Lajmet

Çmimet dhe cilësia e ushqimeve festive në marketet e Kosovës

Published

on

Viti i Ri është një ngjarje që festohet në shumë kultura dhe shtete të ndryshme, dhe shënon kalimin nga një vit në tjetrin sipas kalendarit Gregorian, më 31 dhjetor. Festa zakonisht shoqërohet me aktivitete të ndryshme si fishekzjarre, mbrëmje festive, ahengje, dhe tradita të tjera që variojnë nga një vend në tjetrin.

Festa e Vitit të Ri është gjithashtu një mundësi për t’u takuar me miqtë dhe familjen, për të bërë plane dhe qëllime për vitin që vjen. Njerëzit me raste bëjnë “rezoluta” për të përmirësuar jetën e tyre gjatë vitit të ardhshëm, si p.sh. të përmirësojnë shëndetin, të mësojnë diçka të re, apo të arrijnë qëllime personale dhe profesionale.

Kjo festë është një mundësi për të reflektuar mbi vitin që kaloi dhe për të shprehur dëshira të mira për të ardhmen. Tavolina e Vitit të Ri është një element i rëndësishëm në festimet e fundvitit, sidomos për darkën e natës së Vitit të Ri. Ajo është e mbushur me ushqime të veçanta dhe dekore festive, duke krijuar një atmosferë gëzimi dhe ngrohtësie për të pritur vitin e ri me familjen dhe miqtë.

Por, nëse flasim për shpenzimet që i merr e gjithë përgatitja, sigurisht që shifrat që variojnë janë nga më të ndryshmet.

UBT News ka realizuar një intervistë me Prof. Ass. Dr. Medin Zeqiri, pjesë e stafit akademik në UBT, Fakulteti i Teknologjisë Ushqimore dhe Inxhinierisë së Agrikulturës dhe Mjedisit.

Sa harxhojnë familjet kosovare për ushqimet festive gjatë periudhës së fundvitit dhe cilat janë produktet më të konsumuara? 

Familjet kosovare për festa hargjojnë nga 400-1000€ dhe produktet më të konsumuara janë: mish pule, mish gjedhi, fruta më së shumti ato të sezonit si mandarinat, kivi, mollë, perime sallata të ndryshme, pije alkoolike dhe jo-alkoolike, lëngje, ëmbëlsira, kafe etj.

A janë produktet festive që ofrohen në markete, sidomos ato të importuara, të cilësisë së duhur dhe a përputhen me standardet e sigurisë ushqimore? 

Produktet ushqimore festive që vijnë nga importi i vendeve të Bashkimit Europian janë cilësore dhe në përputhje me standardet ushqimore, ndërsa ato që vijnë nga rajoni ballkanik jo të gjitha janë cilësore dhe në përputhje me këto standarde të BE-së. 

Sa e përballojnë familjet kosovare rritjen e çmimeve të ushqimeve festive në periudhën e festave dhe si ndikon kjo në buxhetin e tyre?

Çmimet e ushqimeve i përballojnë me vështirësi dhe shumica e familjeve janë të diskriminuara në ushqim për disa lloje si: Mishi dhe produktet e mishit të gjedhit, në fruta dhe perime, si dhe lëngje. Kjo ndodh për shkak të buxhetit të ulët, ku familjet orientohen në ushqime me më pak vlerë ushqimore nutritive, shpeshherë edhe të klasëve më të ulta ushqimore. Kurse, buxheti i tyre familjar rëndohet aq shumë sa një pjesë e tyre marrin hua ose edhe mini-kredi bankare për të kaluar këto festa, dhe duhen 4-5 muaj derisa arrijnë të stabilizohen në aspektin financiar.

Çfarë lloj produktesh vendase dhe të importuara preferojnë familjet kosovare për tavolinën e festave të fundvitit dhe si vlerësohet cilësia e këtyre produkteve?

Nga produktet vendase preferojnë më shumë: nga mishi, atë të shpezëve, sidomos mishin e pulës, kofshët e pulës, mishin e gjedhit, mishin e peshkut, mishin e therur, djathin, perimet, frutat si: mollë, dardhë, pije freskuese, lëngje, pije alkoolike, verë etj. Nga ushqimet e importuara dominojnë frutat si: portokalli, mandarina dhe bananja, verëra të ndryshme, pije alkoolike etj. Cilësia e këtyre produkteve vlerësohet e kënaqshme.

Si ndikojnë periudhat e shitjeve speciale, si Black Friday, në çmimet e ushqimeve festive dhe si ndikohet ky fenomen në vendimet e konsumatorëve kosovarë?

Black Friday kohëve të fundit në ushqime nuk ka dhënë ndonjë efekt të madh, sepse çmimet e produkteve ushqimore jo vetëm që nuk kanë shënuar rënie, por përkundrazi janë rritur.

Për sa kohë marketet e Kosovës mbajnë produktet me afat skadence dhe si ndikon kjo në besimin e konsumatorëve ndaj produkteve festive?

Shumica e marketeve në Kosovë nuk mbajnë ushqime me afat të skaduar, por në raste të vogla, këtë lloj ushqimi e hasim më shumë në markete të vogla dhe shitore të vogla.

Cilat janë çmimet mesatare për disa produkte të zakonshme festive (mish, pije alkoolike, ëmbëlsira, fruta) në marketet e Kosovës, dhe si ndryshojnë ato nga një market në tjetrin? 

Çmimet mesatare për disa produkte të zakonshme festive në marketet e Kosovës janë si më poshtë: mish viçi varion nga 12-15 €/kg, mish i gjedhit nga kategoritë e tjera dhe atyre të moshuara varion nga 8-10 €/kg, mish i thatë është nga 18-25 €/kg, ndërsa mish i bardhë është 5-6 €/kg. Pijet alkoolike kanë çmime nga 5-20 €/litër, ndërsa vera varion nga 5-25 €/litër. Çmimi i ëmbëlsirave është nga 6-35 €, ndërsa për frutat, çmimet variojnë nga 0.50-6 €/kg, filluar nga molla dhe deri te kivi dhe avokado që arrijnë deri në 8 €/kg.

Si e vlerësoni bashkëpunimin mes institucioneve përgjegjëse për mbikëqyrjen e cilësisë së ushqimeve festive në treg? 

Bashkëpunimin mes institucioneve përgjegjëse e vlerësojmë jo të mjaftueshëm dhe kjo për shkak të numrit të vogël të inspektorëve ushqimor. 

Cilat janë shqetësimet kryesore të konsumatorëve kosovarë lidhur me cilësinë dhe çmimin e ushqimeve festive që ofrohen në treg? 

Shqetësimet e konsumatorëve nga Kosova janë më të larta te çmimi se sa te cilësia kjo shpesh i bënë ata që të jenë të paqasshëm në disa ushqime. 

Për këtë temë opinionin e tij e dha edhe Zyrtari për Informim nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë, Lamir Thaçi i cili u shpreh se të gjitha produktet ushqimore që vendosen në treg për qarkullim dhe janë të destinuara për konsum duhet të plotësojnë kriteret ligjore për siguri. Ushqimi i sigurt nuk ka alternativë. Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë punon në të gjithë zinxhirin ushqimore, qe produktet finale të cilat dalin ne treg dhe blihen për konsum të jenë të shëndetshme (sigurta).

 “Të gjitha veprimet qe AUV ndërmerr në praktikë, janë të rregulluara me ligje dhe të obligueshme për ne si autoritet në mbikëqyrje të zbatimit. Pa marrë parasysh kohen kur ato tregtohen, duke përfshi edhe festat produkti duhet të jetë i sigurt. Kushdo qe vendos në treg për qarkullim produkte të pa sigurta ndëshkohet. Të gjitha ngarkesat me produkte ushqimore, kafshë dhe bimë të cilat importohen ne mënyrë të rregullt i nënshtrohen kontrollit të inspektorëve të Agjencisë se Ushqimit dhe Veterinarisë. Varësisht nga lloji i produktit me kod doganor është e paraparë kontrolli i inspektorit kompetent ( të fushës).”, tha ai.

 “Gjatë kohës se festave rritet qarkullimi i produkteve, në proporcion me ketë shtojmë frekuencën e kontrolleve si autoritet, gjithmonë brenda kapacitetit të inspektorëve qe kemi ne dispozicion. Kur bëhet fjalë për festa të fund vitit, operatoret e biznesit krijojnë produkte qe tregtohen në formë dhurate, ku brenda tyre janë të vendosura njësi të produkteve të ndryshme”, përfundoi ai.

Nga Agjencia e Ushqimit apelohet që konsumatori të ketë kujdes, pas hapjes të shoh datat e skadencës  të secilës njësi, apo secilit produkt qe gjendet brenda dhuratës. Konsumatorët e dinë se ne secilin rast qe hasin dyshime rreth sigurisë se produkteve ushqimore të njoftojnë autoritetin kompetent në ketë rast AUV-në.

“Të festojmë sigurt duke ruajtur shëndetin e qytetarëve”, përfundon Lamir Thaçi.

Nuk ka kuptim të mbarohet kjo temë pa e pyetur një qytetare që përballet pothuajse çdo ditë me çmimet e shtrenjta nëpër marketet vendore.

“Kam qenë këto ditë në disa markete, bashkë me listën e ushqimeve që do të më duhen, sepse kam mysafir për Vitin e Ri. U shokova. Çmimet janë ngritur shumë dhe nuk e di se si do t’ia dalim, sepse kjo është e tepërt. As me 500 euro nuk kompletohemi,” tregon shqetësimin e saj një amvise, e cila shton se: “Nëse deri më parë ka qenë mundësia të kompletohej harxhi me 200-250 euro, kjo gjë tani po e kalon shifrën 500, që do të thotë se është dyfishuar.”

Zonja mendon se tavolina e Vitit të Ri nuk shtrohet nën 500 euro, dhe madje shpreson që në të ardhmen shteti të ketë mirëkuptim, sidomos për ata që nuk kanë pagë mesatare të lartë apo që kanë vetëm një punonjës në familje.

Përfundimisht, festa e Vitit të Ri është një periudhë gëzimi dhe reflektimi, por edhe një mundësi për të rishikuar prioritetet dhe qëllimet personale. Përkundër sfidave ekonomike dhe ngritjes së çmimeve, shumë familje kosovare vazhdojnë të ruajnë traditat e festave, duke u përpjekur të balancojnë shpenzimet me dëshirën për të ofruar një atmosferë të ngrohtë dhe festive për ata që duan.

Si gjithmonë, rëndësia e sigurisë ushqimore dhe cilësisë së produkteve mbetet e pazëvendësueshme për një festë të sigurt dhe të shëndetshme. /UBTNews/

lajme

UBT shënon 25-vjetorin, Hajrizi: Kemi dhënë kontribut në transformimin e arsimit dhe inovacionit në Kosovë

Published

on

By

Në një intervistë në emisionin “Five” në RTV Dukagjini, Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, ka thënë se 25-vjetori i këtij institucioni përfaqëson jo vetëm një përvjetor jubilar, por edhe një moment reflektimi për të arriturat dhe synimet e ardhshme në arsim, shkencë, inovacion dhe teknologji.

Hajrizi ka deklaruar se gjatë këtij çerek shekulli, UBT-ja është angazhuar në ndërtimin e një sistemi arsimor me qasje inovative, duke synuar të ndikojë në zhvillimin e vendit në fusha të ndryshme.

“Është një vit që jo vetëm duhet të reflektojmë, por është një angazhim prej çerek shekulli, ku vitet më të mira të jetës kanë qenë angazhim për të ndërtuar një sistem të arsimit dhe një qasje inovative në arsim. Ka qenë një rezultat i mirë, por edhe një moment reflektimi se çfarë kemi arritur dhe çfarë duam të arrijmë”, është shprehur Hajrizi.

Ai ka theksuar se gjatë këtyre 25 vjetëve ka pasur zhvillim në fusha të ndryshme, përfshirë arsimin, shkencën, inovacionin, teknologjinë dhe zhvillimin e biznesit, duke vlerësuar se UBT-ja ka pasur ndikim në këtë proces transformues.

Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit, UBT-ja ka planifikuar disa aktivitete që do të zhvillohen gjatë javës së ardhshme, me fokus të veçantë në fushën akademike dhe shkencore.

Sipas Hajrizit, gjatë kësaj jave në Kosovë do të organizohen tri ngjarje ndërkombëtare, njëra pas tjetrës, të cilat synojnë të sjellin në vend komunitetin akademik dhe profesionistë nga fusha të ndryshme.

Ngjarja e parë do të mbahet të mërkurën dhe do t’i kushtohet Konferencës Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive. Hajrizi ka bërë të ditur se kjo konferencë organizohet për herë të dytë dhe do të mbledhë përfaqësues të komunitetit vendor dhe ndërkombëtar në UBT.

“Kemi mbërritur në fund të vitit ku do të shënojmë edhe përmbylljen e 25-vjetori dhe mbi këtë kemi menduar t’i organizojmë disa evente të cilat ndërlidhen edhe në shenjë të 25-vjetorit. Këtë vit i kemi mbledh disa ngjarje, javen e ardhshme kemi disa aktivitete që lidhen me pjesën akademike shkencore dhe i kemi tri ngjarje të nivelit botëror që i organizmojnë në Kosovë në të njëjtën kohë njëra pas tjetrës që e plotësojnë gjithë javën. Konferenca e parë që e organizojmë të mërkurën ka të bëjë me Konferencën Ndërkombëtare Botërore për Mjekësinë Sportive, është hera e dytë që organizohet por është një konferencë që sjell gjithë komunitetin edhe ndërkombëtar edhe vendor në UBT në Kosovë”, u shpreh Hajrizi.

Përmes këtyre aktiviteteve, UBT-ja synon të shënojë përmbylljen e 25-vjetorit, duke vënë në pah të arriturat e deritanishme dhe duke hapur diskutime për zhvillimet e ardhshme në arsim, shkencë dhe inovacion.

Continue Reading

lajme

UBT hap AI Business Hub, duke kompletuar ekosistemin për zhvillimin e kompetencave dhe mbështetjen e bizneseve

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht AI Business Hub, një hapësirë të re që synon të forcojë kompetencat në fushën e inteligjencës artificiale dhe të ofrojë mbështetje për bizneset në Kosovë dhe më gjerë.

AI Business Hub është rezultat i projektit TBEAI (Transforming Business Education with AI in Western Balkans), një projekt i financuar nga Komisioni Evropian përmes programit Erasmus+, i cili synon transformimin e edukimit të biznesit përmes integrimit të inteligjencës artificiale në Ballkanin Perëndimor.

Me hapjen e këtij Hub-i, UBT plotëson edhe më tej ekosistemin e tij të inovacionit, duke krijuar mundësi konkrete për zhvillimin e kompetencave digjitale, avancimin e njohurive në inteligjencën artificiale dhe mbështetjen e sektorit të biznesit në përballjen me sfidat e transformimit digjital.

AI Business Hub synon të shërbejë si urë lidhëse ndërmjet akademisë, teknologjisë dhe biznesit, duke krijuar hapësirë për bashkëpunim, zhvillim të aftësive profesionale dhe zbatimin e zgjidhjeve të inteligjencës artificiale në praktikat e përditshme të bizneseve. Përmes kësaj nisme, studentët, profesionistët dhe ndërmarrjet do të kenë mundësi të përfitojnë nga një qasje më e orientuar drejt nevojave të tregut, duke nxitur inovacionin, rritjen e produktivitetit dhe përgatitjen për ekonominë digjitale.

Hapja e AI Business Hub dëshmon përkushtimin e UBT-së për të ndërtuar një ekosistem që jo vetëm zhvillon kompetencat e së ardhmes, por edhe përkrah bizneset në Kosovë dhe më gjerë, duke i ndihmuar ato të shfrytëzojnë potencialin e inteligjencës artificiale për zhvillim dhe konkurrueshmëri.

UBT vazhdon të investojë në inovacion, dije dhe teknologji, duke e shndërruar inteligjencën artificiale në një mundësi konkrete për zhvillimin e arsimit, sipërmarrjes dhe ekonomisë.

Continue Reading

Lajmet

Rama fajëson “duart e huaja” për trazirat në Shqipëri

Published

on

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, bëri thirrje për qetësi të premten, dhe fajësoi “duart e huaja” për trazirat e dhunshme disaditore, ndërsa protestuesit u mblodhën sërish në kryeqytet dhe në qytete të tjera.

Që nga e marta, Tirana është përfshirë nga protesta të dhunshme, ku mijëra protestues kanë kërkuar dorëheqjen e Ramës për shkak të kushteve të këqija në universitete dhe tarifave të larta të studimit.

Protestat janë përhapur edhe në disa qytete të tjera, ndërsa studentët iu bashkuan bojkotit të universiteteve, duke shënuar një përshkallëzim të ndjeshëm pas muajsh protestash kundër qeverisë në vend.

Përleshjet gjatë natës mes policisë dhe grupeve të protestuesve, shumica e të cilëve të maskuar, vazhduan deri në orët e para të së premtes.

Hyrja e Ministrisë së Financave u përfshi nga flakët, ndërsa xhamat e një kompleksi universitar u thyen.

Sipas një deklarate të Policisë, 160 protestues u ndaluan të enjten në mbrëmje për kryerjen e akteve të dhunshme.

Protestuesit grumbulluan dhe dogjën kontejnerë mbeturinash për të bllokuar rrugët, si dhe hodhën gurë drejt Policisë, e cila u kundërpërgjigj me gaz lotsjellës dhe topa uji për t’i shpërndarë.

Një gazetar i AFP-së pa, gjithashtu, grupe të maskuara duke thyer vitrina dhe duke plaçkitur dyqane. Të njëjtat incidente u raportuan edhe në pjesë të tjera të qytetit.

Të premten në mëngjes, qindra protestues marshuan drejt Ministrisë së Arsimit, e cila mbetet një nga pikat kryesore të protestave.

Përleshjet kanë lënë pas ndërtesa qeveritare me dëme të mëdha, vitrina të thyera dyqanesh dhe dhjetëra persona të arrestuar.

Përshkallëzimi i protestave këtë javë vjen pas muajsh të tërë demonstratash kundër qeverisë, të cilat fillimisht u nxitën nga një projekt i diskutueshëm për zhvillimin e një resorti, i lidhur me familjen e presidentit amerikan, Donald Trump.

Në një deklaratë të premten, Rama këmbënguli se protestat nuk kanë të bëjnë “fare me hallet, me problemet, me aspiratat legjitime të gjithkujt që dëshiron një jetë më të mirë”.

“E gjithë kjo është po ajo dorë, po ajo dorë që e ka kapur për fyti opozitën shqiptare, dhe që e ka djegur dhe shkatërruar jo një herë Shqipërinë, dhe që është gati ta djegë e ta shkatërrojë përsëri, për të mos e lënë të bëjë përpara”, tha ai.

Ai akuzoi “duar të huaja”, pa i identifikuar ato, se po nxisin trazirat dhe synojnë të pengojnë përpjekjet e vendit të tij për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.

“Këto janë duar të huaja që nuk e duan Shqipërinë të qetë”, tha ai në një video të publikuar në faqen e tij në Facebook.

Që nga e marta, dhjetëra persona, kryesisht zyrtarë policorë, janë plagosur në përleshje, sipas autoriteteve.

Burimi: AFP / REL

Continue Reading

Rajoni

127 të arrestuar pas protestave në Shqipëri, hetohen thirrjet për akte terroriste

Published

on

Drejtori i Departamentit për Sigurinë Publike në Shqipëri, Dhimitraq Ziu, ka njoftuar se 127 persona janë arrestuar dhe 244 të tjerë janë proceduar penalisht në Tiranë, në lidhje me protestat e dhunshme të ditëve të fundit.

Sipas tij, janë lënduar 120 punonjës policie në disa qytete të vendit.

Ziu bëri të ditur gjithashtu se strukturat e Krimit Kibernetik dhe Antiterrorit po hetojnë kanale dhe grupe në rrjetet sociale, ku janë shpërndarë mesazhe me thirrje për akte ekstreme e terroriste dhe kërcënime ndaj punonjësve të Policisë.

“Deri në këto momente në Tiranë, janë arrestuar 127 shtetas dhe janë proceduar në gjendje të lirë 244 shtetas, për ushtrim të dhunës ndaj punonjësve të Policisë, dëmtim të institucioneve shtetërore, shkatërrim të pronës publike dhe private, si dhe të bankomateve, kamerave, automjeteve dhe rrethimeve metalike”, ka thënë ai.

Ziu ka treguar edhe për rastet në qytetet e tjera. Në Durrës, ka thënë se janë arrestuar 23 shtetas dhe janë proceduar penalisht 12 të tjerë, në Korçë janë arrestuar 2 shtetas dhe janë proceduar në gjendje të lirë 23 shtetas, në Vlorë janë proceduar në gjendje të lirë 20 shtetas, në Shkodër janë proceduar në gjendje të lirë 9 shtetas.

Gjatë protestës në Shkodër Ziu ka deklaruar se është plagosur rëndë një oficer i Policisë së Rendit, i cili aktualisht ndodhet në Spitalin e Traumës Tiranë, për ndihmë mjekësore. Ai theksoi se autori i plagosjes është identifikuar, por për shkak të moshës nuk është arrestuar.

Kurse, në Elbasan janë proceduar në gjendje të lirë 6 shtetas dhe në Kukës janë proceduar në gjendje të lirë 10 shtetas, shtoi ai.

“Ndërkohë, nga dhuna e ushtruar mbi punonjësit e Policisë, në Tiranë, Durrës, Lezhë, Shkodër dhe Kukës, janë dëmtuar deri tani 120 punonjës policie”.

Sa i përket rasteve të dyshuara për akte ekstreme, Ziu ka theksuar po bashkëpunojnë me agjencitë partnere ndërkombëtare për zbulimin e adresave IP, identifikimin e administratorëve të këtyre kanaleve dhe të çdo përdoruesi që bën thirrje për dhunë dhe akte terroriste.

“Përveç ngjarjeve në terren, strukturat e specializuara të Hetimit të Krimit Kibernetik dhe Antiterrorit kanë marrë në shqyrtim të menjëhershëm hapësirën virtuale, ku gjatë monitorimeve intensive, janë identifikuar disa kanale dhe grupe komunikimi, nëpërmjet të cilave janë shpërndarë mesazhe me përmbajtje të drejtpërdrejtë kriminale, ndër to, thirrje për kryerje të akteve ekstreme dhe terroriste, si dhe kërcënime direkte kundër jetës së punonjësve të Policisë së Shtetit”, potencoi ai.

Ziu u ka bërë thirrje protestuesve të distancohen nga personat e maskuar dhe të dhunshëm.

“E drejta për protestë duhet të ushtrohet në mënyrë paqësore dhe nuk mund të përdoret si justifikim për dhunën dhe shkatërrimin”.

Ndërkohë Ziu ka theksuar se po udhëzojnë punonjësit e policisë që “pavarësisht situatave ku përballen me sulme të rrezikshme, apo gjatë ndërhyrjeve për të mbrojtur institucionet, të tregojnë vetëpërmbajtje dhe propocionalitet”.

Gjatë katër ditëve është raportuar për ushtrim dhune nga policët drejt qytetarëve./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara