Shëndet
Disa këshilla për mënjanimin e stresit dhe përmirësimin e disponimit
Published
5 years agoon
By
Betim GashiPër shumë njerëz, menaxhimi i punës dhe familjes mund të jetë stresues, në veçanti kur punojnë nga shtëpia. Studimet e fundit tregojnë se niveli i stresit është rritur jashtëzakonisht, për shkak të ndryshimeve dhe pasigurive që i ka sjellë pandemia e koronavirusit.
Sidoqoftë, ekziston një mënyrë për ta shmangur këtë ankth psikik. Gjithçka varet nga kujdesi ndaj shëndetit tuaj mendor dhe mirëqenia fizike, pasi këto janë thelbësore për ta mposhtur stresin dhe për të qëndruar të qetë në një mjedis të pasigurt dhe kaotik.
Kuptojeni çfarë ju streson më shumë: Kaloni kohë për ta kuptuar arsyen pse po ndiheni të stresuar dhe të mbingarkuar. A jeni duke punuar përtej orarit? A keni shqetësime në familje? Nuk po keni mundësi të flini sa duhet? Cilado të jetë arsyeja, shënojeni atë në një fletë dhe përshkruajeni në detaje. Kështu e pranoni saktësisht problemin dhe mund të mendoni për një zgjidhje të përshtatshme.
Ekzistojnë disa rregulla që duhet patjetër t’i ndiqni për ta eliminuar stresin nga jeta juaj.
Ecja në natyrë, vrapimi apo ushtrimet fizike është vërtetuar se luajnë rol pozitiv në uljen e stresit dhe shëndetin e mirë mendor. Mos u brengosni, nuk keni nevojë të shkoni në palestër apo të bëni ushtrime të rënda fizike çdo ditë, për ta arritur rezultatin e nevojshëm. Mjafton të ecni për 30 minuta në mëngjes dhe në mbrëmje, për t’i forcuar muskujt dhe për të marrë ajër të pastër. Aktivitetin e nevojshëm fizik mund ta arrini edhe duke kryer punë të ndryshme përreth shtëpisë, duke i ngjitur shkallët me shpesh dhe duke bërë pauza të shkurtra ndërmjet punës për ta lëvizur trupin. Ushtrimet e përmirësojnë gjumin dhe përmirësojnë disponimin tuaj.
Keni kujdes me dietën tuaj. Është e vërtetë se konsumimi i ushqimit të shëndetshëm ndikon pozitivisht në mendjen e njeriut, dhe ju siguron shëndet të mirë mendor. Mjekët besojnë se dieta e balancuar e redukton dukshëm stresin, e forcon imunitetin dhe e ul presionin e gjakut. Dieta e mirë përbëhet nga karbohidratet komplekse, si fasulet, drithërat dhe perimet, proteinat të cilët i gjejmë tek kosi apo thjerrëzat, dhe yndyrat e shëndetshme të cilat ekzistojnë tek arroret, vezët dhe farat chia.
Provoni të relaksoheni sa më shumë. Duhet të filloni ta praktikoni meditimin e thjeshtë, për ta qetësuar mendjen dhe trupin. Mund të filloni duke medituar 2 minuta në ditë, gjatë së cilës kohë mund ta praktikoni frymëmarrjen e thellë. Këtë ushtrim të thjeshtë dhe të lehtë mund ta bëni çdo ditë pasi zgjoheni nga gjumi, apo para se të shtriheni për të fjetur. Meditimi gjithashtu luan rol në përmirësimin e gjumit, disponimit dhe nivelit të energjisë.
Gjumi po ashtu vazhdon të jetë shumë i rëndësishëm për mendjen, trupin dhe largimin e stresit ditorë. Prandaj është e rëndësishme që të flini mjaftueshëm. Për ta arritur këtë gjë, ju duhet të ushtroni, të ekspozoheni më shumë në diell, ta mënjanoni konsumimin e kafesë në mbrëmje dhe të qëndroni sa më larg pajisjeve elektronike. Gjumi I mirë dhe i mjaftueshëm luan rol tejet të rëndësishëm në shëndetin tuaj mendor.
Bisedoni me miqtë tuaj. Nuk është fshehtësi se njerëzit kanë nevojë për socializim, në mënyrë që ta ruajnë shëndetin. Biseda me miqtë e afërt është një prej mënyrave më të mira për ta larguar stresin, dhe për ta parandaluar mbingarkimin e mendjes. Humori, ndarja e historive dhe përjetimeve dhe të qeshurat me miq ose familje, do t’ju bëjnë më të aftë për ta luftuar stresin. Kjo gjithashtu ju bënë të ndiheni më të dashur dhe të lidhur me njerëzit, duke e përmbushur kështu nevojën njerëzore për t’u socializuar.
Tregohuni të dashur dhe të duruar me veten. Në një botë konkurruese, njerëzit ndihen të pasigurt dhe pa vetëbesim për aftësitë e tyre, sidomos kur e krahasojnë veten me ndonjë bashkëpunëtor ose mik të tyre. Dhe nëse këto mendime negative qarkullojnë në mendjen tuaj për një kohë të gjatë, atëherë niveli i stresit tuaj do të rritet. Për t’i luftuar mendimet negative ju duhet të fokusoheni më shumë tek cilësitë e mira që i posedoni, zëvendësojeni çdo mendim të keq me mendime të mira, dhe bëni krahasime vetëm me veten tuaj e jo me njerëzit e tjerë.
Shëndet
Sekretet natyrale për të luftuar kollën tek fëmijët
Published
3 days agoon
November 27, 2025By
UBT News
Edhe pse kollitjet nuk duhet lënë pa u trajtuar, se përkeqësohen ose shkaktojnë shqetësime të mëtejshme, ekzistojnë disa ilaçe shtëpiake natyrale që mund të ndihmojnë në lehtësimin e tyre dhe në përmirësimin e gjendjes së fëmijëve.
Mjalti
Njihet për vetitë antibakteriale e qetësuese, ndaj konsiderohet një alternativë e mirë natyrale për lehtësimin e kollës. Për fëmijët, mund të përgatitet një solucion: dy lugë gjelle mjaltë të tretura në një gotë qumësht të ngrohtë. Ky kombinim ndihmon në qetësimin e fytit dhe përmirëson gjumin. Për rezultate më të mira, rekomandohet që fëmijët ta pinë këtë përzierje çdo mbrëmje para gjumit për pesë ditë rresht.
Banja e ngrohtë
Një banjë ndihmon fëmijët të djersijnë dhe të pastrojnë rrugët e frymëmarrjes, duke lehtësuar simptomat e kollës dhe ngushtimin e hundës. Banjat e ngrohta bëhen dy herë në ditë, në mëngjes dhe në mbrëmje, për të përmirësuar qarkullimin e gjakut dhe për të relaksuar fëmijët.
Hidratimi i duhur
Uji është një nga mjetet më të thjeshta, por efektive për lehtësimin e kollës tek fëmijët. Ai mban fytin të lagur e ndihmon në hollimin e sekrecioneve, duke lehtësuar gulçimin. Fëmijët duhet të pinë rreth 6–8 gota ujë në ditë, sipas moshës së tyre. Përveç ujit, çajrat e ngrohtë, sidomos çaji me xhinxher ose me kamomil, mund të qetësojnë fytin dhe të ndihmojnë në reduktimin e kollës.
Këshilla shtesë:
Mbani ajrin e dhomës së fëmijëve të lagësht, sidomos gjatë dimrit ose kur përdoret ngrohja. Një lagështues ajri mund të ndihmojë shumë.
Shmangni ekspozimin ndaj tymit të duhanit ose ndotjes së ajrit, pasi ato irritojnë fytin dhe e përkeqësojnë kollën.
Sigurohuni që fëmija të pushojë mjaftueshëm dhe të marrë ushqim të shëndetshëm, i cili forcon sistemin imunitar.
Me këto metoda natyrale e kujdes të thjeshtë në shtëpi, kollitja e fëmijëve mund të lehtësohet ndjeshëm. Nëse kollitja zgjat më shumë se një javë, shoqërohet me temperaturë të lartë, vështirësi në frymëmarrje, duhet të kontaktoni menjëherë mjekun pediatër. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Sa ujë duhet të pimë çdo ditë? Ja çfarë thonë ekspertët
Published
3 days agoon
November 27, 2025By
UBT News
Gjithmonë dëgjojmë këshilla për të pirë sa më shumë ujë për të qëndruar të hidratuar dhe të shëndetshëm.
Ka pasur shumë debate mbi sasinë e duhur të ujit që duhet të konsumojmë çdo ditë. CNN publikon një artikull që sqaron këtë çështje.
Sipas Akademisë Mjekësore Amerikane, konsumimi i ujit ndryshon bazuar në gjini.
Meshkujt rekomandohet të pinë 3.7 litra ujë në ditë, rreth 16 gota, ndërsa gratë 2.7 litra, ose rreth 12 gota.
Dehidratimi mund të shkaktojë lodhje të tepërt, mungesë motivimi dhe vështirësi për të kryer ushtrimet në mënyrën e duhur.
Ai gjithashtu ndikon në përqendrim, kujtesë dhe mund të shkaktojë nervozizëm dhe ankth.
Dy shenja kryesore që tregojnë hidratimin janë etja dhe ngjyra e urinës. Nëse nuk ndjen etje të shpeshtë dhe urina është e verdhë e hapur, kjo tregon që je i hidratuar mirë. Në të kundërtën, tregon se je i dehidratuar.
Dehidratimi ndikon edhe në qarkullimin e gjakut, mënyrën se si pompon zemra dhe mund të shkaktojë dhimbje koke.
Po ashtu, kripa dhe mineralet që grumbullohen në trup formojnë kristale të vogla në traktin urinar, duke shkaktuar dhimbje.
Personat që vuajnë nga migrena mund të përjetojnë dhimbje më të shpeshta në rast dehidratimi. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Insulina pa gjilpëra, trajtimi i ri që aplikohet në lëkurë
Published
3 days agoon
November 27, 2025By
UBT News
Krema transdermale e insulinës normalizon glukozën për 12 orë në testimet para-klinike.
Një grup shkencëtarësh nga Universiteti Zhejiang në Kinë ka zhvilluar një trajtim të ri revolucionar për diabetin: një krem transdermal që fut insulinën në organizëm përmes lëkurës, duke shmangur nevojën për injeksione.
Ky zbulim mund të hapë rrugën drejt eliminimit të gjilpërave për miliona njerëz që varen çdo ditë nga insulina.
Insulina mund të absorbohet përmes lëkurës
Deri më sot, përdorimi si trajtim lokal ishte konsideruar i pamundur për shkak të madhësisë së madhe të molekulave dhe natyrës hidrofile, që pengojnë depërtimin përmes shtresave yndyrore të lëkurës. Por, duke përdorur minj, mini-derra dhe lëkurë njerëzore të kultivuar, studiuesit arritën të demonstrojnë se insulina mund të futet në trup përmes një sistemi të ri transdermal.
Sipas ekipit kërkimor, polimeri depërtues i zhvilluar prej tyre mundëson shpërndarje jo-invazive të insulinës, duke hapur mundësi të reja për administrimin transdermal të proteinave dhe peptideve në të ardhmen. Rezultatet janë botuar në revistën Nature.
Sfida e barrierës së lëkurës
Aplikimi i barnave përmes lëkurës është i thjeshtë, pa dhimbje e lejon çlirim të kontrolluar të substancave. Stratum corneum, shtresa e jashtme e lëkurës është barrierë e fortë që lejon vetëm molekula të vogla dhe lipofile të depërtojnë.
Insulina, e madhe dhe hidrofile, nuk mund të kalojë natyrshëm këtë barrierë. Studiuesit shfrytëzuan një tipar tjetër të lëkurës, gradientin acid-bazë të pH-së, i cili është acid në sipërfaqe dhe neutral në shtresat e brendshme.
Si funksionon kremi?
Ekipi krijoi një polimer të quajtur OP (poli[2-(N-oksid-N,N-dimetilamino)etil metakrilat]), që ndryshon ngarkesën e tij në varësi të pH-së.
Ky polimer lidhet me insulinën dhe formon kompleksin OP-1:
Në sipërfaqen më të acidifikuar të lëkurës, OP ka ngarkesë pozitive dhe lidhet me lipidet. Në shtresat më të thella, ku pH është neutral, ai humbet ngarkesën dhe shkëputet, duke lejuar insulinën të kalojë pengesën e lëkurës.
Rezultatet para-klinike
Në testet laboratorike dhe eksperimentet me kafshë, OP-1 tregoi rezultate shumë premtuese. Minjtë diabetikë arritën normalizim të glukozës brenda një ore, dhe efekti zgjati 12 orë, me efikasitet të krahasueshëm me injeksionet nënlëkurore.
Mini-derrat diabetikë, modeli më afër njeriut, treguan të njëjtin efekt: glukoza u ul brenda 2 orëve dhe mbeti stabile për 12 orë.
Ky trajtim transdermal përfaqëson një hap të madh drejt mënyrave më të lehta, pa dhimbje e të sigurta të administrimit të insulinës në të ardhmen. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Mos e pini kafenë në çdo orar, ja koha më e mirë sipas ekspertëve
Published
3 days agoon
November 27, 2025By
UBT News
Për shumë prej nesh, kafeja është një pjesë e domosdoshme e rutinës së përditshme. Ajo është aty për të na dhënë atë dozë të energjisë që na nevojitet gjatë ditës.
Megjithatë, kafeja nuk këshillohet të konsumohet në çdo orar.
Sipas studimeve, duhet të shmangni konsumimin e kafeinës pas orës 02:00 ose të paktën shtatë orë para se të flini gjumë, pasi mund të ndikojë negativisht në gjumin tuaj.
Një studim, botuar në Journal of Clinical Sleep Medicine, zbuloi se konsumimi i kafeinës gjashtë orë para se të shkoni në shtrat ndikonte në cilësinë e gjumit, edhe pse efektet e kafeinës mund të mos ndiheshin më.
Pjesëmarrësit e studimit ishin në gjendje të binin në gjumë pa problem, por cilësia e gjumit nuk ishte njësoj si te dikush që nuk kishte konsumuar kafe disa orë para gjumit.
Sipas studimeve të bëra nga studiues në Britani dhe SHBA, pirja e një ekspresi të dopio tri orë para gjumit mund të kthejë orën e trupit prapa pothuajse një orë. Kjo gjë lidhet me sëmundjet e zemrës dhe çrregullimet neurodegjeneruese, të tilla si Alzheimeri.
Nuk bëhet fjalë vetëm për kafeinën që gjendet në kafe, por edhe për atë që gjendet te pijet me sodë apo ato energjike.
Koha më e mirë për të konsumuar kafe është ora 10 e paradites. Sa i përket konsumit të përgjithshëm, Klinika Mayo rekomandon mbajtjen e konsumit të kafeinës në 400mg në ditë, ose afërsisht katër filxhanë kafeje. /A.Z/UBT News/
Rektori Hajrizi po qëndron në vizitë zyrtare në Texas
28 Nëntori pa kufij – Nga Shqipëria në Kosovë
UBT uron 28 Nëntorin – Ditën e Flamurit dhe Pavarësisë
Mjekra e dyfishtë, zgjidhje praktike për fytyrë më të bukur
Sipërfaqet dhe objektet që nuk duhet t’i pastroni kurrë me uthull
Profesori i UBT-së, Alfred Marleku, publikon artikullin shkencor në revistën ndërkombëtare Defense & Security Analysis
Makina e vitit 2026 në Gjermani, ja kush po e dominon kategorinë
Volejbollistja Julia Azevedo shpëton mrekullisht pas një sulmi me armë në Rio de Janeiro
Ndërron jetë aktori dhe këngëtari Michael DeLano
Të kërkuara
-
Aktualitet1 month agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Rajoni2 months agoPolicia, FSK-ja dhe Shërbyesit Civilë përfitojnë bursë 20 për qind në programet Master Shkenca Politike dhe Studime të Sigurisë në UBT
-
Vendi3 months agoVotoni për UBT-në dhe Rektorin Hajrizi në Triple E Awards: Dy nominime të reja ndërkombëtare për institucionin dhe Kosovën
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së fiton grant prestigjioz kërkimor në Universitetin Çarls të Pragës
