Lajmet

Covid19: Varianti i Indisë dyfish më infektues dhe i rrezikshëm

Published

on

Përmes lidhjes mes dy mutantëve, varianti indian i virusit mund ta anashkalojë sistemin imunitar të trupit. Edhe të vaksinuarit si edhe të shëruarit mund të infektohen më lehtë me këtë mutacion të dyfishtë.

Varianti indian i virusit Corona, i njohur si B.1.617 shfaq dy ndryshime të rëndësishme gjenetike në proteinën e tij sipërfaqësore. E484Q dhe L452R. Pas këtyre shifrave të pakuptueshme fshihet pozicioni i saktë i gjenit të ndryshuar. Mutacionet e veçanta të virusit janë të njohura prej kohësh. E484Q i ngjason variantit E484K, që u shfaq edhe tek varianti britanik, afrikanojugor dhe ai brazilian. Kurse mutacioni L452R gjendet ndërkohë në variantin kalifornian CAL.20C. Në Indi për herë të parë këto mutacione shfaqen së bashku, prandaj edhe raportohet për një “mutacion të dyfishtë”.

Përgjegjës nuk është vetëm “mutacioni i dyfishtë”

Që të dy këta mutantë shfaqen së bashku nuk do të thotë, që ky variant është dyfish më infektues apo i rrezikshëm, kjo duhet studiuar ende. Deri tani thjesht mungojnë të dhënat për të vlerësuar më mirë këtë variant nga India. Sidoqoftë “mutacioni i dyfishtë” indian është vetëm një nga arsyet për gjendjen e tmerrshme në Indiaktualisht. Ky vend shënon më shumë se 17 milionë infektime të konfirmuara, këto janë infektimet më të larta në botë pas SHBA. Ndërkohë që shifra e errët duhet të jetë shumë më e lartë. Më shumë se 200.000 vetë kanë vdekur në Indi nga virusi.

Illustration eine Coronavirus-Mutation
Ilustrim i mutacionit të një virusi

Janë sidomos rastet e shumta të shfaqura në një kohë të shkurtër – 332.000 raste në një ditë – që e çuan në kolaps sistemin shëndetësor në shumë rajone ende të prapambetur. Për një kohë të gjatë autoritetet vepruan me gjysmë zemre në luftë kundër virusit, kufizimet u liruan shumë herët, madje u toleruan edhe grumbullime të mëdha.

“Escape” ikja nga sistemi imunitar

Kur një formë virusi arrin të anashkalojë sistemin imunitar të trupit, shkenca e vlerëson si “escape”, ikje. Sipas Institutit Robert Koch këto mutacione çojnë në një “reduktim të neutralizimit nga antitrupat apo qelizat T”. Rëndësi ka të dihet, se sa ndikon ky reduktim. Këto mutacione që i shpëtojnë efektit neutralizues të sistemit imunitar rrezikojnë edhe të vaksinuarit dhe të shëruarit nga virusi. Nuk dihet, nëse të vaksinuarit mund të infektojnë të tjerët. Eksperti i SPD-së për shëndetësinë dhe epidemiolog, Karl Lauterbach shkroi në twitter duke iu referuar një studimi për neutralizimin nga India, sipas të cilit, vaksinat që kemi aktualisht veprojnë kundër variantit të Indisë. Sipas një studimi britanik, rreziku i infektimit pas vaksinës reduktohet me dy të tretat. E kush infektohet, ka një rrezik të ulur me dy të tretat për të pasur një ecuri të rëndë të sëmundjes.

Vlerësimet ndërkombëtare

Megjithëse tingëllon cinike para situatës tragjike në Indi. Deri më tani Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron variantin indian B.1.617 vetëm si “variant of interest”. Kurse si variante shqetësuese “variant of concern” konsiderohen varianti britanik, B.1.1.7, ai afrikanojugor B.1.351 dhe ai brazilian P.1. Sipas qëndrimit të OBSH këto variante janë shqetësues, sepse përhapen shumë më lehtë dhe shkaktojnë sëmundje të rënda e më të gjata, sepse virusi e anashkalon sistemin imunitar të trupit, dhe vaksinat e zhvilluara e kanë efektin më të dobët.

Indien | Coronavirus | Hilfsflug mit medizinischen Gütern aus Großbritannien erreicht Flughafen Neu Delhi
Ndihma për Indinë, ku pandemia ka dalë nga kontrolli

Deri më tani ka pak informacione vërtet të sakta mbi variantin e dyfishtë të virusit nga India. Por ekspertë gjermanë janë shprehur me tone qetësuese. Richard Neher, drejtues i grupit studimor të Evolucionit të Viruseve dhe Baktereve në Qendrën Biologjike të Universitetit të Bazelit thotë se “nga ato pak vëzhgime nuk mund të përcaktosh dot një trend por kjo duhet vëzhguar me kujdes.” Besoj, se ky variant nuk meriton më shumë vëmendje se të tjerët, thotë Neher. Edhe drejtuesi i Virologjisë në Universitetin e Berlinit, Charite, Christian Drosten nuk shprehet i shqetësuar për këtë virus. Për të kapur mutantët e rinj të virusit me gjeneratën e re të vaksinave mjafton vetëm një “update-im i lehtë”, tha Drosten në podcastin e tij në radion NDR.

Lajmet

Promovohet në UBT libri “Rezistenca e Materialeve – 2” i Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan u promovua libri universitar “Rezistenca e Materialeve – 2”, i autorit Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina, një botim akademik që synon të avancojë literaturën profesionale në fushën e inxhinierisë së ndërtimit në Kosovë.

Në ceremoninë e promovimit morën pjesë profesorë, studentë, kolegë të profesionit, të cilët vlerësuan kontributin shumëvjeçar të Prof. Morinës në arsim, shkencë dhe zhvillimin e literaturës universitare në gjuhën shqipe.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, vlerësoi librin si një kontribut të rëndësishëm për studentët dhe zhvillimin e arsimit inxhinierik në vend, duke potencuar rëndësinë e krijimit të literaturës autentike universitare.

“Ky është një kontribut shumë i vlefshëm për studentët dhe për gjeneratat e reja të inxhinierëve. Fusha e teknikës dhe teknologjisë kërkon kuptim të thellë të formulave, llogaritjeve dhe bazës shkencore, prandaj literatura profesionale është esenciale”, deklaroi Rektori Hajrizi.

Ai shtoi se UBT po ndërton një kulturë të fuqishme të botimeve akademike dhe se profesorët e institucionit po krijojnë literaturë që i shërben drejtpërdrejt zhvillimit të arsimit të lartë dhe industrisë.

“Është shumë e rëndësishme që profesorët tanë të krijojnë literaturën e tyre universitare. Kjo i ndihmon studentët të kenë materiale më konkrete dhe më të orientuara drejt praktikës profesionale. Sot, UBT ka mbi 100 botime universitare dhe kjo është një ndër arritjet më të mëdha akademike në vend”, tha ai.

Dekani i Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturës në UBT, gjatë fjalës së tij, tha se promovimi i librave universitarë paraqet një moment të rëndësishëm për zhvillimin akademik të institucionit dhe për avancimin e edukimit në fushat teknike.

“Është nder për fakultetin dhe për institucionin tonë që të jemi pjesë e promovimit të një libri universitar në fushën e inxhinierisë. Në disiplinat teknike, krijimi i literaturës profesionale në gjuhën shqipe është një proces i domosdoshëm për studentët dhe për standardet akademike”, u shpreh ai.

Autori i librit, Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina, falënderoi UBT-në për mbështetjen e vazhdueshme në botimin e literaturës universitare dhe tregoi se libri është ndërtuar mbi standardet dhe praktikat evropiane të inxhinierisë.

“Libri është përgatitur sipas standardeve të Bashkimit Evropian dhe trajton tema që janë të nevojshme jo vetëm për studentët, por edhe për inxhinierët profesionistë që merren me ndërtimtari dhe zhvillim infrastrukturor”, u shpreh Morina.

Libri “Rezistenca e Materialeve – 2” trajton përmbajtje teorike dhe praktike nga fusha e rezistencës së materialeve, duke ofruar njohuri të avancuara për studentët e inxhinierisë, arkitekturës dhe profesionistët e ndërtimtarisë.

Continue Reading

Lajmet

Hapet aplikimi për subvencionimin e punëtorëve të sektorit privat dhe jo-publik

Published

on

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, ka njoftuar për hapjen e aplikimit për subvencionimin e punëtorëve të sektorit jo-publik.

Sipas njoftimit, aplikimi mund të bëhet online përmes platformës së Administratës Tatimore të Kosovës, ndërsa secili punëtor duhet të aplikojë individualisht dhe të sigurohet që të dhënat e paraqitura të jenë të sakta.

Murati ka bërë të ditur se llogaria bankare duhet të jetë në emër të përfituesit, ndërsa aplikimet me të dhëna të pasakta ose gabime do të refuzohen.

Afati për aplikim është deri më 5 qershor 2026.

Të drejtë aplikimi kanë punëtorët në sektorin privat, punëtorët në organizata joqeveritare, si dhe punëtorët në entitete publike që nuk paguhen nga lista shtetërore e pagave, përfshirë ndërmarrjet publike dhe RTK-në.

Sipas kritereve të përcaktuara, përfituesit duhet të kenë të ardhura mujore bruto deri në 1,000 euro dhe të jenë të deklaruar në ATK nga punëdhënësi përmes deklaratës së muajit prill, e dorëzuar deri më 15 maj.

Continue Reading

Lajmet

Dardanët vazhdojnë me intensitet përgatitjet për miqësoret e qershorit

Published

on

Kombëtarja e Kosovës ka vazhduar të enjten përgatitjet intensive për ndeshjet miqësore të muajit qershor ndaj Çekisë dhe Andorrës.

Në stërvitjen e dytë nën drejtimin e përzgjedhësit Franco Foda, futbollistët kanë treguar ritëm të lartë, përkushtim dhe energji në ushtrime, ndërsa fokusi kryesor ka qenë puna taktike, organizimi i lojës dhe koordinimi mes repartesh.

Stafi teknik ka punuar veçanërisht në lëvizjet pa top, tranzicionin sulmues dhe pozicionimin mbrojtës, me synimin për të krijuar një skuadër sa më kompakte dhe konkurruese për sfidat e ardhshme.

Atmosfera në kampin “Dardan” është karakterizuar nga serioziteti dhe konkurrenca mes lojtarëve për të fituar besimin e trajnerit para publikimit të formacionit për ndeshjet miqësore.

Megjithatë, jo gjithçka ka kaluar pa probleme për Kosovën. Mbrojtësi Andi Hoti është detyruar ta ndërpresë stërvitjen para kohe për shkak të një shqetësimi në nyje.

Futbollisti pritet t’u nënshtrohet ekzaminimeve të detajuara nga stafi mjekësor i Kombëtares, për të përcaktuar shkallën e lëndimit dhe gatishmërinë e tij për ndeshjet ndaj Çekisë dhe Andorrës.

Këto dy përballje konsiderohen teste të rëndësishme për Kosovën në ndërtimin e skuadrës dhe identitetit të lojës nën drejtimin e Franco Fodës, para sfidave zyrtare të muajve të ardhshëm.

Continue Reading

Lajmet

Kurti propozon themelimin e Xhandarmërisë për forcimin e sigurisë në Kosovë

Published

on

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar se gjendja e sigurisë në vend dhe në nivel global po ndryshon me shpejtësi, duke theksuar se sfidat aktuale kërkojnë qasje të re dhe më të avancuar institucionale.

Në një konferencë për media, Kurti tha se sfidat e sigurisë nuk janë më të njëjta si në të kaluarën, duke përmendur grupe të armatosura, kontrabandën ndërkufitare dhe përdorimin e teknologjive moderne si faktorë rreziku.

Ai theksoi se gjendja e sigurisë në nivel global, rajonal dhe në Kosovë po evoluon me shpejtësi, duke shtuar se ndër sfidat kryesore përfshihen grupet e armatosura me organizim paraushtarak dhe kontrabanda e vazhdueshme me armë dhe mallra përgjatë vijës kufitare.

Kurti përmendi gjithashtu forma të reja kërcënimi që lidhen me teknologjinë dhe infrastrukturën kritike, përfshirë përdorimin e dronëve dhe mbikëqyrjen e terrenit.

Ai vlerësoi punën e Policisë së Kosovës, por tha se mandati i saj ka kufizime në përballjen me rreziqe të nivelit më të lartë, pasi fokusohet kryesisht në rendin publik, parandalimin dhe hetimin e krimit.

Kurti përmendi edhe disa sulme të viteve të fundit në veri të vendit, përfshirë sulmin në Banjskë dhe incidente të tjera ndaj institucioneve të Kosovës, Policisë së Kosovës dhe misioneve ndërkombëtare.

Në këtë kontekst, ai propozoi themelimin e një strukture të re të sigurisë, Xhandarmërisë, e cila sipas tij do të plotësonte boshllëkun mes Policisë së Kosovës dhe Forcës së Sigurisë së Kosovës.

Sipas Kurtit, Xhandarmëria do të kishte mandat të qartë në sigurimin e kufirit tokësor, ujor dhe ajror, operacionet kundër grupeve të armatosura, luftimin e kontrabandës ndërkufitare dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike.

Ai tha se modeli i Xhandarmërisë bazohet në praktikat evropiane, duke përmendur Francën, Italinë, Turqinë, Spanjën dhe Portugalinë si shembuj.

Kurti shtoi se grupi punues për këtë iniciativë është duke i analizuar të gjitha aspektet e formimit të Xhandarmërisë dhe se propozimi pritet të dërgohet në Kuvend pas zgjedhjeve të 7 qershorit.

Themelimi i saj, sipas tij, do të bëhet me ligj të veçantë në Kuvendin e Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara