Lajmet

Çfarë po planifikon Vladimir Putin?

Sipas Yavlinskyt, problemi Rusisë është sistemi i saj.

Published

on

Nga Steve Rosenberg

Çfarë po mendon dhe po planifikon Vladimir Putin? Është pyetja që ne kemi bërë për muaj të tërë, madje edhe para se Rusia të pushtonte Ukrainën.

Më lejoni ta sqarojë që në fillim. Nuk kam asnjë top kristal të Kremlinit. As unë nuk e kam Putinin në telefon direkt.

Ish-presidenti i SHBA-së Xhorxh W Bush tha një herë se ai e kishte parë Vladimir Putinin në sy dhe “kishte një ndjenjë të shpirtit të tij”. Shikoni sa mirë përfundoi kjo për marrëdhëniet midis Rusisë dhe Perëndimit.

Pra, të futesh në mendjen e udhëheqësit të Kremlinit është një detyrë mjaft e pafalshme. Por është e rëndësishme të provoni. Ndoshta më shumë se kurrë tani, në dritën e goditjeve të fundit bërthamore nga Moska.

Nuk ka dyshim se presidenti rus është nën presion. I ashtuquajturi “operacioni i tij special ushtarak” në Ukrainë ka shkuar keq për të.

Është dashur të zgjasë disa ditë. Por ne jemi gati tetë muaj [në Ukrainë] dhe nuk ka fund në horizont.

Kremlini pranoi humbje “të rëndësishme” të trupave. Në javët e fundit ushtria ruse ka humbur territorin në Ukrainë, të cilin e kishte pushtuar më parë.

Për të rritur numrin e trupave, muajin e kaluar Presidenti Putin shpalli mobilizim të pjesshëm, diçka që ai këmbënguli se nuk do ta bënte. Ndërkohë, sanksionet vazhdojnë të degradojnë ekonominë ruse…

Pra, kthehemi te gjendja shpirtërore e Putinit. A do të mendojë ai se e kishte gabim, se vendimi i tij për të pushtuar ishte një gabim thelbësor?

Mos supozoni kështu.

“Perceptimet e Putinit drejtojnë të gjithë situatën në këtë konflikt”, beson Konstantin Remchukov, pronar dhe kryeredaktor i gazetës ruse Nezavisimaya Gazeta.

“Ai është lideri autoritar i një fuqie bërthamore. Ai është lideri i pakundërshtueshëm në këtë vend. Ai ka disa besime dhe perceptime të forta që e çmendin atë. Ai ka filluar të besojë se kjo është ekzistenciale nga pikëpamja e rëndësisë. Jo vetëm për por për të ardhmen e Rusisë”.

Nëse ky konflikt është ekzistencial, sa larg është i përgatitur të shkojë Presidenti Putin për ta fituar atë?

Në muajt e fundit, zyrtarë të lartë rusë (përfshirë vetë Putini) kanë lëshuar aludime të pakuptimta se lideri i Kremlinit do të ishte i përgatitur të përdorte armë bërthamore në këtë konflikt.

“Unë nuk mendoj se do ta bëjë”. tha presidenti amerikan Joe Biden për CNN. “Por unë mendoj se është e papërgjegjshme që ai të flasë për këtë”.

Bombardimet intensive ruse të kësaj jave ndaj Ukrainës sugjerojnë se Kremlini është, të paktën, i vendosur të përshkallëzojë gjërat me Kievin.

Por edhe me Perëndimin?

“Ai po përpiqet të shmangë konfrontimin e drejtpërdrejtë me Perëndimin, por në të njëjtën kohë ai është i përgatitur për të”, beson politikani veteran liberal, Grigory Yavlinsky. “Kam frikë më shumë nga mundësia e një konflikti bërthamor. Dhe, në radhë të dytë, kam frikë nga një luftë e pafund”.

Por “lufta e pafund” kërkon burime të pafundme. Kjo është diçka që Rusia nuk duket se e ka. Vala e sulmeve me raketa në qytetet e Ukrainës është një demonstrim dramatik i forcës, por sa kohë mund ta bëjë Moska këtë?

“A mund ta vazhdojnë këtë rrjedhë raketash për ditë, javë, muaj? Shumë ekspertë dyshojnë se ne kemi mjaft raketa”, thotë z. Remchukov.

“Gjithashtu, nga pikëpamja ushtarake, askush nuk ka thënë se cila do të ishte shenja e fitores përfundimtare [ruse]? Cili është simboli i fitores? Në vitin 1945 ishte flamuri mbi Berlin. Cili është kriteri i suksesit tani? [Një flamur] mbi Kiev? Mbi Kherson? Mbi Kharkiv? Nuk e di. Askush nuk e di”.

Nuk është as e qartë as nëse Vladimir Putin e di.

Në shkurt, objektivi i Kremlinit duket se ka qenë disfata e shpejtë e Ukrainës, duke e detyruar fqinjin e Rusisë të kthehet në orbitën e Moskës pa një luftë të zgjatur. Ai bëri llogaritë gabimisht. Ai nënvlerësoi vendosmërinë e ushtrisë dhe popullit ukrainas për të mbrojtur tokën e tyre dhe në dukje, ai mbivlerësoi aftësitë e ushtrisë së tij.

Çfarë po mendon ai tani? A është plani aktual i Vladimir Putin për të çimentuar kontrollin mbi territorin ukrainas që ai pretendon se e ka aneksuar dhe më pas për të ngrirë konfliktin? Apo është i vendosur të vazhdojë derisa e gjithë Ukraina të kthehet në sferën e ndikimit të Kremlinit?

Këtë javë ish-presidenti rus, Dmitry Medvedev shkroi: “Shteti ukrainas në konfigurimin e tij aktual… do të jetë një kërcënim konstant, i drejtpërdrejtë dhe i qartë për Rusinë. Unë besoj se qëllimi i veprimeve tona të ardhshme duhet të jetë shpërbërja e plotë e regjimit politik të Ukrainës”.

Nëse fjalët e z. Medvedev pasqyrojnë mendimin e Presidentit Putin, prisni një konflikt të zgjatur dhe të përgjakshëm…

Por, në mënyrë të pashmangshme, veprimet e z. Putin jashtë vendit po sjellin pasoja brenda vendit. Me kalimin e viteve, Kremlini kultivoi me shumë kujdes imazhin e Putinit “si zotëria i stabilitetit”, duke inkurajuar publikun rus të besonte se për sa kohë që ai ishte në krye, ata do të ishin të sigurt.

“Kontrata e mëparshme midis Putinit dhe shoqërisë ishte se “Unë ju mbroj”, thotë z. Remchukov.

“Për shumë vite slogani kryesor ishte ‘parashikueshmëria’. Çfarë lloj parashikueshmërie ekziston sot? Koncepti ka mbaruar. Asgjë nuk është e parashikueshme. Gazetarët e mi nuk e dinë nëse do të marrin fletëthirrje kur të kthehen sot në shtëpi”.

Vendimi i Vladimir Putin për të pushtuar Ukrainën befasoi shumë njerëz. Por jo z. Yavlinsky.

“Unë mendoj se [Putin] kishte lëvizur në atë drejtim – vit pas viti ai po ndërtonte rrugën drejt asaj që kemi tani”, thotë Yavlinsky.

“Për shembull, duke shkatërruar mediat e pavarura. Ai e filloi atë në 2001. Shkatërrimi i biznesit të pavarur. Ai e filloi atë në 2003. Pastaj 2014 dhe çfarë ndodhi me Krimenë dhe Donbasin. Duhet të jesh i verbër për të mos e parë”.

“Problemi i Rusisë është sistemi ynë. Këtu u krijua një sistem që krijoi një person të tillë [si Putini]. Çështja e rolit të Perëndimit në krijimin e këtij sistemi është një çështje shumë serioze”.

“Problemi është se ky sistem nuk krijoi një shoqëri. Ka shumë njerëz shumë të mirë në Rusi. Por nuk ka shoqëri civile. Kjo është arsyeja pse Rusia nuk mund të rezistojë”./UBTNews/

Vendi

MASH miraton katalogun e teksteve shkollore, ekzekutohen mjetet për prindërit përfitues

Published

on

Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka miratuar Katalogun Zyrtar të Teksteve Shkollore dhe ka njoftuar se janë ekzekutuar mjetet financiare në llogaritë e prindërve përfitues për subvencionimin e teksteve për nxënësit e klasave 1–9, për vitin shkollor 2026/2027.

Sipas MASh-it, aplikimi për subvencionim ka nisur më 27 korrik përmes platformës eKosova. Aplikimet janë verifikuar fillimisht nga koordinatorët e autorizuar nëpër shkolla dhe më pas nga komisioni përkatës i ministrisë, ndërsa lista përfundimtare e përfituesve i është përcjellë Ministrisë së Financave për realizimin e pagesave.

Pas negociatave me shtëpitë botuese, ministria ka përcaktuar edhe çmimet finale të teksteve shkollore. Këto çmime janë të përfshira në katalogun zyrtar dhe janë të detyrueshme për të gjitha pikat e shitjes.

Vlera e subvencionimit për tekstet shkollore në gjuhën shqipe është:

  • Klasat 1 dhe 2 – 60 euro
  • Klasa 3 – 65 euro
  • Klasa 4 – 70 euro
  • Klasa 5 – 80 euro
  • Klasat 6 dhe 7 – 90 euro
  • Klasat 8 dhe 9 – 100 euro

Me miratimin e katalogut, prindërit dhe kujdestarët ligjorë mund të nisin blerjen e teksteve shkollore.

MASh u ka bërë thirrje prindërve që gjatë blerjes të kontrollojnë nëse tekstet po shiten me çmimet e përcaktuara në katalogun zyrtar.

Ndërkohë, Inspektorati i Arsimit ka nisur monitorimin e pikave të shitjes për të verifikuar respektimin e çmimeve, ndërsa pas fillimit të vitit shkollor do të kryhen kontrolle edhe në shkolla për të parë nëse nxënësit janë pajisur me tekstet shkollore.

Prindërit që hasin mospërputhje mes çmimeve të katalogut dhe atyre në pikat e shitjes mund ta raportojnë rastin në numrat zyrtarë të MASh-it: +383 (0) 38 200 65 144 dhe +383 (0) 38 200 65 005.

Ministria ka bërë të ditur se sistemi në eKosova mbetet i hapur edhe për fëmijët që ende nuk janë regjistruar në klasën e parë dhe do të regjistrohen në afatin e dytë, si dhe për prindërit e nxënësve të niveleve të tjera që ende nuk kanë aplikuar për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesori i UBT-së dhe mësimdhënësit e UBT International Smart Schools pjesë e SHIELD Cybersecurity Training në Riga

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Jon Doone, së bashku me mësimdhënësit e UBT International Smart Schools, Ganimete Marmullaku, Ibrahim Nici dhe Vjollca Baxhaku, morën pjesë në trajnimin ndërkombëtar SHIELD Cybersecurity Training, të zhvilluar në Riga.

Pjesëmarrja e përfaqësuesve të UBT-së dhe UBT International Smart Schools në këtë ngjarje ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e institucionit për avancimin e vazhdueshëm të njohurive dhe praktikave profesionale në fushën e sigurisë kibernetike, veçanërisht në mjediset arsimore.

Trajnimi ofroi njohuri bashkëkohore dhe praktika konkrete për forcimin e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e të dhënave dhe rritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet digjitale në institucionet arsimore. Përmes sesioneve trajnuese dhe shkëmbimit të përvojave ndërkombëtare, pjesëmarrësit patën mundësi të njihen me qasje dhe praktika të reja për adresimin e sfidave që lidhen me sigurinë digjitale në shkolla.

Continue Reading

Vendi

Bëhu pjesë e tranzicionit energjetik: Studio Inxhinierinë e Energjisë në UBT

Published

on

By

Programi Bachelor në Inxhinieri të EnergjisëUBT është një studim unik që të përgatit për një nga profesionet më të kërkuara dhe më mirë të paguara në treg. Ky program është krijuar posaçërisht për t’iu përgjigjur nevojës urgjente për eksperte të rinj.

Po ashtu, me Strategjinë e Energjisë së Kosovës 2022-2031 dhe direktivat e BE-së, investimet private e publike po fokusohen masivisht në këtë sektor, çka e bën këtë diplomë një garanci për një karrierë të sigurt.

Për t’ju përgjigjur kërkesave specifike të industrisë, programi ofron orientime të specializuara në fushat më inovative. Studentët trajnohen në mënyrë të thelluar në teknologjitë e energjisë së rinovueshme, si ajo solare, e erës, gjeotermale dhe biomasa. Një drejtim tjetër kyç është specializimi në ruajtjen e energjisë me bateri dhe menaxhimin e rrjeteve inteligjente (Smart Grid). Programi mbulon gjithashtu konvertimin e energjisë, termodinamikën, makinat elektrike, si dhe teknologjitë tradicionale që përfshijnë mirëmbajtjen dhe rivitalizimin e blloqeve të termocentraleve Kosova B.

Përmes një qasjeje praktike dhe interaktive, gjatë studimeve do të zhvillosh aftësi në projektimin, analizën dhe optimizimin e sistemeve energjetike. Do të mësosh të përdorësh metoda simulimi, të vlerësosh ndikimet mjedisore dhe të zbatosh zgjidhje efikase energjetike. Gjatë periudhës së stazhit, studentët ekzekutojnë projekte të pavarura kërkimore dhe trajnohen për udhëheqjen e projekteve teknike, duke u përgatitur plotësisht për të hyrë me sukses në tregun e punës.

Nëse dëshiron të kesh një profesion me ndikim real dhe të jesh pjesë e tranzicionit energjetik në Kosovë e më gjerë, zgjidh Inxhinierinë e EnergjisëUBT dhe shndërro pasionin tënd për teknologjinë në një karrierë premtuese!

 

Continue Reading

Lajmet

Vdiq Ratko Mlladiq, i dënuar për gjenocid në Srebrenicë

Published

on

Ish-komandanti i ushtrisë serbe të Bosnjës, Ratko Mlladiq, i dënuar nga një gjykatë ndërkombëtare për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit të kryera gjatë luftës në Bosnje më 1992-1995, ka vdekur në moshën 84-vjeçare.

Lajmi u bë i ditur nga Radio Televizioni i Republikës Sërpska.

Mlladiq ishte dënuar për një akuzë për gjenocid, për pesë akuza për krime kudër njerëzimit dhe katër akuza për krime lufte nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavi (ICTY) në Hagë më 2017 – mbi 20 vjet pasi ndaj tij u ngrit aktakuzë.

I njohur nga viktimat e tij dhe të tjetër si “kasapi i Bosnjës”, gjykata e gjeti Mlladiqin fajtor për urdhërimin e masakrimit të më shumë se 7.000 burrave dhe djemve në Srebrenicë më 1995 – mizoria më e madhe e kryer në Evropë që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore.

Që nga vendimi i Tribunalit në Hagë, numri i viktimave nga gjenocidi në Srebrenicë është rritur në mbi 8.000.

Mlladiq po ashtu u shpall përgjegjës nga Tribunali edhe për rrethimin dhe bombardimin e kryeqytetit të Bosnjës, Sarajevë – një krim kundër njerëzimit që sipas gjykatës ndërkombëtare rezultoi me vdekjen e 4.548 ushtarëve boshnjakë dhe 4.954 civilëve. Vlerësohet se po ashtu 50.000 persona ishin plagosur gjatë rrethimit.

Tribunali i Hagës gjeti po ashtu presidentin e kohës së luftës në entitetin serb të Bosnjë e Hercegovinës, Republikës Sërpska, Radovan Karaxhiq, se kishte ndërmarrë politika që çuan në akte të gjenocidit dhe krimeve kundër njerëzimit, ndërkaq Mlladiq, komandanti i tij kryesor i ushtrisë, sipas gjykatës, i kishte ekzekutuar këto plane.

Mlladiq dhe Karaxhiq u akuzuan se kishin udhëhequr një zinxhir komandues mbi operacionet me qëllim spastrimin etnik të Bosnjës nga joserbët, përmes torturës, frikësimit, dëbimeve të detyruara të popullsisë dhe vrasjeve masive.

I cilësuar nga nacionalistët serbë dhe shumë serbë të Bosnjës si hero, Mlladiq komandoi forcat serbe të Bosnjës gjatë luftës në Bosnjë më 1992-1995, konflikt në të cilin janë vrarë më shumë se 100.000 persona.

Tribunali i Hagës konstatoi se kur Srebrenica ra në duart e forcave serbe të Bosnjës në korrik të vitit 1995, Mlladiq dha urdhra të drejtpërdrejta që trupat serbe të Bosnjës të grumbullonin dhe të ekzekutonin burrat dhe djemtë boshnjakë, që po përpiqeshin të largoheshin nga zona.

Gjykata po ashtu gjeti se forcat serbe të Bosnjës më pas tentuan të fshihnin dëshmitë e gjenocidit duke rivarrosur trupat e viktimave në varre masive, të shpërndara në zona të izoluara rurale përreth Srebrenicës.

Gjenocidi në Srebrenicë ishte edhe më tronditës për shkak se qyteti ishte vlerësuar nga Kombet e Bashkuara si zonë e sigurt për refugjatët, të cilët po iknin nga lufta në pjesë të tjera të Bosnjë e Hercegovinës.

Trubunali tha se Mlladiq kishte udhëhequr rrethimin e Sarajevës, që nisi në prill të vitit 1992 dhe zgjati për më shumë se tre vjet.

Në fakt, bllokada e Sarajevës nga trupa nën komandën e Mlladiqit zgjati nga prilli i vitit 1992 deri në shkurt të vitit 1996 – më shumë se dy muaj pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Dejtonit që i dha fund luftës. Atëbotë, ky ishte rrethimi më i gjatë i një qyteti në luftën moderne.

Karaxhiq u dënua për gjenocid më 2016, përfshirë edhe për gjenocidin në Srebrenicë, dhe u dënua me 40 vjet burgim. Apeli i tij ndaj vendimit të gjykatës u refuzua në mars të vitit 2019 dhe dënimi iu rrit në burgim të përjetshëm.

Mlladiq iu shmang arrestimit për 16 vjet me ndihmën e ushtrisë serbe, të aleatëve të tij të kohës së luftës dhe të familjes së tij.

Ai u arrestua në maj të vitit 2011 në fshatin Llazarevo, afër qytetit të Zrenjaninit në veri të Serbisë, pasi një informacion anonim iu dërgua Policisë nga dikush që kishte thënë se kishte parë një burrë që i përngjante në Mlladiqin.

Nga nisja e gjykimit ndaj tij në maj të vitit 2012, Mlladiq u deklarua i pafajshëm. Në një moment në fillim të procesit gjyqësor, Mlladiq bëri me duar gjestin e prerjes së fytit duke iu drejtuar një nëne të një prej viktimave të gjenocidit në Srebrenicë.

“Mlladiq vuri në lëvizje, nën kontrollin e vartësve të tij oficerë, operacionin në shkallë të gjerë, të mirëorganizuar që la të vrarë shumë se 7.000 burra dhe djem brenda pak ditësh”, deklaroi prokurori i Tribunalit të Hagës, Dermot Groome gjatë gjykimit.

“Krimet e kryera renditen në ndër më të tmerrshmet në historinë e njerëzimit dhe përfshijnë gjenocid dhe shfarosje, si krim kundër njerëzimit”, deklaroi gjyqtari kryesor Alphons Orie teksa lexoi përmbledhjen e vendimit ndaj Mlladiqit në nëntor të vitit 2017.

“Shumë nga këta burra e djem u mallkuan, u ofenduan, u kërcënuan dhe u detyruan të këndonin këngë serbe dhe u rrahën teksa prisnin ekzekutimin e tyre”, tha Orie.

Kryeprokurori i Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Serge Brammertz, e cilësoi vendimin si “arritje të madhe” sepse ai e mbante përgjegjës Mlladiqin edhe për ndalimin e dhjetëra mijëra joserbëve në kampe ku shumë u rrahën e u përdhunuan, dhe po ashtu e mbante përgjegjës për zhvendosjen e mbi 1 milion personave në përpjekje për të rishkruar hartën demografike të Bosnjës.

Mlladiq ishte larguar nga gjykatorja disa minuta para se të lexohej vendimi për shkak se ai kishte nisur të bërtiste me zemërim: “Gjithçka që ju keni thënë është gënjeshtër e pastër. Turp. Të gjitha janë gënjeshtra!”.

Pas shpalljes së vendimit, viktimat dhe anëtarët e grupit të viktimave, Nënat e Srebrenicës, thanë se shpresonin që vendimi do të ndihmonte në pajtim, edhe pse shprehën keqardhje që Mlladiq nuk u shpall fajtor për të gjitha akuzat që u ngritën ndaj tij.

Familjarët që humbën më të dashurit e tyre në gjenocidin në Srebrenicë thanë se nuk kishte një dënim të duhur për të ndëshkuar Mlladiqin.

“Edhe nëse do të jetonte 1.000 herë dhe do të dënohej 1.000 herë me burgim të përjetshëm, drejtësia prapë nuk do të ishte vendosur”, u shpreh para shpalljes së vendimit, Ajsa Umiroviq, e cila humbi 42 të afërm në gjenocidin në Srebrenicë.

Vendimi ndaj Mlladiqit ishte i fundit i shpallur nga Tribunali, i cili u themelua në Hagë më 1993 për të ndjekur krimet e kryera në luftërat në Ballkan në fillim të viteve ’90.

Në qershor të vitit 2021, Gjykata e OKB-së në Hagë refuzoi apelin e dorëzuar nga Mlladiqi dhe konfirmoi vendimin për burgim të përjetshëm.

Vitin e kaluar, Tribunali për krime të luftës i OKB-së refuzoi kërkesën e Mlladiqit për lirim urgjent në Serbi për shkaqe shëndetësore. Në vendim, gjykata tha se gjendja e Mlladiqit, ndonëse e pasigurt, ishte e qëndrueshme dhe trajtimi i tij në burgun në Hagë ishte në një standard të pranueshëm.

Mlladiq u lind më 12 mars 1942 në Kallinovik, që atëbotë ishte pjesë e Shtetit të Pavarur të Kroacisë – një shtet kukull i Gjermanisë Naziste gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Si anëtar i Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë, Mlladiq nisi karrierën e tij në Ushtrinë Popullore Jugosllave më 1965. Ai u bë figurë e njohur gjatë luftërave në Ballkan që shpërthyen pas shpërbërjes së Republikës Federative të Jugosllavisë./REL/

Continue Reading

Të kërkuara