Lajmet

Cila është koha më e mirë e ditës për të ushtruar?

Studimi Skidmore ka klasifikuar stërvitjet e mëngjesit dhe të mbërmjes me avantazhe të kundërta.

Published

on

Për shumicën prej nesh, koha “më e mirë” e ditës për të ushtruar është e thjeshtë: Kur të kemi kohë!

Kjo është arsyeja pse ne e quajmë atë një “rutinë”, edhe nëse rezultatet janë të njëjta, është e vështirë të imagjinohet ndryshimi i saj.

Por çfarë nëse rezultatet nuk janë të njëjta?

Ato mund të mos jenë, sipas një studimi të ri nga një ekip kërkimor në Skidmore College. Rezultatet e një programi 12-javor ushtrimesh ishin të ndryshme për stërvitjet në mëngjes nga ato në mbrëmje.

Gratë që stërviteshin në mëngjes humbën më shumë yndyrë, ndërsa ato që stërviteshin në mbrëmje fituan më shumë forcë dhe fuqi në pjesën e sipërme të trupit. Sa për meshkujt, përmirësimet e performancës ishin të ngjashme pavarësisht se kur ushtroheshin. Por ata që e bënë këtë në mbrëmje kishin një rënie të ndjeshme të presionit të gjakut, përveç përfitimeve të tjera.

Studimi është pjesë e një grupi kërkimesh që tregojnë rezultate të ndryshme për periudha të ndryshme të ditës midis popullatave të ndryshme. Siç rezulton, kur stërviteni në fund të fundit mund të ketë një efekt të madh. Dhe nuk po flasim vetëm për forcën dhe humbjen e yndyrës, por edhe për shëndetin e zemrës, disponimin dhe cilësinë e gjumit.

Një zbulim aksidental

Qëllimi fillestar i studimit të Skidmore ishte të testonte një program unik fitnesi me një grup të rriturish të shëndetshëm, të aftë dhe jashtëzakonisht aktivë.

Programi përfshin katër stërvitje në javë, secila me një fokus të ndryshëm: forcë, qëndrueshmëri me ritëm të qëndrueshëm, intervale me intensitet të lartë dhe fleksibilitet.

Por për shkak se grupi ishte shumë i madh – 27 gra dhe 20 burra përfunduan programin 3-mujor – ata duhej t’i ndanin në grupe stërvitjeje në mëngjes dhe në mbrëmje.

Kjo rezultoi që kur studiuesit shikuan rezultatet, ata panë dallimet midis stërvitjes në mëngjes dhe në mbrëmje, thotë autori kryesor Paul Arciero.

Arciero thekson se pjesëmarrësit në çdo grup u bënë më të dobët dhe më të fortë. Por gratë që stërviteshin në mëngjes patën reduktime shumë më të mëdha në yndyrën e trupit dhe përqindjen e yndyrës së trupit sesa grupi i mbrëmjes. Ndërkohë, gratë në grupin e mbrëmjes morën fitime shumë më të mëdha në forcën e pjesës së sipërme të trupit, fuqinë dhe qëndrueshmërinë muskulore sesa homologet e tyre në mëngjes.

Midis burrave, grupi i mbrëmjes kishte përmirësime dukshëm më të mëdha në presionin e gjakut, nivelet e kolesterolit dhe përqindjen e yndyrës që ata digjnin për energji.

Koha strategjike për rezultate të fuqishme

Përveç performancës, koha e ushtrimeve mund të ofrojë përfitime të forta shëndetësore për burrat me diabet të tipit 2, ose me rrezik të lartë për të.

Një studim i vitit 2020 tregoi se meshkujt që ushtronin ndërmjet orës 15:00 dhe 18:00 panë përmirësime dramatike në menaxhimin e sheqerit në gjak dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës, krahasuar me një grup që punonte mes orës 08:00 dhe 10:00 të mëngjesit.

Ata gjithashtu humbën më shumë yndyrë gjatë programit 12-javor, edhe pse po bënin të njëjtat stërvitje.

Ndikimi i stërvitjes në gjumë më të mirë

Kur stërviteni, kjo mund të ndikojë në cilësinë e gjumit në shumë mënyra, thotë neuroshkencëtarja e Universitetit McMaster, Jennifer Heisz, autore e Move the Body, Heal the Mind.

Së pari, thotë ajo, “ushtrimi ju ndihmon të bini në gjumë më shpejt dhe të flini më thellë gjatë natës”.

Së dyti, “ushtrimi në një kohë të qëndrueshme çdo ditë ndihmon në rregullimin e ritmeve cirkadiane të trupit”. Nuk ka rëndësi nëse stërvitja është në mëngjes, në mbrëmje apo diku në mes. Për sa kohë që është e parashikueshme, do t’ju ndihmojë të bini në gjumë dhe të zgjoheni në të njëjtën kohë.

Ushtrimet në natyrë janë edhe më të mira, thotë ajo. Dielli është rregullatori më i fuqishëm i orës cirkadiane dhe punon së bashku me aktivitetin fizik.

Së treti, stërvitja në kohë specifike – disiplina – mund t’ju ndihmojë të mos e vëreni vonesën e avionit ose të përshtateni me një ndërrim të hershëm apo të mëvonshëm në punë.

“Nëse keni nevojë të stërvitni trupin tuaj për t’u zgjuar më vonë në mëngjes, provoni të stërviteni midis orës 7 dhe 22:00”, thotë ajo.

Të gjitha ushtrimet janë të mira, por koha e duhur mund t’i bëjë ato edhe më të mira.

“Koha më e mirë për të ushtruar është kur mund ta përshtatni atë [me stilin e jetesës suaj]”, thotë Arciero. “Ju duhet të zgjidhni kohën që i përshtatet më së miri stilit tuaj të jetesës”.

Studimi tregon se për dikë që duhet të arrijë një përmirësim në rrezikun e tyre për sëmundje kardiometabolike, ka një avantazh stërvitja më vonë gjatë ditës, kjo veçanërisht për meshkujt.

Nëse jeni më të fokusuar në fuqizimin e pjesës së sipërme të trupit, ndoshta do të merrni rezultate më të mira nga stërvitja pasdite ose në mbrëmje.

Për humbjen e yndyrës, studimi tregon rezultate më të mira për gratë që bëjnë stërvitje në mëngjes./UBTNews/

Vendi

Fokus te Institucionet dhe Zhvillimi Ekonomik: Studiuesja nga Harvardi prezanton vizionin për prosperitet të qëndrueshëm në Kongresin e EOQ në UBT

Published

on

By

Për herë të parë, Kosova është bërë qendra e komunitetit evropian të cilësisë, duke mirëpritur në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së Kongresin e 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi. Ky organizim madhor shënon një moment historik për vendin dhe dëshmon angazhimin e UBT-së në fuqizimin e bashkëpunimit evropian dhe zhvillimin e inovacionit.

Në kuadër të këtij kongresi prestigjioz, punimet kanë vazhduar me sesione të rëndësishme në sallën e koncerteve, ku u zhvilluan prezantime kyçe përmes lidhjeve online me ekspertë të njohur ndërkombëtarisht.

Një nga pikat më kulmore të këtij sesioni ishte kontributi i znj. Fatema Z. Sumar, nga Qendra për Zhvillim Ndërkombëtar në Universitetin e Harvardit (Harvard Center for International Development).

Në fjalën e saj me titull “Institucionet cilësore, zhvillimi ekonomik dhe prosperiteti i qëndrueshëm”, znj. Sumar solli një analizë të thelluar mbi rolin e pazëvendësueshëm që luajnë strukturat e besueshme institucionale në nxitjen e rritjes ekonomike afatgjatë. Ajo shtjelloi se si standardet e larta të cilësisë dhe qeverisja e mirë janë çelësi për të krijuar një ekonomi të qëndrueshme, duke ofruar shembuj dhe praktika ndërkombëtare të zbatuara në vendet në zhvillim.

Continue Reading

Vendi

EOQ Congress 2026 në UBT: Inteligjenca artificiale dhe transformimi digjital në fokus të cilësisë 5.0

Published

on

By

Në kuadër të Kongresit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ Congress 2026), në UBT u mbajt sesioni “Inteligjenca Artificiale, Transformimi Digjital dhe Cilësia 5.0”, i moderuar nga Prof. Dr. Blerton Abazi.

Ekspertë ndërkombëtarë dhe përfaqësues të akademisë e industrisë diskutuan mbi ndikimin e inteligjencës artificiale, sistemeve inteligjente dhe transformimit digjital në zhvillimin e modeleve të reja të menaxhimit të cilësisë, duke trajtuar gjithashtu rëndësinë e qëndrueshmërisë, inovacionit dhe besueshmërisë së të dhënave.

Gjatë sesionit, u prezantuan këto tema:

Prof. Dr. Galia Marinova, Universiteti Teknik i Sofjes – “Transformimi digjital, sistemet inteligjente dhe Cilësia 5.0”.
Prof. Henriqueta Sampaio da Novoa dhe Fatima Carneiro – “Integrimi i strategjisë ESG me përsosmërinë operacionale: Një kornizë e integruar për menaxhimin e cilësisë të qëndrueshëm, rezistent dhe të fuqizuar nga inteligjenca artificiale”.
Mina Gavrilova, menaxhere e lartë e cilësisë në Huvepharma, dhe David Isaacson, nënkryetar i marketingut të produkteve në Octave – “Avancimi i menaxhimit të cilësisë në organizatë: Si ka nxitur Huvepharma cilësinë dhe inovacionin për ndikim më të madh në biznes”.

Prof. Dr. Bertan Karahoda, UBT – “Cilësia në shkallë globale: Inteligjenca artificiale, aftësitë dhe e ardhmja e të nxënit global”.
Prof. Dr. Blerton Abazi, UBT – “Sigurimi i cilësisë së inteligjencës artificiale, cilësia e të dhënave dhe sistemet inteligjente të besueshme”.

Përmes këtyre kontributeve, sesioni vuri në pah rëndësinë e ndërthurjes së inteligjencës artificiale me standardet e cilësisë, zhvillimin e aftësive dhe inovacionin organizativ.

Diskutimet theksuan se transformimi digjital dhe qasja e Cilësisë 5.0 krijojnë mundësi të reja për ndërtimin e sistemeve më efikase, të qëndrueshme dhe të besueshme në arsim, industri dhe sektorë të tjerë të ekonomisë.

Continue Reading

Vendi

EOQ Congress 2026 në UBT: Ekspertët diskutojnë cilësinë, inteligjencën artificiale dhe menaxhimin e rrezikut

Published

on

By

Në kuadër të Kongresit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ Congress 2026), në kampusin inovativ të UBT-së, ekspertë vendorë dhe ndërkombëtarë trajtuan çështje kyçe që lidhen me akreditimin, certifikimin, vlerësimin e konformitetit, menaxhimin e rrezikut dhe vazhdimësinë e biznesit, me theks të veçantë në rolin e inteligjencës artificiale në transformimin e sistemeve të menaxhimit të cilësisë.

Sesioni “Akreditimi, Certifikimi, Validimi dhe Vlerësimi i Konformitetit – Rreziku, Rezilienca dhe Vazhdimësia e Biznesit”, i moderuar nga Prof. Dr. Fisnik Laha, mblodhi përfaqësues të institucioneve publike, akademisë dhe sektorit privat. Diskutimet u përqendruan në rëndësinë e standardeve ndërkombëtare, besueshmërisë së matjeve, inovacionit, qeverisjes së inteligjencës artificiale dhe ndërtimit të organizatave rezistente ndaj sfidave të së ardhmes.

Gjatë sesionit, ekspertët prezantuan temat e tyre përmes këtyre kontributeve:

Irfan Lipovica, drejtor i përgjithshëm i Drejtorisë së Akreditimit të Kosovës (DAK) – “Akreditimi si infrastrukturë e besimit: Nga kompetenca te njohja ndërkombëtare”.


Blerim Halabaku, menaxher i cilësisë në Agjencinë e Metrologjisë së Kosovës – “Roli i menaxherit të cilësisë në sigurimin e saktësisë, besueshmërisë dhe gjurmueshmërisë së rezultateve të matjeve”.

Prof. Maroš Finka, Universiteti Comenius në Bratislavë – “Modeli i katërfishtë i bashkëpunimit në ekosistemet e inovacionit: Rasti i Grupimit të Inovacionit për Transformim të Mençur në Sllovaki”.

Carlos Da Silva, ekspert kryesor në sistemet e integruara të menaxhimit, rrezikut dhe qeverisjes së inteligjencës artificiale – “Menaxhimi i integruar i biznesit dhe besimi në epokën e inteligjencës artificiale”.

Constantin Brescan, koordinator për sigurimin e cilësisë dhe auditimet e zinxhirit të furnizimit në Fusion for Energy – “Auditimet e cilësisë në zinxhirin e furnizimit – Fusion for Energy”.

Dr. Ömer Özkan, fitues i EQL 2025 – “Nga pajtueshmëria te besimi: E ardhmja e menaxhimit të cilësisë në epokën e inteligjencës artificiale”.

Luc Marivoet, menaxher i QHSE-së dhe partner në Pauwels Consulting – “Auditori i fuqizuar nga teknologjia: Si e forcon inteligjenca artificiale besimin, reziliencën dhe cilësinë përmes auditimit me në qendër njeriun”.

Merita Gjyshinca Peja, drejtoreshë financiare në Raiffeisen Bank Kosovo – “Rezilienca dhe vazhdimësia e biznesit në sisteme komplekse dhe të digjitalizuara”.

Genond Mesareja, kryetar i Bordit të Këshillit të Investitorëve Evropianë (EIC) – “Ndërtimi i organizatave rezistente: Udhëheqja, menaxhimi i rrezikut dhe vazhdimësia e biznesit në kohë ndryshimesh”.

Prof. Dr. Fisnik Laha, drejtues i laboratorëve të akredituar – “Matjet, besueshmëria dhe cilësia në sistemet shëndetësore dhe laboratorike”.

Përmes këtyre tematikave, sesioni theksoi rëndësinë e integrimit të standardeve të cilësisë me inovacionin teknologjik, menaxhimin e rrezikut dhe udhëheqjen efektive. Diskutimet nënvizuan gjithashtu rolin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve, akademisë dhe sektorit privat në forcimin e besimit, rritjen e qëndrueshmërisë organizative dhe përgatitjen për sfidat e transformimit digjital.

Continue Reading

Lajmet

Inovacioni në mjekësi: UBT sjell ekspertët botërorë në sesionin kyç të Kongresit të 67-të të EOQ-së

Published

on

By

Në kuadër të Kongresit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ), një vëmendje e jashtëzakonshme iu kushtua sesionit mbi shëndetin dhe performancën, i cili shërbeu si një platformë kyçe për të adresuar sfidat globale, rritjen e rezistencës së sistemeve shëndetësore dhe ngritjen e standardeve të cilësisë përmes inovacionit.

Ky sesion i rëndësishëm, i mbështetur dhe promovuar fuqishëm nga UBT, u moderua nga Prof. Dr. Milaim Berisha, duke mbledhur ekspertë të njohur vendorë dhe ndërkombëtarë për të sjellë qasje të avancuara në fushën e mjekësisë dhe mirëqenies njerëzore.

Punimet e këtij sesioni u hapën nga Dr. Ardita Baraku, Drejtore Nacionale e Institutit të Shëndetit Publik të Kosovës, e cila theksoi rëndësinë e shëndetit publik, parandalimit efikas dhe nevojës parësore për ndërtimin e sistemeve shëndetësore rezistente ndaj sfidave të kohës.

Diskutimet vazhduan me kontributin e Prof. Dr. Norbert Bacht nga Universiteti i Vjenës, i cili u ndal tek aplikimi i teknologjive moderne, duke shpjeguar rolin kyç të inteligjencës artificiale në arritjen e një parandalimi sa më të saktë dhe funksional në mjekësi.

Në fokus të sesionit u sollën gjithashtu dimensionet e specializuara të performancës fizike dhe menaxhimit global. Prof. Dr. Milaim Berisha prezantoi standardet ndërkombëtare për mjekësinë sportive, duke vënë në pah ekselencën e kërkuar për shëndetin dhe performancën e atletëve.

Ky vizion u plotësua nga fjalimi kryesor i Ms. Fatema Z. Sumar nga Qendra e Harvardit për Zhvillim Ndërkombëtar, e cila e lidhi drejtpërdrejt forcimin e institucioneve të cilësisë me zhvillimin ekonomik dhe prosperitetin e qëndrueshëm shoqëror.


Pjesa e dytë e sesionit solli praktika të avancuara nga Azia, ku Assoc. Prof. Dr. Ryoko Shimono nga Universiteti Waseda prezantoi indikatorët gjithëpërfshirës të vlerësimit TQM në kujdesin shëndetësor, duke vizualizuar lidhjen mes qëllimeve dhe aktiviteteve të menaxhimit të cilësisë.

Ndërsa Dr. Shogo Kato nga Universiteti i Tokios shpalosi zhvillimin e një sistemi algoritmik për të ndihmuar në rehabilitimin e pacientëve pas goditjeve në tru në spitalet e rikuperimit, duke dëshmuar ndikimin e drejtpërdrejtë të inovacionit teknik në shërimin dhe përmirësimin e jetës së pacientëve.

Continue Reading

Të kërkuara