Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Ethet hemorragjike marrin jetë në malishevë

13 qershor 1994

Fon Kol: Shkelja e të drejtave të shqiptarëve në Kosovë – spastrim etnik

Federata Ndërkombëtare e Helsinkit për të Drejtat e Njeriut, me seli në Vjenë, dënoi me forcë vazhdimin e shkeljes së të drejtave të shqiptarëve në Kosovë. Në një deklaratë që lëshoi këto ditë Federata Ndërkombëtare e Helsinkit vlerëson se autoritetet serbe kanë ashpërsuar fushatën kundër punonjësve të institucioneve arsimore shqiptare.

Në emisionin e transmetuar të shtunën shefi i Seksionit shqiptar të “Zërit të Amerikës”, Elez Biberaj, bëri një bisedë me Kristinë fon Kolin, zyrtare e Federatës Ndërkombëtare të Helsinkit.

Tekstin e kësaj bisede po e dhëmë në vazhdim.

“Organizata e njohur për mbrojtjen e të drejtave të njeriut u bën thirrje autoriteteve serbe të lejojnë hapjen e të gjitha institucioneve arsimore shqiptare, nga shkollat fillore e deri te Universiteti.

Kristinë fon Kol tha se Federata Ndërkombëtare e Helsinkit është shumë e shqetësuar nga fakti se Serbia ka shtuar shtypjen e shqiptarëve. Ajo përmendi veçanërisht incidentin e 30 majit kur policia serbe vërshoi në Universitetin e Prishtinës dhe ndaloi apo arrestoi shtatë drejtues dhe profesorë të këtij Universiteti. Qindra mijëra të rinjve shqiptarë, thotë Fon Kol, u është marrë e drejta e një zhvillimi normal intelektual. Ajo thotë se autoritetet po shtojnë trysni ndaj sistemit paralel që e kanë krijuar shqiptarët.

Zonja Fon Kol i cilëson veprimet serbe kundër studentëve dhe mësuesve në shkollat dhe Universitetin, si dhe shkeljen e të drejtave të tjera të shqiptarëve si spastrim etnik, pasi shqiptarëve, thotë ajo, po u mohohen kushtet elementare të jetesës. Ajo shton se serbët synojnë që t’i detyrojnë shqiptarët të ikin nga Kosova.

Veprimtarja e të drejtave të njeriut thotë se Serbia po përfiton nga përqendrimi i vëmendjes botërore në Bosnjë për të shtuar shtypjen e shqiptarëve.

Zonja Fon Kol thotë se Federata Ndërkombëtare e Helsinkit i bëri thirrje Beogradit që të heqë dorë nga kjo politikë dhe të fillojë bisedimet me përfaqësuesit shqiptarë. Ajo thotë se bisedimet shqiptaro-serbe mund të japin rezultat vetëm nëqoftëse zhvillohen në prani të palës së tretë.

Zonja Kristinë fon Kol thotë se gjendja në Kosovë është keqësuar dukshëm pas dëbimit të vëzhguesve të huaj vitin e kaluar. Federata Ndërkombëtare e Helsinkit i bën thirrje bashkësisë ndërkombëtare që të dënojë veprimet e fundit të policisë serbe kundër studentëve dhe mësuesve shqiptarë dhe ta përfshijë çështjen e Kosovës në rendin e ditës në përpjekjet e fuqive të mëdha për zgjidhjen e krizës në ish-Jugosllavi.

Lidhur me çështjen e shqiptarëve në Maqedoni zonja Fon Kol thotë se nuk ka asnjë dyshim se shqiptarët në atë vend, pavarësisht nga deklaratat zyrtare, nuk janë të barabartë me maqedonasit. Por ajo shton se qëndrimi maqedonas, veçanërisht ai i intelektualëve ndaj shqiptarëve, po ndryshon dhe shumë maqedonas janë të vetëdijshëm se shqiptarët duhet t’i gëzojnë të gjitha të drejtat dhe të jenë të barabartë me shtetasit tjerë të kësaj ish-republike jugosllave.

Zonja Fon Kol thotë se, pas një vizite kohët e fundit në Maqedoni, ajo krijoi përshtypjen se pala shqiptare nuk po u përgjigjet gjithmonë propozimeve të palës maqedonase për dialog. Ajo tha se përvoja në të kaluarën ka shkaktuar që shqiptarët të vetizolohen dhe që propozimet maqedonase t’i shikojnë si jo të sinqerta.

Megjithatë, ajo tha se shpreson se marrëdhëniet midis shqiptarëve dhe maqedonasve do të përmirësohen në të ardhmen”.

13 qershor 1995

Nga ethet hemorralogjike në Kosovë sivjet vdiqën 3 vetë

Prej muajit prill e deri më tash në Kosovë është shënuar një rritje e numrit të të sëmurëve nga ethet hemorralogjike. Nga ethet e minjve dhe të rriqrës janë sëmurë 8 vetë, prej të cilëve 3 kanë vdekur, shkruan gazeta “Jedinstvo”. Sipas fjalëve të dr. Komnen Tmushiqit rastet e evidentuara gjenden në komunat e Suharekës, Rahovecit, Gllogovcit dhe Klinës. Vitin e kaluar janë shënuar 19 raste nga kjo sëmundje.

Për shkak të dimrit të butë edhe sivjet ka shumë minj dhe rriqra, prandaj rekomandohet një kujdes i shtuar, sidmos tek artikujt ushqimorë, kur është fjala për minjtë dhe qëndrimi në natyrë për rriqrën.

13 qershor 1997

Poetët për fëmijë në mesin e shkollarëve të Malishevës

Në sallën e SHF “M. Bakija” të Carrallukës së Malishevës, dje, në kuadër të shënimit të 119-vjetorit të Kuvendit të LSH të Prizrenit, u mbajt një orë letrare, me ç’rast, krijimet e tyre, i prezentuan nxënë të kësaj shkolle fillore dhe të gjimnazit “A. Frashëri” të Malishevës. Krijimet më të mira nga radha e nxënësve ishin ato të krijueseve të reja, si Shehide dhe Kade Hotit, Vlorë Mazrrekut dhe Suzanë Paçarizit, proza e së cilës për Mirko Gashin, shkaktoi emocione të shumta.

Paraqitja e poetëve për fëmijë, si Hajro Ulçinaku, Rifat Kukaj, Ymer Elshani dhe Riza Greiçevci, në skenë, ku shumica ishin të vegjël, krijoi po ashtu çaste të kënshme për të pranishmit.

Poeti Rifat Kukaj, me këtë rast, shkollës së Carrallukës i dhuroi 10 ekzemplarë të dy librave të tij të fundit “Njëherit, prezentimi në skenë para spektatorëve të shumtë e aktivit të Teatrit të kukullave ishte një pikë interesante në vete.