Ka kohë që protestuesit palestinezë dhe policia izraelite janë duke u përleshur në baza ditore në dhe përreth Qytetit të Vjetër të Jerusalemit. Atje ndodhen vendet kryesore fetare – të shenjta për hebrenjtë, të krishterët dhe myslimanët, shkruan Rel, përcjell albinfo.ch.
Jerusalemi ka qenë, në fakt, skenë e konfrontimeve të dhunshme midis hebrenjve dhe arabëve tash e 100 vjet dhe mbetet një nga qytetet më të kontestueshme në botë. Përleshjet e fundit filluan një muaj më parë, kur Izraeli bllokoi disa tubime të palestinezëve, në fillim të Muajit të shenjtë të Ramazanit.
Pastaj, plani për të dëbuar dhjetëra palestinezë nga një lagje e Jerusalemit Lindor vazhdoi të nxiste konfrontime. Të hënën, qindra palestinezë u plagosën në përleshjet me policinë izraelite. Protestuesit hidhnin gurë në drejtim të policisë, ndërsa kjo e fundit gaz lotsjellës dhe plumba gome. Disa policë u plagosën po ashtu. Përse Jerusalemi është gjithmonë në prag të shpërthimit?
Kryeqytet i dy popujve
Izraeli e sheh Jerusalemin si kryeqytet të tijin “të unifikuar” dhe “të përjetshëm”. Ai e ka aneksuar Jerusalemin Lindor – i cili përfshin edhe Qytetin e Vjetër – në luftën e vitit 1967, së bashku me Bregun Perëndimor dhe Gazën. Palestinezët i duan këto territore për shtetin e tyre të ardhshëm, ndërsa Jerusalemin Lindor e shohin si kryeqytet të shtetit të tyre. Aneksimi i Jerusalemit Lindor nga Izraeli nuk njihet nga shumica e vendeve të botës dhe fati i kësaj pjese mbetet ndër çështjet më të komplikuara në procesin e paqes, i cili ka ngecur më shumë se një dekadë më parë. Izraelitët, të hënën, do të shënonin Ditën e Jerusalemit, një festë kombëtare që shënon aneksimin. Në vitet e kaluara, mijëra izraelitë – kryesisht nacionalistë fetarë – marshonin nëpër Qytetin e Vjetër, duke përfshirë edhe Lagjen Myslimane, gjë që shumë palestinezë e konsideronin si provokim. Në ditët e fundit, izraelitët nacionalistë organizuan ngjarje të tjera në Jerusalemin Lindor, që çuan në grindje të dhunshme me palestinezët.
Maja e shenjtë
Përleshjet e së hënës u zhvilluan në dhe rreth xhamisë Al-Aksa në Qytetin e Vjetër. Xhamia është vendi i tretë më i shenjtë në Islam dhe ndodhet në një rrafshnaltë, ku gjendet edhe kupola e artë ikonike. Myslimanët i referohen kompleksit si Shenjtërorja Fisnike. Rrafshnalta është e shenjtë edhe për hebrenjtë dhe ata i referohen asaj si Mali i Tempullit, sepse ishte vend i tempujve biblikë. Romakët e shkatërruan Tempullin e Dytë në vitin 70 para erës sonë dhe atje mbeti vetëm Muri Perëndimor. Xhamitë u ndërtuan shekuj më vonë.
Jordania fqinje shërben si kujdestare e lokacionit. Ai është i hapur për turistët në kohë të caktuara, por vetëm myslimanët lejohen të luten atje. Muri Perëndimor është vendi më i shenjtë, ku hebrenjtë mund të luten. Në vitet e fundit, grupe hebrenjsh fetarë dhe nacionalistë, të shoqëruar nga policia, kanë vizituar kompleksin në një numër më të madh dhe kanë mbajtur lutje në kundërshtim me rregullat e vendosura pas vitit 1967 nga Izraeli, Jordania dhe autoritetet fetare myslimane. Palestinezët i shohin vizitat e shpeshta të hebrenjve si provokim dhe ato shpesh shkaktojnë përleshje ose dhunë edhe më serioze. Disa izraelitë thonë se lokacioni duhet të jetë i hapur për të gjithë besimtarët. Palestinezët refuzojnë, nga frika se Izraeli do ta marrë përsipër ose do ta ndajë atë. Zyrtarët izraelitë thonë se nuk e kanë ndërmend ta ndryshojnë status quo-në.
Politikat diskriminuese
Hebrenjtë e lindur në Jerusalemin Lindor janë qytetarë izraelitë, ndërsa palestinezëve nga Jerusalemi Lindor u jepet një formë e qëndrimit të përhershëm, e cila mund të revokohet, nëse ata jetojnë jashtë qytetit për kohë të gjatë. Palestinezët mund të aplikojnë për shtetësi, por është një proces i gjatë dhe i pasigurt dhe shumica zgjedhin të mos e bëjnë, sepse nuk e njohin kontrollin e Izraelit. Izraeli ka ndërtuar vendbanime hebraike në Jerusalemin Lindor, ku jetojnë rreth 220,000 njerëz. Ai e ka kufizuar shumë rritjen e lagjeve palestineze.
Grupi izraelit i të drejtave të njeriut B’Tselem dhe Human Rights Watch me qendër në Nju Jork, në raportet e tyre të fundit, kanë folur për politika diskriminuese në Jerusalemin Lindor, duke argumentuar se Izraeli është fajtor për krim të aparteidit. Izraeli i hedh poshtë këto akuza, duke thënë se banorët e Jerusalemit trajtohen në mënyrë të barabartë.
Kërcënimet me dëbime
Përleshjet e fundit nisën në fillim të Ramazanit, kur policia izraelite vendosi barriera jashtë Portës së Damaskut të Qytetit të Vjetër. Atje zakonisht mblidhen besimtarët myslimanë, pas faljeve të mbrëmjes. Policia më vonë i largoi barrierat, por protestat u përshkallëzuan më pas, për shkak të kërcënimit me dëbim të dhjetëra familjeve palestineze nga lagjja Sheik Jarrah e Jerusalemit Lindor.
Familjet janë përfshirë në një betejë të gjatë ligjore me të ardhurit hebrenj, që përpiqen të marrin pronë në lagjet palestineze, pranë Qytetit të Vjetër. Izraeli i paraqet ato si mosmarrëveshje private rreth pasurisë së patundshme, por rasti ka tërhequr vëmendjen globale.
Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka deklaruar se qëndrimi i partisë së tij sa i përket ndryshimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara mbetet i pandryshuar.
Hamza tha se PDK-ja vazhdon të mbështesë fillimisht miratimin e ndryshimeve të Ligjit për Specialen në të dy leximet, duke theksuar se kjo çështje nuk është e ndërlidhur me zgjedhjen e presidentit.
Deklarata e tij vjen pasi kryeministri Albin Kurti u zotua se të enjten do të votojë ndryshimet e këtij ligji, nëse PDK-ja siguron gjysmën e votave të nevojshme për zgjedhjen e presidentit.
Megjithatë, Hamza tha se këto dy çështje kanë rastisur të jenë në të njëjtën kohë, por nuk duhet të trajtohen si të ndërlidhura.
“Qëndrimi i PDK-së ka qenë dhe vazhdon të jetë konsistent. Aprovimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara në dy leximet nuk është i lidhur me asnjë çështje politike. Ka koinciduar me çështjen e presidentit”, tha Hamza në konferencë për media.
Ai foli edhe për deklaratën e miratuar në Kuvend, duke theksuar se lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe e popullit të Kosovës nuk është çështje vetëm e PDK-së.
“Unë i falënderoj të gjithë deputetët që kanë votuar pro deklaratës. Por, për ta qartësuar, lufta e popullit të Kosovës dhe e UÇK-së nuk është luftë vetëm e PDK-së. Askund në deklaratë nuk shkruan për PDK-në”, u shpreh ai.
Hamza tha se mbrojtja e luftës çlirimtare duhet të jetë qëndrim edhe i partive të tjera politike.
“Unë konsideroj që nuk duhet vetëm PDK-ja të flasë për mbrojtjen e një lufte të drejtë çlirimtare për liri dhe pavarësi. Duhet të flasin edhe partitë e tjera politike”, përfundoi Hamza.
Të rinjtë dhe talentet e reja të fushës së filmit, aktrimit, produksionit dhe industrive kreative patën mundësinë të njihen nga afër me perspektivat e zhvillimit profesional në industrinë ndërkombëtare të filmit, gjatë sesionit informues Hollywood Meets Kosovo, të mbajtur në UBT.
Në kuadër të këtij sesioni u prezantua programi “Hollywood 101”, i cili po ofrohet në Kosovë përmes bashkëpunimit të UBT-së me Catalyst Story Institute, institucion amerikan i fokusuar në zhvillimin e talenteve dhe përgatitjen profesionale për industrinë e filmit dhe televizionit.
Gjatë takimit, pjesëmarrësit u njohën me mënyrën e funksionimit të industrisë së Hollywood-it, mundësitë e karrierës dhe kompetencat që kërkohen për t’u bërë pjesë e produksioneve filmike dhe televizive në nivel ndërkombëtar.
Programi “Hollywood 101” zgjat 13 javë dhe përfshin një gamë të gjerë temash praktike, duke nisur nga struktura e industrisë së filmit dhe televizionit, zhvillimi i projekteve dhe proceset kreative, deri te audicionet, intervistat, dokumentacioni profesional, kontratat dhe aspektet e biznesit të industrisë.
Pjesëmarrësit do të njihen gjithashtu me rregullat e sigurisë në set, strukturën e buxheteve, pagesat dhe terminologjinë profesionale të përdorur në produksionet filmike dhe televizive.
Një rëndësi e veçantë iu kushtua mundësive të specializimit profesional. Pas përfundimit të programit, pjesëmarrësit mund të orientohen në fusha të ndryshme të industrisë kreative, përfshirë aktrimin, skenarin, regjisë, kinematografinë, montazhin, animacionin, produksionin, menaxhimin e biznesit dhe profesionet teknike të produksionit.
Në kuadër të bashkëpunimit parashihen edhe mundësi për mentorim dhe rrjetëzim profesional, ndërsa talentet më të dalluara mund të kenë mundësi të përfitojnë edhe nga iniciativa dhe grante zhvillimore të lidhura me partnerët e projektit.
Përmes kësaj nisme, UBT synon të krijojë ura të reja ndërmjet talenteve të reja në Kosovë dhe industrisë ndërkombëtare të filmit, duke u ofruar atyre njohuri praktike, orientim profesional dhe mundësi për të zhvilluar karrierën në një prej industrive më dinamike dhe konkurruese në botë.
Aplikimet për programin “Hollywood 101” janë të hapura, duke u ofruar të rinjve të interesuar mundësinë për të nisur një rrugëtim të ri profesional në industrinë kreative.
Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka reaguar pas tërheqjes së Bekim Sejdiut nga gara për president të Kosovës, duke thënë se nëse kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, jep mbështetjen e tij, atëherë Albin Kurti dhe Lumir Abdixhiku mund të përpiqen ta bindin Sejdiun që të rikthehet në garë.
Reagimi i Muratit erdhi pasi Sejdiu deklaroi se e ka njoftuar sërish Kurtin dhe Abdixhikun se është tërhequr nga kandidatura. Ai tha gjithashtu se aktualisht nuk ndodhet në Kosovë.
Kjo situatë u krijua pas ofertës publike të Kurtit drejtuar PDK-së, ku kërkoi që të sigurojë një pjesë të votave të deputetëve të kësaj partie për zgjedhjen e Sejdiut president, ndërsa në këmbim u zotua për mbështetjen e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara.
Murati ka kritikuar disa media për raportimin e tërheqjes së Sejdiut, duke thënë se fillimisht duhet pritur përgjigjja e Bedri Hamzës ndaj ofertës së Kurtit.
“Disa media u nxituan që ta rikonfirmojnë tërheqjen e Prof. Bekim Sejdiut për President të Republikës, në vend se ta marrin përgjigjen nga kryetari i PDK-së, Bedri Hamza”, ka shkruar Murati.
Ai ka shtuar se, nëse Hamza e pranon ofertën, atëherë Kurti dhe Abdixhiku mund të shkojnë te Sejdiu për ta bindur që të rikthehet në garë.
“Le të thotë Bedri Hamza PO, dhe sigurisht që me Prof. Bekim Sejdiun mund të shkojnë e flasin Kurti e Abdixhiku për ta bindur që të mos shkojë vendi në zgjedhje të reja”, ka deklaruar Murati.
Ndërkohë, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka deklaruar se çështja e ndryshimeve në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe zgjedhja e presidentit janë dy çështje të ndara. Ai ka thënë se ligji duhet trajtuar si një çështje më vete dhe nuk duhet të lidhet me pazare politike për zgjedhjen e presidentit.
Bekim Sejdiu ishte propozuar si kandidat i përbashkët i Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-së për president, por kandidatura e tij u vu në pikëpyetje pasi gjashtë deputetë të LDK-së nuk i dhanë mbështetje.
Ish-gjygjtari i Gjykatës Kushtetuese, Bekim Sejdiu, ka mohuar deklaratat e kryeministrit Albin Kurti se ai vazhdon të jetë kandidat për pozitën e kreut të shtetit.
Në një deklaratë për gazetën “Infokus”, Sejdiu konfirmoi se është tërhequr përfundimisht nga gara për president dhe se për këtë vendim i ka njoftuar krerët e subjekteve politike.
“I kam njoftuar sërish LDK-në dhe Kurtin, jam tërhequr nga gara”, ka thënë Sejdiu.
Pavarësisht këtij qëndrimi, Kryeministri Kurti gjatë konferencës për media e paraqiti kandidaturën e Sejdiut si akt të kryer dhe i kërkoi PDK-së gjysmën e votave për ta mbështetur atë. Kurti u shpreh i bindur se Sejdiu do të pranojë të rikthehet në garë “për ta shpëtuar Kosovën nga zgjedhjet e jashtëzakonshme” përpara skadimit të afatit të mesnatës.