Aktualitet
Çfarë paralajmërojnë dy javët e para të luftës kundër Iranit për të ardhmen?
Published
3 weeks agoon
By
UBTNewsDinamika të reja dhe kritike po shfaqen në rajon, të cilat mund ta riformësojnë atë në mënyra dramatike. Dy javët e para të sulmit izraelito-amerikan ndaj Iranit kanë gjeneruar sasi kolosale lajmesh, propagande dhe spekulimesh, duke mbingarkuar publikun botëror.
Ndërsa konflikti hyn në javën e tij të tretë, mund të identifikohen disa realitete të reja që ushqejnë njëra-tjetrën në këtë moment destruktiv:
Së pari, fushëveprimi i kësaj lufte ka zgjeruar përplasjet ushtarake në më shumë se dhjetë shtete të rajonit. Supozimi se vendet mund të jenë të sigurta duke qëndruar jashtë luftimeve u thërrmua kur Irani vendosi të sulmojë shtetet e Gjirit, Irakun dhe Jordaninë për shkak të pritjes së bazave amerikane, si dhe Qipron e Turqinë për pritjen e forcave amerikane dhe britanike.
Së dyti, ndikimi i drejtpërdrejtë i luftës ka tronditur pjesën më të madhe të botës përmes mungesës së naftës dhe gazit, kufizimeve në transportin detar, rritjes së çmimeve dhe perspektivës së një recesioni ekonomik. Asnjë vend nuk mund të izolohet nga këto pasoja.
Së treti, kohëzgjatja e luftës do të përcaktojë ndikimet afatgjata. Uashingtoni dhe Tel Avivi shpresonin për një fitore të shpejtë dhe vendimtare, duke supozuar se mund ta përmbysnin udhëheqjen iraniane brenda pak ditësh, por dështuan ta arrijnë këtë pas 14 ditësh sulmesh të pandërprera. Irani dhe aleatët e tij synojnë një luftë të gjatë që shteron aftësitë ushtarake dhe qëndrueshmërinë politike të sulmuesve.
Së katërti, bazat ideologjike janë po aq të rëndësishme sa realitetet gjeopolitike. Izraeli dhe SHBA-ja shihen si bartësit e fushatës së fundit koloni-kolonizuese perëndimore, ndërsa iranianët dhe aleatët e tyre duan të zmbrapsin këtë sulm që ka pllakosur rajonin që nga shekulli XIX.
Së pesti, kjo luftë dëshmon se kemi hyrë në një epokë të re të luftës. Përballë fuqisë ajrore dhe satelitore amerikano-izraele, Irani ka zhvilluar risi teknologjike dhe logjistike. Përdorimi i dronëve të shpejtë dhe raketave hipersonike ka lejuar Iranin të depërtojë mbrojtjet ajrore miliona dollarëshe (si Patriot dhe THAAD), duke shkaktuar dëme të mëdha madje edhe brenda Izraelit, i cili po detyrohet të censurojë mediat e veta për të fshehur dobësitë.
Së gjashti, Irani ka mësuar leksione të rëndësishme. Teherani mbijetoi pas atentatit ndaj Liderit Suprem Ali Khamenei dhe dhjetëra liderëve të tjerë në ditët e para, duke kaluar me sukses pushtetin te udhëheqësia e re. Ai ka demonstruar rëndësinë e një sistemi të decentralizuar të luftës me depo dhe qendra komandimi të shpërndara.
Së shtati, pasojat e plota nuk mund të vlerësohen ende saktësisht, por shihet se të gjitha palët po injorojnë ligjin ndërkombëtar që mbron civilët dhe infrastrukturën kritike. Egërsia e sulmeve ndaj civilëve ka qenë tronditëse.
Së fundi, lufta tregoi se mbështetja e shteteve arabe te mbrojtja e SHBA-së dështoi t’i mbante ato të sigurta. Pas shpenzimit të trilionave dollarëve në armatime, shumë kryeqytete arabe tani shohin pak ose aspak kthim nga ky investim dhe do të duhet të rishikojnë strategjitë e tyre të mbrojtjes.
Të gjitha këto dinamika lidhen me një pikë: Palestinën. Lufta në Iran është një tjetër shfaqje e paqëndrueshmërisë që prodhon konflikti i pazgjidhur izraelito-palestinez prej 75 vitesh. Stabiliteti nuk do të arrihet derisa të gjendet një zgjidhje e drejtë.
Autor: Rami G. Khouri është Anëtar i Shquar i Politikave Publike në Universitetin Amerikan të Bejrutit dhe Anëtar i Lartë jorezident në Qendrën Arabe në Uashington DC. Ai është autor dhe analist.
Shënim: Ky artikull pasqyron pikëpamjet e autorit dhe jo domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera-s.
You may like
Lajmet
UBT dhe Oda e Arkitektëve të Kosovës nënshkruajnë marrëveshje bashkëpunimi: Një urë e re mes akademisë dhe praktikës
Published
24 minutes agoon
April 7, 2026By
UBTNews
Fakulteti i Arkitekturës në UBT, i njohur për standardet e larta akademike dhe qasjen inovative, ka bërë një hap të madh drejt fuqizimit të studentëve të tij duke nënshkruar një Marrëveshje Mirëkuptimi (MoU) me Odën e Arkitektëve të Republikës së Kosovës (OARK).
Ky partneritet strategjik synon të forcojë lidhjen mes edukimit akademik që ofron UBT dhe kërkesave rigoroze të tregut profesional. Përmes kësaj kornize, studentët e UBT-së do të kenë një qasje më të drejtpërdrejtë në proceset e integrimit profesional dhe avancimin e standardeve etike e bashkëkohore në fushën e arkitekturës.
Marrëveshja e nënshkruar krijon një platformë afatgjatë që do të fokusohet në disa shtylla kryesore; avancimi i standardeve profesionale në arkitekturë; përgatitja e studentëve për tregun profesional dhe proceset e integrimit në profesion; shkëmbimi i njohurive dhe përvojës ndërmjet akademisë dhe profesionit; organizimi i aktiviteteve të përbashkëta akademike dhe profesionale; bashkëpunimi në zhvillimin e aktiviteteve që kontribuojnë në edukimin profesional të vazhdueshëm (EVP).
Për Fakultetin e Arkitekturës në UBT, kjo marrëveshje konfirmon edhe një herë përkushtimin për t’u ofruar studentëve jo vetëm dije teorike, por edhe mundësi konkrete për t’u bërë pjesë e elitës profesionale.
Bashkëpunimi me OARK-në shërben si një platformë që nxit zhvillimin e arkitekturës moderne në vend, duke i dhënë zë gjeneratave të reja të arkitektëve.
Oda e Arkitektëve, gjithashtu shpreh gatishmërinë që përmes këtij partneriteti me UBT-në, të kontribuojë në ndërtimin e një profesioni të fortë dhe bashkëkohor, duke siguruar që dija akademike të përkthehet në zgjidhje praktike për mjedisin e ndërtuar në Republikën e Kosovës.
Aktualitet
Irani sfidon Trumpin: Nuk ka tërheqje para kërcënimeve
Published
1 hour agoon
April 7, 2026By
UBTNews
Irani nuk dha asnjë shenjë se do të pranonte ultimatumin e Presidentit amerikan, Donald Trump, për të hapur Ngushticën e Hormuzit deri në fund të së martës, ose në të kundërt do të përballej me bombardimin e infrastrukturës civile – në atë që do të ishte përshkallëzimi më i madh i luftës deri më tani.
Ndërsa ora po troket drejt afatit të Trump-it për të lëshuar “ferrin”, sulmet mbi Iran u intensifikuan gjatë gjithë ditës. Sipas mediave iraniane, u goditën urat hekurudhore dhe rrugore, një aeroport dhe një fabrikë petrokimike, si dhe u këputën linjat e energjisë elektrike.
Irani u përgjigj duke deklaruar se nuk do të përmbahet më nga goditja e infrastrukturës së fqinjëve të tij në Gjirin Persik. Ata pretenduan se kanë kryer sulme të reja mbi një anije në Gji dhe mbi objekte industriale saudite që kanë lidhje me firmat amerikane.
Një burim i lartë iranian i tha agjencisë Reuters se Teherani kishte refuzuar një propozim për një armëpushim të përkohshëm, të përcjellë përmes ndërmjetësve. Sipas këtij burimi, bisedimet për një paqe të qëndrueshme mund të fillojnë vetëm pasi SHBA dhe Izraeli të ndalojnë sulmet, të japin garanci se nuk do t’i rinisin ato dhe të ofrojnë dëmshpërblim për dëmet e shkaktuara.
Gjithashtu, burimi shtoi në kushte anonimiteti se çdo marrëveshje e ardhshme duhet ta lërë Iranin në kontroll të ngushticës, duke u vendosur tarifa anijeve që kalojnë përmes saj.
Trump i ka dhënë Iranit afat deri në orën 20:00 (sipas kohës në Uashington) për t’i dhënë fund bllokadës së naftës në Gji, duke thënë se përndryshe do të shkatërrojë çdo urë dhe çdo termocentral në Iran brenda katër orëve. Irani thotë se do të hakmerret kundër infrastrukturës së aleatëve të SHBA-së në Gji, qytetet shkretinore të të cilëve do të bëheshin të pajtueshme pa energji apo ujë.
Megjithatë, pavarësisht intensifikimit të sulmeve në terren dhe retorikës së ashpër nga të dyja palët, tregjet globale mbetën kryesisht të “ngrira”, në pritje për të parë nëse Trump do t’i shkojë deri në fund kërcënimeve të tij apo do t’i tërheqë ato siç ka bërë në të kaluarën. /Reuters/
Lajmet
Një muaj paraburgim për ish-policin serb të dyshuar për krime lufte në Kaçanik
Published
2 hours agoon
April 7, 2026By
UBTNews
Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar masën e paraburgimit prej një muaji për A.D., ish-pjesëtar i MPB-së së Serbisë, i cili dyshohet për krime lufte kundër popullsisë civile në rajonin e Kaçanikut gjatë marsit të vitit 1999.
Sipas Prokurorisë Speciale, i dyshuari në bashkëkryerje me forcat serbe mori pjesë në dëbimin e dhunshëm të banorëve të fshatit Ivajë dhe djegien e shtëpive të tyre. Ai gjithashtu akuzohet për torturimin brutal dhe trajtimin çnjerëzor të 13 civilëve shqiptarë brenda stacionit policor në Kaçanik.
Ndërsa autoritetet në Serbi e kanë cilësuar arrestimin si “politik”, drejtësia në Kosovë ka intensifikuar kohët e fundit ndjekjen e krimeve të luftës, ku vetëm gjatë muajit mars u dënuan dy ish-pjesëtarë të tjerë të forcave serbe me 15 dhe 7 vite burgim. Prej përfundimit të luftës, ku u vranë mbi 13 mijë civilë, dhjetëra persona janë dënuar nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare për krime kundër njerëzimit.
Sport
Bayern Munich arrin kuotën e 100 golave, thyen çdo rekord në Evropë
Published
2 hours agoon
April 7, 2026By
UBTNews
Bayern Munich ka konfirmuar dominimin e tij absolut në Bundesliga, duke u bërë skuadra e parë në pesë ligat kryesore evropiane që arrin shifrën prej 100 golave të shënuar këtë sezon.
Gjigantët bavarezë tashmë ndodhen vetëm një gol larg barazimit të rekordit historik të golave në kampionatin gjerman, duke lënë pas me diferencë të madhe rivalët e tyre në kontinent.
Diferenca me ndjekësit në Evropë
Edhe pse skuadra si Barcelona dhe Interi po kalojnë një sezon të mirë, distanca me liderët gjermanë mbetet e konsiderueshme. Barcelona renditet në vendin e dytë me 80 gola në La Liga, plot 20 gola më pak se Bayerni, ndërsa Interi plotëson podiumin me 71 gola në Serie A.
Renditja e skuadrave më produktive në 5 ligat kryesore (2025/26):
- 100 gola – Bayern Munich
- 80 gola – Barcelona
- 71 gola – Inter
- 64 gola – Real Madrid
- 61 gola – Arsenal & PSG
- 60 gola – Man. City & B. Dortmund
- 58 gola – Bayer Leverkusen
- 56 gola – Man. United & Stuttgart
Me këtë ritëm të frikshëm, skuadra e drejtuar nga Vincent Kompany dhe e udhëhequr në sulm nga Harry Kane, mbetet favoriti kryesor për të thyer çdo rekord të mundshëm deri në përfundim të kampionatit, duke e bërë garën për “sulmin më të mirë” thuajse të mbyllur.
UBT dhe Oda e Arkitektëve të Kosovës nënshkruajnë marrëveshje bashkëpunimi: Një urë e re mes akademisë dhe praktikës
Irani sfidon Trumpin: Nuk ka tërheqje para kërcënimeve
Një muaj paraburgim për ish-policin serb të dyshuar për krime lufte në Kaçanik
Bayern Munich arrin kuotën e 100 golave, thyen çdo rekord në Evropë
Rama: Kush thotë se sot ka më shumë korrupsion, flet përçartë
Policia konfiskon mbi 1200 palë xhinse në Banjskë
100 vjetori i lindjes së Marilyn Monroe do të shënohet me shumë aktivitete kulturore
Spektakël në Prishtinë: Drita dhe Luboteni janë fituesit e Kupës së Kosovës në volejboll
Ultimatumi i Trumpit: “Irani mund të shkatërrohet brenda një nate”
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology
-
Lajmet2 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Naser Rugova, publikon studim shkencor mbi digjitalizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë
