Botë

Delegacioni izraelit në Katar për bisedimet mbi armëpushimin në Gazë

Published

on

Ekipi negociator i Izraelit u nis të hënën për në Katar për bisedime që synojnë zgjatjen e armëpushimit në Gazë, pasi autoritetet ndërprenë furnizimin me energji elektrike të territorit palestinez për të rritur presionin ndaj Hamasit, grupit të shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja.

Para nisjes së negociatave, Izraeli shkëputi linjën e vetme të energjisë elektrike që furnizon një impiant të ujit të pijshëm në Gazë, një lëvizje që Hamasi e dënoi si “shantazh të ulët dhe të papranueshëm”.

Faza e parë e marrëveshjes së armëpushimit përfundoi më 1 mars pa asnjë marrëveshje për fazat pasuese, që synojnë një fund të qëndrueshëm të luftës që shpërtheu pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023.

Por, mes dy palëve ka dallime mbi kushtet për vazhdimin e marrëveshjes: Hamasi kërkon negociata të menjëhershme për fazën e ardhshme, ndërsa Izraeli preferon të zgjasë fazën e parë.

Hamasi akuzoi Izraelin se po shkel marrëveshjen e armëpushimit, duke thënë në një deklaratë të hënën se Izraeli “refuzon të nisë fazën e dytë, duke zbuluar synimet e tij për të shmangur dhe vonuar procesin”.

Një zyrtar izraelit i njohur me negociatat i tha AFP-së se delegacioni izraelit ishte nisur për në Doha. Raportet e mediave thanë se delegacioni drejtohej nga një zyrtar i lartë i agjencisë së sigurisë së brendshme, Shin Bet.

Izraeli ka ndaluar dërgesat e ndihmave për Gazën në mes të ngërçit dhe njoftoi të dielën se do të ndërpresë furnizimin me energji elektrike.

Ne do të përdorim të gjitha mjetet në dispozicion për të kthyer pengjet dhe për t’u siguruar që Hamasi të mos jetë më në Gazë pas përfundimit të luftës”, tha ministri i Energjisë, Eli Cohen.

Ky veprim rikujton ditët e para të luftës, kur Izraeli shpalli një “bllokadë të plotë” mbi territorin palestinez, duke ndërprerë furnizimin me energji elektrike, i cili filloi të rikthehej vetëm në fund të vitit 2024.

Zëdhënësi i Hamasit, Abdul Latif al-Qanoua, tha se lëvizja e Izraelit do të ndikojë te pengjet që ende mbahen në Gaza.

Vendimi për të ndërprerë energjinë elektrike është një opsion i dështuar dhe paraqet një kërcënim për të burgosurit e tij, të cilët do të lirohen vetëm përmes negociatave”, tha Qanoua në një deklaratë të hënën.

Kombet e Bashkuara shprehën shqetësimin për vendimin e fundit të Izraelit.

Kjo lëvizje do të zvogëlojë ndjeshëm disponueshmërinë e ujit të pijshëm në Rripin e Gazës, duke filluar nga sot”, tha Stephane Dujarric, zëdhënësi i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres.

Rikthimi i kësaj lidhjeje është jetik për dhjetëra mijëra familje dhe fëmijë”, shtoi ai.

Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Gjermanisë, Kathrin Deschauer, tha se ndërprerja e energjisë elektrike ishte “e papranueshme dhe nuk përputhet me detyrimet e Izraelit sipas ligjit ndërkombëtar”.

Por, aleati kryesor ushtarak i Izraelit, Shtetet e Bashkuara, duket se e mbështeti këtë vendim.

“Izraelitët do të bëjnë atë që besojnë se është në interesin e tyre për të detyruar Hamasin të marrë një vendim”, u tha gazetarëve sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio.

Linja e vetme e energjisë midis Izraelit dhe Gazës furnizon impiantin kryesor të ujit të pijshëm të territorit, dhe tashmë banorët e Gazës mbështeten kryesisht në panele diellore dhe gjeneratorë me karburant për të prodhuar energji elektrike.

Banorët e Gazës i thanë AFP-së se ndërprerja e energjisë elektrike do të përkeqësojë edhe më shumë situatën e tyre.

Vendimi për të ndërprerë energjinë elektrike është një dëshmi e një lufte shfarosëse”, tha Dina al-Sayigh nga Gaza City.

Okupimi nuk pushon së vrari civilët palestinezë, qoftë përmes bombardimeve, raketave apo urisë”, shtoi ajo.

Hamasi ka kërkuar vazhdimisht që faza e dytë e armëpushimit e ndërmjetësuar nga Katari, Egjipti dhe Shtetet e Bashkuara të përfshijë një shkëmbim të plotë të pengjeve me të burgosurit, një tërheqje të plotë izraelite nga Gaza, një armëpushim të përhershëm dhe rihapjen e pikave kufitare për t’i dhënë fund bllokadës.

Zëdhënësi i Hamasit, Hazem Qassem, i tha AFP-së se grupi kërkon që ndërmjetësuesit të sigurojnë që Izraeli “të respektojë marrëveshjen… dhe të vazhdojë me fazën e dytë sipas kushteve të dakorduara”.

Aktualitet

Irani nis ekzekutimin e dënimeve ndaj protestuesve të janarit

Published

on

By

Zëvendëskryetari i parë i Gjyqësorit iranian, Hamzeh Khalili, njoftoi këtë të hënë se rastet e personave të arrestuar gjatë protestave mbarëkombëtare në fillim të këtij viti janë procesuar dhe tashmë ka nisur zbatimi i dënimeve përfundimtare, raporton Reuters.

Protestat masive anti-qeveritare që tronditën vendin në janar u shtypën përmes ndërhyrjes më të ashpër në historinë e Republikës Islamike. Sipas agjencisë së lajmeve të gjyqësorit “Mizan”, Khalili deklaroi se për elementët që ai i cilësoi si “terroristë dhe rebelë” nuk do të ketë asnjë lloj tolerance dhe se disa prej dënimeve janë ekzekutuar tashmë ditët e fundit.

Ky njoftim vjen vetëm një javë pasi Irani ekzekutoi tre burra të akuzuar për vrasjen e dy zyrtarëve policorë gjatë trazirave, veprim ky që ka rritur shqetësimin te organizatat për të drejtat e njeriut, si “Hengaw”.

Sipas këtyre grupeve, Teherani po intensifikon ekzekutimet ndaj të burgosurve politikë dhe protestuesve në mes të rritjes së presioneve ushtarake dhe ndërkombëtare. Khalili shtoi se gjyqësori do të jetë i pakompromis ndaj atyre që i quajti “infiltrues, mercenarë dhe tradhtarë që bashkëpunojnë me armikun”, teksa qindra persona janë arrestuar vetëm gjatë muajit mars, që prej fillimit të konfliktit me Izraelin dhe SHBA-në. /Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

Trump e Starmer diskutuan në telefon për Ngushticën e Hormuzit

Published

on

By

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, dhe presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kanë folur në telefon mbrëmjen e kaluar, ka raportuar të hënën BBC.

Një zëdhënës i Downing Street ka deklaruar: “Udhëheqësit diskutuan situatën aktuale në Lindjen e Mesme, dhe në veçanti, nevojën për të rihapur Ngushticën e Hormuzit për të rifilluar transportin global”.

“Ata ranë dakord që rihapja e Ngushticës së Hormuzit është thelbësore për të siguruar stabilitetin në tregun global të energjisë”, ka shtuar ai.  “Ata ranë dakord të flasin përsëri së shpejti”.

Kryeministri më vonë do të drejtojë një takim “Cobra” me shefen e financave, Rachel Reeves, guvernatorin e Bankës së Anglisë, Andrew Bailey, dhe të tjerë, mbi ndikimin ekonomik të luftës.

Trump i ka dhënë të shtunën Iranit afat prej 48 orësh për të rihapur Ngushticën e Hormuzit – ose, tha ai, SHBA-ja do të “shkatërrojë” termocentralet iraniane, “duke filluar së pari me më të madhin”.

Ndërkohë, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) thonë se presin të përballen me “disa javë të tjera luftimesh” kundër Iranit dhe “Hezbollahut”. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Irani kërcënon të godasë centralet elektrike të Gjirit pas ultimatumit të Trump-it

Published

on

By

Irani do të sulmojë centralet elektrike të Izraelit dhe impiantet që furnizojnë bazat e SHBA-së në Gji nëse Presidenti Donald Trump realizon kërcënimin e tij për të “asgjësuar” rrjetin energjetik të Iranit, deklaruan Gardat Revolucionare të vendit në një deklaratë të hënën.

Deklarata duket se tërhoqi kërcënimet e mëparshme ndaj impianteve të shkripëzimit në rajon, të cilat janë vendimtare për sigurimin e ujit të pijshëm në vendet e Gjirit.

“Presidenti gënjeshtar i SHBA-së ka pretenduar se Gardat Revolucionare synojnë të sulmojnë impiantet e shkripëzimit të ujit dhe t’u shkaktojnë vështirësi njerëzve të vendeve të rajonit,” tha deklarata e shpërndarë në mediat shtetërore. “Ne jemi të vendosur t’i përgjigjemi çdo kërcënimi në të njëjtin nivel që ai krijon në termat e parandalimit… Nëse godisni energjinë elektrike, ne godasim energjinë elektrike.”

Të shtunën, Trump paralajmëroi se centralet elektrike iraniane do të shkatërroheshin nëse Teherani dështonte të “hapte plotësisht” Ngushticën e Hormuzit për të gjithë lundrimin brenda 48 orëve.

Trump caktoi një afat të hënën rreth orës 19:45 pasdite EDT (2345 GMT). Sulmet iraniane kanë mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit, e cila transporton një të pestën e naftës globale dhe gazit natyror të lëngshëm, duke shkaktuar krizën më të keqe të naftës që nga vitet 1970.

Më shumë se 2,000 njerëz janë vrarë gjatë luftës që SHBA dhe Izraeli nisën më 28 shkurt, e cila ka përmbysur tregjet, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikën e inflacionit global dhe ka tronditur aleancën perëndimore të pasluftës. Kërcënimi i sulmeve në rrjetet elektrike të Gjirit të dielën ngriti frikën e ndërprerjes masive të shkripëzimit për ujin e pijshëm dhe shqetësoi më tej tregjet e naftës, me çmimet që u hapën me luhatje në tregtinë e Azisë.

Pas më shumë se tre javësh bombardimesh të rënda amerikane dhe izraelite, që zyrtarët thonë se kanë reduktuar ndjeshëm aftësitë raketore të Iranit, Teherani ka vazhduar të demonstrojë aftësinë e tij për të goditur mbrapsht. Sirenat e sulmit ajror ranë në pjesë të Izraelit verior dhe qendror, duke përfshirë Tel Avivin dhe Bregun e Perëndimor të pushtuar gjatë natës të së dielës, duke paralajmëruar për raketa që vinin nga Irani.

Ushtria izraelite tha herët të hënën se kishte filluar një valë sulmesh në shkallë të gjerë duke synuar infrastrukturën iraniane në Teheran. Washington Post raportoi të hënën në mediat sociale se Lideri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ishte “i plagosur, i izoluar dhe nuk po u përgjigjej mesazheve të drejtuara atij.” Në fillim të këtij muaji, një zyrtar iranian i tha Reuters se Lideri i ri Suprem i vendit ishte plagosur lehtë. /Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

Evropa dhe Japonia në lëvizje për të ndalur shtrenjtimin e rrymës dhe naftës

Published

on

By

Situata energjetike globale ka marrë një kthesë kritike këtë të enjte, duke detyruar fuqitë e mëdha të Evropës dhe Japoninë që të ndërhyjnë urgjentisht për të stabilizuar tregjet dhe për të siguruar rrugët kryesore të furnizimit me naftë.

Ky alarm vjen pas një vargu sulmesh reciproke mbi impiantet energjetike që kanë përshkallëzuar ndjeshëm luftën e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, duke krijuar një pasiguri që pritet të ndihet direkt edhe në xhepat e qytetarëve në Kosovë përmes rritjes së çmimeve të karburanteve dhe energjisë.

Ekonomitë kryesore botërore po përpiqen me çdo kusht të zbutin goditjen pasi gjiganti “QatarEnergy” raportoi dëme të mëdha nga raketat iraniane në qytetin industrial Ras Laffan, i cili proceson rreth një të pestën e gazit natyror të lëngshëm në botë.

Sulmet kanë prekur edhe portet e Arabisë Saudite në Detin e Kuq, duke dëshmuar aftësinë e Iranit për të bllokuar rrugët strategjike si Ngushtica e Hormuzit dhe për të goditur asetet më të vlefshme energjetike pavarësisht mbrojtjes ajrore.

Ndërkohë që Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, pohon se objektivat e luftës mbeten sipas planit, liderët e Britanisë, Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Holandës kanë bërë thirrje të përbashkët për ndalimin e sulmeve mbi infrastrukturën civile dhe janë zotuar të punojnë me vendet prodhuese për të rritur prodhimin e naftës.

Kjo krizë ka pezulluar edhe planet për uljen e normave të interesit nga Banka Qendrore Evropiane, pasi inflacioni i parashikuar për vitin 2026 ka pësuar rritje, gjë që nënkupton kosto më të larta të jetesës dhe vështirësi në tregun e kredive.

Derisa bursa evropiane dhe ato aziatike po shënojnë rënie të theksuara, Irani ka deklaruar se sulmet mbi infrastrukturën e tyre kanë hapur një “faze të re të luftës”, duke vënë në shënjestër drejtpërdrejt interesat energjetike të lidhura me Shtetet e Bashkuara. /Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara