Lajmet
Çka ndodhi në Reçak?
Published
4 months agoon
By
UBTnewsNë fshatin Reçak, rreth 30 kilometra larg Prishtinës, forcat serbe vranë 45 civilë shqiptarë, më 15 janar të vitit 1999. Numri më i madh i viktimave u gjet në Kodrën e Bebushit, ndërsa të vrarë kishte edhe në pjesë të tjera të fshatit.
Harta më poshtë tregon gjendjen e fshatit sipas të dhënave të Tribunalit Ndërkombëtar të Hagës. Vendet e krimeve janë të përcaktuara me numrat nga 1 deri në 6.
Kush janë viktimat?
Këta janë të vrarët dhe vendet ku u gjetën trupat e tyre.
Bajram Mehmeti – 26.08.1945
Hanumshahe Mehmeti – 10.10.1977
Rizah Beqiri – 10.05.1946
Halim Beqiri – 24.07.1985
Zenel Beqiri – 12.09.1978
Ahmet Jakupi – 28.02.1942
Xheladin Jakupi – 05.04.1982
Mehmet Jakupi – 17.08.1955
Eshref Jakupi – 11.03.1945
Haqif Hysenaj – 10.07.1949
Hasan Beqiri – 01.07.1983
Ahmet Mustafa – 01.01.1930
Skënder Halili – 17.12.1968
Banush Kameri – 09.04.1936
Hajriz Brahimi – 15.04.1937
Murtez Imeri – 20.05.1979
Muhamet Mustafa – 15.01.1978
Bajram Xheladini – 24.02.1964
Njazi Zymeri – 10.07.1954
Ajet Brahimi – 03.02.1959
Mustafë Asllani – I lindur në vitin 1968
Halit Shaqiri – I lindur në vitin 1940
Hakip Imeri – 26.08.1966
Nazmi Imeri – 13.06.1917
Bujar Hajrizi – 17.02.1979
Mufail Hajrizi – 01.02.1969
Mehmet Ismajli – 14.05.1955
Sheremet Syla – 05.11.1962
Shyqeri Syla – 01.01.1938
Arif Metushi – 25.09.1946
Sabri Syla – 16.06.1939
Haki Metushi – 10.10.1937
Sahide Metushi – Viti i lindjes 1938
Fatmir Ramadani – 27.05.1961
Salih Ramadani – 26.04.1974
Nexhat Ramadani – 02.10.1978
Jashar Salihu – 08.09.1974
Raif Salihu – 03.12.1978
Shukri Salihu – 02.06.1980
Sadik Osmani – 21.05.1954
Lutfi Bilalli – 15.07.1957
Bajrush Shabani – 01.11.1976
Ragip Bajrami – 08.11.1964
Avdyl Sejdiu – 01.01.1900
Në fshatin Reçak të Shtimes, në orët e para të mëngjesit të 15 janarit, 1999, u dëgjuan të shtënat e para me armë zjarri.
Fshati që ndodhet rreth 30 kilometra larg Prishtinës, kishte filluar të braktisej nga banorët, për shkak të afërsisë në të cilën ishin vendosur policia dhe ushtria serbe.
Gjatë një aksioni disaorësh, forcat policore dhe paramilitare serbe vranë atë ditë 45 civilë shqiptarë në Reçak.
Masakra që ndryshoi historinë e Kosovës
Më 15 janar 1999, forcat policore dhe ushtarake serbe vranë 45 civilë shqiptarë në fshatin Reçak të komunës së Shtimes. Tani, kur bëhen 22 vjet nga masakra, banorët e fshatit, të cilëve iu vranë familjarët, thonë se janë të dëshpëruar me faktin se askush nuk u dënua për krimet e kryera.
Shumë prej tyre, sipas ekipeve vëzhguese ndërkombëtare, ishin gjymtuar.
Numri më i madh i viktimave kishte mbetur në Kodrën e Bebushit, derisa të vrarë të tjerë kishte në të gjithë fshatin.
Mëngjesin e 16 janarit, 1999, në Reçak shkoi William Walker, atëbotë shef i Misionit Verifikues të OSBE-së në Kosovë.
Walker ishte personi i parë që alarmoi botën për krimet në Reçak.
Nga ajo që pashë personalisht, nuk hezitoj që ta përshkruaj ngjarjen si masakër, duket qartë, padyshim një krim i rëndë kundër njerëzimit, tha Walker.
Trupat e të vrarëve u vendosën në xhaminë e fshatit nga familjarët. Policia serbe nuk e lejoi varrimin. Luftimet midis forcave serbe dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës rifilluan.
Pas gati dy ditësh luftime, forcat serbe i morën trupat e viktimave nga xhamia dhe i dërguan për obduksion në Prishtinë.
Sipas tyre, obduksioni tregoi se ngjarja nuk kishte të bënte me masakër.
Këtë e mohoi më vonë një raport i obduksionit, i bërë nga një ekip finlandez, nën udhëheqjen e ekspertes së forenzikës, Helena Renata.
Në deklaratat zyrtare të institucioneve serbe thuhej se ngjarja ishte inskenim dhe se viktimat ishin pjesëtarë të UÇK-së, që ishin vrarë në luftime.
Presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Bill Clinton, e dënoi vrasjen e civilëve shqiptarë.
Ishte një akt i qëllimshëm dhe joselektiv i vrasjeve, i bërë për të krijuar frikë në mesin e popullit të Kosovës, tha Clinton.
Pas gati një muaji, më 11 shkurt, 1999, në Reçak u organizua ceremonia e varrimit të 45 trupave të civilëve të vrarë.
Mohimi i vazhdueshëm që Serbia ia bën masakrës së Reçakut
Zyrtarët serbë vazhdojnë ta mohojnë këtë masakër edhe sot. Ata përsërisin se ngjarja në Reçak ishte një gënjeshtër e madhe dhe një falsifikim i tmerrshëm.
Ministri i Brendshëm i Serbisë, Aleksandar Vullin, e përsëriti këtë edhe më 10 dhjetor, 2021.
Agresioni i NATO-s [v.j. kundër caqeve të ushtrisë serbe] filloi pas një gënjeshtre të tmerrshme për Reçakun. Në atë kohë, ne nuk ishim as të aftë e as të zgjuar për t’i treguar të gjithë botës se çfarë gënjeshtre e tmerrshme ishte, tha Vullin.
Departamenti amerikan i Shtetit, në përgjigje të deklaratave të ministrit serb, tha se
mizoritë që kanë ndodhur në Reçak në janar të vitit 1999, përfshirë masakrën e civilëve, janë të dokumentuara mirë.
SHBA: Mizoritë në Reçak janë të dokumentuara mirë
Departamenti amerikan i Shtetit, në përgjigje të deklaratave të ministrit serb, Alleksandar Vullin, tha se “mizoritë që kanë ndodhur në Reçak në janar të vitit 1999, përfshirë masakrën e civilëve, janë të dokumentuara mirë”. “Mohimi i këtyre fakteve themelore dhe madhërimi i krimeve të luftës…
Mohimi i këtyre fakteve themelore dhe madhërimi i krimeve të luftës sjellin dhimbje për të mbijetuarit, çnderojnë viktimat dhe mbajnë gjallë ndarjet që vazhdojnë të pengojnë pajtimin e qëndrueshëm, paqen dhe prosperitetin për Ballkanin Perëndimor, tha Departamenti amerikan i Shtetit.
Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Peter Stano, tha se krimet që kanë ndodhur në Reçak më 1999, nuk mund të mohohen.
Ajo që ndodhi në Reçak të Kosovës dhe mizoritë e kryera atje në janar të vitit 1999, janë të dokumentuara mirë, tha Stano.
BE: Nuk ka vend për ta mohuar apo nënvlerësuar Masakrën e Reçakut
Zëdhënësi i përfaqësuesit të lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri të Bashkimit Evropian, Peter Stano, tha se Masakra e Reçakut nuk mund të mohohet, dhe as nuk duhet të modifikohet ajo që ndodhi në këtë fshat të Kosovës më 1999. Këto komente ai i bëri pasi ministri i Brendshëm i Serbisë,…
Duke komentuar deklaratat e ministrit serb, William Walker tha se masakra e Reçakut është një ngjarje që nuk mund ta mohojë e as modifikojë askush.
SHBA-ja dhe BE-ja dënojnë mohimin e masakrës së Reçakut
Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian dënuan deklaratat e bëra nga ministri i Punëve të Brendshme të Serbisë, Alleksandar Vullin, i cili më 10 dhjetor mohoi Masakrën e Reçakut, ngjarjen në të cilën u vranë civilë shqiptarë të Kosovës. Por, Vullin tha se SHBA-ja dhe BE-ja po “zemërohen me…
Disa nga njerëzit që sot janë duke e propaganduar [masakrën e Reçakut] si ‘një gënjeshtër të madhe’, kanë qenë në fakt të përfshirë në fshehjen e saj që nga fillimi. Mendoj se presidenti [i Serbisë, Aleksandar] Vuçiq, është shembull shumë i mirë. Ai ka qenë ministër i Informimit në kohën e Sllobodan Millosheviqit. Ai ka qenë pjesëmarrës në vendimmarrjen e asaj kohe, tha Walker.
Ish-drejtoresha e Fondit joqeveritar për të Drejtën Humanitare në Serbi, Natasha Kandiq, tha se ministri i Brendshëm i Serbisë, Aleksandar Vullin, sërish dha një pasqyrë të pasaktë të Reçakut dhe asaj që është vërtetuar për atë krim.
“Policia e dinte se në fshat kishte edhe civilë dhe aksioni u zbatua krejtësisht në mënyrë joselektive. Nuk është konstatim i saktë se civilët janë vrarë gjatë shkëmbimit të zjarrit, por është shtënë edhe në shtëpitë ku ata ishin strehuar”, tha Kandiq.
Masakrën e Reçakut e mohon vazhdimisht edhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, duke e cilësuar si “trillim”.
Si mbetën pa u dënuar krimet në Reçak?
Kanë kaluar mbi dy dekada nga dita kur ka ndodhur masakra në fshatin Reçak të Shtimes, por për këtë rast nuk është dënuar drejtpërsëdrejti askush.
Vrasja e 45 civilëve shqiptarë më 15 janar, 1999, ishte pjesë e aktakuzës së Gjykatës Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë ndaj Sllobodan Millosheviqit, Millan Millutinoviqit, Nikolla Shainoviqit, Dragolub Ojdaniqit dhe Vllajko Stojilkoviqit.
Gjykata i akuzonte këta persona për vrasjen e qindra civilëve shqiptarë në Kosovë, ndërsa në mënyrë specifike përmendej vrasja e së paku 45 civilëve shqiptarë në fshatin Reçak.
Më 15 janar, 1999, ose rreth kësaj date, në orët e hershme të mëngjesit, fshati Reçak, Komuna e Shtimes, u sulmua nga forcat e Republikës Federale të Jugosllavisë (RFJ) dhe të Serbisë. Pas granatimeve nga njësitë e Ushtrisë Jugosllave, policia serbe hyri në fshat në mëngjes dhe filloi të kryente kontrolle shtëpi më shtëpi. Fshatarët, të cilët tentuan t’i iknin policisë serbe, u qëlluan në të gjithë fshatin. Një grup prej rreth 25 burrash tentuan të fshiheshin në një ndërtesë, por u zbuluan nga policia serbe. Ata u rrahën dhe më pas u dërguan në një kodër aty pranë, ku policët i qëlluan dhe i vranë. Në total, forcat e RFJ-së dhe të Serbisë vranë afërsisht 45 shqiptarë të Kosovës në dhe rreth Reçakut,
thuhej në aktakuzë.
Ish-presidenti i Serbisë dhe Jugosllavisë, Sllobodan Millosheviq, gjatë gjykimit në Hagë, ftoi dhjetëra dëshmitarë për të dëshmuar se masakra që ndodhi në Reçak “ishte e sajuar” dhe se “të vrarët, që të gjithë, ishin pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës” dhe se ata
ishin vrarë në shkëmbim zjarri me forcat serbe.
Millosheviq vdiq pak kohë para se Gjykata e Hagës të merrte vendim për akuzat me të cilat ngarkohej.
Mes tjerash, ai akuzohej për krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve dhe zakoneve të luftës.
Më 26 shkurt, 2009, u shpall aktgjykimi për ish-presidentin e Serbisë, Millan Millutinoviq. Ai u lirua nga të gjitha akuzat.
Gjykata nuk është e bindur përtej dyshimit të arsyeshëm se Millan Millutinoviq ka dhënë kontribut të rëndësishëm në ndërmarrjen e përbashkët kriminale,
deklaroi gjyqtari i Gjykatës në Hagë, Iain Bonom.
Ish-zëvendëskryeministri jugosllav, Nikolla Shainoviq, gjenerali i ish-Ushtrisë Jugosllave, Nebojsha Pavkoviq, dhe ish-shefi i policisë serbe, Sreten Llukiq, u dënuan secili me nga 22 vjet burgim për krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve ose zakoneve të luftës.
Gjenerali i ish-Ushtrisë Jugosllave, Vlladimir Llazareviq, dhe shefi i shtabit të përgjithshëm të kësaj ushtrie, Dragolub Ojdaniq, u shpallën fajtorë për pjesëmarrje në dëbimin dhe transferimin me forcë të shqiptarëve etnikë nga Kosova dhe u dënuan me nga 15 vjet burgim.
Megjithatë, nuk u dënuan për përgjegjësi të drejtpërdrejtë në vrasjen e 45 civilëve shqiptarë në fshatin Reçak.
Nevenka Tromp, ligjëruese e Studimeve për Evropën Lindore në Universitetin e Amsterdamit në Holandë, si dhe hulumtuese e Tribunalit të Hagës për krimet e luftës në ish-Jugosllavi, tha në një intervistë për Radion Evropa e Lirë se Reçaku u hoq nga rasti ndaj Millutinoviqit dhe të tjerëve, për shkak se masakra atje kishte ndodhur para se të shpallej gjendja e luftës dhe para se të niste konflikti i armatosur ndërkombëtar.
Tromp: Kosova nuk ka bërë asgjë kundrejt gënjeshtrave të Serbisë
Është befasues reagimi joadekuat i të gjithë atyre, kundër të cilëve Serbia gënjen, përfshirë edhe Kosovën, thotë në një intervistë për Radion Evropa e Lirë Nevenka Tromp, ligjëruese e Studimeve për Evropën Lindore në Universitetin e Amsterdamit në Holandë, si dhe hulumtuese e Tribunalit të…
Ky konflikt nisi më 24 mars, 1999, në ditën kur NATO-ja filloi bombardimet mbi caqet e ushtrisë serbe, me qëllim ndaljen e dhunës në Kosovë.
Masakra që ndryshoi historinë e Kosovës
Njëzetenjë vjet më parë, më 15 janar të vitit 1999, pak banorë që nuk ishin larguar nga fshati Reçak i Komunë së Shtimes u zgjuan herët në mëngjes nga krismat e armëve që ishin bërë të zakonshme në atë periudhë të luftës.
Përgjegjësia në lidhje me masakrën e Reçakut përmendet në aktvendimin dënues të Gjykatës së Hagës për gjeneralin e policisë serbe, Vllastimir Gjorgjeviq, i cili u shpall fajtor për të gjitha pikat e aktakuzës: për dëbim të dhunshëm të shqiptarëve të Kosovës, zhvendosje të dhunshme, vrasje, tranportim të shqiptarëve të vrarë nga Kosova në Serbi, përndjekje racore të shqiptarëve të Kosovës dhe shkelje të ligjeve dhe traditave të luftës.
Në dokumentet e Gjykatës së Hagës thuhet se Gjorgjeviq luajti rol udhëheqës në përpjekjet e Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë për të fshehur vrasjen e 45 civilëve në Reçak, në janar të vitit 1999. /REL
You may like
Lajmet
REL: Kosova ka aleatë për NATO, por a e ka veten?
Published
2 hours agoon
May 17, 2026By
UBTNews
Mes një bote në kaos dhe riorganizim, siguria është kthyer në prioritet absolut, dhe për Kosovën, ajo lidhet drejtpërdrejt me NATO-n – aleancën më të madhe ushtarake në botë.
Një momentum i ri për afrimin e saj me të është duke u konsoliduar në qendrat e vendimmarrjes në Uashington, megjithatë shfrytëzimi i tij duket se kërkon shtytje më të fortë politike edhe nga Prishtina.
Për ish-ministrin e Mbrojtjes së Shqipërisë, Fatmir Mediu, i përfshirë nga afër në bisedimet për avancimin e Kosovës drejt NATO-s, mbështetja nga Uashingtoni përbën një mundësi të rëndësishme. Por, sipas tij, ajo humbet peshë nëse Kosova nuk siguron stabilitet të brendshëm institucional. Anëtarësimi në NATO kërkon, para së gjithash, konsensus politik dhe qasje të koordinuar nga vetë Kosova.
“Pa një Kosovë me institucione, pa një Kosovë me politikë dhe Qeveri të qëndrueshme, do të jetë e vështirë të hapësh rrugën që duhet për anëtarësimin në NATO”, thotë Mediu për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.
Në fund të prillit, në Kongresin amerikan u hodh një hap konkret: përfaqësuesi Keith Self, bashkë me kolegët e tij, Ritchie Torres dhe Mike Lawler, propozuan një rezolutë që synon ta shtyjë përpara rrugën e Kosovës drejt NATO-s.
Rezoluta me mbështetje dypartiake thekson, mes tjerash, se “qeverisja demokratike e Kosovës, mbikëqyrja civile e forcave të sigurisë dhe bashkëjetesa shumetnike përbëjnë një argument bindës për anëtarësimin në NATO”.
Aty, po ashtu, thuhet se “përfshirja e Kosovës në aleancën e NATO-s do të shërbente si një kundërpeshë e nevojshme për të dekurajuar përpjekjet armiqësore dhe për të parandaluar një katastrofë tjetër globale në Ballkan”.
Dhe kjo nuk është nisma e vetme. Një tjetër rezolutë në Kongres, e iniciuar po në fund të prillit nga Torres, Self dhe kongresisti George Latimer, e vendos theksin te prania ushtarake e Shteteve të Bashkuara në Kosovë, duke e cilësuar atë si kyç për stabilitetin në rajon.
Gjatë një mbledhjeje të kësaj jave të Komitetit për Punë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve, Self ka theksuar sërish se Kosova ka dëshmuar përkushtim të qartë ndaj stabilitetit rajonal dhe përafrimit strategjik me NATO-n, ndaj edhe duhet të jetë pjesë e saj.
“Kosova është, padyshim, një nga partnerët më të afërt dhe më besnikë evropianë të Shteteve të Bashkuara. Në një periudhë të shkurtër kohe, ky shtet i ri ka dëshmuar përkushtim të qartë ndaj qeverisjes demokratike, kontrollit civil mbi forcat e sigurisë dhe bashkëjetesës shumetnike – të gjitha këto e përforcojnë argumentin për anëtarësim në NATO dhe për stabilitet në Ballkan”, ka thënë Self në seancën e 13 majit.
Nga kabineti i kongresistit Torres është shprehur po ashtu mbështetje për anëtarësimin e Kosovës në NATO, por dhe për vazhdimin e pranisë së SHBA-së në misionin paqeruajtës KFOR.
“Kongresi shpreson që të shohë anëtarësimin e Kosovës në NATO, mbështetje dypartiake për të mbajtur nivelin e forcave në KFOR dhe procesin e dialogut që nuk e shpërblen Serbinë me lëshime dhe kokëfortësi”, ka thënë për Radion Evropa e Lirë zëdhënësi i Torresit, Benny Stanislawski.
Qeveria e Kosovës nuk u është përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa e Lirë për mënyrën se si i interpreton ajo rezolutat e fundit në Kongresin amerikan, për komunikimet eventuale me SHBA-në apo NATO-n, si dhe për vlerësimin e pozicionit aktual të Kosovës në procesin e integrimeve euroatlantike.
Zyra e NATO-s në Bruksel tha vetëm se çdo hap i mëtejshëm për të konsoliduar marrëdhëniet e aleancës me institucionet në Kosovë, kërkon konsensus nga të gjithë aleatët.
“Ne i inkurajojmë institucionet në Kosovë që të konsolidojnë qeverisjen e mirë, për të mirën e të gjithë njerëzve që jetojnë në Kosovë. NATO-ja mbetet plotësisht e përkushtuar ndaj stabilitetit në Ballkanin Perëndimor, përfshirë edhe përmes misionit KFOR”, tha një zëdhënës i aleancës për Radion Evropa e Lirë.
Politika e “dyerve të hapura” e NATO-s bazohet në Nenin 10 të Traktatit të Uashingtonit, i cili përcakton se anëtarësimi është i hapur për çdo “shtet evropian që është në gjendje t’i çojë përpara parimet e këtij Traktati dhe të kontribuojë në sigurinë e zonës së Atlantikut të Veriut”.
Kosova e ka të deklaruar prej kohësh synimin për anëtarësim në aleancë dhe ka ndërmarrë hapa në ndërtimin e kapaciteteve të sigurisë në përputhje me standardet e saj, por procesi mbetet i bllokuar në aspektin politik, pasi katër vende anëtare të NATO-s nuk e njohin ende pavarësinë e Kosovës, dhe çdo zgjerim i ri kërkon konsensusin e të 32 aleatëve.
Radio Evropa e Lirë ka kontaktuar ministritë e Jashtme të këtyre katër vendeve – Spanjës, Greqisë, Sllovakisë dhe Rumanisë – për t’i pyetur nëse po shqyrtojnë rishikimin e qëndrimit të tyre ndaj njohjes së pavarësisë së Kosovës.
Prej tyre është deklaruar vetëm Ministria e Jashtme e Sllovakisë, duke theksuar se qëndrimi i saj mbetet i bazuar në Deklaratën e Parlamentit të vitit 2007, e cila e lidh zgjidhjen e statusit të Kosovës me respektimin e kërkesave të Serbisë dhe normave të së drejtës ndërkombëtare, si dhe me rezultatin e dialogut Prishtinë-Beograd, të lehtësuar nga Bashkimi Evropian.
Vëzhguesit thonë se, pavarësisht qëndrimeve të ngurta të shteteve mosnjohëse, rezolutat në Kongresin amerikan – edhe pse joobliguese – e pengojnë Kosovën “të zhytet në harresë”.
Me fjalët e Mediut, ky angazhim lidhet edhe me interesin e SHBA-së për të ruajtur ekuilibrat në Ballkan dhe për të parandaluar rritjen e ndikimeve ruse, kineze dhe serbe në rajon.
“Unë kam bindjen se Shtetet e Bashkuara të Amerikës, pavarësisht nga retorika, NATO-n e shikojnë si një element jashtëzakonisht të rëndësishëm, jo vetëm për stabilitetin e Ballkanit, por edhe për një marrëdhënie dhe një influencë më të gjerë gjeopolitike. Dhe, në këtë kuadër, padyshim që është dhe interesi për Kosovën”, thotë Mediu.
Ish-zyrtari i lartë i NATO-s, Jamie Shea, vlerëson se aktivizmi në Kongresin amerikan duhet kuptuar më shumë si vendosje e një agjende afatgjatë, sesa si ndikim i menjëhershëm. Ai thotë se kjo e mban Kosovën në vëmendjen politike të Uashingtonit dhe krijon hapësirë për një mundësi të ardhshme, kur kushtet në marrëdhëniet Kosovë-Serbi dhe brenda vetë NATO-s të jenë më të favorshme.
“Por, sinqerisht, derisa të ketë stabilitet politik në Kosovë, sepse tri palë zgjedhje në 18 muaj nuk janë shenjë e mirë… ndaj, derisa të ketë më shumë stabilitet pas zgjedhjeve të qershorit, nuk pritet të ketë një rrugë të qartë përpara në procesin e integrimit euroatlantik”, thotë Shea për Exposenë.
Kosova, në më pak se një muaj, do të mbajë zgjedhjet e treta parlamentare brenda një periudhe prej një viti e gjysmë, pasi dy ciklet e mëparshme nuk arritën të prodhojnë institucione të qëndrueshme, për shkak të mungesës së konsensusit mes partive politike.
E, Mediu argumenton se anëtarësimi në NATO nuk varet vetëm nga mbështetja amerikane, por edhe nga koordinimi politik dhe angazhimi i brendshëm i vetë Kosovës, në bashkëpunim me aleatët.
Në këtë kontekst, ai nënvizon nevojën për shtim të aktiviteteve diplomatike dhe lobuese, veçanërisht në Uashington, si dhe për reforma të strukturuara sipas standardeve të NATO-s, duke kujtuar se një rrugëtim i ngjashëm i ka paraprirë edhe anëtarësimit të Shqipërisë në NATO në vitin 2009.
“Unë mendoj që është një nga zhvillimet më të mira që kanë ndodhur për Kosovën. Për disa arsye… sepse, po të kujtojmë historinë tonë, kështu ka filluar – me deklarata, me rezoluta në Kongresin amerikan. Në qoftë se vijmë, pastaj, në një aprovim të rezolutës në Kongres, ajo kthehet në një gjë që përcakton edhe politika të Departamentit amerikan të Shtetit apo të administratës amerikane”, thotë Mediu.
Ai shton se Shtetet e Bashkuara kanë peshë vendimtare në vendimmarrjen e NATO-s dhe se do të ishte e vështirë që disa vende anëtare t’i rezistonin presionit amerikan, nëse Uashingtoni do të këmbëngulte në anëtarësimin e Kosovës.
Gjatë mbledhjes së Komitetit për Punë të Jashtme, më 13 maj, kongresisti Self kërkoi bllokimin e 1.8 miliard dollarëve ndihmë ushtarake për Greqinë, derisa Athina ta njohë pavarësinë e Kosovës, duke paraqitur edhe një amendament për ndalimin e kësaj ndihme vjetore, por që u kundërshtua nga disa përfaqësues demokratë.
Shea pajtohet se mbajtja nën presion e shteteve mosnjohëse është e rëndësishme, por shton se Kosova nuk mund të mbështetet vetëm te SHBA-ja, duke theksuar nevojën për një qasje më të balancuar drejt Evropës.
“Kosova duhet të ketë një përpjekje më të balancuar lobimi dhe të lobojë po aq fort në Berlin, Paris, Londër apo Varshavë, sa edhe në Uashington. Mbështetja vetëm te Shtetet e Bashkuara mund të ketë funksionuar në të kaluarën, në vitet ‘90, por sot nuk është më një strategji efektive”, vlerëson Shea.
Në një linjë të ngjashme, edhe Daniel Serwer, nga Universiteti Johns Hopkins në Uashington, vë në dukje kufizimet reale të ndikimit të Kongresit amerikan në këtë proces.
“Rezolutat sugjerojnë mbështetje të konsiderueshme politike për anëtarësimin e Kosovës në NATO, por ato nuk e detyrojnë administratën. Presidenti mund t’i injorojë ato. Autoriteti i tij në politikën e jashtme është praktikisht i pakufizuar”, thotë Serwer për Exposenë.
Në një kohë kur rendi botëror po rishkruhet dhe balancat e sigurisë po lëkunden, Shtetet e Bashkuara po sinjalizojnë qartë edhe riorganizim të pranisë së tyre ushtarake në Evropë – deri te tërheqja e mijëra trupave nga Gjermania.
Në këtë realitet të ri, merr peshë pikërisht ajo që thekson Mediu: prania amerikane në KFOR nuk është thjesht ushtarake – është një mesazh i fortë politik për angazhimin e SHBA-së në rajon. Dhe Kosova, nëse synon ta shfrytëzojë këtë dritare gjeopolitike, duhet të dalë nga logjika e politikës ditore dhe të kalojë në veprim strategjik afatgjatë./REL/
Lajmet
Ditari: lajmet kryesore që shënuan datën 17 maj – 1993-1998?
Published
2 hours agoon
May 17, 2026By
UBTNews
Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
(Foto: Henri Kisinxher)
17 maj 1993:
Henri Kisinxher: Duhet t’i kundërvihemi rrezikut të konfliktit në Kosovë
Ish-sekretari shtetëror i SHBA-ve, Henri Kisinxher, në një tekst botuar në gazetën “Uashington Post”, veç tjerash theksoi: “Në Bosnjë e Hercegovinë po zhvillohet luftë qytetare tripalëshe, në të cilën Kroacia dhe Serbia po i ndihmojnë bashkëkombasit e tyre”.
Kisinxheri vlerëson se konflikti në ish-Jugosllavi, do të merrte përmasa të rrezikshme ndërkombëtare “nëse serbët do ta sulmonin Maqedoninë ose Kosovën” dhe se këtij rreziku duhet t’i kundërvihemi “në shkallë lokale”.
Henri Kisinxheri, administratës së Klintonit, përkitazi me krizën në Bosnjë e Hercegovinë dhe më gjërë në Ballkan, i propozon:
– të sigurohet ndërprerja e luftës, nëse mundet përmes sanksioneve, kurse si mjet të fundit përdorimin e forcës, me qëllim që të ndërpritet spastrimi i mëtejshëm etnik;
– t’i iket me çdo kusht dërgimin të trupave në Bosnjë, qoftë edhe në kuadër të trupave paqësore, dhe
– të ndërpritet përhapja e luftës në Maqedoni dhe në Kosovë në saje të pranisë së NATO-s në Maqedoni.
Rreth këtij shkrimi dhe qëndrimeve të Kisinxherit, informuan edhe gazetat gjermane. Kështu e përjavshmja “Ëelt am Sonntag” i bën një vështrim krizës në Bosnjë dhe në ish-Jugosllavi në dritën e opsioneve evro-amerikane. Në këtë revistë, Henri Kisinxher shkruan: “Lufta në Bosnjë është luftë qytetare dhe kjo luftë nuk ka potenciale më që t’i tërheq dhe që t’i provokojë interesat e fuqive të mëdha. Kjo luftë do të ishte luftë e madhe nëse serbët do ta sulmonin Maqedoninë dhe Kosovën”. Në të vërtetë thekson Kisinxher, myslimanët planin Vens-Ouen e pranuan vetëm për t’i marrë në mbrojtje Amerika. Çdo përpjekje e SHBA-ve dhe e aleatëve të saj evropianë për solucionin e Bosnjës unike, qoftë edhe përmes intervenimit ushtarak, është e pasuksesshme, sepse atje po bëhet një luftë qytetare. Mund të mos duket mirë pse bashkësia ndërkombëtare këmbëngulë që grupet entike, të cilat urrehen mes veti, duhet të jetojnë në një shtet të përbashkët. Është e pabesueshme që pas gjithë atyre krimeve, shkatërrimeve dhe tmerreve që kanë ndodhë mes grupeve etnike në Bosnjë, të organizohet jeta e tyre e përbashkët. Më së miri është të pranohet ky realitet dhe të bëhet ndërrimi i kufijve, ku si bazë për vendosjen e re të kufijve do të shërbente harta e planit Vens-Ouen. Myslimanëve do të duhej t’u lejohet të formojë një shtet të vogël, ndoshta me një koridor për në det, thekson Henri Kisinxher.
17 maj 1994
Represioni në Kosovë
Podujevë: – Dje, me pretekst të kërkimit të armëve, policia bastisi familjen e Latif Gjakës nga Mirofci. Policia mori me vete Bekim Gjakën, e keqtrajtoi në stacionin e policisë dhe kërkoi prej tij që sërish të paraqitet në polici.
Pardje, në fshatin Pollatë policia kërkoi Mehmet dhe Nimon Latifin, me pretekst të kërkimit të armëve. Meqë ata nuk gjendeshin në shtëpi, policia ua la thirrjet që të paraqiten në stacionin e policisë në Kërpimeh.
Dje në fshatin Bradash policia bastisi shtëpinë e Hashim Hajrizit nga i cili mori një pushkë. Policia keqtrajtoi fizikisht Hashimin dhe kërkoi të dij për djemtë e tij, të cilët tash gjenden jashtë Kosovës.
Malishevë: – Dje rreth orës 13, në oborrin gjimnazit “Abdyl Frashëri” në Malishevë, derisa po luanin volejboll disa nxënës dhe arsimtarë shqiptarë, policia ndërhyri pa kurrfarë shkaku dhe rrahu disa nxënës dhe arsimtarë. Po ashtu policia rrahu edhe disa nxënës dhe arsimtarë të shkollës së mesme ekonomike “Lasgush Poradeci” të Kievës. Me këtë rast policia ua mori letërnoftimet dhjetë arsimtarëve dhe i urdhëruan që të paraqiten sot në stacionin e policisë.
Të njëjtit policë shkuan edhe në lokalet e SHBH “Nënë Trereza” në Malishevë.
Rahovec: Dje në hyrje të Rahovecit policia arrestoi mr.Ukshin Hotin, Muhamet Malësorin dhe Fehmi Hotin.
Mr.Ukshin Hoti e Muhamet Malësori ende po mbahen në arrest, ndërsa shkaku i arrestimit të tyre tash për tash nuk dihet.
Ferizaj: – Në fshatin Zaskok të Ferizajt po vazhdon represioni i policisë serbe kundër banorëve të këtij fshati, nën pretekst të dëmtimit të fidaneve të Dushan Bulatoviqit që pat ndodhur ditë më parë.
Ditëve të fundit për këtë shkak në pyetje u morën Jakup, Sylë dhe Ismail Abazi, Sylejman Jashari, Mërgim Jashari (12), Ramadan Jashari (15), Basri, Fatmir e Banush Mahalla dhe Shaqir Çerkini. Ftesa për t’u paraqitur në organet e policisë morën edhe disa banorë të tjerë shqiptarë të fshatit Zaskok.
Mitrovicë: – Dje nxënësve dhe arsimtarëve të shkollës fillore
“Meto Bajraktari” në Mitrovicë drejtori serb ua ndaloi hyrjen në lokalet e kësaj shkolle. Drejtori serb (emrin e të cilit nuk arritëm të mësojmë) tha se kjo shkollë nga dita e sotme do ta mbajë emrin e Desanka Maksimoviqit.
Dje, policia serbe për herë të dytë ishte në banesën e Idriz Spahiut, në rr.”Xhon Kenedi” në Mitrovicë për të kërkuar Afrim Spahiun, ish-epror ushtarak në ish-armatën jugosllave. Bëhet me dije se Afrim Spahiu ka kohë që gjendet në botën e jashtme.
Dje, për herë të dytë policia nën pretekst të kërkimit të armëve bastisi banesën e Sadik Gllarevës në rr.”Xhon Kenedi” në Mitrovicë. Të njëjtën ditë, në të njëjtën rrugë, nën pretekst të kërkimit të armëve policia bastisi edhe banesën e Mazllum Berishës në Mitrovicë. Pas bastisjes, policia urdhëroi Mazllum Berishën që patjetër të dorëzojë një revole dhe dy bomba dore.
Dje në tregun e Mitrovicës, policia ua mori Sefer Ukës, Vehbi Stranës, Sadri e Mustafë Hasanit e Nazif Jasharit nga një rimorkio me rërë, të cilët i urdhëroi që t’i shkarkojnë në OP “Betonjerka” në Mitrovicë.
17 maj 1995
U shënua 50-vjetori i punës së revistës “Zëri”
Sot revista e përjavshme politike shqiptare “Zëri” shënoi 50-vjetorin e themelimit dhe të punës së saj.
Në një solemnitet rasti ku merrnin pjesë punëtorët e kësaj ndërmarrjeje, bashkëpunëtorë të saj dhe përfaqësues të institucioneve e partive politike të Kosovës, dhe personalitete të shquara të jetës publike, një fjalë rasti e mbajti kryeredaktori i kësaj reviste, Bardh Hamzaj.
Ai theksoi se “Zëri” me shkrimet e veta u ngrit në luftë kundër okupimit të Kosovës dhe mbrojti fillet e demokracisë pas rrënimit të monizmit komunist.
Drejtori i revistës Ali Hajdini theksoi se që nga viti 1945 “Zëri i rinisë shqiptare” (siç quhej atëherë) e deri më tash, vuri në spikamë shumë ngjarje të rëndësishme historike nga trolli i Kosovës dhe dha kontribut të çmuar edhe në botimin e publicistikës. Ai përkujtoi se deri më tash kjo redaksi botoi 36 tituj nga fusha e publicistikës dhe letërsisë shqiptare.
Redaktori i revistës, Halil Matoshi lexoi telegramet përshëndetëse për këtë jubile.
Telegrami urimi “Zërit” i dërguan dr. Ibrahim Rugova, kryetar i Republikës së Kosovës, kryeministri i Qeverisë së Kosovës, dr. Bujar Bukoshi, kryetari i LD-së Malit të Zi, Mehmet Bardhi, kryeredaktori i edicioneve të “Rilindjes” dhe “Bujkut”, Avni Spahiu, kryeredaktori i revistës “Koha”, Veton Surroi.
Në të gjithë këto telegrame me fjalë të zgjedhura revistës “Zëri” i ipet mirënjohje për punën që ka bërë në prezentimin e komentimin e ngjarjeve të Kosovës prej fillimit të daljes së gazetës e deri në ditët e sotme.
Në telegramin përshëndetës të presidentit të Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugova, pasi shprehet urimi i përzemërt për 50-vjetorin e botimit të revistës “Zëri”, thuhet se kjo revistë po shënon një jubile të rëndësishëm jo vetëm të tij, por edhe të gazetarisë shqiptare në Kosovë.
“Rrita dhe zhvillimi i revistës suaj kaloi nëpër faza të ndryshme, por ajo arriti të mbijetojë të gjitha vështirësit nëpër të cilat kaloi si revistë e përmuajshme, e përdyjavshme, për t’u bërë e përjavshme, me një fizionomi standarde politike” – thuhej në telegramin e kryetarit Rugova.
Gazetarët e “Zërit” në këto pesë vitet e fundit, pos me vështirësi e pengesa të ndryshme, u ballafaquan edhe me represionin e regjimit serb. Mirëpo, në saje të angazhimit dhe punës vetëmohuese, “Zëri” po ia del t’i mposhtë vështirësit e rënda të okupimit dhe po vazhdon të botohet si gazetë e pavarur politike dhe kulturore, thuhet në fund të telegramit të urimit që presidenti Rugova i dërgoi revistës “Zëri”.
Në këtë jubile u promovua edhe një monografi kushtuar historikut të kësaj reviste.
Gjatë takimit, u ndanë edhe shpërblimet për tesktet më të mira të botuara në revistën “Zëri”, për tregimin më të mirë të shkurtër, për fotografinë më të mirë dhe për punëtorin më të dalluar.
Maksut Shehu kryetar i jurisë për tekstet më të mira gazetareske shpërblimin e parë ia dha Halil Matoshit.
Juria për tregim të shkurtër, e kryesuar nga Mufail Limani ia dha shpërblimin e parë Ismail Sylës.
Shpërblimin për fotografi iu dha Hazir Rekës, ndërsa punëtor më i mirë u shpall Idriz Ulaj.
Këtë përvjetor të “Zërit” e përshëndeti edhe i ngarkuari me punë në ambasadën e Shqipërisë në Beograd Vili Minaroli.
Ndërkaq, në emër të mysafirëve të shumtë, këtë jubile e përshëndeti edhe dr. Zekeria Cana.
17 maj 1997
Afër Krushës së Madhe, në rrethana të pasqaruara, u vra Nasip R. Shala
Në rrugën e asfaltuar që lidh Prizrenin me Gjakovën dhe Rahovecin, në dalje të fshatit Krushë e Madhe, të cilin e përshkon kjo rrugë, parmbrëmë rreth orës 22,30 minuta, persona të paidentifikuar vranë me rafale nga armë automatike Nasip Rizah Shalën (44), nga Rogova e Hasit, baba i shtatë fëmijëve, njofton “Bujku”.
Nga plumbat e shkrehur është dëmtuar krejtësisht vetura e tij kombi e markës “Merkuri”.
Sipas anëtarëve të familjes së të ndjerit, Nasipi kishte shkuar në Prizren për të vizituar ca miq dhe në kohën kur është vrarë ai po kthehej me veturën e tij për në shtëpi. Familja e tij supozon që Nasipi të jetë përcjellë nga vrasësi ose vrasësit dhe është qëlluar disa kilometra para se të arrinte në fshatin e tij.
Banorët e Krushës së Madhe rrëfejnë për rafale automatike, krismat e të cilave ato çaste të vona kanë shqetësuar fshatin. Megjithatë, askush nuk di të thotë asgjë për vrasësit, prandaj rrethanat në të cilat u bë vrasja mbesin ende të pasqaruara, thuhet në njoftim.
17 maj 1998
Mbrëmë në fshatin Zajm të Klinës u vra Jahir Brahim Shabani
Mbrëmë në fshatin Zajm të komunës së Klinës u vra Jahir Brahim Shabani (34) nga fshati Bubël i Malishevës, njoftuan nënkëshillat për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në Malishevë dhe në Klinë. Por, hollësi të tjera nuk jepen.
Një anëtar i KMLDNJ-së nga Klina bën të ditur se mbrëmë në Zajm janë dëgjuar të shtëna nga armë automatike rreth orës 22,45 minuta. Vrasja ka ndodhur nja 50 metra jashtë rrugës magjistrale Prishtinë-Pejë afër shtëpive të banuara nga serbët dhe ky fakt si dhe tjetri se këtu serbët janë armatosur kanë bërë të dyshohet se mund të jetë viktimë e civilëve.
Policia sot i detyroi Maliq Morinën dhe Xhavit Drançollin nga Zajmi që ta bartin kufomën deri në fshatin Bubël. Në të kthyer, policia e rrahu Xhavitin brutalisht.
Nënkëshilli i KMDLNJ-së njoftoi po ashtu se sot nga mesdita po dëgjohen të shtëna nga armë kalibrash të ndyshme në drejtim të fshatrave Dollovë, Grabanicë, Qeskovë, Bokshiq e fshatra të tjera në këtë trekëndësh, ku bashkohen Drini i Bardhë e Bistrica e Pejës. Në fshatin Grabanicë është djegur shtëpia e Rexhë Morinës.
Në atë drejtim po shkojnë përforcime të reja nga Klina. Po ashtu mbi territorin e Klinës po fluturojnë helikopterë. Qysh dje po dëgjohen granatime edhe nga drejtimi i Cerovikut dhe Gllarevës, që nuk janë aq afër Klinës.
Sot janë vërejtur edhe shumë automjete të ndihmës së shpejtë, që shkojnë në drejtim të Pejës. Mirëpo, nuk dihet nëse viktimat janë të forcave të armatosura serbe apo të mbrojtësve shqiptarë.
Tre shqiptarë të vrarë në Stapanicë të Klinës
Brahim Demush Morina (45), Ramadan Halil Morina (60) dhe Sylejman Halil Morina u vranë sot nga forcat serbe rreth mesditës në shtëpitë e oborret e veta në fshatin Stapanicë të komunës së Klinës.
Stapanica gjendet bri rrugës së asfaltuar Klinë – Kijevë. Fshati ishte sulmuar gjatë gjithë paraditës nga forca të mëdha serbe. Katër shtëpi janë djegur e shumë të tjera janë dëmtuar. Policia ka hyrë në fshat dhe ka demoluar e plaçkitur shumë shtëpi. Një numër i madh njerëzish janë larguar nga shtëpitë e veta.
Policia ka rrahur të gjithë shqiptarët që i ka zënë në fshat.
Forcat serbe kanë sulmuar sot edhe fshatin Zabërxhë. Në arat e tij kanë rënë shumë granata, por për fat nuk kanë qëlluar njerëz e shtëpi.
Lajmet
Shqipëria e përmbyll Eurovision 2026 në vendin e 13-të
Published
5 hours agoon
May 17, 2026By
UBT News
Shqipëria, e përfaqësuar nga Alis me këngën “Nan”, e ka përmbyllur Eurovision 2026 me gjithsej 145 pikë, duke u renditur në vendin e 13-të në finalen e madhe.
Performanca e artistit shqiptar u prit pozitivisht gjatë mbrëmjes, duke marrë duartrokitje të shumta dhe reagime të mira nga publiku.
Interpretimi emocional dhe vokali i kontrolluar i Alisit e vendosën Shqipërinë mes performancave që tërhoqën vëmendje gjatë finales, ndërsa kënga “Nan” u komentua gjerësisht edhe në rrjetet sociale.
Mbështetja për përfaqësimin shqiptar ishte e dukshme si në sallë, ashtu edhe online, duke e kthyer performancën në një nga momentet më të përfolura të natës.
Fitues i Eurovision 2026 u shpall Bullgaria, e përfaqësuar nga DARA me këngën “Bangaranga”.
Bullgaria është shpallur fituese e Eurovision 2026, pas një finaleje të mbushur me emocione dhe garë të fortë mes vendeve pjesëmarrëse.
Përfaqësuesja bullgare, DARA, triumfoi me këngën “Bangaranga”, një performancë energjike që u vlerësua si nga publiku, ashtu edhe nga juritë profesioniste. Artistja u dallua për prezencën skenike, ritmin dinamik dhe atmosferën që krijoi në arenë.
Bullgaria qëndroi mes favoriteve gjatë gjithë mbrëmjes dhe siguroi pikët vendimtare në fund të votimit, duke arritur fitoren e madhe të këtij edicioni.
Pas shpalljes së rezultateve, delegacioni bullgar festoi në skenë, ndërsa reagime të shumta pati edhe në rrjetet sociale.
Ndërkohë, Shqipëria, e përfaqësuar nga Alis me këngën “Nan”, e përfundoi garën me gjithsej 145 pikë
REL: Kosova ka aleatë për NATO, por a e ka veten?
Ditari: lajmet kryesore që shënuan datën 17 maj – 1993-1998?
Shqipëria e përmbyll Eurovision 2026 në vendin e 13-të
Bullgaria fiton Eurovision 2026
Dizajnerët kosovarë prezantojnë Kosovën në Eurovision përmes modës
Alis drithëron skenën e finales së Eurovision 2026 me “Nan”
“Inside Politics with Anisa” sjell diskutim të thellë mbi gjeopolitikën dhe sfidat globale me profesorin Alfred Marleku
Caktohen numrat e partive politike për zgjedhjet e 7 qershorit
Ditari: Çfarë ngjarjesh shënuan datën 16 maj 1993-1998?
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
-
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Opinione2 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar
