Diébédo Francis Kéré me prejardhje nga Burkino Faso, u bë afrikani i parë që fitoi çmimin prestigjioz Prizker, që shpesh konsiderohet si Çmimi Nobel i arkitekturës.
Puna e tij shumë e vlerësuar, përfshirë struktura të përhershme dhe të përkohshme, është ngritur në vendin e tij të lindjes, por edhe në Afrikë, Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.
56-vjeçari u ndje i privilegjuar që mori atë që njihet si çmimi më i njohur i arkitekturës, duke e përshkruar veten si “njeriu më i lumtur në planet”. Por udhëtimi i tij i gjatë dhjetëvjeçar në krye të fushës së tij s’ishte aspak i thjeshtë, me mundësi të kufizuara në fshatin e tij.
“U rrita në një vend ku s’kishte çerdhe, po ku komuniteti konsiderohej si familje. Më kujtohet dhoma ku ulej gjyshja dhe tregonte histori në pak dritë, ndërsa ne mblidheshim pranë njëri-tjetrit dhe zëri i saj brenda dhomës na mbyllte, duke na thirrur të afroheshim dhe të krijonim një vend të sigurt. Kjo ishte ndjenja ime e parë e arkitekturës”, theksoi ai.
Në moshën 7-vjeçare, Kéré e gjeti veten në një klasë me mbi 100 studentë.
Si fëmija i parë në komunitetin e tij që ka ndjekur shkollën, kjo përvojë e objekteve të dobëta të ndërtimit ishte frymëzimi i tij më i hershëm për të përmirësuar jetën arsimore të fëmijëve të Burkina Fasos, duke përdorur arkitekturën.
Vite më vonë dhe pas studimeve në Gjermani, ëndrra e tij u bë realitet. Kéré që projektoi një shkollë fillore në fshatin e tij të lindjes, Gando, si ndërtesën e tij të parë në vitin 2001. Në ndërtimin e saj kontribuan edhe vendasit./UBTNews/
Sot, më 15 prill, përkujtohet ditëlindja e Leonardo da Vinçit (1452–1519), një nga figurat më të shquara të Rilindjes Evropiane dhe një ndër mendjet më të ndritura në historinë e njerëzimit.
I njohur si polimat, Leonardo da Vinçi shquhej për interesat dhe kontributin e tij në shumë fusha, përfshirë pikturën, skulpturën, arkitekturën, inxhinierinë, shkencën, muzikën, matematikën, anatominë, astronominë dhe botanikën. Ai konsiderohet një nga piktorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ndërsa shpesh cilësohet edhe si përfaqësuesi më i plotë i idealit të njeriut të Rilindjes.
Veprat e tij artistike dhe studimet shkencore dëshmojnë për një vizion të avancuar për kohën, ndërsa disa prej ideve dhe skicave të tij lidhen me shpikje që do të realizoheshin shekuj më vonë. Leonardo ishte nxënës i Andrea del Verrocchio-s, ku zhvilloi aftësitë e tij artistike dhe u ndikua nga bashkëkohësit e tij, për të krijuar më pas një stil unik dhe novator.
Trashëgimia e Leonardo da Vinçit mbetet e jashtëzakonshme, duke e vendosur atë ndër figurat më të rëndësishme të historisë së artit dhe shkencës, ndërsa ndikimi i tij vazhdon të frymëzojë breza të tërë edhe sot.
Dita Botërore e Artit festohet çdo vit më 15 prill, si një mundësi për të nxitur zhvillimin e artit dhe për të theksuar rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Kjo datë shërben si një kujtesë për njerëzit që, përtej ritmit të ngarkuar të jetës, të ndalen dhe të vërejnë bukurinë që i rrethon.
E shpallur nga Shoqata Ndërkombëtare e Artit, kjo ditë lidhet me ditëlindjen e Leonardo da Vinçit, një nga figurat më të shquara të historisë së artit dhe shkencës. Festimi i parë u mbajt në vitin 2012, me pjesëmarrjen e artistëve nga vende të ndryshme të botës përmes ekspozitave, konferencave dhe aktiviteteve muzeale.
Arti shfaqet në forma të ndryshme, si muzika, piktura, skulptura, vallëzimi, letërsia dhe kinemaja, duke u bërë një mjet i fuqishëm për shprehjen e emocioneve dhe ideve. Ai nxit kuriozitetin, krijon dialog dhe ndihmon në kuptimin e botës përmes perspektivave të ndryshme.
Dita Botërore e Artit synon gjithashtu të mbështesë artistët dhe të inkurajojë shprehjen e lirë, duke e konsideruar artin një element thelbësor për zhvillimin kulturor dhe shoqëror.
Një koncert i veçantë, i dedikuar krijimtarisë së grave kompozitore, do të mbahet më 15 prill në Sallën e Ateliesë së Pallatit të Rinisë në Prishtinë, nga ora 19:00.
Ky aktivitet artistik do të interpretohet nga artiste gra, duke sjellë në skenë një kombinim të veçantë talentesh: mezzosopranoja Fiona Shabani, flautistja Entela Demi dhe pianistja Denita Dedushaj.
Programi i koncertit do të ofrojë një rrugëtim muzikor në kohë përmes veprave të kompozitoreve të njohura ndërkombëtarisht si Cécile Chaminade, Fanny Mendelssohn, Ethel Smyth, Amy Beach dhe Sofia Gubaidulina.
Përveç repertorit botëror, koncerti do të përfshijë edhe krijimtari shqiptare, duke prezantuar veprat e kompozitoreve Pranvera Badivuku, Ina Kosturi dhe Dafina Zeqiri Nushi. Ky koncert synon të vërë në pah kontributin dhe rolin e grave në muzikën klasike, si në arenën ndërkombëtare, ashtu edhe në atë vendore.
Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani”, më 27 prill, do të promovojë botimin shumëvëllimësh “Ydriz Basha i Novosejt” në Ambasadën e Republikës së Kosovës në Belgjikë, në prani të komunitetit shqiptar.
Ky aktivitet synon të rrisë ndërgjegjësimin e komunitetit shqiptar dhe të publikut të gjerë për rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike, si dhe të promovojë veprën dhe kontributin e Ydriz Bashës – një figurë me rol të veçantë në çështjen e Kosovës dhe në procesin e ndërtimit të shtetit.
Botimi shumëvëllimësh është pjesë e kolanës së veçantë “Kujtesa e Kosovës”, e cila sjell në fokus vlera të rëndësishme të historisë dhe identitetit kombëtar.