Kulturë

Dita Ndërkombëtare e Teatrit

Published

on

Sot, më 27 mars, festohet Dita Ndërkombëtare e Teatrit, një ditë e caktuar nga Instituti Ndërkombëtar i Teatrit në vitin 1961, për të nxitur dhe përhapur mesazhin e fuqishëm të teatrit në të gjithë botën. Kjo ditë ka për qëllim jo vetëm të nderojë artin e teatrit, por edhe të mbështesë teatrot lokale, të stimulojë shfaqjen e ideve dhe përvojave artistike, dhe të vlerësojë ata që krijojnë, shkruajnë dhe interpretojnë në këtë skenë kaq të pasur me mundësi shprehjeje. Është një mundësi për të thurur lavdërime për dramaturgët dhe për të nxitur ata që kanë histori të jashtëzakonshme për të ndarë ato përmes artit të teatrit.

Teatri është një dritare për shpërndarjen e mesazheve të forta shoqërore dhe kulturore, dhe kjo ditë është një mundësi për të reflektuar mbi ndikimin e tij, si dhe për të inkurajuar një angazhim më të madh nga të rinjtë dhe të tjerët që mund të kontribuojnë në këtë art të veçantë. Teatri është një hapësirë ku ngjarjet e jetës bëhen të prekshme dhe ku spektatorët mund të gjejnë reflektim në veprat që shohin.

Historia e teatrit në Shqipëri është e pasur dhe e thellë, duke filluar që nga vitet e para të krijimtarisë teatrale shqiptare. Shfaqja e parë teatrore e dokumentuar në vendin tonë është “Dasma e Lunxhërisë”, një dramë që u shfaq për herë të parë në vitin 1874. Kjo shfaqje, e shkruar nga Koto Hoxhi, u realizua nga nxënësit e shkollës normale “Zografia” në Gjirokastër, dhe shënoi një moment të rëndësishëm në krijimin e traditës teatrale shqiptare.

Kjo periudhë e hershme është e lidhur ngushtë me Rilindjen Kombëtare, një kohë kur kultura dhe arti ishin të lidhura ngushtë me proceset e formësimit të identitetit kombëtar. Drama e parë shqipe me strukturë të mirëfilltë artistike, “Emira” e arbëreshit Françesk Anton Santori, e shkruar më 1885, është një tjetër pikë kthese në zhvillimin e teatrit shqiptar. Kjo dramë, e botuar nga De Rada në gazetën “Fjamuri i Arbrit”, shpalli një hap të rëndësishëm në zhvillimin e dramaturgjisë shqiptare.

Duke kaluar në periudha të tjera, teatri shqiptar ka prodhuar shumë figura të njohura dhe vepra të jashtëzakonshme që kanë lënë një shenjë të thellë në historinë e artit të skenës. Komediani dhe dramaturgu A. Z. Çajupi, me veprat e tij si “Katërmbëdhjetë vjeç dhëndërr” (1902), si dhe Gjergj Fishta, i njohur për melodramën “Shën Françesku i Asizit” (1909), janë vetëm disa nga emrat që kanë ndihmuar në ngritjen e teatrit shqiptar në nivele të larta. Fan S. Noli, Mihal Grameno dhe shumë të tjerë kontribuan me krijime që shprehën tematika të rëndësishme të shoqërisë shqiptare.

Teatri popullor, i themeluar në vitin 1945 në Tiranë, është institucioni që ka ndihmuar në zhvillimin dhe përhapjen e teatrit profesional në Shqipëri. Inaugurimi i këtij teatri është një ngjarje historike, që ndihmoi në ngritjen e një tradite të pasur me shfaqje të shumta nga dramaturgjia kombëtare dhe ndërkombëtare. Komedia “Topazi”, nga Marcel Pagnol, me regjinë e Sokrat Mios, shënoi shfaqjen e parë të Teatrit Popullor dhe vazhdoi të kontribuonte në zhvillimin e teatrit shqiptar, duke ofruar premierat e para me cilësi të lartë artistike.

Dita Ndërkombëtare e Teatrit është një mundësi për të kujtuar dhe vlerësuar këtë trashëgimi të pasur kulturore, që ka formuar dhe vazhdon të formojë një pjesë të rëndësishme të identitetit tonë kombëtar. Në këtë ditë, artistët dhe krijuesit e teatrit janë të ftuar të festojnë, të shprehin mirënjohjen dhe të ngrejnë ndërgjegjësimin për rëndësinë e këtij arti të pazëvendësueshëm.

Continue Reading

Lajmet

Inaugurohet murali “Çast” në Prishtinë, në nderim të të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës

Published

on

Në Prishtinë është inauguruar murali “Çast”, një vepër artistike kushtuar viktimave dhe të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës së fundit në Kosovë. Projekti është realizuar nga Fondacioni Jahjaga në bashkëpunim me Komunën e Prishtinës.

Gjatë ceremonisë së inaugurimit, ish-presidentja Atifete Jahjaga tha se murali përfaqëson një akt dinjiteti, kujtese dhe përgjegjësie ndaj së vërtetës historike.

Ajo theksoi se pas luftës Kosova trashëgoi pasoja të rënda, përfshirë mbi 20 mijë gra dhe burra që përjetuan dhunë seksuale, duke shtuar se murali është një dëshmi publike dhe një thirrje që kjo histori të mos harrohet.

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, tha se murali i vendosur në zemër të kryeqytetit do të shërbejë si kujtesë kolektive për brezat e ardhshëm dhe si nderim për të mbijetuarit e këtij krimi të luftës.

Ndërkaq, Igballe Rugova nga Rrjeti i Grave të Kosovës u shpreh se, përkundër njohjes së të drejtave të tyre, të mbijetuarave të dhunës seksuale ende u mungon drejtësia.

Murali “Çast” është vendosur pranë Kinemasë ABC në Prishtinë dhe synon të mbajë gjallë kujtesën për një nga plagët më të rënda të luftës në Kosovë.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kosova drejt licencimit të udhërrëfyesve turistikë, pritet të hapet thirrja e parë publike

Published

on

Po bëhen përgatitjet e fundit për nisjen e procesit të licencimit të udhërrëfyesve turistikë në Kosovë.

Për këtë qëllim është mbajtur një takim informues dhe koordinues ndërinstitucional me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të institucioneve, organizatave të sektorit të turizmit dhe shoqërisë civile, lidhur me zbatimin e Ligjit për Turizëm dhe Udhëzimit Administrativ që rregullon kushtet, kriteret dhe procedurat për regjistrimin dhe ushtrimin e veprimtarisë së udhërrëfyesve turistikë.

Sipas njoftimit, licencimi i udhërrëfyesve turistikë konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt profesionalizimit të sektorit të turizmit, rritjes së cilësisë së shërbimeve dhe promovimit më dinjitoz të trashëgimisë kulturore, historike dhe natyrore të Kosovës.

Përmes këtij procesi synohet vendosja e standardeve të qarta profesionale dhe krijimi i një sistemi të rregulluar për ushtrimin e këtij profesioni.

Pas përfundimit të procedurave përgatitore, pritet të hapet thirrja e parë publike, duke shënuar nisjen zyrtare të procesit të licencimit të udhërrëfyesve turistikë në vend.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Hapet sot në Prishtinë edicioni i 26-të i Panairit të Librit

Published

on

“Libri hap botën” është motoja e edicionit të 26-të të Panairit të Librit në Prishtinë, i cili hapet sot në mesditë në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë.

Ky panair, i cili konsiderohet ngjarja më e madhe e librit në vend, synon të promovojë leximin dhe të sjellë më afër lexuesit botimet më të reja nga autorë dhe shtëpi botuese nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi.

Sipas Shoqatës së Botuesve të Kosovës, këtë vit vërehet një rënie e numrit të botuesve pjesëmarrës, rreth 60 gjithsej, krahasuar me vitet e kaluara kur ky numër ishte më i lartë. Organizatorët theksojnë se kjo ka ndikuar edhe në uljen e numrit të vizitorëve, që këtë vit pritet të arrijë rreth 30 mijë.

Kryetari i Shoqatës së Botuesve të Kosovës, Edon Zeneli, tha se panairi duhet parë si një festë e librit dhe jo si një librari e madhe, duke theksuar se qëllimi kryesor mbetet nxitja e leximit te të rinjtë.

Në këtë edicion do të mbahen rreth 20 aktivitete kulturore e letrare, përfshirë edhe përvjetorë të rëndësishëm të figurave të letërsisë shqipe si Ismail Kadare, Rexhep Qosja dhe Adem Demaçi.

Panairi sjell rreth 2,000 tituj të rinj, ndërsa në total janë të pranishme rreth 6,000 botime të viteve të fundit. Botimet “KOHA” prezantojnë 120 tituj, prej të cilëve gjashtë janë botime ekskluzive për këtë ngjarje, me zbritje që arrijnë deri në 90 për qind.

Panairi i Librit do të zgjasë pesë ditë dhe mbetet vendtakimi kryesor mes lexuesve, shkrimtarëve dhe botuesve, duke u konsideruar një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore në vend.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Publikohet traileri i filmit “HANA” nga regjisori Ujkan Hysaj

Published

on

Është publikuar traileri i filmit debutues “HANA”, me regji nga regjisori i vlerësuar Ujkan Hysaj.

Filmi zhvillohet në Kosovën e pasluftës dhe ndjek historinë e një aktoreje që merr pjesë në një program të terapisë artistike për të mbijetuarat e dhunës seksuale gjatë luftës. Gjatë këtij procesi, ajo përballet papritur me traumën e saj të fshehur.

“HANA” sjell një rrëfim emocional mbi kujtesën, guximin dhe shërimin, duke eksploruar mënyrën se si arti mund të shndërrohet në një rrugë për rimarrjen e zërit dhe forcës personale./Qendra Kinematografike e Kosoves/

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara