Lajmet

Çfarë ka mbetur nga Princesha Diana?

Njerëzit e deshën Dianën pasi ajo ishte një princeshë, si dhe për sjelljet e saj të paparashikueshme.

Published

on

Nga Tanya Gold

Në Altorp, vilën në Nortemptonshajër ku ajo jetoi kur ishte e re, ndodhet ndër të tjera edhe një vizatim i Diana Spenser, me fytyrën e rrumbullakët dhe të buzëqeshur. Është realizuar qëkur ajo ishte fëmijë, dhe e palumtur. Kjo pasi e ëma, Frensis, kishte braktisur familjen.

Është një artefakt privat i familjes Spenser, por edhe diçka tjetër:një studim i hershëm mbi ikonografinë, për ta bërë Dianën diçka që në fakt nuk ishte. Martesa e saj me Princin Çarls e shndërroi Dianën në një paradigmë. Një mbretëreshë ekziston për të qenë një paradigmë. Kjo është puna e saj.

Por një mbretëreshë e palumtur, de fakto e divorcuar, e cila vdiq teksa ndiqej nga fotografët që e hyjnizuan dhe abuzuan me të, është një kategori tjetër e kësaj paradigme. Ky vizatim më kujton se dikur ajo ishte një individ, më pas u bë diçka tjetër.

Në 25 vitet që nga vdekja e saj, zia e gjatë publike që pasoi, dhe turravrapi i familjes mbretërore në Londër për të ruajtur pushtetin e vet, imazhi i Dianës si një grua, është lënë në hije nga paraqitja e Dianës si “Princesha e Popullit”. Për të janë bërë realizuar shumë filma, shfaqje televizive, libra me kujtime, dokumentarë, dhe janë thurur shumë teori konspirative.

Po ashtu për ndër të saj janë prodhuar pjata, monedha, kukulla me imazhin e saj. Por edhe monumente, statuja dhe një shatërvan, ku fansat i bëjnë ende homazhe kujtimit të saj. Tani ajo është një koleksion emocionesh, kujtimesh dhe artefaktesh të shpërndara:një mit.

Po çfarë ka mbetur në fakt prej saj? Altorp, ku Diana jetoi që nga mosha 14-vjeçare, është në fakt një shtëpi e “burgosur” në një shtëpi tjetër. Rezidenca origjinale është me tulla të kuqe tipike për dinastinë Tudor. Spenserët kanë qenë gjithmonë oborrtarë, dhe kjo shtëpi është joshëse për t’u vizituar.

Sot, ajo është në pronësi të vëllait të saj, Lordit Spenser, një historian në profesion. Është një shtëpi e heshtur në një park të heshtur, e hapur për publikun vetëm 2 muaj të vitit. Kur e vizitova tani në gusht, shkova fillimisht në dyqanin e dhuratave, në bllokun e stallave të kuajve, ku nuk përmendet Diana.

Në këtë shtëpi dyert janë të lidhura me litar, ndërsa mbi mobilje gjendet mbishkrimi “Mos prek!”. Korridori është plot me piktura kuajsh. Në dhomën e ndenjes, ndodhet statuja e një marinari në një anije që po mbytet, me dorën e tij të shtrirë në mënyrë të dëshpëruar, dhe përballë saj, me majë, një pikturë foto-realiste me titull “Rehab” me autor Miç Grifits.

Në të, qëndron një burrë i përgjakur, pothuajse i zhveshur, me duar të shtrira, si Krishti. Ai është i rrethuar nga njerëz me maska ​​dhe me kominoshe të bardha që mund të jenë ndihmës/mjekë. Nuk është e qartë nëse po e ndihmojnë apo po e vrasin.

Ai mban në dorë një gotë, dhe një cigare në një tjetër. Një gjilpërë ia kanë ngulur në fyt, ndërsa ia presin të brendshmet me gërshërë. Në kovën pranë këmbëve të tij ka një shishe shampanjë, dhe tuba të frikshëm ai ato të pajisjeve mjekësorë. Në mbishkrim thuhet:”Ky interpretim bashkëkohor i kryqëzimit trajton rreziqet e varësisë jo vetëm ndaj drogës, por edhe ndaj thashethemeve që kanë fund!”.

Habitem me vendosjen e këtij portreti këtu, i pari që nuk është një kalë. Edhe pse është një akuzë e fortës ndaj kulturës së mediave tabloide, unë e kam menduar gjithmonë Dianën si një njeri të ndërvarur nga emocionet e saj. Ajo ishte e pa ankoruar diku, e hapur ndaj të gjitha ideve, madje edhe magjisë. Ajo kishte dinakërinë, urinë për dashuri, tërbimin, dashamirësinë dhe urrejtjen për veten dhe për të ndërvarurit e tjerë.

Ajo nuk kishte kufij emocionalë, dhe vdiq në një moshë të re në Paris në mbarim të verës së vitit 1997, në diçka aq prozaike sa është një aksident automobilistik. Kur dëgjova lajmin, ajo që më befasoi ishte mungesa ime totale e befasisë. Jeta e saj nuk mund të ishte e sigurt. Këtu i frikësohen shumë thashethemeve që nuk kanë fund.

Në katin e sipërm, në galerinë e fotografive, pyes një guidë në lidhje me emrin e një pikture që e pashë në katin poshtë. E shkruaj përgjigjen e saj në fletoren time. “A je gazetare? Për çfarë po shkruan?”- më pyet ajo. Kam frikë se do më përjashtojmë, ndaj i them se pagova biletën 25 paund për hyrjen.

Më pas i bëra një pyetje në lidhje me historinë e artit. Jam duke qëndruar përballë një vepre tjetër të Miç Grifits, Britania. Në të një grua mban një kamerë ÇTV dhe një karrocë, cigare në gojë, duke qëndruar mbi Flamurin e Unionit. Titulli paralajmëron për “fiksimin e Britanisë moderne me personazhet e famshëm”.

Nëpër galeri ndodhet foto të ndryshme të Dianës:një foto e saj kur ishte foshnjë mbi piano, një vizatimi i saj si fëmijë, një foto pranë nënës së saj Fresis, fytyra e së cilës duket çuditërisht e trazuar. Frensis u nda nga Lordi Spenser kur Diana ishte 5 vjeçe. Dhe nëna e vetë Fresis, Ledi Fermoi, dëshmoi kundër vajzës së saj në betejën për kujdestarinë e vajzës.

Pranë bllokut të stallave, takova një grua me vajzën dhe mbesën e saj. Ajo kishte shumë vite që dëshironte të vinte këtu. Më tha se bashkëshorti i saj vdiq në një aksident automobilistik 4 vjet përpara Dianës. Në një moment i tha vajzës së saj:”Babai tënd e ka pasur idhull Dianën!”.

Njerëzit me drama familjare tërhiqen shumë nga figura e Dianës. Ata e shohin veten tek ajo: tek vuajtjet, triumfi, dhe në fund tek vdekja e saj. Pa vdekjen e saj, nuk do të kishte kult të Dianës. Kontradikta është se njerëzit identifikohen jo sepse ajo ishte si ata, por sepse nuk ishte si ata.

Për të qenë një pasqyrë për të tjerët, duhet të kesh famë dhe bukuri. Njerëzit nuk ndihen aq të mjaftueshëm për njëri-tjetrin. Ata duhet të kenë Perëndi që ta adhurojnë. Disa njerëz thonë se Diana kishte fuqi shëruese. Por për këtë nuk ka asnjë provë. Gruaja që takova në bllokun e stallave, lë të kuptohet se ajo mund të jetë vrarë:”Ne nuk do ta dimë kurrë me siguri këtë gjë!”.

Njerëzit e deshën Dianën pasi ajo ishte një princeshë, si dhe për sjelljet e saj të paparashikueshme. Por rruga që ndoqi nuk ishte e re. Diana ndoqi zakonin e lashtë të establishmentit britanik për të përdorur gjithçka që e bën atë më të fortë.

Mbretëresha nuk u duk kurrë e sjellshme derisa vdiq Diana. Njerëzit e shihnin Dianën si dikë që fliste me mirësi në mesin e një ambienti mizor. Dhe tek ajo, ata gjetën atë cilësi të një bote që nuk mund të ndryshohet, pavarësisht nga përpjekjet që bëhen.

Marrë me shkurtime nga The Spectator – Bota.al

lajme

Rektori Hajrizi në Universitetin e Oksfordit: Prezanton modelin e UBT-së për të ardhmen e arsimit të mbështetur nga Inteligjenca Artificiale, UBT Smart City dhe Aleancën Globale me Coursera

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ishte i ftuar të marrë pjesë në Samitin Ndërkombëtar për të Ardhmen e Arsimit, të organizuar nga Coursera në ambientet e Saïd Business School, University of Oxford, ku u mblodhën liderë të arsimit, ekspertë të teknologjisë, drejtues universitetesh dhe partnerë globalë për të diskutuar transformimin e arsimit në epokën e Inteligjencës Artificiale (Coursera Summit 2026: The Future of Higher Education).

Pjesëmarrja e UBT-së në këtë forum prestigjioz përfaqëson një tjetër vlerësim të rëndësishëm ndërkombëtar për institucionin, i cili gjatë viteve të fundit është shndërruar në një nga modelet më inovative të arsimit të lartë në botë.

UBT ishte ndër institucionet e ftuara për të ndarë përvojat dhe praktikat e saj si një shembull konkret i integrimit të teknologjisë, inovacionit dhe Inteligjencës Artificiale në proceset akademike dhe në përgatitjen e studentëve për tregun global të punës.

Tema qendrore e forumit ishte roli i Inteligjencës Artificiale në të ardhmen e arsimit dhe mënyra se si universitetet duhet të përshtaten me transformimet e shpejta teknologjike. Në këtë kontekst, UBT u prezantua si një nga partnerët strategjikë të Coursera-s dhe si një model i suksesshëm i bashkëpunimit ndërmjet arsimit, industrisë dhe teknologjisë.

Gjatë punëtorive të organizuara në kuadër të forumit, rektori Hajrizi prezantoi ekosistemin inovativ të UBT-së, duke shpalosur mënyrën se si Inteligjenca Artificiale është integruar në mësimdhënie, kërkim shkencor, inovacion, zhvillim profesional dhe ndërveprim me industrinë.

Pjesëmarrësit patën mundësinë të njihen nga afër me qasjen unike të UBT-së, e cila kombinon arsimin akademik me teknologjitë më të avancuara dhe me nevojat reale të tregut të punës.

Një nga temat që tërhoqi interes të veçantë ishte partneriteti strategjik ndërmjet UBT-së dhe Coursera-s, përmes të cilit studentëve të UBT-së u ofrohet qasje në mbi 14,000 kurse, programe trajnimi, certifikime profesionale dhe micro-credentials nga universitetet dhe kompanitë më prestigjioze në botë.

Ky bashkëpunim u mundëson studentëve që, përveç diplomës universitare, të fitojnë edhe certifikime të njohura ndërkombëtarisht, duke zhvilluar kompetenca të reja profesionale dhe duke rritur mundësitë e tyre për punësim në tregun lokal dhe global.

Në prezantimin e tij, rektori Hajrizi theksoi se universitetet e së ardhmes duhet të shkojnë përtej modelit tradicional të edukimit dhe të krijojnë mundësi të vazhdueshme për zhvillimin e aftësive, rikualifikimin dhe certifikimin profesional të studentëve.

Ai nënvizoi se UBT tashmë ka ndërtuar një model që lidh arsimin, teknologjinë, inovacionin dhe industrinë në një ekosistem të vetëm UBT Smart City, të mbështetur fuqishëm edhe nga Inteligjenca Artificiale.

Përveç prezantimeve dhe diskutimeve tematike, forumi shërbeu edhe si një platformë e rëndësishme për zgjerimin e bashkëpunimit ndërkombëtar të UBT-së.

Gjatë takimeve të zhvilluara me drejtues universitetesh dhe institucione akademike nga vende të ndryshme të botës, rektori Hajrizi krijoi ura të reja bashkëpunimi, të cilat pritet të konkretizohen në projekte të përbashkëta kërkimore, programe akademike, shkëmbime studentore dhe iniciativa inovative në fushën e arsimit dhe teknologjisë.

Ftesa e UBT-së në një forum të këtij niveli nuk është e rastësishme. Ajo vjen si rezultat i angazhimit të vazhdueshëm të institucionit në transformimin digjital të arsimit, investimeve në teknologji, zhvillimit të modeleve inovative të mësimdhënies dhe krijimit të partneriteteve strategjike me organizata dhe institucione lidere në botë.

Këto arritje kanë bërë që UBT të konsiderohet një nga institucionet më dinamike dhe më të orientuara drejt së ardhmes në Evropën Juglindore, duke u renditur ndër universitetet më inovative në botë.

Kompetencat, shkalla e lartë e punësimit dhe karriera e suksesshme e studentëve dhe alumnëve të UBT-së tashmë njihen në mbarë botën. Për këtë arsye, UBT është vlerësuar dhe renditur lart për reputacionin e saj akademik dhe profesional.

Për Kosovën, prezantimi i UBT-së në Universitetin e Oksfordit përfaqëson një dëshmi të qartë se një institucion nga Kosova tashmë është pjesë aktive e diskutimeve dhe zhvillimeve globale për të ardhmen e arsimit dhe teknologjisë.

Ai konfirmon se modelet inovative të zhvilluara në UBT, në Kosovë, po tërheqin vëmendjen e universiteteve, organizatave dhe platformave më prestigjioze ndërkombëtare.

Pjesëmarrja në këtë forum riafirmon pozicionin e UBT-së si lider në transformimin e arsimit përmes teknologjisë dhe Inteligjencës Artificiale, duke vazhduar të krijojë mundësi të reja për studentët, akademikët dhe shoqërinë në një botë që po ndryshon me ritme të shpejta.

Continue Reading

Vendi

Sot 30 vjet u hap Zyra Amerikane në Kosovë

Published

on

Si sot, para 30 vitesh, më 5 qershor 1996, u hap Zyra Amerikane në Kosovë në praninë e shumë qytetarëve të gëzuar shqiptarë, me pjesëmarrje nga zyrtarë të lartë amerikanë. Presidenti Ibrahim Rugova ishte aty për ta ngritur flamurin amerikan në përfaqësinë e SHBA-ve në Prishtinë.

Kjo ka qenë ngjarje e madhe për Kosovën.

Nën udhëheqjen e Presidentit Rugova, në rrugën e vet të lirisë, të pavarësisë dhe të demokracisë, Kosova ishte ankoruar me Perëndimin. “Ditë historike për Kosovën” e ka quajtur Rugova vendosjen e pranisë amerikane në Kosovë.

Në ceremoninë e hapjes së Zyrës Amerikanë morën pjesë John Kornblum, ndihmës sekretar amerikan i shtetit, Kongresmeni Eliot Engel, Presidenti i atëhershëm i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova, diplomatë të tjerë amerikanë dhe zyrtarë vendor.

Hapja e Zyrës përbën një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të Kosovës dhe në zhvillimin e marrëdhënieve shqiptaro‑amerikane. Kjo zyrë ishte përfaqësia e parë zyrtare amerikane në Kosovë dhe shënoi një hap të rëndësishëm diplomatik disa vite para fillimit të luftës.

Ajo u hap në një kohë kur Kosova ndodhej nën një regjim të ashpër politik dhe administrativ, ndërsa kërkesa për pavarësi dhe përkrahje ndërkombëtare ishte në rritje. Hapja e kësaj zyre u pa si një sinjal i qartë i interesimit të Shteteve të Bashkuara për situatën në Kosovë dhe si një mbështetje morale për popullin shqiptar.

Zyra Amerikane në Prishtinë  shërbeu si kanal komunikimi ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe institucioneve politike e shoqërore në Kosovë, duke ndihmuar në ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës.

Pas luftës së vitit 1999, kjo zyrë mori një rol edhe më të madh, duke shërbyer si misioni kryesor diplomatik i SHBA‑së në Kosovë deri në shpalljen e pavarësisë më 2008, kur u shndërrua zyrtarisht në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë.

Foto: Ridvan Slivova

 

Continue Reading

Vendi

Haxhiu: E ardhmja e Kosovës është në Bashkimin Evropian

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka theksuar rëndësinë e përfshirjes së Kosovës në proceset evropiane dhe ka kërkuar trajtim të barabartë në rrugën drejt Bashkimit Evropian.

Në deklarimin e saj para mediave, ajo theksoi se e ardhmja e rajonit është brenda Bashkimit Evropian. Pjesëmarrjen e Kosovës në këtë samit Haxhiu e quajti shumë të rëndësishme.

“Siç e dini, sot do të diskutojmë tema të rëndësishme që lidhen me sigurinë dhe zgjerimin e BE-së. Duhet të theksoj se e ardhmja jonë është në Bashkimin Evropian. Bashkimi Evropian i bashkuar dhe më i gjerë është përgjigjja më e fortë ndaj atyre që duan të krijojnë paqëndrueshmëri në Evropë”, u shpreh ajo.

Haxhiu ka thënë se Kosova ka bërë reforma të rëndësishme dhe se po punon për të ardhmen evropiane, duke qenë plotësisht në përputhje me forumin e BE-së dhe politikën e sigurisë.

“Nga ky samit presim diskutime të frytshme nga të gjithë përfaqësuesit dhe rezultate pozitive. Kjo është arsyeja pse Kosova meriton pyetësorin, statusin e kandidatit dhe hapjen e negociatave. Duhet të theksoj se integrimi në BE nuk është vetëm një proces teknik. Ka të bëjë me prosperitetin, ka të bëjë me paqen, demokracinë dhe dinjitetin për Evropën dhe për popullin tonë”, ka thënë Haxhiu.

Continue Reading

Lajmet

Mbi 100 prokurorë do të mbikëqyrin zgjedhjet e 7 qershorit

Published

on

Zyra e Kryeprokurorit të Shtetit ka njoftuar se mbi 100 prokurorë dhe zyrtarë të sistemit prokurorial do të angazhohen për mbikëqyrjen e zgjedhjeve të parakohshme të 7 qershorit, me qëllim garantimin e integritetit të procesit zgjedhor në të gjithë vendin.

Sipas njoftimit, Prokurori i Shtetit ka ndërmarrë të gjitha përgatitjet e nevojshme për mbrojtjen e votës së lirë të qytetarëve dhe për sigurimin e një procesi zgjedhor të rregullt dhe transparent.

“Prokurori i Shtetit ka bërë të gjitha përgatitjet e nevojshme për të realizuar mbrojtjen e votës së lirë të qytetarëve, duke garantuar integritetin e procesit zgjedhor”, thuhet në njoftim.

Njëkohësisht, Prokurori i Shtetit u ka bërë thirrje qytetarëve, subjekteve politike dhe organizatave që të raportojnë çdo rast të dyshuar për keqpërdorim apo manipulim të votës.

“Ftojmë qytetarët dhe të gjitha palët e përfshira që të denoncojnë çdo rast për të cilin kanë dyshime se po keqpërdoret ose manipulohet vota në çfarëdo mënyre”, theksohet në njoftim.

Continue Reading

Të kërkuara