Lajmet

Çfarë sekretesh fsheh ende Piramida e Keopsit?

Një grup shkencëtarësh po planifikojnë një skanim të ri të monumentit.

Published

on

Piramida e Keopsit, mund t’i nënshtrohet sërish “syrit” depërtues të detektorëve deri në nivelin e grimcave nën–atomike.

Një grup shkencëtarësh po planifikojnë një skanim të ri të monumentit të famshëm me një teknikë imazherie, e cila studion rrezet kozmike dhe depërton nëpër gur, për të zbuluar se çfarë ka brenda strukturës. Mbi të gjitha, studiuesit shpresojnë të kuptojnë se çfarë fshehin dy hapësirat misterioze boshe, njëra prej të cilave 30 metra e gjatë, e zbuluar për herë të parë në vitin 2017.

Një varr i madh

Piramida e Keopsit ose Piramida e Madhe e Gizës, është më mbresëlënësja në këtë zonë. E ndodhur jo shumë larg Kajros, ajo është piramida më monumentale e ndërtuar ndonjëherë në Egjiptin e Lashtë. Besohet se piramida, e cila është më e vjetra nga 7 mrekullitë e botës antike, dhe e vetmja që është ruajtur e plotë, mendohej se ishte varri i faraonit Kufu, që mbretëroi në Egjipt gjatë dinastisë së katërt, në vitet 2509-2483 Para Krishtit.

Piramida është 139 metra e lartë dhe 230 e gjerë. Brenda saj ndodhen 3 dhoma të njohura, të vendosura në lartësi të ndryshme (dhoma e nëndheshme, dhoma e mbretëreshës dhe ajo e mbretit) dhe një sërë tunelesh lidhëse, më e rëndësishmja prej të cilave është Galeria e Madhe, 46.7 metra e gjatë. Përveç këtyre detajeve teknike, ne dimë shumë pak se si është ndërtuar monumenti, dhe çfarë përmban tjetër ai.

Rrezet kozmike

Pikërisht për këtë arsye, gjatë viteve 2015-2017, një grup arkeologësh nga Franca dhe Japonia, të udhëhequr nga Instituti i Inovacionit në Ruajtjen e Trashëgimisë me seli në Paris, e analizoipiramidën me një teknikë të bazuar në zbulimin e rrezeve kozmike – e njëjta që përdoret për të parë brenda vullkanet –  grimca shumë energjike me origjinë galaktike dhe ekstragalaktike që e godasin Tokën nga të gjitha drejtimet, dhe që lëvizin me një shpejtësi që është e afërt me atë të dritës. Ata synuan të identifikonin muonet, grimca të ngarkuara negativisht, që formohen kur rrezet kozmike ndërveprojnë me atomet e atmosferës së Tokës.

Për çfarë shërbenin hapësirat e reja që janë zbuluar?

Meqë muonët lëvizin ndryshe kur përhapen në ajër ose në gur, duke analizuar trajektoret e tyre është e mundur të kuptohet nëse ata lëvizin në një hapësirë të plotë, apo më saktë në një ndarje brenda strukturës. Pra bëhet fjalë për të bërë një lloj skanimi të një monumenti, që nuk mund të shqyrtohet ndryshe.

Në këtë rast, në vend të kockave, ju mund të shihni ndonjë dhomë të fshehur. Analiza e fundit  identifikoi 2 hapësira boshe në piramidë, më e madhja prej të cilave, ishte 30 metra e gjatë dhe 6 e lartë, dhe ndodhet mbi Galerinë e Madhe, dhe më e vogla pak përtej faqes veriore të piramidës.

Një skanim më i saktë

Por se çfarë ishin këto “boshllëqe” mbeti një enigmë. Hipoteza më magjepsëse, ishte se hapësira më e madhe mund të përmbajë edhe dhomën e varrimit të Keopsit. Por kjo duket si diçka e pamundur, pasi tuneli nuk është i lidhur me asnjë mjedis tjetër, dhe është i paarritshëm.

Teoria më e thjeshtë, është se ky është një truk inxhinierik, për të lehtësuar peshën e blloqeve të gurit mbi Galerinë e Madhe, dhe për të parandaluar shembjen e tyre. Për ta kuptuar këtë, duhet ta shqyrtojmë piramidën me një skanim me rezolucion më të lartë. Autorët e studimit të ri, synojnë që ta bëjnë këtë gjë me një detektor 100 herë më të ndjeshëm se ai i mëparshmi.

Objekte mobilimi

Detektorët do të pozicionohen jashtë ndërtesës, dhe do të lëvizin rreth perimetrit të bazës për të mbledhur muone nga çdo kënd, në mënyrë që ekspertët të ndërtojnë të dhënat e nevojshme. “Përdorimi i teleskopëve për muonë shumë të mëdhenj jashtë piramidës, mund të prodhojë imazhe me rezolucion më të lartë, falë sasisë së madhe të muoneve të identifikuar”-shkruajnë studiuesit.

Ndjeshmëria e instrumentit mund të jetë aq e madhe sa të identifikojë çdo objekt metalik, prej terrakote ose guri brenda dy hapësirave boshe. Për rezultatet e para, do të duhet të bëjmë pak durim. Kjo sepse grupi që ka marrë leje nga Ministria egjiptiane e Turizmit dhe Antikiteteve për të kryer skanimin, ka ende mungesë fondesh dhe sponsorësh për të ndërtuar detektorët, dhe aktualisht mund të mendojë vetëm për ndërtimin e një prototipi.

Pasi të jenë në dispozicion mjetet, do të duhet ende një vit për rezultatet paraprake; 2-3 vite vëzhgim, për të pasur një hartë të plotë dhe super të ndjeshme të brendësisë së piramidës. Prandaj misteri vazhdon… / bota.al

Continue Reading

Vendi

Takimi Kurti-Hamza: Diskutohet për institucionet e reja dhe presidentin, palët shpalosin qëndrimet e tyre

Published

on

By

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, dhe kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, kanë zbardhur detajet e para pas takimit të zhvilluar sot në ambientet e Kuvendit, ku u diskutua për konstituimin e institucioneve të reja të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit. Megjithëse takimi u karakterizua nga një frymë diskutimi, palët kanë shfaqur qëndrime të qarta lidhur me rolet e tyre politike në legjislaturën e re.

Kreu i LVV-së, Albin Kurti, e ka vlerësuar si “konstruktiv” takimin me Hamzën, duke shprehur pritje të njëjta edhe për takimin e pasdites me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, ndërsa ka adresuar kritika ndaj nënkryetarit të Aleancës, Ardian Gjini, për refuzimin e ftesës.

Kurti pranoi se nga ky bashkëbisedim i parë nuk pati “ndonjë rezultat konkret”, por uroi që kjo atmosferë konstruktive të vazhdojë në përputhje me afatet kushtetuese. Sa i përket postit të presidentit, ai theksoi se përgjegjësia u takon të gjitha partive dhe se si pikënisje duhet të synohet një figurë konsensuale, jashtë partive politike, me vlera të dëshmuara kombëtare e profesionale.

Nga ana tjetër, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka bërë të qartë se përgjegjësia kryesore për krijimin e institucioneve dhe gjetjen e partnerëve i takon Lëvizjes Vetëvendosje si parti e parë, duke konfirmuar se PDK-ja do të qëndrojë në opozitë.

Megjithatë, Hamza ka premtuar se subjekti i tij do të luajë një rol konstruktiv opozitar dhe do të votojë pro të gjitha çështjeve me interes për qytetarët, duke përfshirë këtu marrëveshjet e rëndësishme financiare ndërkombëtare. Lidhur me çështjen e presidentit, Hamza shtoi se asnjë parti tjetër nuk mund ta zgjedhë atë pa LVV-në, ndaj kësaj të fundit i mbetet të gjejë partnerë sipas nevojave dhe kritereve të veta. /E.A/

Continue Reading

lajme

Akademia Verore e Sistemeve të Informacionit në UBT fuqizon mësimin praktik përmes vizitës në TESSA Group

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Akademisë Verore të Sistemeve të Informacionit, të organizuar në kuadër të Global UBT Fest 2026, studentët e UBT-së zhvilluan një vizitë studimore në TESSA Group, të shoqëruar nga profesori Agim Zuzaku.

Vizita kishte për qëllim t’u ofronte pjesëmarrësve një përvojë të drejtpërdrejtë nga industria e teknologjisë, duke i njohur nga afër me funksionimin e një kompanie lidere në fushën e transformimit digjital, sigurisë kibernetike dhe teknologjisë së informacionit. Përmes kësaj vizite, studentët patën mundësinë të shohin se si njohuritë e fituara në auditor zbatohen në projekte dhe procese reale të biznesit.

Gjatë prezantimit, përfaqësuesit e TESSA Group prezantuan historikun e kompanisë, strukturën organizative, fushat kryesore të veprimtarisë dhe projektet që realizohen në Kosovë dhe rajon. Studentët u njohën me zgjidhjet inovative që kompania zhvillon në fushat e transformimit digjital, inteligjencës artificiale, sigurisë kibernetike, infrastrukturës së teknologjisë së informacionit dhe sistemeve të avancuara për sektorin publik dhe privat.

Një pjesë e veçantë e vizitës iu kushtua diskutimeve mbi zhvillimet më të fundit në industrinë e ICT-së, sfidat me të cilat përballen kompanitë teknologjike dhe kompetencat që kërkon tregu bashkëkohor i punës. Përfaqësuesit e kompanisë ndanë përvoja konkrete nga projektet e tyre, duke ofruar një perspektivë praktike mbi menaxhimin e projekteve, punën në ekip, inovacionin dhe rëndësinë e të mësuarit të vazhdueshëm.

Përmes bashkëbisedimit me ekspertët e TESSA Group, studentët diskutuan mbi mundësitë e zhvillimit profesional, praktikat në industri dhe perspektivat e punësimit në sektorin e teknologjisë. Ky bashkëpunim krijoi një ambient interaktiv dhe frymëzues, duke i afruar studentët edhe më shumë me realitetin e tregut të punës.

Vizita studimore në TESSA Group përbën një nga aktivitetet praktike të Akademisë Verore të Sistemeve të Informacionit, e cila synon të ndërthurë mësimin akademik me përvojën profesionale, duke i pajisur studentët me njohuri bashkëkohore dhe kompetenca të kërkuara në industrinë e teknologjisë.

Continue Reading

lajme

Liderë të industrisë ndajnë përvojat e tyre me pjesëmarrësit e Akademisë Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion në UBT

Published

on

By

Me një program të pasur me ligjërata, punëtori interaktive dhe aktivitete praktike, ka nisur Akademia Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion, e organizuar nga Fakulteti i Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në kuadër të Global UBT Fest 2026.

Akademia synon t’u ofrojë studentëve dhe pjesëmarrësve njohuri bashkëkohore dhe shkathtësi praktike në fushën e ndërmarrësisë dhe inovacionit, përmes një programi që ndërthur përvojën akademike me atë të industrisë. Përveç ligjëratave profesionale dhe akademike, pjesëmarrësit do të jenë pjesë e punëtorive interaktive dhe vizitave studimore në kompani e biznese, me qëllim të njohjes nga afër me proceset inovative dhe praktikat më të mira të sipërmarrjes.

Përmes këtij programi, pjesëmarrësit do të zhvillojnë kompetenca për identifikimin e mundësive të reja të biznesit, zgjidhjen e sfidave reale të tregut dhe krijimin e ndërmarrjeve inovative në një mjedis ekonomik gjithnjë e më dinamik dhe konkurrues.

Në kuadër të aktiviteteve të ditës së parë, Shkëlzen Jusaj, CEO i Petrol Company dhe President i Komunitetit të Bizneseve Kosovaro-Gjermano-Zvicerane (KGS), mbajti një ligjëratë mbi zhvillimin e ndërmarrësisë dhe ndërtimin e kulturës sipërmarrëse.

Gjatë prezantimit të tij, ai ndau përvojën e tij profesionale dhe sfidat me të cilat përballen sipërmarrësit gjatë krijimit dhe zhvillimit të bizneseve, duke theksuar se vizioni, këmbëngulja dhe inovacioni janë faktorët kyç për ndërtimin e një kompanie të suksesshme dhe konkurruese.

Ai vuri theks të veçantë edhe te rëndësia e bashkëpunimit ndërmjet universiteteve dhe industrisë, duke nënvizuar se edukimi i orientuar drejt praktikës është thelbësor për përgatitjen e profesionistëve të rinj dhe zhvillimin e një ekosistemi të qëndrueshëm të inovacionit. Një pjesë e ligjëratës iu kushtua edhe ndikimit të Inteligjencës Artificiale (AI) në transformimin e modeleve të biznesit, rritjen e efikasitetit operacional dhe krijimin e mundësive të reja për zhvillim dhe konkurrueshmëri në ekonominë moderne.

Në vazhdën e sesioneve të Akademisë Verore, ligjëratë mbajti edhe drejtori i Departamentit të Tregtisë dhe profesor në UBT, Zef Dedaj, njëherësh ish-drejtor i Agjencisë për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë (KIESA).

Ai prezantoi potencialin investues të Kosovës, avantazhet konkurruese që vendi ofron për investitorët vendas dhe të huaj, si dhe zhvillimet më të rëndësishme në ekosistemin e inovacionit dhe ndërmarrësisë. Gjatë ligjëratës u diskutua edhe ndikimi i liberalizimit të tregut në zhvillimin ekonomik, me theks të veçantë te mundësitë që krijon Marrëveshja e Tregtisë së Lirë me shtetet e EFTA-s, e cila pritet të nxisë investimet, të rrisë eksportet dhe të përshpejtojë zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Përmes akademive verore, UBT vazhdon të krijojë ura bashkëpunimi ndërmjet akademisë dhe industrisë, duke u ofruar studentëve një përvojë praktike dhe njohuri të orientuara drejt nevojave të tregut të punës.

Continue Reading

Lajmet

Policia e Kosovës nis fushatën “Mirë se erdhët në Republikën e Kosovës!” për bashkatdhetarët

Published

on

By

Policia e Kosovës ka filluar sot në orën 11:00, në Pikën e Kalimit Kufitar në Merdar, zbatimin e fushatës vetëdijësuese “Mirë se erdhët në Republikën e Kosovës!”, e cila u kushtohet posaçërisht bashkatdhetarëve që vijnë për pushime.

Hapja zyrtare e kësaj fushate është bërë nga drejtori i Divizionit të Trafikut, i cili ka shpalosur detaje mbi angazhimet e shtuara policore, masat parandaluese që do të merren përgjatë sezonit veror, si dhe ka nisur shpërndarjen e broshurave informative. Kjo fushatë ka për qëllim kryesor rritjen e sigurisë në trafikun rrugor.

Fletë-palosjet që po u shpërndahen mërgimtarëve në pikën kufitare përmbajnë këshilla të rëndësishme njoftuese rreth rregullave të pjesëmarrjes në trafik, si dhe udhëzime praktike që çdo drejtues mjeti duhet t’i ketë parasysh menjëherë pas hyrjes në territorin e Republikës e Kosovës, për të parandaluar aksidentet dhe për të garantuar një qarkullim të sigurt. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara