Lajmet

Cila është arsyeja që kanë rinisur luftimet në Etiopinë veriore?

Duket se të dyja palët përdorën qetësinë për t’u riorganizuar.

Published

on

Qeveria etiopiane dhe rebelët Tigrayan fajësojnë njëri-tjetrin për rifillimin e luftës që u ndez në nëntor të vitit 2020.

Luftimet kanë shpërthyer sërish rreth kufijve të rajonit verior Tigray të Etiopisë, duke prishur një armëpushim të shpallur në mars.

Të dyja palët fajësojnë njëra-tjetrën për rifillimin e luftës, e cila u ndez në nëntor 2020 kur forcat Tigrayan kapën bazat ushtarake në të gjithë rajonin e tyre.

Fronti Popullor Çlirimtar Tigray (TPLF), partia që kontrollon Tigray, dominoi qeverinë për gati tre dekada derisa kryeministri Abiy Ahmed u emërua në vitin 2018. TPLF akuzon Abiy-n për centralizimin e pushtetit në kurriz të rajoneve, një akuzë që ai e mohon .

Çfarë ndodhi me bisedimet e paqes?

Vendet e huaja kanë mbështetur bisedimet e paqes të udhëhequra nga i dërguari i Bashkimit Afrikan, Olusegun Obasanjo.

Të dyja palët njoftuan në qershor se kishin caktuar përfaqësues për bisedime.

Çfarë ndodhi gjatë armëpushimit?

Pas luftimeve të përgjakshme – me mijëra të vdekur, infrastrukturë të shkatërruar dhe dhjetëra mijëra të larguar nga shtëpitë e tyre – duket se të dyja palët përdorën qetësinë për t’u riorganizuar.

Nga Tigray dolën raporte për rekrutim të detyruar, me prindër ose bashkëshortë të burgosur nëse civilët nuk bashkoheshin.

Banorët përreth zonave ku shpërthyen luftimet raportuan gjithashtu lëvizje të shtuara të trupave qeveritare dhe milicisë në ditët para përleshjeve. Ushtria etiopiane premtoi veprime ligjore kundër kujtdo që raportonte “informacion ose thashetheme të papërshtatshme”.

Cilat ishin problemet?

TPLF dëshironte që shërbimet bazë civile t’i riktheheshin Tigray-t përpara se të fillonin bisedimet serioze të paqes – një kërkesë e mbështetur nga Shtetet e Bashkuara dhe të dërguarit evropianë. Tigray ka qenë pa lidhje bankare dhe telefonike që kur ushtarët etiopianë dhe eritreanë u tërhoqën nga pjesa më e madhe e Tigray më shumë se një vit më parë.

Mjekësia është gjithashtu në mungesë. Kequshqyerja po rritet, nga 37 përqind e popullsisë në janar në 47 përqind në gusht, me ata që kanë nevoja “të rënda”.

Çfarë ndodh më pas?

Ka luftime në jug të Tigray-t midis ushtrisë etiopiane, forcave aleate nga rajoni Amhara dhe TPLF. Qeveria ka kryer gjithashtu sulme ajrore në kryeqytetin Tigrayan, Mekelle.

Luftimet kanë shpërthyer gjithashtu në perëndim, në një zonë të kontestuar të pretenduar nga Tigray dhe Amhara.

Ka pasur gjithashtu raporte për bombardime që vijnë përtej kufirit nga Eritrea në veri. Trupat eritreane luftuan më parë së bashku me ushtarët etiopianë kundër TPLF.

TPLF ka thënë se pret një shtytje të madhe nga perëndimi. Qeveria është e prirur të mbajë kontrollin e zonës së kontestuar pjesërisht për shkak se ajo bllokon hyrjen e TPLF në Sudan, të cilën grupi mund ta përdorë potencialisht si një rrugë furnizimi për armë ose rekrutë./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara