzëqeshjen e saj enigmatike, kjo pikturë është bërë simbol i artit botëror dhe një ndër atraksionet kryesore të Muzeut të Luvrit në Paris.

Megjithatë, fama e saj globale u rrit ndjeshëm pas një ngjarjeje të pazakontë që ndodhi rreth një shekull më parë. Në vitin 1911, italiani Vincenzo Peruggia, i cili kishte punuar në muze, vodhi pikturën duke besuar se ajo duhej të kthehej në Itali, pasi mendonte se ishte marrë padrejtësisht nga francezët.

Ai arriti ta nxjerrë pikturën nga muzeu duke e fshehur nën xhaketë, ndërsa mungesa e saj u vu re vetëm pas më shumë se 24 orësh, duke shkaktuar një skandal të madh dhe mbylljen e përkohshme të muzeut. Rasti mori vëmendje të jashtëzakonshme mediatike, duke e bërë “Mona Lisën” edhe më të famshme në mbarë botën.

Pas dy vitesh, Peruggia u përpoq ta shiste pikturën në Itali, por u zbulua dhe u arrestua. Ai u dënua me shtatë muaj burg, ndërsa piktura u kthye sërish në Luvër.

Sot, “Mona Lisa” mbetet vepra më e famshme artistike në botë, duke tërhequr mijëra vizitorë çdo ditë dhe duke ruajtur statusin e saj si ikonë e pakrahasueshme e artit.

Sot, më 15 prill, përkujtohet ditëlindja e Leonardo da Vinçit (1452–1519), një nga figurat më të shquara të Rilindjes Evropiane dhe një ndër mendjet më të ndritura në historinë e njerëzimit.

I njohur si polimat, Leonardo da Vinçi shquhej për interesat dhe kontributin e tij në shumë fusha, përfshirë pikturën, skulpturën, arkitekturën, inxhinierinë, shkencën, muzikën, matematikën, anatominë, astronominë dhe botanikën. Ai konsiderohet një nga piktorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ndërsa shpesh cilësohet edhe si përfaqësuesi më i plotë i idealit të njeriut të Rilindjes.

Veprat e tij artistike dhe studimet shkencore dëshmojnë për një vizion të avancuar për kohën, ndërsa disa prej ideve dhe skicave të tij lidhen me shpikje që do të realizoheshin shekuj më vonë. Leonardo ishte nxënës i Andrea del Verrocchio-s, ku zhvilloi aftësitë e tij artistike dhe u ndikua nga bashkëkohësit e tij, për të krijuar më pas një stil unik dhe novator.

Trashëgimia e Leonardo da Vinçit mbetet e jashtëzakonshme, duke e vendosur atë ndër figurat më të rëndësishme të historisë së artit dhe shkencës, ndërsa ndikimi i tij vazhdon të frymëzojë breza të tërë edhe sot.

Dita Botërore e Artit festohet çdo vit më 15 prill, si një mundësi për të nxitur zhvillimin e artit dhe për të theksuar rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Kjo datë shërben si një kujtesë për njerëzit që, përtej ritmit të ngarkuar të jetës, të ndalen dhe të vërejnë bukurinë që i rrethon.

E shpallur nga Shoqata Ndërkombëtare e Artit, kjo ditë lidhet me ditëlindjen e Leonardo da Vinçit, një nga figurat më të shquara të historisë së artit dhe shkencës. Festimi i parë u mbajt në vitin 2012, me pjesëmarrjen e artistëve nga vende të ndryshme të botës përmes ekspozitave, konferencave dhe aktiviteteve muzeale.

Arti shfaqet në forma të ndryshme, si muzika, piktura, skulptura, vallëzimi, letërsia dhe kinemaja, duke u bërë një mjet i fuqishëm për shprehjen e emocioneve dhe ideve. Ai nxit kuriozitetin, krijon dialog dhe ndihmon në kuptimin e botës përmes perspektivave të ndryshme.

Dita Botërore e Artit synon gjithashtu të mbështesë artistët dhe të inkurajojë shprehjen e lirë, duke e konsideruar artin një element thelbësor për zhvillimin kulturor dhe shoqëror.

Një koncert i veçantë, i dedikuar krijimtarisë së grave kompozitore, do të mbahet më 15 prill në Sallën e Ateliesë së Pallatit të Rinisë në Prishtinë, nga ora 19:00.

Ky aktivitet artistik do të interpretohet nga artiste gra, duke sjellë në skenë një kombinim të veçantë talentesh: mezzosopranoja Fiona Shabani, flautistja Entela Demi dhe pianistja Denita Dedushaj.

Programi i koncertit do të ofrojë një rrugëtim muzikor në kohë përmes veprave të kompozitoreve të njohura ndërkombëtarisht si Cécile Chaminade, Fanny Mendelssohn, Ethel Smyth, Amy Beach dhe Sofia Gubaidulina.

Përveç repertorit botëror, koncerti do të përfshijë edhe krijimtari shqiptare, duke prezantuar veprat e kompozitoreve Pranvera Badivuku, Ina Kosturi dhe Dafina Zeqiri Nushi. Ky koncert synon të vërë në pah kontributin dhe rolin e grave në muzikën klasike, si në arenën ndërkombëtare, ashtu edhe në atë vendore.