Lajmet

Covid19: Varianti i Indisë dyfish më infektues dhe i rrezikshëm

Published

on

Përmes lidhjes mes dy mutantëve, varianti indian i virusit mund ta anashkalojë sistemin imunitar të trupit. Edhe të vaksinuarit si edhe të shëruarit mund të infektohen më lehtë me këtë mutacion të dyfishtë.

Varianti indian i virusit Corona, i njohur si B.1.617 shfaq dy ndryshime të rëndësishme gjenetike në proteinën e tij sipërfaqësore. E484Q dhe L452R. Pas këtyre shifrave të pakuptueshme fshihet pozicioni i saktë i gjenit të ndryshuar. Mutacionet e veçanta të virusit janë të njohura prej kohësh. E484Q i ngjason variantit E484K, që u shfaq edhe tek varianti britanik, afrikanojugor dhe ai brazilian. Kurse mutacioni L452R gjendet ndërkohë në variantin kalifornian CAL.20C. Në Indi për herë të parë këto mutacione shfaqen së bashku, prandaj edhe raportohet për një “mutacion të dyfishtë”.

Përgjegjës nuk është vetëm “mutacioni i dyfishtë”

Që të dy këta mutantë shfaqen së bashku nuk do të thotë, që ky variant është dyfish më infektues apo i rrezikshëm, kjo duhet studiuar ende. Deri tani thjesht mungojnë të dhënat për të vlerësuar më mirë këtë variant nga India. Sidoqoftë “mutacioni i dyfishtë” indian është vetëm një nga arsyet për gjendjen e tmerrshme në Indiaktualisht. Ky vend shënon më shumë se 17 milionë infektime të konfirmuara, këto janë infektimet më të larta në botë pas SHBA. Ndërkohë që shifra e errët duhet të jetë shumë më e lartë. Më shumë se 200.000 vetë kanë vdekur në Indi nga virusi.

Illustration eine Coronavirus-Mutation
Ilustrim i mutacionit të një virusi

Janë sidomos rastet e shumta të shfaqura në një kohë të shkurtër – 332.000 raste në një ditë – që e çuan në kolaps sistemin shëndetësor në shumë rajone ende të prapambetur. Për një kohë të gjatë autoritetet vepruan me gjysmë zemre në luftë kundër virusit, kufizimet u liruan shumë herët, madje u toleruan edhe grumbullime të mëdha.

“Escape” ikja nga sistemi imunitar

Kur një formë virusi arrin të anashkalojë sistemin imunitar të trupit, shkenca e vlerëson si “escape”, ikje. Sipas Institutit Robert Koch këto mutacione çojnë në një “reduktim të neutralizimit nga antitrupat apo qelizat T”. Rëndësi ka të dihet, se sa ndikon ky reduktim. Këto mutacione që i shpëtojnë efektit neutralizues të sistemit imunitar rrezikojnë edhe të vaksinuarit dhe të shëruarit nga virusi. Nuk dihet, nëse të vaksinuarit mund të infektojnë të tjerët. Eksperti i SPD-së për shëndetësinë dhe epidemiolog, Karl Lauterbach shkroi në twitter duke iu referuar një studimi për neutralizimin nga India, sipas të cilit, vaksinat që kemi aktualisht veprojnë kundër variantit të Indisë. Sipas një studimi britanik, rreziku i infektimit pas vaksinës reduktohet me dy të tretat. E kush infektohet, ka një rrezik të ulur me dy të tretat për të pasur një ecuri të rëndë të sëmundjes.

Vlerësimet ndërkombëtare

Megjithëse tingëllon cinike para situatës tragjike në Indi. Deri më tani Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron variantin indian B.1.617 vetëm si “variant of interest”. Kurse si variante shqetësuese “variant of concern” konsiderohen varianti britanik, B.1.1.7, ai afrikanojugor B.1.351 dhe ai brazilian P.1. Sipas qëndrimit të OBSH këto variante janë shqetësues, sepse përhapen shumë më lehtë dhe shkaktojnë sëmundje të rënda e më të gjata, sepse virusi e anashkalon sistemin imunitar të trupit, dhe vaksinat e zhvilluara e kanë efektin më të dobët.

Indien | Coronavirus | Hilfsflug mit medizinischen Gütern aus Großbritannien erreicht Flughafen Neu Delhi
Ndihma për Indinë, ku pandemia ka dalë nga kontrolli

Deri më tani ka pak informacione vërtet të sakta mbi variantin e dyfishtë të virusit nga India. Por ekspertë gjermanë janë shprehur me tone qetësuese. Richard Neher, drejtues i grupit studimor të Evolucionit të Viruseve dhe Baktereve në Qendrën Biologjike të Universitetit të Bazelit thotë se “nga ato pak vëzhgime nuk mund të përcaktosh dot një trend por kjo duhet vëzhguar me kujdes.” Besoj, se ky variant nuk meriton më shumë vëmendje se të tjerët, thotë Neher. Edhe drejtuesi i Virologjisë në Universitetin e Berlinit, Charite, Christian Drosten nuk shprehet i shqetësuar për këtë virus. Për të kapur mutantët e rinj të virusit me gjeneratën e re të vaksinave mjafton vetëm një “update-im i lehtë”, tha Drosten në podcastin e tij në radion NDR.

Lajmet

Dizajnimi i produkteve, modelimi 3D dhe simulimet inxhinierike në fokus të Akademisë Verore për Inxhinierinë e Mekatronikës në UBT

Published

on

By

Në kuadër të festivalit më të madh, Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Inxhinierisë së Mekatronikës në UBT hapi zyrtarisht punimet e Akademisë Verore për Inxhinierinë e Dizajnit të Produkteve, e cila po zhvillohet në Qendrën UBT – Dukagjin në Prishtinë.

Ceremonia e hapjes u udhëhoq nga koordinatorja e programit të Akademisë Verore në Fakultetin e Inxhinierisë së Mekatronikës, Prof. Saranda Demolli, i cili theksoi rëndësinë e kësaj akademie në zhvillimin e aftësive praktike dhe profesionale të studentëve në fushën e projektimit dhe dizajnimit të produkteve moderne. Ai vlerësoi se kombinimi i njohurive teorike me aplikimet praktike përbën një element kyç në përgatitjen e gjeneratave të reja të inxhinierëve, të gatshëm për sfidat e industrisë bashkëkohore.

Programi i akademisë nisi me ligjëratat e udhëhequra nga Ideal Rafuna, i cili prezantoi konceptet bazë të modelimit 2D dhe 3D, duke u fokusuar në përdorimin e metodave dhe mjeteve moderne të projektimit kompjuterik. Pjesëmarrësit patën mundësinë të zhvillojnë ushtrime praktike në dizajnimin e pjesëve mekanike, duke fituar njohuri të vlefshme mbi procesin e krijimit dhe optimizimit të komponentëve inxhinierikë.

Në ditët në vijim, akademia do të vazhdojë me tema të avancuara që përfshijnë projektimin e komponentëve të dronëve, krijimin e bashkësive (assemblies), simulimet strukturore dhe animacionin e modeleve të projektuara. Përmes këtyre sesioneve, pjesëmarrësit do të njihen me procesin e plotë të zhvillimit të një produkti – nga konceptimi dhe modelimi digjital deri te analiza funksionale dhe vizualizimi i tij.

Continue Reading

Lajmet

Dënohet me 2 vjet e 3 muaj burgim infermierja për sulm ndaj të moshuarës në Pejë

Published

on

Gjykata Themelore në Pejë ka shpallur fajtore Aurona Pelaj për veprën penale “sulm”, lidhur me rastin e vitit 2022 në shtëpinë e kujdesit në Pejë, ku ajo ishte e angazhuar si infermiere.

Gjykata e ka dënuar të pandehurën me 2 vjet e tre muaj burgim për sulmin ndaj një të moshuare të diagnostikuar me Alzheimer, e cila ishte e vendosur në atë institucion për përkujdesje.

Sipas aktgjykimit, e pandehura ka përdorur forcë ndaj viktimës derisa ishte në detyrë, duke qenë e vetëdijshme për gjendjen e saj të pambrojtur. Ajo, sipas gjykatës, e ka kapur të moshuarën për duar, ia ka kufizuar lëvizjet, e ka mbështetur për muri dhe e ka goditur disa herë me shuplaka në fytyrë.

Në dënim është llogaritur edhe koha e kaluar në paraburgim nga 2 nëntori deri më 24 nëntor 2022, ndërsa pjesa tjetër e dënimit do të ekzekutohet pas plotfuqishmërisë së aktgjykimit.

Gjykata ka shqiptuar gjithashtu masën e ndalimit të ushtrimit të profesionit të infermieres për një periudhë pesëvjeçare, duke filluar nga momenti kur vendimi merr formë të prerë.

Ndërkohë, dy të akuzuara të tjera në këtë rast janë liruar nga akuza për bashkëkryerje.

Në momentin e shpalljes së aktgjykimit, të akuzuarat nuk ishin të pranishme në sallën e gjykatës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zjarri masiv në Francë detyron evakuimin e rreth 10 mijë banorëve pranë kufirit me Spanjën

Published

on

Një zjarr i madh pyjor që po përhapet me shpejtësi në jugperëndim të Francës ka detyruar autoritetet të evakuojnë rreth 10 mijë banorë nga 24 qytete dhe fshatra pranë kufirit me Spanjën.

Sipas autoriteteve franceze, flakët kanë përfshirë rreth 4.600 hektarë tokë në zonën kodrinore pranë maleve Pirenej, ndërsa erërat e forta pritet ta vështirësojnë edhe më shumë përpjekjen për shuarjen e zjarrit.

Prefekti lokal, Pierre Regnault de la Mothe, tha se situata mbetet shqetësuese, ndërsa ministri i Brendshëm i Francës, Laurent Nunez, deklaroi se kushtet janë përkeqësuar.

“Kushtet janë bërë edhe më të vështira. Sot beteja kundër zjarrit vazhdon”, tha ai për televizionin francez TF1.

Autoritetet theksojnë se valët e të nxehtit që kanë goditur Francën dhe pjesë të tjera të Evropës Perëndimore gjatë muajve maj dhe qershor kanë tharë sipërfaqe të mëdha toke, duke rritur ndjeshëm rrezikun e zjarreve pyjore.

Ndërkohë, në anën spanjolle të kufirit, zjarri ka djegur rreth 2.200 hektarë, ku 97 për qind e sipërfaqes së prekur ndodhet në zonën e mbrojtur natyrore Les Gavarres.

Autoritetet katalanase kanë bërë të ditur se zjarri është vënë nën kontroll dhe pritet të shuhet plotësisht gjatë kësaj jave.

Një tjetër vatër zjarri është regjistruar edhe në provincën Castellon, në lindje të Spanjës, ku rreth 500 persona janë evakuuar pasi flakët përfshinë Parkun Natyror Sierra de Espadan, një zonë e njohur për pyjet e saj me lisa të tapës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

12-vjeçarja rrëfen tmerrin pas 32 orësh nën rrënojat e tërmetit në Venezuelë: Mendova se do të vdisja

Published

on

Fabiana Blanco, një vajzë 12-vjeçare, ka rrëfyer momentet e tmerrshme që përjetoi pasi mbeti e bllokuar për 32 orë nën rrënojat e tërmetit të 24 qershorit në Venezuelë.

“Pashë gjëra që dridheshin, binin e thyheshin, pastaj muret u çanë. Muri që ndante apartamentin tim nga ai i një shoku u shemb. Në atë moment mendova se do të vdisja. Askush nuk do të më shpëtonte”, ka treguar ajo.

Nëna e saj, Karina, ndodhej në punë kur ndodhi tërmeti. Sapo mori lajmin, ajo vrapoi drejt banesës në Caraballeda, ku vajza kishte mbetur vetëm.

“Po vrapoja nga njëri skaj i kompleksit në tjetrin duke bërtitur: ‘Vajza ime ka vdekur’. Nuk dija çfarë të bëja”, rrëfeu Karina, pasi pa gjysmën e shtratit të Fabianës që dilte nga rrënojat.

Shpresa u rikthye kur një infermiere, e cila gjithashtu kishte mbetur e bllokuar, filloi të thërriste për ndihmë. Fabiana iu përgjigj, ndërsa gjashtë orë pas tërmetit infermierja u shpëtua dhe u tregoi vullnetarëve se brenda rrënojave ndodhej ende gjallë një vajzë me emrin Fabiana.

Ndërkohë, 12-vjeçarja mbeti e bllokuar në kushte tepër të vështira.

“Njëra këmbë më ishte lënduar. U gërvishta dhe u preva, por gjeta një shishe ketchup dhe pak djathë. Ato më ndihmuan të qëndroja e vetëdijshme”, tregoi ajo.

Në mëngjes, zjarrfikësit arritën në vendngjarje dhe u përpoqën ta kontaktonin, por nuk morën përgjigje, duke shtuar ankthin e familjes.

Më vonë, një vullnetar i quajtur Viktor u ngjit mbi rrënoja dhe vazhdoi ta thërriste derisa Fabiana arriti ta dëgjonte dhe t’i përgjigjej.

Pas 32 orësh, ekipet e shpëtimit hapën një tunel të ngushtë dhe arritën ta nxirrnin të gjallë.

Përveç një frakture në këmbën e majtë dhe disa gërvishtjeve e mavijosjeve, Fabiana nuk pësoi lëndime të rënda. Megjithatë, ajo thotë se përjetimi ka lënë pasoja emocionale dhe frika nga ajo natë e tmerrshme e shoqëron ende./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara