Përmes lidhjes mes dy mutantëve, varianti indian i virusit mund ta anashkalojë sistemin imunitar të trupit. Edhe të vaksinuarit si edhe të shëruarit mund të infektohen më lehtë me këtë mutacion të dyfishtë.
Varianti indian i virusit Corona, i njohur si B.1.617 shfaq dy ndryshime të rëndësishme gjenetike në proteinën e tij sipërfaqësore. E484Q dhe L452R. Pas këtyre shifrave të pakuptueshme fshihet pozicioni i saktë i gjenit të ndryshuar. Mutacionet e veçanta të virusit janë të njohura prej kohësh. E484Q i ngjason variantit E484K, që u shfaq edhe tek varianti britanik, afrikanojugor dhe ai brazilian. Kurse mutacioni L452R gjendet ndërkohë në variantin kalifornian CAL.20C. Në Indi për herë të parë këto mutacione shfaqen së bashku, prandaj edhe raportohet për një “mutacion të dyfishtë”.
Përgjegjës nuk është vetëm “mutacioni i dyfishtë”
Që të dy këta mutantë shfaqen së bashku nuk do të thotë, që ky variant është dyfish më infektues apo i rrezikshëm, kjo duhet studiuar ende. Deri tani thjesht mungojnë të dhënat për të vlerësuar më mirë këtë variant nga India. Sidoqoftë “mutacioni i dyfishtë” indian është vetëm një nga arsyet për gjendjen e tmerrshme në Indiaktualisht. Ky vend shënon më shumë se 17 milionë infektime të konfirmuara, këto janë infektimet më të larta në botë pas SHBA. Ndërkohë që shifra e errët duhet të jetë shumë më e lartë. Më shumë se 200.000 vetë kanë vdekur në Indi nga virusi.
Ilustrim i mutacionit të një virusi
Janë sidomos rastet e shumta të shfaqura në një kohë të shkurtër – 332.000 raste në një ditë – që e çuan në kolaps sistemin shëndetësor në shumë rajone ende të prapambetur. Për një kohë të gjatë autoritetet vepruan me gjysmë zemre në luftë kundër virusit, kufizimet u liruan shumë herët, madje u toleruan edhe grumbullime të mëdha.
“Escape” ikja nga sistemi imunitar
Kur një formë virusi arrin të anashkalojë sistemin imunitar të trupit, shkenca e vlerëson si “escape”, ikje. Sipas Institutit Robert Koch këto mutacione çojnë në një “reduktim të neutralizimit nga antitrupat apo qelizat T”. Rëndësi ka të dihet, se sa ndikon ky reduktim. Këto mutacione që i shpëtojnë efektit neutralizues të sistemit imunitar rrezikojnë edhe të vaksinuarit dhe të shëruarit nga virusi. Nuk dihet, nëse të vaksinuarit mund të infektojnë të tjerët. Eksperti i SPD-së për shëndetësinë dhe epidemiolog, Karl Lauterbach shkroi në twitter duke iu referuar një studimi për neutralizimin nga India, sipas të cilit, vaksinat që kemi aktualisht veprojnë kundër variantit të Indisë. Sipas një studimi britanik, rreziku i infektimit pas vaksinës reduktohet me dy të tretat. E kush infektohet, ka një rrezik të ulur me dy të tretat për të pasur një ecuri të rëndë të sëmundjes.
Vlerësimet ndërkombëtare
Megjithëse tingëllon cinike para situatës tragjike në Indi. Deri më tani Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron variantin indian B.1.617 vetëm si “variant of interest”. Kurse si variante shqetësuese “variant of concern” konsiderohen varianti britanik, B.1.1.7, ai afrikanojugor B.1.351 dhe ai brazilian P.1. Sipas qëndrimit të OBSH këto variante janë shqetësues, sepse përhapen shumë më lehtë dhe shkaktojnë sëmundje të rënda e më të gjata, sepse virusi e anashkalon sistemin imunitar të trupit, dhe vaksinat e zhvilluara e kanë efektin më të dobët.
Ndihma për Indinë, ku pandemia ka dalë nga kontrolli
Deri më tani ka pak informacione vërtet të sakta mbi variantin e dyfishtë të virusit nga India. Por ekspertë gjermanë janë shprehur me tone qetësuese. Richard Neher, drejtues i grupit studimor të Evolucionit të Viruseve dhe Baktereve në Qendrën Biologjike të Universitetit të Bazelit thotë se “nga ato pak vëzhgime nuk mund të përcaktosh dot një trend por kjo duhet vëzhguar me kujdes.” Besoj, se ky variant nuk meriton më shumë vëmendje se të tjerët, thotë Neher. Edhe drejtuesi i Virologjisë në Universitetin e Berlinit, Charite, Christian Drosten nuk shprehet i shqetësuar për këtë virus. Për të kapur mutantët e rinj të virusit me gjeneratën e re të vaksinave mjafton vetëm një “update-im i lehtë”, tha Drosten në podcastin e tij në radion NDR.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka certifikuar listën votuese për zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, ku të drejtë vote kanë 2,092,174 qytetarë. Ky numër është 15,884 votues më shumë krahasuar me zgjedhjet e kaluara.
Sipas KQZ-së, rreth 1.96 milionë qytetarë do të votojnë brenda vendit, ndërsa mbi 132 mijë janë regjistruar për votim nga diaspora në forma të ndryshme, përfshirë postën dhe përfaqësitë diplomatike.
Në këto zgjedhje pritet të votojnë për herë të parë 22,685 qytetarë. Procesi zgjedhor do të zhvillohet në 949 qendra votimi brenda Kosovës, ndërsa votimi jashtë vendit do të organizohet në 30 përfaqësi diplomatike më 6 qershor 2026.
Një punim i ri shkencor me autorë nga UBT është publikuar në një revistë prestigjioze braziliane të fushës së stomatologjisë, e indeksuar në Web of Science (ESCI) dhe Scopus, si dhe e klasifikuar në Q2 sipas SCImago në fushën e ortodoncisë, duke përfaqësuar një arritje të rëndësishme akademike dhe shkencore për institucionin.
Autorë të këtij punimi janë Prof. Dr. Vesel Rrustemaj, si autor i parë dhe korrespondent, dhe Prof. Dr. Jeta Kiseri-Kubati, si bashkëautore, të dy profesorë në programin e Stomatologjisë në UBT dhe ekspertë në fushën e ortodoncisë.
Punimi shkencor trajton një temë me rëndësi të veçantë shëndetësore dhe epidemiologjike: lidhjen ndërmjet karakteristikave okluzale, zakoneve orale dhe kariesit dentar tek fëmijët e moshës 3–6 vjeç në Prishtinë, Kosovë. Studimi fokusohet në një problematikë të shpeshtë tek moshat e reja, duke ofruar të dhëna të vlefshme për gjendjen e shëndetit oral në këtë grupmoshë.
Hulumtimi është realizuar si studim epidemiologjik dhe ka sjellë rezultate të rëndësishme mbi faktorët që ndikojnë në shfaqjen e kariesit dentar dhe zhvillimin okluzal te fëmijët, duke kontribuar në literaturën shkencore ndërkombëtare në fushën e stomatologjisë dhe ortodoncisë.
Publikimi në një revistë të këtij niveli shkencor përbën një arritje të rëndësishme jo vetëm për autorët, por edhe për UBT-në, duke dëshmuar angazhimin e vazhdueshëm të institucionit në kërkimin shkencor, ndërkombëtarizimin dhe kontributin në zhvillimin e dijes në fushën e shkencave shëndetësore.
Ky studim pritet të shërbejë si referencë e vlefshme për studiuesit dhe profesionistët e stomatologjisë, si dhe për përmirësimin e praktikave klinike në trajtimin dhe parandalimin e problemeve dentare tek fëmijët.
Në kuadër të aktiviteteve të vazhdueshme akademike dhe profesionale, Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka organizuar një ligjëratë të veçantë me psikoterapistin Migjen Amzai, me temën “Analiza Karakteriale”.
Ky aktivitet u zhvillua nën përkujdesjen e profesoreshës Besarta Sadriu dhe profesorit Emrush Thaçi, duke sjellë një qasje të avancuar akademike dhe praktike për studentët e psikologjisë, me fokus në thellimin e njohurive profesionale dhe zhvillimin e mendimit kritik.
Gjatë ligjëratës, psikoterapisti Migjen Amzai trajtoi në mënyrë të detajuar konceptet bazë të analizës karakteriale, rëndësinë e saj në procesin psikoterapeutik dhe rolin që ajo luan në kuptimin e strukturës së personalitetit njerëzor. Përmes shembujve praktikë dhe diskutimeve interaktive, studentët u angazhuan aktivisht në analizimin e rasteve dhe interpretimin e qasjeve të ndryshme terapeutike.
Ky aktivitet u karakterizua nga një atmosferë e hapur akademike dhe reflektuese, ku studentët patën mundësinë të ndërlidhin teorinë me praktikën dhe të përfitojnë nga përvoja e drejtpërdrejtë profesionale e ligjëruesit.
Fakulteti i Psikologjisë në UBT vazhdon të mbetet i përkushtuar në organizimin e ligjëratave, punëtorive dhe aktiviteteve profesionale të këtij lloji, duke krijuar mundësi të vazhdueshme për zhvillimin akademik dhe praktik të studentëve, si dhe për forcimin e lidhjes mes universitetit dhe profesionistëve të fushës së psikologjisë.
Studentët e vitit të tretë të Fakultetit Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi (MBE) në UBT përfunduan me sukses trajnimin praktik “Micro Business Game”, një program tashmë tradicional që prej disa vitesh po kontribuon në përgatitjen profesionale të studentëve në fushën e biznesit dhe sipërmarrjes.
Ky aktivitet u zhvillua nën udhëheqjen e trajnerëve Kujtim Zylfijaj, Ardian Uka dhe Mentor Shaqiri, në bashkëpunim me profesorët Fisnik Bytyqi dhe Agon Dula. Trajnimi u organizua nga UBT me mbështetjen e German Sparkassenstiftung, duke reflektuar angazhimin e vazhdueshëm institucional për të ofruar edukim praktik dhe të orientuar drejt tregut të punës.
Përmes simulimeve reale dhe sesioneve intensive interaktive, studentët patën mundësinë të përjetojnë funksionimin e një biznesi në kushte të ngjashme me tregun real, duke aplikuar njohuritë teorike në vendimmarrje konkrete dhe situata dinamike menaxheriale.
Gjatë trajnimit, studentët zhvilluan aftësi të rëndësishme në disa fusha kyçe të menaxhimit të biznesit, duke përfshirë:
• Menaxhimin financiar, përmes buxhetimit, kontrollit të fluksit të parasë dhe vendimeve investuese • Menaxhimin e operacioneve, duke u fokusuar në zinxhirin e furnizimit dhe proceset e prodhimit • Marketingun dhe shitjet, përmes strategjive kreative dhe fushatave të tregut • Shërbimin ndaj klientit, me theks në komunikim dhe menaxhim të kërkesave • Burimet njerëzore, duke përfshirë organizimin dhe zhvillimin e ekipit
Atmosfera e trajnimit u karakterizua nga angazhim i lartë, punë ekipore dhe diskutime konstruktive, duke i ndihmuar studentët të forcojnë kompetencat e tyre praktike dhe të përgatiten më mirë për sfidat e tregut modern të punës.
“Micro Business Game” edhe këtë vit dëshmoi vlerën e tij si një platformë unike e të nxënit përmes përvojës, duke e bërë Fakultetin MBE në UBT një hapësirë ku teoria dhe praktika ndërthuren në mënyrë të drejtpërdrejtë për zhvillimin e profesionistëve të ardhshëm në biznes dhe ekonomi.