Lajmet

Cila është lidhja midis stuhive të dimrit dhe ngrohjes globale?

Sipas Cohen, ato janë të lidhura me ndryshimet në Arktik.

Published

on

Bota po bëhet gjithnjë e më e ngrohtë, përfshirë dimrat. Shtetet e Bashkuara, megjithatë, kanë përjetuar stuhi të forta dimërore vitet e fundit dhe ekspertët po shohin më nga afër lidhjen midis këtyre ngjarjeve ekstreme të ftohta dhe ndryshimeve klimatike.

Ndërsa lidhja midis ngrohjes globale dhe valëve të të nxehtit është shumë e drejtpërdrejtë, sjellja e stuhive të dimrit rregullohet nga dinamika komplekse atmosferike që janë më të vështira për t’u studiuar.

Megjithatë, “ka disa aspekte të stuhive të dimrit (…) ku lidhjet e ndryshimeve klimatike janë mjaft të forta”, tha për AFP Michael Mann, një klimatolog në Universitetin e Pensilvanisë.

Për shembull, ngrohja e liqeneve ose oqeaneve ndikon në sasinë e reshjeve të borës.

Në Shtetet e Bashkuara, një mekanizëm i quajtur “borë me efekt liqeni” ndodh rreth rajonit Great Lakes në kufirin kanadez. Qyteti i Buffalos u godit rëndë nga një stuhi vdekjeprurëse dëbore gjatë fundjavës së Krishtlindjes.

Përplasja e ajrit të ftohtë nga veriu me ujin më të ngrohtë të këtyre liqeneve shkakton konvekcion, i cili çon në reshje bore.

“Sa më të ngrohta ato temperatura të liqenit, aq më shumë lagështi (ka) në ajër dhe potencial më i madh për borë me efekt liqeni”, shkroi Michael Mann në një artikull të vitit 2018.

“Të gjithë janë dakord që kur vorbulla polare shqetësohet ose prishet, ka një rritje të probabilitetit të motit të rëndë të dimrit”, tha Judah Cohen, autori kryesor i studimit dhe klimatologu për Kërkimet Atmosferike dhe Mjedisore (AER).

Dhe kjo vorbull polare e “shtrirë” është pikërisht ajo që u vu re pak para stuhisë që goditi Shtetet e Bashkuara këtë dhjetor, vuri në dukje ai.

I njëjti fenomen u pa në shkurt të vitit 2021, kur një ftohje e fortë goditi Teksasin, duke shkaktuar ndërprerje masive të energjisë.

‘Debat aktiv’
Por thelbi i debatit qëndron diku tjetër: çfarë po i shkakton këto shqetësime të shtuara në vorbullën polare?

Sipas Cohen, ato janë të lidhura me ndryshimet në Arktik, të përshpejtuara nga ndryshimet klimatike. Nga njëra anë, shkrirja e shpejtë e akullit të detit, dhe nga ana tjetër, rritja e mbulesës së borës në Siberi.

“Kjo është një temë që unë e kam studiuar për më shumë se 15 vjet, dhe sot jam më i sigurt në këtë lidhje se sa kam qenë ndonjëherë në të kaluarën”, tha ai për AFP.

Kjo pikë e fundit, megjithatë, mbetet “një debat aktiv brenda komunitetit shkencor”, tha Mann.

Studimet e ardhshme do të nevojiten ende në vitet e ardhshme për të zbardhur misterin e këtyre reaksioneve komplekse./UBTNews/

Aktualitet

Regjistrohu tani në Gjuha Angleze në UBT dhe përfito bursë 20%

Published

on

UBT njofton se kanë mbetur edhe pak vende të lira për regjistrim në programin Bachelor Gjuha Angleze, një drejtim studimor që hap mundësi të shumta karriere në arsim, përkthim, diplomaci, media dhe organizata ndërkombëtare.

Përmes këtij programi, studentët përgatiten jo vetëm në aspektin gjuhësor dhe kulturor, por edhe në atë profesional, duke u bërë të aftë të kontribuojnë në tregun vendor dhe global.

UBT ofron bursë prej 20% për të gjithë ata që regjistrohen në këtë program, duke i dhënë mundësinë studentëve të sigurojnë arsimim cilësor dhe të përballueshëm financiarisht.

Studentët e interesuar mund të aplikojnë online përmes platformës: APLIKO TANI ONLINE!

Continue Reading

Aktualitet

Në zyrën e Ivica Daçiqit mbërrin një zarf me tre plumba

Published

on

Në Qeverinë e Serbisë ka mbërritur një zarf i adresuar për ministrin e Brendshëm, Ivica Daçiq, brenda të cilit janë gjetur tre plumba, njoftoi më 29 gusht Ministria e Punëve të Brendshme (MUP).

Sipas njoftimit, zarfi është vërejtur të enjten gjatë procesit të rregullt të ndarjes së postës.

“Gjatë kontrollit të sigurisë me pajisje me rreze X, në zarf u gjetën tre plumba”, thuhet në komunikatën e MUP-it.

Autoritetet shtuan se policia ka identifikuar dhe gjetur personin që më 26 gusht kishte dorëzuar dërgesën në një degë të Postës së Serbisë në Pozharevc.

Nuk është bërë i ditur identiteti i të dyshuarit.

Continue Reading

Aktualitet

U përurua çerdhja e re për 60 fëmijë në Fushë Kosovë

Published

on

Në Fushë Kosovë u përurua një çerdhe e fëmijëve në Fushë Kosovë, investim ky i Ministrisë së Arsimit , në vlerë prej rreth 415 mijë euro.

Kjo çerdhe për 60 fëmijë me një hapësirë prej 750 m² u tha është e pajisur me të gjitha mjetet e nevojshme për kujdesin dhe zhvillimin e fëmijëve tanë të gjithë hapësirat në këtë çerdhe të re.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, tha se vetëm gjatë këtij mandati qeverisës në komunën e Fushë Kosovës, në fushën e arsimit janë bërë investime kapitale me vlerë prej 5.6 milionë euro, duke shtuar se treguan kështu përkushtimin për gjeneratat e reja, të cilat duhet të kenë arsim cilësor dhe mirëqenie të garantuar.

“Të investosh në çerdhe për fëmijë dhe edukim të hershëm, do të thotë të investosh në të ardhmen e shtetit. Pikërisht në vitet e para të jetës aty ku hidhen themelet për zhvillimin, lumturinë dhe suksesin e fëmijëve të Kosovës, nesër profesionistë e kuadro, që do të udhëheqin institucionet, ekonominë, shoqërinë, politikën e kështu me radhë”, tha Kurti.

Në përurim mori pjesë edhe ministrja në detyrë e Arsimit, Arbërie Nagavci.

Kurti njoftoi se për ndërtimin edhe të një çerdhe tjetër publike, me vlerë mbi 1.2 milionë euro, po në Fushë Kosovë.

Pas përurimit të Çerdhes së fëmijëvë, kryeministri në detyrë Kurti vizitën e tij e vazhdoi me vënien e gurthemelit të Shkollës Fillore dhe të Mesme të Ulët, po ashtu në Fushë Kosovë, investim i Ministrisë së Arsimit, me një sipërfaqe prej 8,000 metra katror, për 1500 nxënës, me vlerë të investimit prej 3.8 milionë euro.

Continue Reading

Aktualitet

Kurti për akuzat ndaj UÇK-së: Manipulohet një kapitull për të cilin Basha s’ka faj

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, foli lidhur me zhurmën publike rreth artikullit ku bashkautor është kryetari i zgjedhur i Kuvendit të Kosovës, Dimal Basha kundër UÇK-së.

Ai kritikoi qeveritë e kaluara, duke thënë se janë vendimet e atyre qeverive i kanë shkaktuar probleme Kosovës dhe se të tilla s’po i shkakton artikulli me bashkautor Bashën.

“Unë besoj që problemet që i kemi sot në Kosovë nuk i kemi nga një deformim e keqinterpretim i një artikulli me bashkautorësi ku ky nuk është autor i atij kapitulli të para më shumë se një dekade. Problemet i kemi kur është nënshkruar ‘Zajednica’ në 2013-tën, problemet i kemi kur janë amnistuar kriminelët serbë në veri, po astu në 2013-tën, problemet i kemi kur është votuar Gjykata Speciale në 2015-n, problemet i kemi kur është themeluar Lista Serbe në bashkëpunim me Beogradin në vitin 2013, problemet i kemi politikanët e Kosovës kanë bërë qeveri duke u varur nga Lista Serbe, problemet i kemi kur kanë hyrë në pazare për ndarje të Kosovës – jo te ky farë artikulli ku manipulohet një kre, në të cilin ky s’ka fare autorësi”, tha Kurti .

Kryeministri në detyrë tha se buja që bëri ky shkrim është keqinterpretim dhe deformim.

“Dimal Basha e ka dhënë sqarimin për atë publikim që është bërë para më shumë se një dekade. Ai ka thënë se kapitulli që e ka shkruar nuk ka të bëjë me UÇK-në. Edhe në fjalimin e tij pas zgjedhjes si kryetar Kuvendi, ai shprehu vlerësimet më të larta për këtë vlerë të kombit shqiptar”, tha Kurti.

Kryeministri në detyrë këto deklarata i bëri në komunikim me gazetarë në Fushë Kosovë, ku mori pjesë në përurimin e një Çerdheje për fëmijë.

Continue Reading

Të kërkuara