Lajmet

​Dita Botërore e Ndërgjegjësimit për Autizmin

Autizmi është një çrregullim kompleks që prek hapësira të shumëfishta të zhvillimit.

Published

on

Dita Botërore e Autizmit synon të rrisë ndërgjegjësimin lidhur me çrregullimet e spektrit të autizmit dhe përmirësimin e jetës së atyre që jetojnë me autizëm. Vlerësohet se 1% e popullatës globale është autike.

Autizmi është një çrregullim kompleks që prek hapësira të shumëfishta të zhvillimit duke përfshirë ndërveprimin social, komunikimin verbal dhe joverbal, imagjinatën, sjelljet dhe interesat. Simptomat e këtij çrregullimi shfaqen shpejt në jetë, ndonjëherë në foshnjëri, por përgjithësisht përpara moshës 3-vjeç.

Çfarë e shkakton autizmin? Shumë studime janë përpjekur t’i japin përgjigje kësaj pyetjeje. Në pak raste autizmi është shenjë e një problemi gjenetik, i tillë si X i Brishtë, megjithatë në shumë raste nuk njihen shkaqet. Aktualisht, autizmi mendohet se shkaktohet nga një kombinim i gjeneve dhe faktorëve mjedisorë. Ende nuk ka të dhëna që autizmi shkaktohet nga diçka që prindërit kanë apo nuk kanë bërë para apo gjatë shtatzënisë, apo ndërsa kujdesen për fëmijën e tyre.

Si diagnostikohet autizimi? Diagnoza e autizmit bazohet në sjelljet e fëmijës. Aktualisht, nuk ka ndonjë test mjekësor (për shembull analizë gjaku, rreze x etj.) që do të ndihmonte në diagnostikimin e autizmit. Mjekët mund të këshillojnë teste gjenetike për të gjetur një shkak gjenetik, si dhe mund të rekomandojnë teste apo studime të tjera që ndihmojnë në përcaktimin e kushteve të tjera shëndetësore të cilat mund të jenë të pranishme.

Kur profesionistët konstatojnë se fëmija ka autizëm apo diagnoza të lidhura me të, problemet vlerësohen në tri hapësira: ndërveprimi social, komunikimi dhe sjelljet/interesat jo të zakonshme.

Ndërveprimi social: Fëmijët me autizëm shpesh kanë vështirësi në krijimin dhe mbajtjen e marrëdhënieve sociale. Krahasuar me fëmijët që zhvillohen normalisht, ata të diagnostikuar me autizëm mund ta kenë më të vështirë të vendosin dhe mbajnë kontakt me sy, të përgjigjen kur u flitet në emër, të luajnë lojëra të tilla si kukafshehti, apo të përfshijnë fëmijë të tjerë në lojë. Ata mund të pëlqejnë të jenë me prindërit apo të përfshihen në lojëra aktive, por shfaqin më pak interes dhe reagim krahasuar me fëmijët e tjerë me zhvillim normal.

Komunikimi: Fëmijët me autizëm janë përgjithësisht më të ngadaltë në përdorimin e fjalëve apo frazave të thjeshta që janë normale për atë moshë. Gjithashtu, ata kanë më pak të ngjarë të përdorin gjeste të zakonshme të tilla si të kërkuarit e diçkaje, apo të drejtojnë vëmendjen e dikujt drejt një pamje apo tingulli. Disa fëmijë mund të kenë një zhvillim gjuhësor në kohën e duhur, por mund të shfaqin kthim pas apo humbje të aftësive të komunikimit rreth moshës 18-24 muaj. Kjo humbje e aftësive mund të përfshijë ulje të interesave sociale, sikurse edhe humbje të fjalëve apo frazave të cilat i kanë përdorur më parë. Fëmijët që kanë zhvillim të gjuhës mund të shfaqin modele jo të zakonshme të të folurit, të tilla si përsëritja apo bërja jehonë e frazave që dëgjojnë nga të tjerët apo nga televizori. Ata mund të kërkojnë gjëra që dëshirojnë por e kanë shumë të vështirë të mbajnë një bisedë të thjeshtë.

Sjelljet dhe interesat: Fëmijët me autizëm përgjithësisht shfaqin një shkallë më të kufizuar lojërash krahasuar me moshatarët e tyre, dhe shfaqin më tepër sjellje përsëritëse; për shembull, ata mund të fokusohen më tepër në rreshtimin e objekteve sesa në ushqimin e një kukulle apo arushi. Gjithashtu, ata mund të jenë të interesuar për disa objekte të caktuara apo të këmbëngulin në ndjekjen e rutinave të caktuara, apo mund të përsërisin lëvizje specifike si përplasja e duarve, hedhja apo lëvizja para-mbrapa.

Koha: Përveç shfaqjes së diferencave zhvillimore në tri hapësirat e mësipërme, fëmijët me autizëm i shfaqin këto modele përpara moshës trevjeçare.

Dita Botërore e Autizmit është vendosur nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, me rezolutën “62/139” në vitin 2007, më tepër si një përpjekje për t’i dhënë fund diskriminimit ndaj personave me autizëm. Kjo ditë është vendosur në 2 Prill dhe është përfshirë në Agjendën e Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara, e cila premton që askush të mos mbetet pas.

Lajmet

PDK: Qëndrimet e Prokurorisë në Hagë i shërbejnë narrativës së rreme serbe

Published

on

By

Partia Demokratike e Kosovës ka reaguar ndaj qëndrimeve të Prokurorisë së Gjykatës Speciale në Hagë, duke i cilësuar ato si devijim nga e vërteta dhe drejtësia, dhe si shërbim ndaj narrativës serbe për luftën në Kosovë.

PDK vlerëson se që nga dita e parë e fazës përmbyllëse të gjykimit është bërë e qartë se procesi nuk po zhvillohet si një procedurë e zakonshme gjyqësore, por si përpjekje për deformim të së vërtetës historike.

“Kjo gjykatë ka devijuar nga misioni i saj themelor për të sjellë drejtësi dhe po tenton të ndërtojë një narrativë të rreme, ku lufta çlirimtare e popullit të Kosovës paraqitet si projekt kriminal”, thuhet në reagimin e PDK-së.

Sipas kësaj partie, faktet historike dhe mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë kanë dëshmuar se Serbia ishte agresore, ndërsa populli i Kosovës viktimë e krimeve të rënda, përfshirë spastrimin etnik dhe gjenocidin.

“Ushtria Çlirimtare e Kosovës ishte një organizim popullor, i lindur nga nevoja për rezistencë përballë një regjimi shtypës dhe gjenocidal”, thekson PDK.

PDK vlerëson se ish-krerët e UÇK-së nuk po gjykohen si individë të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës dhe shtetformimit të Kosovës, ndërsa kërkesat për dënime i cilëson si politike dhe selektive.

“Hashim Thaqi, Kadri Vesli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi nuk po gjykohen si individ të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës, të çlirimit dhe të shtetformimit të Kosovës. Kjo qasje synon barazimin e viktimës me agresorin dhe kriminalizimin e luftës për liri”, thuhet në deklaratë”, thuhet në reagimin e PDK-së.

Në fund, PDK-ja rikonfirmon qëndrimin e saj për legjitimitetin e luftës së UÇK-së dhe pafajësinë e ish-krerëve të saj, duke kundërshtuar çdo përpjekje për rishkrim të historisë.

“Liria nuk është krim dhe historia nuk mund të rishkruhet”, përfundon reagimi.

 

 

Continue Reading

Lajmet

VV: Kërkesa për dënime ndaj ish-krerëve të UÇK-së synon përmbysjen e së vërtetës historike

Published

on

By

Lëvizja Vetëvendosje ka reaguar ndaj kërkesës së Prokurorisë Speciale për dënime ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke e cilësuar atë si një ndërhyrje politike dhe jo si kërkim të drejtësisë.

Sipas VV-së, “kërkesa e prokurorisë për dënime maksimale ndaj ish-krerëve të UÇK-së nuk është një akt për kërkim drejtësie, por një politikë që synon ta përmbysë rendin e së vërtetës”.

E vërteta sipas LVV-së është se “Jugosllavia e Serbisë së Millosheviqit ka kryer gjenocid në Kosovë. UÇK ka luftuar kundër planeve dhe veprimeve gjenocidale duke mbrojtur popullin me gjithë forcën në dispozicion.

Në reagim thuhet se procesi gjyqësor po e zhvendos vëmendjen nga agresori te viktima, duke kriminalizuar rezistencën çlirimtare.

“Këtu nuk po gjykohen individë të shkëputur nga konteksti, por po tentohet të gjykohet vetë akti i çlirimit”, thuhet në deklaratë.

VV-ja thekson se Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk ka pasur kurrë plane për krime kundër njerëzimit, duke argumentuar se “krimet kundër njerëzimit kërkojnë aparat shtetëror dhe mekanizma sistematikë dhune, të cilat UÇK-ja kurrë nuk i ka pasur”.

“Kjo gjykatë nuk erdhi nga një nevojë e brendshme për drejtësi, por nga një projekt ndërkombëtar i ndërtuar mbi raporte politike, presione diplomatike dhe interesa gjeopolitike, ku Rusia, Serbia dhe aleatët e saj kanë pasur rol aktiv. Lëvizja Vetëvendosje e ka kundërshtuar këtë proces që nga fillimi e madje edhe para fillimit, sepse drejtësia nuk mund të jetë selektive, njëetnike dhe e ndërtuar mbi shtrembërimin e historisë. Një drejtësi e tillë nuk shëron plagë, por i thellon ato”, thuhet në reagimin e LVV-së.

Më tej, në reagim thuhet se Serbia ishte pushtuesja dhe ushtruesja e dhunës shtetërore, ndërsa populli shqiptar viktimë e saj.

Në fund, Lëvizja Vetëvendosje rithekson qëndrimin e saj se “çlirimi nuk është krim, rezistenca nuk është ndërmarrje kriminale dhe historia e Kosovës nuk mund të rishkruhet nga aktakuza që i shërbejnë narrativës së agresorit”.

Continue Reading

Lajmet

Osmani: Lufta e UÇK-së ishte e pastër, historia nuk rishkruhet

Published

on

By

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, përmes një deklarate ka rikujtuar se shtetësia e Kosovës është rezultat i vullnetit të patjetërsueshëm të popullit dhe luftës heroike për liri.

Deklarata e Osmanit vjen pas seancës që po vazhdon ende në Gjykatën Speciale, ku nga Kryeprokurorja Kimberly West nga Prokuroria është kërkuar dënim prej 45 vitesh burg për ish-krerët e UÇK-së.

Sipas Presidentes Osmani, pavarësia e vendit erdhi si pasojë e një sakrifice shekullore, ku humbën jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm. Ajo vuri në dukje se në këtë rrugëtim, roli i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ishte vendimtar dhe i shenjtë.

“Pavarësia e Kosovës ishte vullnet i popullit të Kosovës. Ishte sakrificë shekullore për të cilën dhanë jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm e për të cilën luftuan, me heroizëm dhe me luftë të pastër, Ushtria Çlirimtare e Kosovës,” u shpreh Presidentja.

Tutje Osmani është shprehur se çdo tentative për ta barazuar luftën e UÇK-së me krimet serbe minon drejtësin dhe dëmton paqen.

“Gjatë luftës së fundit në Kosovë, Serbia kishte për qëllim shfarosjen e popullit shqiptar, qëllim të cilin e shpërfaqi nëpërmjet vrasjes dhe masakrimit të mijërave fëmijëve, grave, burrave e të moshuarve, dhunimeve të mijëra grave e burrave, shkatërrimit të qindra mijëra shtëpive, dëbimit të mbi 80% të qytetarëve të Kosovës nga shtëpitë e tyre, spastrimit etnik, zhdukjes me dhunë të mijëra personave dhe krimeve të tjera të llahtarshme”, shkruan Osmani.

Continue Reading

Lajmet

Heshtja mbretëroi në qytetin e vogël italian, a është identifikuar personi i parë i “Sarajeva Safari”?

Published

on

Hetimi nga Milano po përhapet drejt Hagës, ndërsa banorët e një qyteti të vogël në veri të Italisë heshtin, të gjithë të frikësuar nga turpi.

Tronditja dhe një ndjenjë tmerri mbretëroi në qytetin italian të San Vito al Tagliamento pas identifikimit të snajperit të parë, të dyshuar, që qëlloi mbi civilët e pafuqishëm në Sarajevën e rrethuar midis viteve 1992 dhe 1996. Ky është një vazhdim i hetimit të të ashtuquajturit “safari lufte”, pra turizmit të dyshuar lufte në të cilin evropianët e pasur paguan shuma të mëdha parash palës serbe për të synuar civilët, i cili deri më tani është nisur vetëm në Itali.

Zyra e prokurorit italian hapi së fundmi një hetim kundër një burri të moshuar, dhe në një qytet të vogël në veri të Italisë, jo shumë larg kufirit slloven, të gjithë e dinë se kush është.

– Ai është një djalë shumë i pasjellshëm, e njoh prej vitesh. Ajo është një person i mbyllur dhe nuk tregon ndjenja. Ai ka pikëpamje të krahut të djathtë dhe është shumë i irrituar. Në fakt, e mbajmë mend shpërthimin e tij në një bar lokal për shkak të një makine, dhe më pas për shkak të një automjeti tjetër të parkuar gabimisht përpara, pranë shtëpisë së tij – i thanë disa vendas gazetarit të gazetës italiane La Repubblica, i cili vuri re se duket se ka një betim heshtjeje në vend për këtë temë.

Hetimi nga zyra e prokurorit të Milanos, i udhëhequr nga kryeprokurori Marcello Viola dhe prokurori publik Alessandro Gobbis, së shpejti duhet të marrë një dimension ndërkombëtar pasi hetuesit planifikojnë të udhëtojnë në Hagë. I dyshuari tani është në të tetëdhjetat, dhe në kohën e rrethimit të Sarajevës ishte në të pesëdhjetat. Ai është një ish-shofer kamioni që punoi për një kompani lokale të asgjësimit të mbeturinave deri në vitin 1997. Edhe pse punëdhënësit e tij në atë kohë konfirmuan se ai nuk i fshehu kurrë pikëpamjet e tij të krahut të djathtë dhe fashist, ata pretendojnë se nuk dinin për “udhëtimet e tij të supozuara të fundjavës” në Ballkan.

Sipas dokumenteve të prokurorisë, dyshohet se ky italian po shkonte në fushën e betejës së Sarajevës për t’u bashkuar me trupat serbe në të shtënat ndaj civilëve, por edhe se ai ishte i përfshirë në tregtinë e armëve. Duhet pranuar se në të përditshmen e respektuar italiane La Republica, ekziston fjalia “se ai qëlloi civilë me ustashët”, por është e qartë se ky është një gabim, qoftë lista apo dëshmia e pronarit të kompanisë për të cilën punonte burri.

Italianët nisën një hetim kundër një burri për një krim të tmerrshëm në Sarajevë: Ai dyshohet se u mburr se “gjuante njerëz”.

Civilë të shumtë u vranë në Sarajevë gjatë luftës, disa, për fat të keq, në duart e “turistëve snajperë”.

Dëshmitari kryesor zbulon detajet monstruoze të “Sarajeva Safari”: “Ishte një qytet për hobin e tyre të veçantë”.

Raporti që nisi ortekun bazohet në burime lokale dhe dëshmitë e shkrimtarit Ezi Gavazzeni dhe gazetares Marianne Maiorino. Ata përshkruajnë një burrë që me një kostum të zi u mburr për “arritjet” e tij në Ballkan, që është një pamje krejtësisht e ndryshme nga ajo që kanë të njohurit e tij. Për ta, ai është thjesht një gjuetar dhe peshkatar i apasionuar, në një kohë ai madje mbante rekordin për kapjen e troftës në liqenin La Terribile aty pranë. Gjatë kontrollit të shtëpisë së tij, njësia speciale e karabinierëve ROS gjeti shtatë armë të ligjshme, pesë me tyta të gjata dhe dy me të shkurtra. Ndërsa hetuesit po përpiqen të përcaktojnë përgjegjësinë e tij, në publik po rrjedh informacion se ai nuk është i vetmi dhe se emra të tjerë në linjën nga Torino në Trieste janë gjithashtu nën hetim.

Autoritetet lokale të San Vitos u habitën nga zbulimet e prokurorisë. Kryetari i bashkisë Alberto Bernava deklaroi se vërtetimi i këtyre akuzave do të shkaktonte një “plagë të pariparueshme” për qytetin dhe shtoi se, në rast të vërtetimit të fajësisë, ai do t’i bashkohej gjyqit si palë e dëmtuar, ashtu siç kishte vendosur tashmë qyteti i Sarajevës.

Vetë i dyshuari dyshohet se i ka thirrur një të njohuri në telefon: “Ata erdhën në shtëpinë time, po më tërheqin në diçka të madhe, do të më vrasin”.

Familja e tij, gruaja dhe fëmijët e tij, njëri prej të cilëve punon në shërbimin civil, refuzojnë të komunikojnë me median, ndërsa pastori vendas, me një rruzare në duar, thotë vetëm shkurt se lajmi është i tmerrshëm.  /J.List/

 

Continue Reading

Të kërkuara