Lajmet

Covid19: Varianti i Indisë dyfish më infektues dhe i rrezikshëm

Published

on

Përmes lidhjes mes dy mutantëve, varianti indian i virusit mund ta anashkalojë sistemin imunitar të trupit. Edhe të vaksinuarit si edhe të shëruarit mund të infektohen më lehtë me këtë mutacion të dyfishtë.

Varianti indian i virusit Corona, i njohur si B.1.617 shfaq dy ndryshime të rëndësishme gjenetike në proteinën e tij sipërfaqësore. E484Q dhe L452R. Pas këtyre shifrave të pakuptueshme fshihet pozicioni i saktë i gjenit të ndryshuar. Mutacionet e veçanta të virusit janë të njohura prej kohësh. E484Q i ngjason variantit E484K, që u shfaq edhe tek varianti britanik, afrikanojugor dhe ai brazilian. Kurse mutacioni L452R gjendet ndërkohë në variantin kalifornian CAL.20C. Në Indi për herë të parë këto mutacione shfaqen së bashku, prandaj edhe raportohet për një “mutacion të dyfishtë”.

Përgjegjës nuk është vetëm “mutacioni i dyfishtë”

Që të dy këta mutantë shfaqen së bashku nuk do të thotë, që ky variant është dyfish më infektues apo i rrezikshëm, kjo duhet studiuar ende. Deri tani thjesht mungojnë të dhënat për të vlerësuar më mirë këtë variant nga India. Sidoqoftë “mutacioni i dyfishtë” indian është vetëm një nga arsyet për gjendjen e tmerrshme në Indiaktualisht. Ky vend shënon më shumë se 17 milionë infektime të konfirmuara, këto janë infektimet më të larta në botë pas SHBA. Ndërkohë që shifra e errët duhet të jetë shumë më e lartë. Më shumë se 200.000 vetë kanë vdekur në Indi nga virusi.

Illustration eine Coronavirus-Mutation
Ilustrim i mutacionit të një virusi

Janë sidomos rastet e shumta të shfaqura në një kohë të shkurtër – 332.000 raste në një ditë – që e çuan në kolaps sistemin shëndetësor në shumë rajone ende të prapambetur. Për një kohë të gjatë autoritetet vepruan me gjysmë zemre në luftë kundër virusit, kufizimet u liruan shumë herët, madje u toleruan edhe grumbullime të mëdha.

“Escape” ikja nga sistemi imunitar

Kur një formë virusi arrin të anashkalojë sistemin imunitar të trupit, shkenca e vlerëson si “escape”, ikje. Sipas Institutit Robert Koch këto mutacione çojnë në një “reduktim të neutralizimit nga antitrupat apo qelizat T”. Rëndësi ka të dihet, se sa ndikon ky reduktim. Këto mutacione që i shpëtojnë efektit neutralizues të sistemit imunitar rrezikojnë edhe të vaksinuarit dhe të shëruarit nga virusi. Nuk dihet, nëse të vaksinuarit mund të infektojnë të tjerët. Eksperti i SPD-së për shëndetësinë dhe epidemiolog, Karl Lauterbach shkroi në twitter duke iu referuar një studimi për neutralizimin nga India, sipas të cilit, vaksinat që kemi aktualisht veprojnë kundër variantit të Indisë. Sipas një studimi britanik, rreziku i infektimit pas vaksinës reduktohet me dy të tretat. E kush infektohet, ka një rrezik të ulur me dy të tretat për të pasur një ecuri të rëndë të sëmundjes.

Vlerësimet ndërkombëtare

Megjithëse tingëllon cinike para situatës tragjike në Indi. Deri më tani Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron variantin indian B.1.617 vetëm si “variant of interest”. Kurse si variante shqetësuese “variant of concern” konsiderohen varianti britanik, B.1.1.7, ai afrikanojugor B.1.351 dhe ai brazilian P.1. Sipas qëndrimit të OBSH këto variante janë shqetësues, sepse përhapen shumë më lehtë dhe shkaktojnë sëmundje të rënda e më të gjata, sepse virusi e anashkalon sistemin imunitar të trupit, dhe vaksinat e zhvilluara e kanë efektin më të dobët.

Indien | Coronavirus | Hilfsflug mit medizinischen Gütern aus Großbritannien erreicht Flughafen Neu Delhi
Ndihma për Indinë, ku pandemia ka dalë nga kontrolli

Deri më tani ka pak informacione vërtet të sakta mbi variantin e dyfishtë të virusit nga India. Por ekspertë gjermanë janë shprehur me tone qetësuese. Richard Neher, drejtues i grupit studimor të Evolucionit të Viruseve dhe Baktereve në Qendrën Biologjike të Universitetit të Bazelit thotë se “nga ato pak vëzhgime nuk mund të përcaktosh dot një trend por kjo duhet vëzhguar me kujdes.” Besoj, se ky variant nuk meriton më shumë vëmendje se të tjerët, thotë Neher. Edhe drejtuesi i Virologjisë në Universitetin e Berlinit, Charite, Christian Drosten nuk shprehet i shqetësuar për këtë virus. Për të kapur mutantët e rinj të virusit me gjeneratën e re të vaksinave mjafton vetëm një “update-im i lehtë”, tha Drosten në podcastin e tij në radion NDR.

Lajmet

Akademia Verore e Stomatologjisë në UBT nisi punimet me fokus inovacionin dhe transformimin digjital në kujdesin dentar

Published

on

By

Në UBT kanë filluar aktivitetet e Akademisë Verore 2026 të Stomatologjisë, e cila këtë vit ka mbledhur studentë, profesorë, stomatologë dhe profesionistë të fushës për të diskutuar zhvillimet më të fundit në teknologjinë dentare dhe praktikat bashkëkohore klinike.

Aktiviteti nisi me regjistrimin e pjesëmarrësve, ceremoninë hapëse dhe fjalët përshëndetëse të Prof. Ass. Dr. Agim Prokshajt dhe Prof. Ass. Dr. Blertë Zylfiu-Latifit, të cilët theksuan rëndësinë e Akademisë Verore si një platformë për shkëmbimin e njohurive, promovimin e inovacionit dhe fuqizimin e bashkëpunimit ndërmjet studentëve, akademikëve dhe profesionistëve të stomatologjisë.

Në sesionin e parë, të moderuar nga Prof. Ass. Dr. Agim Prokshaj dhe Prof. Ass. Dr. Jeta Kiseri-Kubati, u trajtuan tema që lidhen me transformimin digjital dhe teknologjitë moderne në ortodonci dhe stomatologji.

Dr. Fatbardha Mustafa prezantoi ligjëratën me temën “Alignerët ortodontikë: planifikimi digjital, protokollet e printimit dhe sfidat klinike”, duke trajtuar përparësitë dhe sfidat e përdorimit të alignerëve në praktikën bashkëkohore.

Më pas, Asja Salihu prezantoi temën “Transformimi digjital në Stomatologji: krahasimi i teknikave të marrjes së masës”, ku u diskutuan teknologjitë më të avancuara që po ndryshojnë mënyrën e diagnostikimit dhe trajtimit në praktikën dentare.

Në vazhdim, Shpresa Mustafa dhe Gjeraqina Jusaj trajtuan temën “Mikroplastikat në alignerët ortodontikë”, duke prezantuar gjetje dhe diskutime mbi ndikimin e materialeve moderne në shëndetin oral dhe mjedis.

Aktiviteti vijoi me sesionin e dytë, të moderuar nga Prof. Ass. Dr. Burim Kiseri dhe Prof. Ass. Dr. Genc Demjaha, ku u prezantuan tema që pasqyruan zhvillimet më të reja në laboratorët dentarë dhe integrimin e teknologjive digjitale në praktikën profesionale.

Në këtë sesion, tekniku dentar Sead Daci mbajti ligjëratën “Press-qeramika në praktikën dentare laboratorike”, duke prezantuar përparësitë e materialeve qeramike dhe aplikimin e tyre në restaurimet moderne dentare.

Më tej, Lis Ameti prezantoi temën “Bashkëpunimi dhe komunikimi ndërmjet stomatologut dhe teknikut dentar në epokën digjitale”, duke theksuar rëndësinë e koordinimit profesional dhe përdorimit të platformave digjitale për të siguruar trajtime sa më cilësore për pacientët.

Ornela Lezi trajtoi temën “Roli i printimit 3D në teknikën dentare moderne”, ku u prezantuan mundësitë që ofron kjo teknologji në rritjen e saktësisë, efikasitetit dhe personalizimit të punimeve dentare.

Sesioni u përmbyll me prezantimin e teknikes dentare Floriana Kroni, e cila foli për “Inovacionet teknologjike në prodhimin e endokurorave”, duke paraqitur teknikat dhe materialet moderne që po transformojnë restaurimet dentare.

Akademia Verore e Stomatologjisë në UBT do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, diskutime shkencore dhe prezantime profesionale, duke ofruar një platformë të rëndësishme për avancimin e njohurive, shkëmbimin e përvojave dhe promovimin e inovacionit në fushën e stomatologjisë.

 

Continue Reading

Lajmet

Trajtimi i kancerit të gjirit, temë bosht në Akademinë Verore të Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore

Published

on

By

Nis Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore në kuadër të Global UBT Fest 2026, me fokus në zhvillimet bashkëkohore në mjekësi

Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore në kuadër të Global UBT Fest 2026 ka nisur punimet me një ceremoni hapëse të udhëhequr nga Prof. Dr. Fitim Alidema, Dekan i Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore, i cili u uroi mirëseardhje studentëve, profesorëve, profesionistëve të shëndetësisë dhe pjesëmarrësve të interesuar për zhvillimet më të reja në fushën e mjekësisë dhe kujdesit shëndetësor.

Ceremonia dhe aktivitetet e ditës së parë krijuan një hapësirë të rëndësishme për shkëmbimin e njohurive, përvojave profesionale dhe diskutimin e avancimeve shkencore në diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve komplekse, me theks të veçantë në rolin e mjekësisë nukleare në menaxhimin e pacientëve me sëmundje onkologjike.

Në kuadër të programit të ditës së parë, Prof. Ismet Bajrami ligjëroi me temën 18FDG PET/CT në vlerësimin e kancerit të gjirit në Departamentin e Mjekësisë Nukleare në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”. Ai trajtoi rëndësinë e përdorimit të metodave moderne të imazherisë mjekësore në diagnostikimin, stadifikimin dhe monitorimin e trajtimit të pacientëve me kancer të gjirit.

Po ashtu, Prof. Ismet Bajrami prezantoi temën “Nyjat limfatike sentinel me Tc99m Sn koloid në kancerin e gjirit: Metodë e re në Mjekësinë Nukleare në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”, duke u fokusuar në zhvillimet e reja teknologjike dhe rëndësinë e kësaj metode në vlerësimin më të saktë të përhapjes së sëmundjes dhe planifikimin e trajtimit.

Në sesionin vijues u trajtua tema “Skanimi i kockave në vlerësimin e metastazave te kanceri i gjirit”, ku u diskutua roli i diagnostikimit nuklear në identifikimin e ndryshimeve patologjike dhe në përmirësimin e menaxhimit klinik të pacientëve.

Gjatë ligjëratave u zhvilluan diskutime interaktive me pjesëmarrësit, të cilët patën mundësi të parashtrojnë pyetje, të ndajnë përvoja dhe të diskutojnë mbi sfidat aktuale të mjekësisë moderne, rëndësinë e inovacionit shkencor dhe përdorimin e teknologjive të avancuara në shërbim të shëndetit publik.

Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, diskutime profesionale dhe aktivitete edukative, duke ofruar një platformë të rëndësishme për zhvillimin akademik të studentëve, forcimin e njohurive profesionale dhe promovimin e kërkimit shkencor në fushën e shëndetësisë./E.S/

 

Continue Reading

Lajmet

Orkestra “Amadeus” përfaqëson Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis” në Pragë

Published

on

Orkestra e Fëmijëve dhe të Rinjve “Amadeus” do të përfaqësojë Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis Festivals 2026”, i cili mbahet në Pragë të Çekisë.

Lajmin e kanë bërë të ditur drejtuesit e orkestrës, duke njoftuar se kjo paraqitje vjen pas një sërë sukseseve dhe vlerësimeve të marra në gara të ndryshme ndërkombëtare.

Gjatë festivalit, Orkestra “Amadeus” do të marrë pjesë në koncertin e hapjes, koncertin gala, si dhe në garën ndërkombëtare të orkestrave, e cila konsiderohet një nga momentet më të rëndësishme të këtij aktiviteti.

Përveç performancave, anëtarët e orkestrës do të kenë mundësi të marrin pjesë edhe në masterklasa me dirigjentë dhe anëtarë të jurisë së festivalit.

Ceremonia e ndarjes së çmimeve do të mbahet të shtunën, më 11 korrik 2026, në orën 19:30, në “National House of Vinohrady” në Pragë.

Sipas drejtuesve të orkestrës, pjesëmarrja në këtë festival është rezultat i muajve të tërë punë, disipline dhe përkushtimi të të rinjve që përmes muzikës do të prezantojnë Kosovën në skenën ndërkombëtare.

Orkestra “Amadeus” ka ftuar bashkatdhetarët që jetojnë në Pragë dhe zonat përreth që t’i bashkohen koncerteve të tyre dhe të mbështesin këtë paraqitje të rëndësishme./A.K/

Continue Reading

Lajmet

NATO do të investojë 40 miliardë dollarë në mbrojtjen kundër dronëve

Published

on

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka njoftuar se vendet anëtare të aleancës do të investojnë më shumë se 40 miliardë dollarë në zhvillimin e kapaciteteve kundër dronëve gjatë pesë viteve të ardhshme.

Deklarata e Ruttes u bë në Forumin e Industrisë së Mbrojtjes të NATO-s në Ankara, ku ai prezantoi disa nga prioritetet e reja të aleancës në fushën e sigurisë.

Investimi vjen në një kohë kur lufta me dronë është shndërruar në një nga elementët kryesorë të konfliktit në Ukrainë. Rusia dhe Ukraina po përdorin qindra dronë çdo ditë në sulme ndaj njëra-tjetrës.

Forca Ajrore e Ukrainës ka bërë të ditur se 351 dronë rusë u drejtuan ndaj territorit ukrainas të dielën në mbrëmje, ndërsa zyrtarët rusë raportuan se më shumë se 430 dronë ukrainas u lëshuan drejt rajonit të Moskës gjatë natës.

Ndërkohë, vendet e NATO-s janë përballur edhe me raste të ndërhyrjeve të dronëve rusë në hapësirën e tyre ajrore gjatë luftës.

Muajin e kaluar, avionë luftarakë nga misioni i policimit ajror të NATO-s në Baltik rrëzuan një dron mbi Letoni, i cili sipas aleancës ishte rezultat i luftës elektronike ruse./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara