Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 3 korrik 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: U quajt vendi më i rrezikshëm në Evropë: Kijeva e Malishevës

3 korrik 1993

Rroga mesatare në ekonominë e kontrolluar nga serbët në Kosovë 5 marka

Gazeta serbe “Borba”, njofton sot se rroga mesatare në Kosovë për muajin maj ishte 8.8 milionë dinarë serbë. Mirëpo, siç thotë kjo gazetë, as këto të ardhura nuk janë paguar ende, ndonëse sot kjo shumë nuk tejkalon vlerën e 5 markave gjermane.

Sipas kësaj gazete, në pushim të dhunshëm gjenden më shumë se 40 mijë punëtorë nga sektori shoqëror. Eshtë vlerësim i Odës Ekonomike të Kosovës, që tash është nën kontrollin serb, se ekonomia po shkon drejt hendekut. Pas rënies shumë të madhe të prodhimit në vitin e kaluar, sivjet prodhimi shënoi rënie prej 35 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Kjo rënie drastike u shënua në të gjitha degët industriale në Kosovë, shkruan veç tjerash gazeta “Borba”.

 

3 korrik 1995

Bob Dol: Kongresi amerikan ka qenë miku më i mirë i popullit të Kosovës

Senatori Bob Dol i dërgoi një letër gazetës “Illyria”, që botohet në Amerikë, me të cilën demanton disa pohime të juristit shqiptaro-amerikan, Ilir Zherka. Ky i fundit, në fillim të qershorit, në një shkrim botuar në këtë gazetë, thekson se senatori Dol dhe kongresisti Benxhamin Gilman, dy legjislatorë republikanë në poste udhëheqëse në Kongres, kohët e fundit nuk e kanë ngritur zërin për çështjen e Kosovës.

“Ekziston një numër i madh i pasaktësive në shkrim, në veçanti kur thuhet se unë asnjëherë nuk kam paraqitur një rezolutë ose amendament për të shprehur mospajtimin e thellë lidhur me gjendjen ekzistuese në Kosovë. Siç e dinë shumica e lexuesve të gazetës “Illyria”, kjo thjesht nuk është e vërtetë”, shkruan Dol. Ai në vazhdim thekson se duke qenë i brengosur për situatën në Kosovë, me senatorë të tjerë kishte shkuar në fund të gushtit 1990 për vizitë në Prishtinë, ndërkaq pas kthimit, Dol thekson se ka bërë përpjekje të mëdha për të bërë në administratë një presion më të madh ndaj regjimit të Millosheviqit.

“Ishte kjo një përpjekje të cilës iu bashkangjitën një numër senatorësh të tjerë, të cilët më shoqëruan në vizitën në Kosovë, siç ishin senatorët Alfons D’amato, Don Nikës, Leri Presler e të tjerë”, shkruan Dol.

“Si rezultat i kësaj iniciative legjislative, që nga viti 1991, Serbia nuk ka marrë asnjë ndihmë nga Shtetet e Bashkuara”, shkruan Dol.

Më poshtë në letrën e tij, Dol numëron rezolutat e tjera (nr.106, 153, 176), që ka paraqitur për Kosovën e që janë miratuar në Senat, me të cilat dënohej represioni ndaj shqiptarëve dhe bëhej thirrje për zgjedhje të lira në Kosovë, si dhe rezoluta nr.1793, me të cilën bashkë me senatorin D’Amato kërkonte nga Administrata e presidentit Bush që të vendoseshin sanksione ekonomike ndaj Serbisë. Ai thekson se bashkë me senatorin Levin kishte bashkësponsoruar amandamentin, i cili iu bashkangjit projektligjit të Buxhetit Ushtarak të SHBA-ve për vitin fiskal 1994, me të cilin sanksionet e SHBA ndaj Serbisë kodifikoheshin me ligj.

“Më në fund, përveç ruajtjes së sanksioneve ndaj Serbisë, përderisa të mos zgjidhet kriza në Kosovë dhe të kthehet autonomia politike e shqiptarëve, kam hartuar një amandament me të cilin me ligj do të kushtëzohet heqja e sanksioneve ndaj Serbisë dhe Malit të Zi. Këtë amandament do t’ia bashkangjes projektligjit për Ndihmë Vendeve të Jashtme për vitin fiskal 1996, për të cilin Senati do të votojë nga mesi i korrikut, shkruan Dol.

“Shpresoj se këto janë vetëm disa fakte mbi iniciativat e mia legjislative me qëllim të ndihmës më se 2 milionë shqiptarëve në Kosovë, fakte këto që do të bindin lexuesit e gazetës “Illyria”, të cilët mund të hamenden nga një artikull (i Zherkës – v.j.), që nuk mbështetet në fakte e të vërteta”, shkruan Dol dhe përfundon letrën me konstatimin se “Kongresi Amerikan ka qenë miku më i mirë i popullit të Kosovës”, shkruan veç tjerash senatori Bob Dol në letrën dërguar gazetës “Illyria”, të cilën e transmeton dhe e komenton konrrespondeti i gazetës “Bujku” nga Uashingtoni, Sulejman Gashi.

 

 

3 korrik 1997

Kuvendi i Maqedonisë sot debaton për ligjet për përdorimin e flamujve

Deputetët e Parlamentit të Maqedonisë sot pritet të debatojnë në mes tjerash edhe për propozimligjin për përdorimin e stemës, flamurit shtetëror dhe flamuurit të nacionaliteteve. Në bazë të debatit publik që është zvilluar nëpërmes mediumeve dhe nëpër institucione të sistemit me Propozimligjin për përdorimin e flamujve të nacionaliteteve në Maqedoni nuk janë të kënaqur as shqiptarët ose nacionaliteet e tjera, por as maqedonasit. Të parët mendojnë se propozimligji është mjaft restriktiv në krahasim me praktikën e deritashme të përdorimit të flamurit e cila daton që nga viti 1973 e që përdorej nëpër të githa institucionet shtetërore në viset e banuara me shqiptarë, kusre pala maqedone mendon se me këtë propozimligj nacionaliteteve iu jepen “shumë të drejta” dhe me këtë krijohen mundësi për “copëtimin”, respetkivisht “ndajren” e Maqedonisë.

Propozimamandamentet e deputetëve shqiptarë, përmes të cilëve kërkohet një liberalizim më i madh i përdorimit të flamurit shqiptar, nuk kaluan dje as në Komisionin Juridiko-ligjdhënës e as në ato të sistemit politik në Parlamentin e Maqedonisë. Gjykuar sipas shkrimeve në shtypin në gjuhën maqedonase që kanë përshkruar këto ditë faqet e shtypit, edhe gjatë debatit të sotëm për këtë pikë të rendit të ditës nuk pritet ndonjë “mirëkuptim” i deputetëve maqedonas të cilat përbëjnë rreth 90 për qind të strukturës parlamentare.

Ndërkaq, lidhur me vendimin e gjyqit Kushtetues të Maqedonisë përmes të cilit përkohësisht ndalohet përdorimi i flamurit shqiptar edhe në Kuvendin e Tetovës, kryetari i kësaj komune z. Alejdin Demiri deklaroi se “flamuri mbetet aty ku është kurse deputetët duhet të kenë më tepër arsye dhe mirëkputim për sjeljen e ligjit për përdorimin e flamurit shqiptar. Tentimet që kjo të kuptohet si segregacin janë tepër të dëmshme dhe nuk përkasin me rregullat e demokracisë sepse tërë bota i di parimet e demokracisë”.

Kurse kryetari i Partisë MAAK- konzervative Stasho Angellovski, në një debat në Televizionin e pavarur “A1” deklaroi se po qe se pustheti ekzekutiv nuk i heq falmutj shqiptar nga shtizat e komunave, atëherë kjo parti do të aktivizojë “Komitete mbrojtëse” që ta bëjnë këtë. Ai po ashtu tha se këto komitete janë formuar në kohën kur kryetar i kësaj partie ishte Ante Popovski (shkrimtar).

Sot, pra në Parlamentin e Maqedonisë do të vëhet në sprovë toleranca dhe mirëkuptimi ndëretnik për të cilin shpeshherë është deklaruar edhe presidenti i republikës z. Kiro Gligorov në paraqitjet e tij publike brenda dhe jashtë vendit.

 

 

3 korrik 1998

Sulme masive kundër shumë fshatrave të Klinës

Mediumet serbe thonë se forcat serbe hynë në Kijevë sot në 7:30

Sot që nga ora 5,00 e mëngjesit, forca të shumta policore, me tanke, mjete të blinduara, kamionë e topa të kalibrit të madh, filluan një sulm të fuqishëm në drejtim të fshatrave Gllarevë, Rigjevë, Zabërgjë, Cerovik e Kijevë, njofton KI i Degës së LDK-së në Klinë.

Duket se synim i këtij sulmi është depërtimi i forcave serbe në Kijevë.

Në drejtim të këtyre fshatrave, si dhe fshatrave përreth, po shtihet edhe nga postblloqet e Dollcit e të Pogragjës, ndërsa shpërthimet e detonimet e fuqishme po dëgjohen edhe në qytetin e Klinës.

Mbi këtë zonë fluturuan edhe helikopterë ushtarakë.

Burimet në anë të ndryshme të Drenicës bëjnë me dije se janë dërguar plagosur.

Para më shumë se një muaji, serbët vendës, të ndihmuar nga policia e stacionuar në këtë fshat, dëbuan shqiptarët nga shtëpitë e veta.

Riçard Hollbruk në konferencën për shtyp javën e kaluar në Prishtinë e quajti Kijevën “vendi më i rrezikshëm në Evropë”.

Zyrtari i instaluar serb në Kosovë, Odalloviq tha dje se forcat serbe do ta “ta thejnë bllokadën e shqiptarëve të armatosur ndaj Kijevës”.

Deri tash nuk ka njoftime për pasojat e këtij sulmi. Ndërkohë, një medium serb njoftoi se forcat serbe kanë arritur në Kijevë në 7:30. Në njoftim thuhet se policia serbe nuk ka pësuar humbje.

 

Nga Kijeva u lejuan të largohen vetëm gratë, fëmijët e të paarmatosurit

Sot që nga ora 4,20 të mëngjesit filloi një sulm i ashpër i forcave serbe ndaj fshatrave të komunës së Klinës që kufizohen me Drenicën. Këto forca që nga Klina filluan t’i granatojnë fshatrat shqiptare. Por UÇK-ja tani mbrojtëse e çelikt e çdo pëllëmbe të Kosovës, me sukses arriti ta zbrapsë armikun.

Në këtë mënyrë, edhe pse detonimet e fuqishme ishin të padëgjuara deri më tash, forcat e UÇK-së arritën që t’i ruajnë pozicionet strategjike.

Kështu UÇK-ja me ato forca dhe moralin e fortë luftarak i kthyen prapa 15 tanke, 50 autoblinda, 12 kamionë si dhe një numër i madh i mjeteve tjera luftarake të përcjellur me helikopterë dhe avionë luftarak. Gjithë ky arsenal luftarak ishte e lëshuar si një lukuni mbi fshatrat: Dollc, Gllarevë, Stapanicë, Rigjevë, Qabiq, Cerovik, Kijevë, Ujmirë, Siqevë, Jashanicë, Jellovc etj.

Dëshmitarët pohojnë se forcat e armikut veç dëmeve të arsenalit luftarak, pësuan me dhjetra policë dhe ushtarakë të vrarë. Tymi nga mjetet e forcave ushtarako-policore vërehej nga Abria.

Pasi arritën inofrmatat për sulmet në Kijevë dhe në fshatrat përgjatë rrugës Klinë-Kijevë, forcat e UÇK-së nga Drenica dhe njësia speciale e komandosve arritën t’i fusin forcat ushtarako-policore në një rrethim të hekurtë. U lejuan të largohen vetëm gratë, fëmijët dhe personat e paarmatosur, ndërsa i përforcuan pozicionet e tyre të mëparshme, thuhet mes tjerash në kumtesën e N/MDLNJ-së në Likoc.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Trashëgimia kulturore e Kosovës pasurohet me 13 asete të reja nën mbrojtje të përkohshme

Published

on

By

Lista e trashëgimisë kulturore nën mbrojtje të përkohshme në Kosovë është pasuruar me 13 asete të reja, pas një njoftimi të bërë nga Ministria e Kulturës dhe Turizimit. Kjo listë përfshin një gamë të gjerë lokacionesh, nga lokalitetet arkeologjike dhe kalatë, deri te kullat, shtëpitë historike si dhe komplekset industriale e familjare që dëshmojnë periudha të ndryshme historike në vend.

Në mesin e objekteve dhe lokaliteteve të reja të përfshira në mbrojtje janë kompleksi industrial i Tulltores në Prishtinë, Gjyteti i Gjyrgjedellit në Kaçanik, Kalaja e Dafinës në Rahovec, Kulla e Asllanit në Tërdec të Drenasit, shtëpia muze e Latif Berishës në Mitrovicë të Veriut, si dhe kompleksi i familjes Çollaku në Zym të Prizrenit.

Sipas Ministrisë së Kulturës, ky proces do të vazhdojë me identifikimin dhe vlerësimin e mëtutjeshëm të aseteve që bartin vlera të rëndësishme historike e kulturore, me synim përfshirjen e tyre në mekanizmat përkatës të mbrojtjes shtetërore. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Vrasja e Tupac Shakur: Duane “Keffe D” Davis pritet të dëgjojë sot dënimin

Published

on

Duane “Keffe D” Davis pritet të dëgjojë sot në Las Vegas dënimin për vrasjen e reperit të njohur Tupac Shakur, i cili u qëllua për vdekje në vitin 1996, në moshën 25-vjeçare.

Davis, 63 vjeç, u shpall fajtor për vrasje të shkallës së parë në gusht dhe përballet me mundësinë e burgimit të përjetshëm pa të drejtë lirimi me kusht.

Tupac u qëllua më 7 shtator 1996, teksa ndodhej në një veturë BMW të zezë së bashku me producentin muzikor Marion “Suge” Knight. Një Cadillac i bardhë u ndal pranë tyre në një semafor, nga i cili u hap zjarr. Reperi ndërroi jetë gjashtë ditë më vonë, ndërsa Knight mbijetoi.

Vrasja mbeti e pazbardhur për shumë vite, derisa Davis, ish-udhëheqës i grupit South Side Compton Crips, foli publikisht për përfshirjen e tij në ngjarje.

Ai pretendoi se gjithçka kishte nisur pas një përleshjeje në Las Vegas, ku Tupac dhe shoqëruesit e tij kishin sulmuar nipin e tij. Davis pranoi se kishte qenë në sediljen e pasagjerit të Cadillac-ut dhe se kishte siguruar armën e përdorur në sulm.

Prokuroria u mbështet në deklaratat e tij të mëparshme, duke argumentuar se ai kishte organizuar vrasjen dhe kishte siguruar armën. Ndërkaq, mbrojtja kundërshtoi akuzat, duke vënë në pah mungesën e provave fizike dhe duke pretenduar se Davis kishte dhënë deklarata të rreme për përfitime financiare.

Pas shpalljes fajtor, Davis deklaroi se do ta apelonte vendimin.

Ai mbetet personi i vetëm i akuzuar dhe i dënuar për vrasjen e reperit. Në seancën e dënimit pritet të flasin edhe anëtarë të familjes së Tupac-ut, duke kujtuar reperin jo vetëm si artist me famë botërore, por edhe si djalë, vëlla dhe familjar të dashur./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Etiketat “shkruar nga njeriu”, nisma për të dalluar librat e krijuar pa inteligjencë artificiale

Published

on

Nismat për certifikimin e librave të shkruar nga njerëzit, pa përdorimin e inteligjencës artificiale (IA), po fitojnë gjithnjë e më shumë mbështetje, pas disa rasteve të bujshme ku autorë janë dyshuar se kanë përdorur këtë teknologji pa e deklaruar.

Disa sisteme certifikimi nga Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania u prezantuan këtë javë në Panairin e Librit në Frankfurt, një nga ngjarjet më të mëdha të industrisë botërore të librit, ku ndikimi i inteligjencës artificiale ishte ndër temat kryesore të diskutimit.

Një nga rastet që ka nxitur debat është ai i shkrimtarit haitiano-kanadez Thelyson Orelien, i akuzuar se kishte përdorur inteligjencën artificiale për të shkruar romanin e tij të parë, “It Was Either That or Die”. Ai i ka mohuar këto pretendime.

Charlotte Allibert, bashkëthemeluese e kompanisë franceze “Librinova”, e cila ofron shërbime për vetëbotimin e librave, e ka cilësuar rastin si një tronditje të madhe për industrinë franceze të librit.

“Librinova” u mundëson autorëve të paraqesin veprat e tyre për vlerësim dhe, kundrejt një tarife, të marrin etiketën “krijim njerëzor”. Deri më tani, rreth 200 vepra kanë marrë këtë certifikim. Procesi përfshin përdorimin e programeve për zbulimin e përmbajtjeve të krijuara nga IA-ja, si dhe një intervistë me auditorin, i cili e shqyrton veprën.

Në Britaninë e Madhe, kompania “Books By People” ka prezantuar certifikimin “letërsi organike”. Ky standard kërkon që teksti të jetë shkruar nga vetë autori, duke lejuar përdorim të kufizuar të inteligjencës artificiale për kontrolle drejtshkrimore dhe gramatikore.

Ndërkohë, në Shtetet e Bashkuara, organizata “Authors Guild” ka krijuar një sistem vetëcertifikimi me etiketën “shkruar nga njeriu”, të cilën deri më tani e kanë marrë rreth 6 mijë e 500 tituj.

Shqetësimet për përdorimin e IA-së në letërsi janë shtuar edhe pas rastit të romanit horror “Shy Girl”, të autores Mia Ballard. Shtëpia botuese “Hachette” anuloi publikimin e tij në Shtetet e Bashkuara dhe e tërhoqi nga shitja në Britaninë e Madhe. Ballard mohoi se e kishte përdorur vetë këtë teknologji, por pranoi se një person i angazhuar për redaktimin e librit kishte përdorur inteligjencën artificiale.

Raste të tilla kanë shtuar shqetësimet në mesin e autorëve, veçanërisht të atyre që i botojnë vetë veprat, se mund të përballen me dyshime të padrejta për përdorimin e IA-së. Nismat e certifikimit synojnë të rrisin transparencën dhe të krijojnë standarde më të qarta për autorët, botuesit dhe lexuesit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Imazhe Migruese”, ekspozita personale e Bora Baboçit hapet në Prishtinë

Published

on

Në Galerinë Kombëtare të Kosovës QAFA është hapur ekspozita personale e artistes Bora Baboçi, me titull “Imazhe Migruese”, e kuruar nga Erëmirë Krasniqi.

Përmes veprave të saj, ekspozita trajton mënyrën se si imazhet kalojnë nga një material në tjetrin, duke ndryshuar formën, kuptimin dhe mënyrën se si perceptohen. Ajo sjell në vëmendje rrugëtimin e motiveve ikonografike dhe kompozimeve artistike mes periudhave dhe konteksteve të ndryshme kulturore.

Ekspozita synon të nxisë reflektimin mbi transformimin e imazheve dhe kuptimet e reja që ato marrin gjatë këtij procesi.

“Imazhe Migruese” mund të vizitohet në Galerinë Kombëtare të Kosovës QAFA deri më 11 dhjetor 2026./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara