Përmes lidhjes mes dy mutantëve, varianti indian i virusit mund ta anashkalojë sistemin imunitar të trupit. Edhe të vaksinuarit si edhe të shëruarit mund të infektohen më lehtë me këtë mutacion të dyfishtë.
Varianti indian i virusit Corona, i njohur si B.1.617 shfaq dy ndryshime të rëndësishme gjenetike në proteinën e tij sipërfaqësore. E484Q dhe L452R. Pas këtyre shifrave të pakuptueshme fshihet pozicioni i saktë i gjenit të ndryshuar. Mutacionet e veçanta të virusit janë të njohura prej kohësh. E484Q i ngjason variantit E484K, që u shfaq edhe tek varianti britanik, afrikanojugor dhe ai brazilian. Kurse mutacioni L452R gjendet ndërkohë në variantin kalifornian CAL.20C. Në Indi për herë të parë këto mutacione shfaqen së bashku, prandaj edhe raportohet për një “mutacion të dyfishtë”.
Përgjegjës nuk është vetëm “mutacioni i dyfishtë”
Që të dy këta mutantë shfaqen së bashku nuk do të thotë, që ky variant është dyfish më infektues apo i rrezikshëm, kjo duhet studiuar ende. Deri tani thjesht mungojnë të dhënat për të vlerësuar më mirë këtë variant nga India. Sidoqoftë “mutacioni i dyfishtë” indian është vetëm një nga arsyet për gjendjen e tmerrshme në Indiaktualisht. Ky vend shënon më shumë se 17 milionë infektime të konfirmuara, këto janë infektimet më të larta në botë pas SHBA. Ndërkohë që shifra e errët duhet të jetë shumë më e lartë. Më shumë se 200.000 vetë kanë vdekur në Indi nga virusi.
Ilustrim i mutacionit të një virusi
Janë sidomos rastet e shumta të shfaqura në një kohë të shkurtër – 332.000 raste në një ditë – që e çuan në kolaps sistemin shëndetësor në shumë rajone ende të prapambetur. Për një kohë të gjatë autoritetet vepruan me gjysmë zemre në luftë kundër virusit, kufizimet u liruan shumë herët, madje u toleruan edhe grumbullime të mëdha.
“Escape” ikja nga sistemi imunitar
Kur një formë virusi arrin të anashkalojë sistemin imunitar të trupit, shkenca e vlerëson si “escape”, ikje. Sipas Institutit Robert Koch këto mutacione çojnë në një “reduktim të neutralizimit nga antitrupat apo qelizat T”. Rëndësi ka të dihet, se sa ndikon ky reduktim. Këto mutacione që i shpëtojnë efektit neutralizues të sistemit imunitar rrezikojnë edhe të vaksinuarit dhe të shëruarit nga virusi. Nuk dihet, nëse të vaksinuarit mund të infektojnë të tjerët. Eksperti i SPD-së për shëndetësinë dhe epidemiolog, Karl Lauterbach shkroi në twitter duke iu referuar një studimi për neutralizimin nga India, sipas të cilit, vaksinat që kemi aktualisht veprojnë kundër variantit të Indisë. Sipas një studimi britanik, rreziku i infektimit pas vaksinës reduktohet me dy të tretat. E kush infektohet, ka një rrezik të ulur me dy të tretat për të pasur një ecuri të rëndë të sëmundjes.
Vlerësimet ndërkombëtare
Megjithëse tingëllon cinike para situatës tragjike në Indi. Deri më tani Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron variantin indian B.1.617 vetëm si “variant of interest”. Kurse si variante shqetësuese “variant of concern” konsiderohen varianti britanik, B.1.1.7, ai afrikanojugor B.1.351 dhe ai brazilian P.1. Sipas qëndrimit të OBSH këto variante janë shqetësues, sepse përhapen shumë më lehtë dhe shkaktojnë sëmundje të rënda e më të gjata, sepse virusi e anashkalon sistemin imunitar të trupit, dhe vaksinat e zhvilluara e kanë efektin më të dobët.
Ndihma për Indinë, ku pandemia ka dalë nga kontrolli
Deri më tani ka pak informacione vërtet të sakta mbi variantin e dyfishtë të virusit nga India. Por ekspertë gjermanë janë shprehur me tone qetësuese. Richard Neher, drejtues i grupit studimor të Evolucionit të Viruseve dhe Baktereve në Qendrën Biologjike të Universitetit të Bazelit thotë se “nga ato pak vëzhgime nuk mund të përcaktosh dot një trend por kjo duhet vëzhguar me kujdes.” Besoj, se ky variant nuk meriton më shumë vëmendje se të tjerët, thotë Neher. Edhe drejtuesi i Virologjisë në Universitetin e Berlinit, Charite, Christian Drosten nuk shprehet i shqetësuar për këtë virus. Për të kapur mutantët e rinj të virusit me gjeneratën e re të vaksinave mjafton vetëm një “update-im i lehtë”, tha Drosten në podcastin e tij në radion NDR.
Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Avni Dehari, njëherësh kryesues i seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, ka reaguar lidhur me bllokadën dhe gjendjen aktuale politike në vend, duke bërë thirrje për arritjen e një marrëveshjeje politike ndërmjet subjekteve parlamentare.
Përmes një postimi në rrjetet sociale, Dehari ka ngritur shqetësimin se një pjesë e opozitës po shmang me qëllim marrëveshjen për t’i çuar proceset drejt përplasjeve.
“Ka jo pak deputetë opozitarë që nuk duan kurrfarë marrëveshje politike për konstituim të institucioneve, dhe që duan incidente fizike në seancën konstituive”, shkruan Dehari në postimin e tij.
Kryesuesi i seancës ka nëvizuar se dështimi për të gjetur gjuhë të përbashkët do ta çojë vendin drejt një procesi të panevojshëm zgjedhor, çka sipas tij bie ndesh me interesin e qytetarëve dhe kërkesat kushtetuese.
“Pa marrëveshje politike pashmangshëm shkojmë në zgjedhje të reja, të përsëritura, të panevojshme, të dëmshme. Duhet të arrihet marrëveshja politike. Këtë e kërkon Kushtetuta e Republikës dhe Gjykata Kushtetuese, këtë e pret populli i Kosovës dhe e ardhmja jonë.”
Deklarata e Deharit vjen në një kohë kur konstituimi i plotë i Kuvendit ende nuk ka ndodhur dhe ka kaluar afatin kushtetues, gjë që ka lënë peng formimin e institucioneve të reja.
Në këtë reagim nuk Dehari nuk ka dhënë sinjal se kur do të jetë seanca e radhës për konstituimin e Kuvendit të Kosovës. /E.A /
Prishtinë – Në fushën e kirurgjisë së përgjithshme dhe veçanërisht të kirurgjisë abdominale, Prof. Ass. Dr. Bedri Braha përfaqëson një profil profesional të lidhur me përvojën klinike, mësimdhënien universitare dhe përdorimin e teknikave bashkëkohore kirurgjikale. Si specialist i Kirurgjisë së Përgjithshme, subspecialist i Kirurgjisë Abdominale dhe laparoskopist, Dr. Braha ushtron veprimtarinë profesionale në United Hospital, duke ofruar vlerësim dhe trajtim kirurgjikal për një gamë të gjerë patologjish.
Një ndër fushat me rëndësi të veçantë në kirurgjinë abdominale është trajtimi i tumoreve të zorrës së trashë, përfshirë pjesën rektosigmoide. Në rastet kur diagnostikohet një tumor i tillë, trajtimi përcaktohet në bazë të lokalizimit, stadit të sëmundjes dhe karakteristikave histopatologjike.
Në shumë raste, ndërhyrja kirurgjikale është pjesë qendrore e trajtimit, ku synohet heqja e segmentit të prekur së bashku me nyjet limfatike përreth, ndërsa pas ndërhyrjes mund të rekomandohen trajtime shtesë, si kimioterapia apo radioterapia, në varësi të stadit dhe vlerësimit të ekipit mjekësor.
Një rëndësi të veçantë ka diagnostikimi në kohë. Ndryshimet e vazhdueshme në zakonet e jashtëqitjes, prania e gjakut në jashtëqitje, dhimbjet ose ngërçet e përsëritura të barkut, fryrja e vazhdueshme, humbja e pashpjegueshme e peshës dhe lodhja e zgjatur janë simptoma që nuk duhet të neglizhohen. Ato nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht praninë e një tumori, por kërkojnë vlerësim mjekësor, veçanërisht kur janë të vazhdueshme ose përsëriten.
Në praktikën moderne kirurgjikale, qasja laparoskopike mund të ofrojë alternativa më pak invazive për pacientë të përzgjedhur, gjithmonë në varësi të diagnozës, gjendjes së pacientit dhe indikacionit kirurgjikal. Vendimmarrja duhet të bazohet në ekzaminimin klinik, imazherinë, analizat përkatëse dhe vlerësimin multidisiplinar.
Prof. Ass. Dr. Bedri Braha është gjithashtu profesor i kirurgjisë në UBT, anëtar i Shoqatës së Kirurgëve të Përgjithshëm të Kosovës dhe anëtar i Bordit në Kolegjin Kosovar të Kirurgëve. Kjo ndërthurje e aktivitetit klinik me atë akademik e vendos profesionin e tij në një dimension ku kujdesi për pacientin, edukimi mjekësor dhe zhvillimi i praktikave bashkëkohore kirurgjikale plotësojnë njëri-tjetrin.
Në një kohë kur ndërgjegjësimi shëndetësor dhe diagnostikimi i hershëm kanë rëndësi gjithnjë e më të madhe, mesazhi kryesor mbetet i qartë: simptomat e pazakonta dhe të vazhdueshme nuk duhen injoruar. Konsultimi me mjekun specialist dhe vlerësimi profesional janë hapat e parë drejt një diagnoze të saktë dhe një plani të përshtatshëm trajtimi.
Prof. Ass. Dr. Bedri Braha, Dr. Sci.
Specialist i Kirurgjisë së Përgjithshme
Subspecialist i Kirurgjisë Abdominale | Laparoskopist
Profesor i Kirurgjisë në UBT
United Hospital
📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë
📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
Të rinjtë nga Kosova dhe rajoni po tregojnë interesim të madh për studimet Master në UBT, duke zgjedhur programe të orientuara drejt specializimeve, zhvillimit profesional dhe ndërtimit të një karriere të qëndrueshme, duke përfituar njëkohësisht nga fleksibiliteti i studimeve dhe përshtatja e tyre me angazhimet profesionale.
Me një ofertë të gjerë akademike, UBT u mundëson studentëve të zgjedhin ndërmjet fushave të ndryshme, nga biznesi dhe teknologjia, deri te inxhinieria, drejtësia, arkitektura, shkencat politike, psikologjia, shëndetësia, ushqimi, bujqësia dhe fushat e tjera profesionale.
Veçantia e ofertës akademike të UBT-së qëndron edhe në ndërthurjen e njohurive teorike me përgatitjen praktike, duke synuar që studentët të jenë të gatshëm për sfidat e tregut bashkëkohor të punës. Programet janë të konceptuara për t’u mundësuar studentëve avancimin në profesionin e tyre, ndryshimin e fushës së karrierës apo përgatitjen për studime të mëtejshme akademike.
Përmes qasjes në teknologji moderne, infrastrukturës bashkëkohore, stafit akademik vendor dhe ndërkombëtar dhe mundësive për bashkëpunime me industri dhe kompani prestigjioze botërore, studentët kanë mundësi të zgjerojnë njohuritë dhe të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për profesionet e së ardhmes.
Programet Master në UBT ofrojnë diplomë të njohur ndërkombëtarisht, ndërsa gama e gjerë e specializimeve u jep mundësi studentëve që të zgjedhin programin në përputhje me interesat, profesionin dhe objektivat e tyre të karrierës.
Në Mitrovicën e Jugut është raportuar për të shtëna me armë zjarri, ku sipas dyshimit të parë të policisë, gjuajtja ka ndodhur mes dy palëve.
Pas pranimit të informatës, njësitë policore kanë dalë menjëherë në vendin e ngjarjes, me ç’rast kanë vërejtur disa vrima shpuese në muret e dy banesave, të cilat dyshohet se janë shkaktuar nga goditjet e projektilëve.
Në kuadër të ekzaminimit të vendngjarjes, policia ka gjetur dhe sekuestruar disa gëzhoja të kalibrave të ndryshëm.
Rasti është cilësuar si “Vrasje në tentativë” dhe po hetohet nga njësitë relevante kompetente për zbardhjen e plotë të rrethanave dhe identifikimin e personave të përfshirë.