Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë shkëmbyer sulme ushtarake pasi forcat amerikane goditën dy lëshues raketash në ishullin Larak, i cili ndodhet në Ngushticën e Hormuzit.

Sulmet e para të konfirmuara të SHBA-së ndaj Iranit që nga fundi i korrikut lanë të vdekur dy persona dhe plagosën dy të tjerë, sipas Trupave të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), të cilët u zotuan për “përgjigje dhe ndëshkim”.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) deklaroi se kishte ndërmarrë një “veprim të kufizuar dhe të saktë” kundër “forcave që po vendosnin mina dhe që përbënin një kërcënim të menjëhershëm në Ngushticën e Hormuzit”.

Si përgjigje, Irani njoftoi se ka goditur bazat ushtarake amerikane në Jordani. Ushtria e Jordanisë bëri të ditur se ka penguar tetë raketa në orët e hershme të mëngjesit të së hënës. Ndaras nga kjo, televizioni shtetëror iranian tha se ushtria vendase ka sulmuar me dronë një bazë ajrore në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Sulmi amerikan është i pari i këtij lloji ndaj Iranit që nga fundi i korrikut, kur presidenti Donald Trump pezulloi një fushatë të rinovuar ushtarake.

Ishulli Larak ndodhet pranë bregdetit të portit kyç të Bandar Abbasit, drejtpërdrejt në Ngushticën e Hormuzit — një rrugë detare me rëndësi jetike për transportin global. Rreth 20% e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë kalonin përmes saj para fillimit të luftës.

Tani Irani po kërkon që trafiku i anijeve me cisternë të kalojë pranë këtij ishulli për kontroll dhe, sipas raportimeve, po i detyron anijet të paguajnë 2 milionë dollarë (1.5 milionë funte) për të kaluar.

Agjencia iraniane e lajmeve Tasnim, e afërt me IRGC-në, raportoi më herët se sulmi në Larak u krye me dronë. Disa orë më vonë, mediat iraniane transmetuan një deklaratë të IRGC-së ku thuhej se ajo ka sulmuar me raketa balistike bazat amerikane Mbreti Hussein dhe Al-Azraq në Jordani, si përgjigje ndaj sulmit në ishullin Larak.

Ministria e Jashtme e Iranit dënoi ashpër “agresionin ushtarak amerikan në Larak”, duke i cilësuar sulmet ndaj bazave në Jordani si “mbrojtje të legjitime”.

Ndërkohë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian tha në një deklaratë të cituar nga televizioni shtetëror: “Ne nuk kërkojmë luftë, por do t’u japim një përgjigje vendimtare agresorëve”, sipas agjencisë AFP.

Disa orë pas sulmit amerikan, Trump publikoi në platformën Truth Social video që dukeshin si të krijuara me inteligjencë artificiale, ku shfaqej shpërthimi i infrastrukturës së naftës.

Njëra nga videot mbante mbishkrimin: “Ishulli Kharg po bëhet copë e çikë”, duke iu referuar një terminali kryesor të naftës pranë bregdetit të Iranit, të cilin Trump ka kërcënuar ta marrë. Postimi i tij nuk jepte detaje të mëtejshme.

Trump tha javën e kaluar se të gjitha minat e vendosura nga Irani në Ngushticën e Hormuzit si pjesë e bllokadës së rrugës detare u çaktivizuan ose u larguan. Ai shtoi se Irani është paralajmëruar se çdo anije apo varkë që vendos mina të reja do të shkatërrohet. Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, e cilësoi këtë deklaratë të Trumpit si një mashtrim “propagandistik”.

Irani po përballet me presion të ri ekonomik pasi Uashingtoni shpalli më 24 gusht një fushatë të re sanksionesh, me synim izolimin e mëtejshëm të Teheranit dhe zgjerimin e sanksioneve dytësore ndaj aleatëve të tij. /BBC/

Dita e sotme do të karakterizohet nga një mot kryesisht me diell dhe me vranësira të pakta, të cilat do të jenë më të pranishme përgjatë zonave malore.

Sipas Institutit Hidrometeorologjik, temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 12 dhe 17°C, ndërsa ato maksimale të ditës pritet të arrijnë nga 29 deri në 34°C.

Gjatë ditës do të fryjë erë e lehtë nga veriperëndimi me shpejtësi prej 1 deri në 4 m/s. /E.A/

Për të rinjtë që duan të kuptojnë se si funksionon politika, si merren vendimet dhe si ndikojnë zhvillimet politike në shoqëri, studimet në fushën e Shkencave Politike në UBT ofrojnë një bazë të rëndësishme për të ndërtuar një karrierë të orientuar drejt politikëbërjes, institucioneve dhe analizës politike. Programi i Shkencave Politike në UBT është i ndërtuar për t’u ofruar studentëve njohuri teorike dhe aftësi praktike, duke i përgatitur ata për të analizuar zhvillimet politike në Kosovë, rajon dhe më gjerë.

Një nga përparësitë e programit është mundësia e specializimit në tri fusha, duke u dhënë studentëve hapësirë të përshtatin studimet me interesat dhe objektivat e tyre profesionale. Përmes një numri të gjerë të lëndëve zgjedhore, studenti mund të krijojë një profil më personal akademik dhe të fokusohet në temat që i interesojnë më shumë.

Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë njohuri mbi teoritë politike dhe konceptet themelore të shkencës politike, por njëkohësisht mësojnë t’i lidhin këto njohuri me zhvillimet konkrete politike. Kjo i ndihmon ata të kuptojnë më mirë proceset e vendimmarrjes, institucionet politike dhe çështjet që ndikojnë në shoqëri, duke zhvilluar një qasje analitike dhe kritike ndaj tyre.

Një tjetër përfitim i rëndësishëm është zhvillimi i aftësive praktike. Studentët mësojnë të analizojnë probleme politike, të argumentojnë në mënyrë profesionale dhe të komunikojnë idetë e tyre si në të shkruar, ashtu edhe në të folur. Po ashtu, programi u mundëson të fitojnë aftësi për hartimin e dokumenteve politike, një kompetencë e rëndësishme për ata që synojnë të angazhohen në institucione publike, organizata, politikëbërje apo analiza profesionale.

Programi ka një qasje të veçantë edhe ndaj realitetit politik të Kosovës. Studentët inkurajohen të analizojnë zhvillimet politike në vend, por edhe t’i vendosin ato në kontekstin rajonal dhe ndërkombëtar. Në këtë mënyrë, ata krijojnë një perspektivë më të gjerë mbi marrëdhëniet politike dhe sfidat me të cilat përballen shtetet dhe shoqëritë moderne.

Programi synon të krijojë një ekuilibër ndërmjet njohurive akademike dhe nevojave të tregut të Kosovës, duke i pajisur studentët me aftësi që mund t’u shërbejnë si në karrierën profesionale, ashtu edhe në studimet e mëtejshme.

Pas përfundimit të programit, të rinjtë janë të përgatitur për të kryer hulumtime, për të analizuar zhvillime politike dhe për të ndërtuar argumente të bazuara në fakte. Këto aftësi mund të jenë të vlefshme për një sërë rrugësh profesionale, përfshirë institucionet publike, organizatat vendore dhe ndërkombëtare, organizatat joqeveritare, institutet hulumtuese, median, administratën publike dhe fushën e politikëbërjes.

Në një realitet ku zhvillimet politike ndikojnë drejtpërdrejt në jetën shoqërore dhe ekonomike, të pasurit e aftësisë për t’i kuptuar dhe analizuar ato është një avantazh i rëndësishëm. Programi i Shkencave Politike në UBT u jep të rinjve mundësinë të ndërtojnë pikërisht këto kompetenca dhe të krijojnë bazën për një të ardhme profesionale në fusha ku kërkohet mendim kritik, analizë, komunikim dhe njohje e proceseve politike.

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

30 gusht 1993

Mësimi fillon më 1 shtator

Ministria e Arsimit të Republikës së Kosovës, lëshoi sot një kumtesë, në të cilën thuhet:

Viti shkollor 1993/94 fillon më 1 shtator.

Në shkollat, në të cilat mësimi është organizuar në objektet e tyre shkollore, nxënësit shkojnë në mësim sipas orarit mësimor të shkollës.

Të gjithë nxënësit dhe arsimtarët e shkollave të penguara nga ana e pushtetit okupues serb, të cilat mësimin e kanë organizuar në shtëpi private, shkojnë në ora 8,00 në shkollat e tyre, në të cilat kanë qenë para pengimit të mësimit, thuhet në kumtesën e Ministrisë së Arsimit të Republikës së Kosovës.

30 gusht 1994

Në Kosovë çdo gjë e gatshme për fillimin e vitit të ri shkollor

Kamenicë: – Në mbledhjen e djeshme të Kryesisë së zgjeruar të Degës së LDK në Kamenicë, u tha se në këtë komunë u bënë të gjitha përgatitjet higjieniko-teknike të lokaleve shkollore për fillim të mbarë edhe të këtij viti shkollor.

Në mbledhje i kritikuan pronarët e firmave private që nuk i kanë përmbushur obligimet e tyre. Pronarët e 260 firmave të ndryshme private në periudhën gjashtëmujore u grumbulluan vetëm 10 mijë DEM, ose 7 për qind nga mjetet e planifikuara.

Për të kapërcyer gjendjen tepër të rëndë materiale të shkollave e të arsimtarëve, të pranishmit përkrahën iniciativën e Këshillit Qendror për Financim të Kosovës për intensifikimin e aksionit me moton “Ta ndihmojmë shkollën shqipe”, shkruan “Bujku” i sotëm.

Podujevë: – Në të gjitha shkollat e komunës së Podujevës (në 26 shkolla të plota fillore e në 3 qendra të mesme shkollore) mësimi do të fillojë më 1 shtator. Në procesin mësimor punës do t’i rreken mbi 1.000 arsimtarë, me 16.500 nxënës të përfshirë në shkollimin fillor 4.200 sish në shkollim të mesëm. Është kjo një armatë e të rinjve, që do t’ua mësyjnë bankave shkollore.

Kështu, përderisa në gjimnazin “Aleksandër Xhuvani” dhe në SHMT “Fan Noli” janë siguruar me kohë lokalet për mësim, në SHME “Isa Boletini” kjo punë pritet të kryhet përfundimisht brenda dy ditësh.

Pejë: – Ngase me kohë janë kryer punët përgatitore në 31 shkollat fillore dhe të mesme shqipe të komunës së Pejës do të mund të startohet me sukses në vitin e ardhshëm shkollor, u theksua në mbledhjen e djeshme të Aktivit të drejtorëve të shkollave të komunës së Pejës dhe të Entit Ndërkomunal Pedagogjik të Pejës.

30 gusht 1995

Njoftime jozyrtare për dy të vrarë e katër policë të plagosur në Irzniq të Deçanit

Sipas të dhënave nga Deçani, mbrëmë rreth orës 24:00 në stacionin e policisë serbe në Irzniq u dëgjua një shpërthim i fuqishëm, kurse pak më vonë edhe rafale automatikësh të cilat zgjatën rreth një gjysmë ore.

Edhe pse natë, qytetarët e këtij fshati mbtetën të zgjuar nga pasojat që mund të ndodhin nga kjo.

Të shtëna u dëgjuan gjatë natës nëpër disa rrugë të këtij fshati për çka dëshmojnë gëzhojat e gjetura sot.

Pas tërë kësaj, sot rreth orës O5:00 të mëngjesit, ekspedita policore (afro 50 policë) nga Peja dhe Deçani rrethuan lagjën e Mushkolajve që gjendet 500 metra larg stacionit të policisë.

Njoftohet se janë bastisur shumë shtëpi dhe se janë arrestuar

Zenel M. Mushkolaj, me të bijtë Bekimin (23), Ruzhdiun (20) dhe Nekiun (17), Avdi M. Mushkolaj (35), Rasim Q. Mushkolaj (37), Milazim I. Mushkolaj (24) dhe Izet S. Mushkolaj (24).

Avokati Esat Mushkolaj, shtëpinë e të cilit e bastisën policët duke e arrestuar vëllanë e tij Rasimin, tha se e kishte pyetur kryeshefin e policisë së Deçanit, Vukmir Mirçiqin se për çfarë preteksti po ia bastisnin shtëpinë. Përgjegjësi i policisë serbe ishte përgjigjur se: “dikush ka shtënë në stacionin e milicisë në Irzniq dhe në këtë rast qenkan vra 2 (dy) policë dhe se 4 (katër) të tjerë janë plagosur.

30 gusht 1997

“Education International” kërkon hapjen e pakusht të shkollave në Kosovë

Prishtinë, 30 gusht (QIK)
Në një kumtesë të lëshuar më 29 gusht, Organizata Ndërkombëtare e Arsimit “Education International-EI”, tërheq vërejtjen për eskalimin e dhunës në Kosovë si pasojë e veprimeve serbe për pengimin e nxënësve shqiptarë të ndjekin mësimet në shkollat e tyre.
Në kumtesë thuhet: Tash shtatë vjet me radhë 400 mijë fëmijë shqiptarë të Kosovës janë të detyruar të ndjekin mësimet në shkolla klandestine dhe kjo mund të bëjë që studentët të ndërmarrin veprime të drejtpërdrejta. Demonstratat dhe ngujimet brenda në shkolla mund të jenë format më të buta të këtyre veprimeve.
Studentët shqiptarë nuk kanë ndjekur mësimet në shkollat shtetërore që nga viti 1991, sepse autoritetet serbe kanë penguar mësimin në cilindo gjuhë tjetër, përpos në gjuhën serbe. Shqiptarët kanë formuar një rrjet të shkollimit klandestin në të cilëm mbi 20 mijë arsimtarë mbajnë mësim në shtëpi private dhe objekte të tjera. Këta arsimtarë janë përzënë nga puna nga regjimi serb sepse kanë refuzuar të punojnë me një planprogram të ri serb. Mu për këtë, ata tani ballafaqohen me keqtrajtime dhe ndjekje të përditshme.
EI ka përshëndetur iniciativën e drejtorit të përgjithshëm të UNESCO-s Federiko Majori, për të kërkuar nga autoritetet serbe dhe kosovare të pranojnë një komision të përbashkët të UNESCO-s dhe EI-së në Kosovë. EI konsideron si prioritet të parë hapjen e pakusht të shkollave publike për studentët shqiptarë, heqjen e ndalesës për përdorimin e gjuhës shqipe dhe kthimin në vendet e punës me kompensim të arsimtarëve të larguar.
“Kërcënimi dhe keqtrajtimi i vrazhdë i arsimtarëve nga policia serbe është intensifikuar, disa arsimtarë janë paditur, burgosur për ‘veprimtari ilegale’. Shkollimi është esencial për çdo shoqëri prandaj ne s’duhe të kursejmë përpjekjet tona për t’u garantuar shkollim të gjithë të rinjve”, thotë Sekretari i Përgjithshëm i EI-së, Fred van Leuven.
EI ka kërkuar nga organizatat ndërkombëtare, përfshirë OKB-në, Organizatën Ndërkombëtare të Punës (ILO) dhe UNESCO-n, që të ushtrojnë presion maksimal në Republikën Federale të Jugosllavisë që të ndërprejë represionin dhe të implementojë marrëveshjen e arritur në shtator të vitit 1996 në mes të presidentit serb Sllobodan Millosheviq dhe presidentit të Republikës së Kosovës, Ibrahim Rugova. Kjo marrëveshje përfshinte të gjitha nivelet e shkollimit – nga ai fillor deri tek universitar – dhe mes tjerash kërkonte kthim të pakusht të nxënësve, studentëve dhe mësimdhënësve shqiptarë në objektet shkollore dhe universitare. U mbush një vit që nga nënshkrimi i kësaj marrëveshje dhe asnjë pjesë e saj nuk është zbatuar. Prandaj, në fillim të vitit të ri shkollor, fëmijët e Kosovës ballafaqohen edhe njëherë me rreziqe dhe mundësinë për të vazhduar mësimin në klasë të fshehta me fare pak apo hiç pajisje”, thuhet në kumtesë.
Education Internacional është organizatë në kuadër të së cilës janë 275 organizata kombëtare sindikaliste që përfaqësojnë 23 milionë punëtorë të arsimit të 148 shteteve.
EI angazhohet në mbrojtjen e të drejtave të mësuesve dhe punëtorëve të arsimit në gjithë botën.
Kumtesa e fundit i është dërguar dr. Agim Hysenit, kryetar i Sindikatës së Arsimit, Shkencës e Kulturës së Republikës së Kosovës.

30 gusht 1998

Istog: Dje, në Shushicë të Poshtme policia serbe vrau 8 shqiptarë

Dje në fshatin Shushicë e Poshtme të komunës së Istogut forcat e policisë serbe vranë 8 shqiptarë.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Istog njofton se, rreth orës 6. 30 të mëngjesit, shtëpia e Shaban Isë Salihajt u rrethua nga forca të mëdha të policisë serbe, me 1 taks, 2 autoblinda, 6 pigauerë e 3 kamionë. Pas rrethimit policia urdhëroi gratë e fëmijët që të dalin nga shtëpia. Me të dalë të tyre, filloi shkëmbimi i zjarrit gjatë të cilit u vranë: Isë (Hysen) Salihaj (76), Shaban (Isë) Salihaj (47), Milaim (Isë) Salihaj (36), Abedin (Isë) Salihaj (28), Hysen (Shaban) Salihaj (23), Arben (Shaban) Salihaj (19), Hysni (Shaban) Salihaj (17) dhe Nazif Gashi (36), nip i familjes Salihaj nga fshati Vojnikë i komunës së Skënderajt.

Gjatë aksionit të policisë, i cili zgjati deri rreth orës 11. 00, u rrafshuan me tokë 7 shtëpi të familjes Salihaj.

Forcat e policisë serbe, të cilat u tërhoqën nga fshati rreth orës 16. 00, arrestuan Faik Salihajn, djalin e axhës së të ndjerëve, ndërsa deri në orët e vona të mbrëmjes nuk dihej për fatin e Fatime Salihajt, bashkëshortes së Shabanit të ndjerë.

Njoftohet se kufomat e të vrarëve edhe janë masakruar. Varrimi i tyre bëhet sot në fshatin Shushicë.

Në njoftimin e Komisionit për Informim të Degës së LDK-së thuhet se Shaban Isë Salihaj ka qenë pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Zonën e Drenicës. Ai ka qenë shumë i kërkuar nga policia serbe.

Ferizaj: Bilall Shala u mbyt me torturë

Bilall Shala (47) nga fshati Guncat i Malishevës, me vendbanim në Saraishtë të Ferizajt, vdiq mbrëmë rreth orës 23, nga torturat fizike të ushtruara mbi të në sigurimin serb në Ferizaj.

Ai ishte punëtor në shkollën fillore të fshatit Dremjak.

KI i Degës së LDK-së në Ferizaj, duke cituar vëllain e Billalit, Zenel Shalën, njofton se trupi i pajetë i Bilallit ndodhet në morgun e spitalit të Prishtinës.

Bilall Shala, së bashku me djalin e tij Agronin (19) dhe një person tjetër me emrin Rexhë nga Dremjaku i Ferizajt, u arrestuan më 28 gusht në orën 12 në qendër të Ferizajt nga dy policë dhe një inspektor serb dhe u dërguan në Qendrën e sigurimit serb në këtë qytet, prej ku Agroni u lirua të njëjtën ditë, pasi u keqtrajtua fizikisht.

Varrimii Bilall Shalës bëhet nesër.

Bilall Shala është viktima e katërt e torturës fizike në sigurimin serbe që nga 22 korriku i këtij viti.

Më 22 korrik, si pasojë e torturës fizike, vdiq veprimtari i KMDLNj-së në Ferizaj Rexhep Bislimi, më 17 gusht, po nga torturat, vdiq Cen Dugolli nga Ferizaj, ndërsa vetëm 2 ditë më vonë, pasi qëndroi disa ditë në gjendje të rëndë në spital, vdiq Adem Berisha nga Buqa e Dragashit.

Në Peçan të Suharekës forcat serbe ekzekutuan një shqiptar dhe plagosën një tjetër

Dje në Peçan të Suharekës forcat serbe vranë një shqiptar dhe plagosën një tjetër.

Në fakt, katër banorë të këtij fshati, të ikur më parë nga shtëpitë e tyre, tentuan të kthehen në fshat, por forcat policore i ndaluan ata në Semetisht e pastaj i dërguan në Peçan ku i vendosën në radhë për t’i ekzekutuar dhe shtinë në ta, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Me këtë rast u vra Hamzi Bytyçi (34), u plagos Naser Fetaj (22), ndërsa vetëm falë fatit shpëtuan dy bashkëfshatarët e tyre Haxhi Fetaj (39) dhe Shefki Fetaj (56), të cilët nuk u qëlluan nga plumbat.

Varrimi i Hamzi Bytyçit u bë sot në Pagarushë.

Në Sllapuzhan kanë mbetur të pavarrosur dy trupa të pajetë

Në Sllapuzhan kanë mbetur pa u varrosur trupat e pajetë të Ymer Latif Jahës (50) dhe të plakut Jetish Shaip Syla, i cili ishte i paralizuar dhe trupi i të cilit u dogj.

Ndërkohë, nuk dihet për fatin e Sahit Isuf Jahës dhe disa banorëve të këtij fshati.

Njoftohet emrat e dy të vrarëve dhe 17 të plagosurve në fshatrat e Grykës së Shalës së Lipjanit

Gjatë granatimeve të fshatrave të Grykës së Shalës së komunës së Lipjanit, pardje u vranë Vehbi Shamolli (75) dhe Rabie Mulaku (43).

KI i Degës së LDK-së në Lipjan ka njoftuar sot edhe emrat e 17 shqiptarëve të plagosur, të plagosur në këto fshatra gjatë ofensivës serbe të ditëve të fundit. Janë plagosur: Bujar Pajaziti (17), Habibe Pajaziti (11), Bashkim Thaçi (24), Sofie Mulaku (60), Sabit Bytyçi (150, Lirie Hashani (18), Sheremet Hashani (22), Sanie Pajaziti, nënë e pesë fëmijëve, Shpresa Pajaziti, Mustafë Hashani (43), Flora Hashani (10), Jeton Mulaku (9), Selhane Hashani (21), Sabrie Ramadani (36), Mehmet Pajaziti (25), Blerta Bytyçi (9) dhe Blerim Sinani (33).

Njoftohet se shumica e banorëve që qëndruan disa ditë në male, janë kthyer në ato shtëpi që kanë mbetur pa u dëmtuar, duke marrë kështu mbi vete rrezikun e ndërhyrjes së forcave serbe sërish kundër tyre.

Gjatë ofensivës së forcave serbe në këto fshatra, në fshatin Shalë janë djegur 127 shtëpi, nga 300 sa ka gjithsej fshati, 51 shtëpi janë demoluar, është granatuar edhe shkolla e vjetër, zyrja e vendit, ndërsa nga katër shitoret sa kishte fshati, tri u dogjën e një u plaçkit.

Ndërsa, në fshatin Rusinofc u granatuan mbi 90 për qind e shtëpive.

Foto: Shtëpia shkollë te Hërticët në Kodër të Trimave në Prishtinë