Lajmet

Çfarë është instinkti njerëzor dhe si e kemi trashëguar?

Refleksi dhe instinkti janë në marrëdhënie të ngushta midis tyre.

Published

on

Shumica prej nesh në shoqëritë e zhvilluara jetojmë në një botë që ecën para me ritme të shpejta, shpeshherë magjepsëse, falë inovacioneve të teknologjisë së lartë, udhëtimeve të largëta dhe realitetin virtual. Në përgjithësi ne jetojmë një ambient të sigurt, kemi qasje te kujdesi shëndetësor, arsimi dhe ushqimi.

Megjithatë, nëse kërcënohen nevojat tona themelore, për të rivendosur ekuilibrin do të ndërhyjnë instinktet tona njerëzore. Po sa shpesh inkurajohemi të ndjekim apo besojmë instinktin tonë? Dhe çfarë do të thotë kjo realisht? Përgjatë shekujve, biologët, psikologët dhe degët e tjera të mendimit shkencor janë përpjekur që gjejnë një përkufizim konsensual.

Por instinkti njerëzor mbetet një konstrukt kompleks, të cilin po përpiqemi ende që ta kuptojmë. Sipas uebsajtit study.com: “Sjelljet instinktive janë jetike për mbijetesën për të gjitha llojeve të kafshëve. Ato nuk janë aftësi që mund të mësohen. Instinkti përkufizohet si një sjellje e pamësuar, Ai është i lindur, dhe i zhvilluar përmes evolucionit, dhe është një tipar i të gjithë anëtarëve të një specieje”.

Refleksi dhe instinkti janë në marrëdhënie të ngushta midis tyre. Refleksi është përgjigja automatike ndaj një stimuli të jashtëm, siç është pulitja e shpejtë e syve nuk ka na hyrë një mizë në sy, apo përgjigja Moro, që është refleksi i një foshnje që trembet nga një zhurmë e madhe.

Historia e instinktit

Filozofi i lashtë grek Hipokrati, e përshkroi dikur instinktin si “natyrën e kafshëve, e cila është e pamësuar”. Në shekullin XVIII-ë, u shfaqën teori të reja që pretendonin se të gjitha sjelljet vijnë nga idetë dhe inteligjenca, dhe në fund disa prej tyre bëhen zakone. Në vitin 1859, Çarls Darvini shkroi një kapitull mbi instinktet në veprën e tij kryesore “Mbi origjinën e specieve”.

Në përputhje me këtë të fundit, në fillim të shekullit XX-të psikologët e sjelljes hodhën poshtë idenë e instinktit njerëzor. Ata besonin se mendja ishte si një fletë bosh pa asnjë njohuri të trashëguar apo sjellje instinktive. Sot instinkti njerëzor përcaktohet kryesisht si një model sjelljeje i stereotipizuar, në dukje i pamësuar, por i përcaktuar gjenetikisht. Ndërsa plakemi ne humbasim disa nga instinktet tona njerëzore, siç është instinkti i ushqyerjes së foshnjave.

Cilat janë instinktet kryesore të njeriut?

Tre instinktet themelore njerëzore që e drejtojnë sjelljen njerëzore janë:

Vetëruajtja

Siguria, ushqimi dhe uji, strehimi, shëndeti

Instinkti seksual

Riprodhimi, kërkimi i një partneri

Instinkti social

Formimi i lidhjeve dhe i marrëdhënieve të sigurta sociale me të tjerët

Vetë-ruajtja

Pa vetë-ruajtje, ne nuk mund të përmbushim dot instinktet e tjera themelore që kemi si njerëz. Pra njerëzit duhet të ndihen të sigurt dhe të lirë nga kërcënimi. Dhe pasi vendoset kjo siguri, ne mund të dalim dhe të kërkojmë ushqim dhe ujë. Në bazën e hierarkisë së nevojave të psikologut të famshëm Abraham Masllou qëndron grupimi i kërkesave fiziologjik që përfshin vetë-ruajtjen. Ai shpjegon se në nivelin më themelor njerëzor, ne kemi nevojë për ajër, ujë, ushqim, strehim, gjumë, veshje dhe riprodhim.

Instinkti seksual

Në kuptimin biologjik, instinkti seksual është ideja që organizmat kërkojnë marrëdhënie seksuale si një detyrim instinktiv për t’u riprodhuar. Nga ana tjetër, filozofi gjerman i shekullit XIX-të, Artur Shopenhauer, mendonte se instinktet seksuale përbënin një pjesë të asaj që ai e quajti si vullneti njerëzor. Psikologu Sigmund Frojd, u përpoq të kuptonte se si instinkti seksual lidhet me mekanizmat mendorë dhe emocionalë që rregullojnë sjelljen njerëzore.

Instinkti social

Pandemia dhe bllokimet për shkak të Covid-19, na ekspozuan ndaj efekteve shpeshherë të dhimbshme dhe të dëmshme nga pamundësia për të përmbushur instinktet tona sociale. Për të mbijetuar dhe lulëzuar, njerëzit kanë nevojë të jetojnë në komunitet dhe të kenë kontaktesociale.

Izolimi përdoret si një formë torture, dhe psikologët paralajmërojnë se vetmia mund ta zhysë njeriun në depresion dhe ankth. Marian Trent, psikologe klinike dhe krijuese e Akademisë Feel Better, thotë që ne njerëzit rritemi si qenie sociale, të shkolluar,për të qenë socialë dhe për t’i njohur njerëzit kur i shohim.

Prandaj është e paqartë nëse të qenit social është një instinkt apo një sjellje e mësuar. “Njerëzit me spektrin autik, raportojnë shpesh se nuk ndiejnë të njëjtin presion shoqëror ose instinkt për të pranuar njerëzit. Të ngulitur në instinktin tonë shoqëror, njerëzit janë instinktivisht bashkëpunues, të sjellshëm dhe të dashur, por edhe të dhunshëm, paragjykues dhe agresivë”, shpjegon profesor Von Hipel, profesor i psikologjisë sociale në Universitetin e Kuinslendit në Australi.

“Rrethanat e ndryshme çojnë tek këto dy lloje reagimesh shumë të ndryshme. Në nivelin e përgjithshëm, mund të themi se të qenit me anëtarë të grupit tënd, të afërm, apo partnerë romantikë dhe koalicioni priret të çojë tek e para, ndërsa të qenit me anëtarë të grupeve të tjera, konkurrentë ose njerëz që shihen si kërcënim për grupin apo familjen, priret të çojë tek kjo e fundit”, thotë ai.

A kemi të njëjtat instinkte dhe sjellje si paraardhësit tanë?

“Evolucioni biologjik i njeriut gjatë miliona viteve të fundit, nënkupton se ndryshimi më i madh sot midis nesh dhe paraardhësve tanë si shimpanzetë, qëndron tek bashkëpunimi, pasi ne jemi shumë më bashkëpunues se ata”, thotë profesor Von Hipel.

“Evolucioni ynë kulturor gjatë disa qindra apo mijëra viteve të fundit, dhe lindja e qyteteve 5000 vjet më parë, na ka mësuar dalëngadalë të jetojmë me një tolerancë më të madhe në një botë të huajsh, pa përdorur dhunën për të zgjidhur dallimet midis nesh, apo si një mënyrë për të konkurruar me njëri-tjetrin”, shton ai.


Ka ende një debat shumë të madh, nëse gjuha është një instinkt i lindur njerëzor apo një sjellje e mësuar. Në librin e tij të vitit 1994 “Instinkti i gjuhës”, psikologu Stiven Pinkerargumenton se fëmijët lindin me një instinkt gjenetik për të folur, ndërsa teoria e të mësuarit e sugjeruar nga filozofi austriak-anglez i shekullit XX-të, Karl Poper, është se ne lindim duke mos ditur asgjë, por jemi në gjendje të mësojmë gjithçka.

A mund t’i kapërcejmë instinktet tona?

“Ne mund të kapërcejmë çdo lloj instinkti, dhe disa njerëz i referohen si ‘vullnet i lirë’ procesit përmes të cilit e bëjmë këtë”, thotë profesor Von Hipel. Marian Trent thotë që shpeshherë ne njerëzit, i mposhtim instinktet tona në situatat e përditshme.

“Për shembull marrin rastin e instinktit për të shmangur diçka të neveritshme për vetë-ruajtje. Si prindi i një fëmije të vogël, ne duhet ta kapërcejmë neverinë nga ndërrimi i pelenave. Apo  nëse ju kujtohet një moment kur keni ngrënë apo keni pirë diçka që ju sëmurur, instinkti juaj është ta shmangni atë herën tjetër. Instinkti juaj ju mban të sigurt, por mënyra jua e menduarit mund ta kapërcejë këtë”, shton ajo.

Fushat e reja të mendimit në psikologjinë evolucionare, sugjerojnë që ne kemi ruajtur shumë nga tiparet e mbijetesës së paraardhësve tanë, siç është instinkti për të luftuar kur jemi të kërcënuar. Siç shkruan Najxhëll Nikolson në Harvard Business Revieë, “Ju mund ta nxirrni njeriun nga Epoka e Gurit, por nuk mund ta zhdukni Epokën e Gurit nga shpirti i tij”.


Dashuria si një instinkt njerëzor

Darvini besonte se njerëzit kanë mbijetuar si specie, sepse kanë evoluar në aftësinë për t’u kujdesur për ata në nevojë si dhe për të bashkëpunuar. Sociologët e quajnë këtë “mbijetesa e më të mirëve”. Dasher Keltner, drejtor i fakultetit të Qendrës së Shkencës në Universitetin Berkli në Kaliforni dhe autor i librit “Instinkti i mëshirshëm:Shkenca e mirësisë njerëzore”, ka ndërtuar mbi këtë teori në gjithë veprën e tij.


Nëpërmjet një sërë eksperimentesh në laboratorin e tij, ai zbuloi se nëse mund t’i detyroni  njerëzit të ndjejnë dhembshuri, ata nisin të ndihen shumë të lidhur me grupe të ndryshme.

Në veçanti, ata ndjejnë se janë të ngjashëm me njëri-tjetrin dhe ndajnë një humanizëm të përbashkët me njerëzit që janë në nevojë apo që janë më të brishtë.

Kjo mundëson një sjellje më altruiste ndaj tyre. Në një studim novator por shumë të diskutueshëm të kryer nga psikologu evolucionar Dejvid Bas nga Universiteti i Teksasit në 37 vende të botës dhe me mbi 10.000 njerëz, zbuloi se mirësia ishte cilësia më e kërkuar tek një partner.

Lajmet

UBT: Shkencë dhe teknologji për një jetë më të mirë

Published

on

By

Programi i studimit në Shkencat e Ushqimit dhe BioteknologjiUBT përfaqëson një platformë elitare arsimore, e cila është projektuar në përputhje të plotë me misionin institucional për të kultivuar liderë dinamikë dhe inovatorë në mjedisin akademik të shekullit të 21-të.

Ky program është i përkushtuar ndaj avancimit të njohurive dhe ekspertizës përmes një qasjeje shumëdisiplinore, duke i përgatitur studentët për të adresuar sfidat komplekse të industrisë ushqimore globale, shëndetit publik dhe sistemeve të qëndrueshme të ushqyerjes.

Përmes një kurrikule bashkëkohore, e cila është e krahasueshme me programet më të mira në Bashkimin Evropian dhe SHBA, UBT garanton një arsimim cilësor ku puna laboratorike, kërkimi shkencor dhe bashkëpunimi i ngushtë me industrinë janë prioritetet kryesore.

Studentët përfitojnë mundësi të shumta për lëvizshmëri ndërkombëtare dhe ndërveprim me një staf akademik ndërdisiplinor, gjë që siguron një kuptim të thellë të të gjithë zinxhirit ushqimor.

Përtej aspektit akademike, ky program ofron një mjedis mbështetës që nxit rritjen intelektuale dhe profesionale. Përmes programeve të mentorimit, projekteve praktike dhe praktikave në industri, studentët pajisen me aftësitë e nevojshme për tu zhvilluar në një peizazh global që ndryshon me shpejtësi.

Një pikë e fortë e këtij drejtimi është vetëqeverisja me pjesëmarrje, ku studentët përfshihen aktivisht në proceset vendimmarrëse, duke krijuar një ndjenjë përgjegjësie të përbashkët dhe transparence.

Ky fokus në lidership dhe perspektivë globale u mundëson të diplomuarve të zotërojnë njohuri të avancuara në kiminë e ushqimit, mikrobiologjinë dhe bioteknologjinë, duke i bërë ata të aftë të krijojnë dhe ruajnë artikuj ushqimorë të sigurt dhe me cilësi të lartë.

Programi luan gjithashtu një rol transformues në komunitet dhe rajon, duke shërbyer si një urë lidhëse mes shkencës dhe nevojave praktike të popullatës.

Për të mbështetur zhvillimin e gjeneratave të reja, UBT ofron mundësi të shkëlqyera financiare, duke përfshirë një bursë prej 20% për tre vitet e studimit për studentët e rinj që regjistrohen në këtë fakultet.

Përmes projekteve kërkimore të fokusuara në sfidat specifike rajonale, si praktikat e qëndrueshme bujqësore dhe siguria ushqimore, UBT kontribuon direkt në zhvillimin strategjik dhe ekonomik të Kosovës. Duke i pajisur studentët me kompetenca për të zgjidhur probleme komplekse dhe duke i nxitur ata drejt mësimit të vazhdueshëm, ky program siguron që çdo i diplomuar të jetë një agjent i ndryshimit pozitiv, i aftë për të udhëhequr me integritet dhe vizion në tregun ndërkombëtar të punës.

Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.

Continue Reading

Kujtesë

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 11 prill, në vitet nëntëdhjetë 

Published

on

By

11 prill 1994

Lajm i plotë:

NATO shënoi përmbushjen e vendosmërisë amerikane për veprim konkret kundër serbëve

Lajmi i parë që mbrëmë dhe sot u transmetua në masmediumet gjermane është bombardimi i objektivave ushtarake serbe në periferi të Gorazhdës nga ana e aeroplanëve bombardues amerikanë. Sulmi i aeroplanëve amerikanë u bë me pëlqimin e sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, Butros Gali, i cili të shtunën deklaroi se duhet të përdoren të gjitha mjetet për t’i detyruar serbët që të ndalin pushtimet.

Sot TV Gjerman e dha me storie filmike procesin e bombardimit mbi objektivat ushtarake serbe, ku më së paku u shkatërruan dy tanke serbe. Si rezultat i këtij aksioni serbët u detyruan të ndërprejnë sulmet mbi popullsinë boshnjake të Gorazhdes.

Sulmin kundër serbëve e përshëndeti presidenti amerikan, Bill Klinton. Ai theksoi se ky aksion i NATO-s shënoi përmbushjen e vendosmërisë amerikane për të vepruar konkretisht kundër serbëve. Ai tërhoqi vërejtjen se në rast se serbët nuk ndalen, ata përsëri do të ndeshen me kundërgoditje të ngjashme nga NATO-ja.

Emërues i përbashkët i komentatorëve gjermanë të cilët mbrëmë paraqitën pikëpamjet e tyre qoftë nga Uashingtoni, Brukseli apo Boni, është se fillimi i veprimit të NATO-s përmes hedhjes së bombave kundër serbëve shënon hapin e parë që dëshmon se NATO-ja është e vendosur të veprojë edhe herave të tjera në mënyrë të ngjashme kundër agresorit serb. Edhe pse aksioni i NATO-s, i cili u ekzekutua përmes aeroplanëve luftarakë amerikanë, u vlerësua si veprim i vonuar, përkatësisht në momentin e fundit, kundër agresorit serb, me shpresë se ky rast nuk do të jetë i fundit.

Përderisa në Perëndim ky aksion i NATO-s kundër serbëve u mirëprit, ndërkaq në Moskë presidenti rus, i cili është përgatitur për udhëtim në Madrid, deklaroi se proteston ashpër kundër aksionit amerikan mbi serbët. Jelcini ishte i prekur sidomos pse SHBA-të para se të intervenonin në objektivat ushtarake serbe nuk janë konsultuar me Rusinë, prandaj, theksoi ai, ka biseduar për këtë me presidentin amerikan dhe ka kërkuar që për aksionet e ngjashme në ish-Jugosllavi Rusia të konsultohet paraprakisht.

 

Lajme të tjera:

Kryetari i Turqisë: Do ta përkrahim Kosovën e Shqipërinë në rast të agresionit serb

Demaçi prezentoi çështjen e Kosovës në një tubim ndërkombëtar në Veneci

Terroristët grekë vranë dy e plagosën tre ushtarë shqiptarë

Gjatë marsit në komunën e Gjilanit policia serbe bastisi 40 familje

Stërvitje të forcave serbe në Landovicë të Prizrenit

Në fshatrat e Opojës së Dragashit policia ndjek aktivistët

Represioni në Kosovë

Kryqi i Kuq i Suedisë: Të mos kthehen refugjatët shqiptarë

Në demonstratën e boshnjakëve në Bon morën pjesë edhe shqiptarë nga Kosova

Sanie Matoshi fituese e festivalit “Kosovarja këndon ’93-94”

Grupi folklorik dhe Dega e LDK-së në Nju-Jork dhanë 5.060 dollarë për Fondin e Kosovës

Ekstremisti serb Sheshel në Kosovë

 

Lajm i plotë:

Policët malazias vranë kolegun e tyre duke menduar se po shtijnë në një shqiptar

Gazeta serbe “Veçernje novosti” ka njoftuar ditëve të fundit për një proces gjyqësor në Podgoricë, në të cilin dy policë malazias, Velizar Darmanoviqi (34) dhe Predrag Vuçiniqi (22) u liruan nga akuza për vrasjen e kolegut të tyre Miodrag Rackoviq më 15 mars të vitit 1992 në Sukobinë të Ulqinit.

Siç njoftonte kjo gazetë në numrin e së shtunës “vrasja kishte ndodhur afër mesnatës më 15 mars 1992 në kufirin jugosllavo-shqiptar, ku patrulla e ministrisë së punëve të brendshme të Ulqinit ishte nisur për të arrestuar një qytetar shqiptar, i cili duhej të sillte material propagandistik në Jugosllavi. Patrulla ishte ndarë në dy grupe dhe kur këto ishin takuar në terr në një çufrrajë – kishin shtënë me armë në njëra-tjetrën, duke menduar se në anën tjetër është armiku nga Shqipëria”, ku u vra polici Miodrag Rackoviq.

 

 

11 prill 1995

 

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova arriti në Tiranë

Unioni Evropian intensifikon përpjekjet kundër keqësimit të mëtejshëm të gjendjes në Kosovë

David Atkinsonit nuk iu dha viza për të vizituar Kosovën

Mbledhje me udhëheqësit e nëngedëve të LDK-së në Skënderaj

Adem Demaçi: Kemi nevojë për një organizim më të mirë

Shqipëria respekton sanksionet

Një delegacioni i Pax Christit nga Holanda u takua me përfaqësuesit e FR të LDK-së

Gazeta “Nju-Jork Tajms” për situatën aktuale në Kosovë

Frika e një lufte të zgjeruar në Ballkan

Vazhdon procesi i montuar në Pejë

 

Lajm i plotë:

 

Në Bllacë të Suharekës humbën jetën dy fëmijë

Dje, rreth orës 16:30 minuta në lagjen “Zekolli” të fshatit Bllacë të Suharekës ndodhi një tragjedi e rëndë, me ç’rast humbën jetën Nexhat Abdyl Zekolli (1985) dhe Shpend Mehmet Zekolli (1986), njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Suharekë.

Të dy fëmijët, duke u kthyer nga shkolla shkuan për t’u larë në vendin e quajtur “Lugu i botës”, ku Milaim Zekolli me ekskavator kishte hapur një pus për ujë.

Edhe pse Nexhati u nxor i gjallë nga uji i ftohtë, ai vdiq rrugës për në ambulancën e Suharekës, ndërsa të gjitha përpjekjet e fshatarëve për ta shpëtuar Shpendin ishin të kota.

 

Lajme të tjera:

Dhuna e përditshme në Kosovë

Policia serbe arrestoi dy dezertorë nga ish-ushtria jugosllave

Policia në Gjilan ndërpreu një ndeshje futbolli dhe burgosi Shemsedin Mustafën

Policia ndërhyri sërish në SHMT ” Marin Beçikemi” në Vushtrri

Policia rrahu arsimtarin Man Veliqi

Policia serbe sërish plaçkiti mall në tregun e plaçkave në Prishtinë

Po vazhdon xhirimi i filmit artistik të Ekrem Kryeziut

Persona të shumtë u arrestuan nën pretekst të dhënies e marrjes së ryshfetit

Kërkohet Haxhi Bytyçi

 

 11 prill 1997

Lajmet kryesore:

Konferencë për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugova

Në Durrës arritën dy anije ushtarake italiane

Parlamenti turk mbështet dërgimin e trupave në Shqipëri

Danimarka e gatshme të marrë pjesë në misionin ushtarak shumëkombësh në Shqipëri

Parlamenti gjerman mbështet misionin e forcave shumëkombëshe në Shqipëri

OSBE‑ja rithekson rëndësinë e mbledhjes së armëve në Shqipëri

Nikollas Hill e Majkëll Mekllellen vizituan Universitetin e Prishtinës

Reagimet e shtypit serb pas tryezës së Nju Jorkut

Kryeministri maqedonas u takua me kancelarin gjerman

Presione në Kaçanik kundër pronarëve të ndërmarrjeve e dyqaneve

Për armëmbajtje u dënua me një vit burg

Dhuna e përditshme në Kosovë

 

 

Lajm i plotë:

Dje në Baicë të Gllogocit persona të panjohur vranë Ramiz Lekun

Dje, në orët e mëngjesit në fshatin Baicë, persona të panjohur me armë zjarri vranë Ramiz Ymer Lekun, punëtor në Kuvendin e instaluar komunal serb në Gllogoc, njofton KI i Degës së LDK-së në Gllogoc.

Bëhet e ditur se pas vrasjes së Ramiz Lekut, në afërsi të vendit të ngjarjes janë stacionuar forca të armatosura të policisë serbe, të cilat ishin të pajisura edhe me automjete, ndërsa me vete kishin edhe dy qenë nuhatës.

Gjatë ditës së djeshme pas vrasjes së Ramiz Lekut, forca të shtuara të policisë serbe u stacionuan edhe nëpër rrugë e udhëkryqe të qytezës së Gllogocit.

Ndërkaq, dje rreth orës 11:00, policia serbe bllokoi lagjen e Lekajve në Baicë dhe arrestoi Feriz Lekun (47) dhe Jetmir Lekun (21), të cilët nga dita e djeshme ende po mbahen në arrest.

Të përkujtojmë se më 29 qershor të vitit 1994, nga persona po ashtu ende të paidentifikuar, qe vrarë edhe babai i Ramizit, Ymer Leku.

Në përpjekje për të futur pasiguri e përçarje në mesin e shqiptarëve, shtypi serb njoftoi dje menjëherë se kinse vrasës të Lekut janë pjesëtarët e të së ashtuquajturës UÇK. Mediumet serbe kanë vepruar kështu edhe në dy raste të tjera, lidhur me vrasjen e Xunë Durmishit nga Rakinica e Skënderajt dhe të Isuf Halitajt e Fehmi Hazirajt të vrarë më 25 mars në fshatin Siçevë të Klinës. Mirëpo, pohimet për kolaboracionizëm, i kanë hdehur poshtë me shkrim dhjetëra shqiptarë të fshatrave prej nga ishin viktimat.

 

 11 prill 1998

Edicioni i parë (15:00)

Lajm i plotë:

Në rrugën kryesore të Prishtinës edhe sot defiluan në mënyrë të qetë mijëra qytetarë

Dhjetëra mijëra qytetarë shqiptarë të të gjitha moshave e gjinive, bënë sot një sheti protestuese në qendër të Prishtinës, në rrugën “Nëna Tereze”. Protesta u mbajt me moton “Kosova burgu më i madh në botë”.

Qytetarët filluan të grumbulloheshin para orës 12,00, ndërsa në mesditë, e gjithë rruga “Nëna Tereze”, prej ndërtesës së Kuvendit të Kosovës e deri te shtëpia e vjetër e mallrave u bllokua nga numri i madh i pjesëmarrësve në këtë shëtitje.

Ndryshe nga dita e djeshme, protestuesit sot nuk bartnin pankarta, nuk brohorisnin, por vetëm shetisnin të qetë, duke duartrokitur herë pas herësh.

Policia serbe në kohën sa zgjati kjo sheti e qytetarëve ndaloi qarkullimin e automjeteve rrugës kryesore të kryeqendrës.

Gjatë ditës së sotme protestuesit iu përmbajtën me përpikëri thirrjes së Këshillit Organizativ të Protestave dhe në orën 12. 30 u shpërndanë të qetë.

Policia serbe edhe sot përcolli me vëmendje pjesëmarrësit e kësaj proteste, e cila u mbajt me moton: “Kosova burgu më i madh në botë”, por kësaj radhe nuk intervenoi.

Shetitje të ngjajshme dhe me moto të njëjtë u mbajtën edhe në të gjitha qendrat e Kosovës. Në rrugën kryesore të Prizrenit edhe pse binte një shi i imët, ishin prezentë disa dhjetëra mijëra qytetarë. Qytetarët bënë shetinë pa pankarta dhe pa brohoritje. Por, pasiqë numri i pjesëmarrësve ishte i madh, në “Shadërvan” u krijuan dy rreshta të mëdhenj qytearësh, që shëtisnin në radhë, kurse në rrugët tjera kishte qytetarë të shumtë. Ishte e dukshme prezenca e forcave policore.

Në Suharekë edhe sot, në mënyrë spontane qytetarët dolën në qendër të qytetit për të protestuar kundër dhunës serbe mbi popullin shqiptar të Kosovës. Protesta filloi në ora 12 dhe mbaroi në ora 12,30. Në protestë morën pjesë rreth 10. 000 qytetarë.

Në orët e para të mëngjesit e me pretekst të kontrollimit të automjeteve në komunikacion, policia ka përjashtuar nga qarkullimi në komunikacion një pjesë të madhe të autobusëve. Kjo ka ndikuar që një numër imjaft i madh i qytetarëve të mos mund të marrin pjesë në protestë.

Edhe sot forcat policore ishin prezente, por intervenime nuk pati, kështu që protesta përfundoi pa ekscese, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.

Pejë: Në qytet, në orën 12:00 pati shetitje të qytetarëve nëpër të gjitha rrugët që shpiejnë në qendër. Nga mëngjesi, në hyrje të qytetit ishin përqëndruar forca të mëdha të policisë serbe, të cilat i legjitimonin qytetarët.

Numri i qytetarëve që mori pjesë sot në shetitje nuk ishte aq i madh për shkak se ishte ditë me shi, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Pejë.

Gjilan: – Edhe sot, në Gjilan, në mënyrë masive, me dhjetëra mijëra qytearë iu përgjigjën ftesës së organizatorit për shëtitje të qetë e spontane.

Ashtu, siç ishte paraparë nga Këshilli Organizativ i Protestave, sikurse dje, edhe sot, më 11 prill, para orës 12, në komunën e Gjilanit, turma të mëdha qytetarësh ia mësynë qytetit, për t’i pushtuar trotuaret e tij. Sot, për shkak se ishte edhe ditë tregu, qyteti i Gjilanit ishte i bllokuar, kështu që edhe shetitja ishte e zgjatur për shkak se kordonet e policisë, nuk lejonin qytetarët të niseshin drejt qendrës dhe tregut, për të kryer shërbimet e tyre, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjilan.

Mijëra qytetarë shetiten sot në mesditë edhe në Malishevë, Shtime, Han të Elezit e në Rahovec, ndonëse në shumicën e këtyre qendrave moti ishte me shi.

 

 

Lajm i plotë:

Raporti i dhunës në Skënderaj, 74 të vrarë në periudhën janar-mars 1998

Vrasje 74, plagosje 22, ndalim arbitrar 144, arrestim arbitrar 34, bisedë informative 52, torturë fizike 107, torturë psikike 686, dënim për vepër penale 2, dënim për kundërvajtje 5, marrje e pasaportës 5, të zhdukur 18, bastisje 65, kërcënim 423, marrje peng 110, tentim vrasje 572, fyerje 24, lëndime trupore 105, plaçkitje 76, ndërhyrje në institucionet humanitare 1, ndërhyrje në institucionet arsimore 5, ndërhyrje sociale 5, punëtorë në botën e jashtme 1, ndalim kthimi në atdhe 2, azilkërkues të kthyer 2, vizitë e policisë në shtëpi 36, goditje e shtëpive me armë të ndryshme 53, pengim për t’u varrosur në varrezat e veta 5. Gjithsej 2. 635 raste të shkeljeve, njofton “Bujku”.

 

Lajme të tjera:

Civilët serbë rrahën disa të rinj shqiptarë

Forcat serbe plaçkitën lagjen e Kastratëve në Turiçefc

Izet Ismaili: Popullin e Drenicës e kërcënon uria

Gllogoc: U morën në polici tre veprimtarë politikë dhe humanitarë

Ahmet Mustafa u lirua dje në gjendje të rëndë fizike

Policia serbe arrestoi shumë persona nga Hasi

Shpërthim i zjarreve në malet e Vushtrrisë e të Kaçanikut

Forca ushtarake u vendosën në aeroportin bujqësor të Dushanovës së Prizrenit

Serbët formojnë edhe një qendër propagandistike gazetare në Prishtinë

Pengohet qarkullimi i autobusëve nëpër Komoran

U lirua objekti i shkollës së mesme në Rahovec

Në shkollën e Janjevës zvarritet kthimi i nxënësve shqiptarë

 

 

Edicioni i dytë (19:30)

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova priti diplomatin rumun Jon Donka

Forca të mëdha ushtarake u stacionuan në zonën kufitare Kosovë-Shqipëri

Ushtria serbe provokon banorët e fshatrave të Gjilanit

Në rajonin e Hasit policia bastis familjet shqiptare

Në Mitrovicë dolën në shetitje proteste 20 000 vetë

Konferencë për Kosovën në Kaliforni

Në Mitrovicë u bastis një familje shqiptare

Marrje në biseda informative

Policët dhe civilët serbë keqtrajtojnë shqiptarët në Gjilan

Foto: Skenderaj

 

Continue Reading

Vendi

Vdes ish-kongresisti Eliot Engel, zë i fuqishëm në mbështetje të Kosovës

Published

on

By

Ish-kongresisti amerikan Eliot Engel ka vdekur në moshën 79-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi si një nga mbështetësit më të mëdhenj të Kosovës. Ai u largua nga Kongresi i Shteteve të Bashkuara në janar 2021, pas mbi 30 vjetësh shërbim.

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, e cilësoi vdekjen e tij si humbje të një miku të dëshmuar dhe përkrahësi të palëkundur të lirisë dhe shtetësisë së Kosovës. Ajo theksoi se Engel, gjatë dekadave në Kongres, ishte në anën e drejtë të historisë – nga mbështetja për ndërhyrjen e NATO më 1999 kundër regjimit të Slobodan Milošević, deri te përkrahja për pavarësinë e Kosovës më 2008.

Edhe kongresisti Ritchie Torres e vlerësoi Engelin si një zë të fortë për Kosovën dhe komunitetin shqiptar në kohë kur pak të tjerë i kushtonin vëmendje.

Engel, pjesë e Partisë Demokratike, përfaqësoi që nga viti 1989 një zonë të Bronksit në New York City me komunitet të madh shqiptar. Ai ishte ndër figurat kyçe në sigurimin e mbështetjes së Kongresit për njohjen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008.

Për kontributin e tij, Kosova ka emërtuar rrugë dhe autostradë me emrin e tij, si dhe ka lëshuar pullë postare me portretin e Engelit. Ndërkohë, qëndrimet e tij pro Kosovës e bënë figurë të diskutueshme në Serbi, e cila vazhdon të kundërshtojë pavarësinë e saj.

Gjatë një seance dëgjimore në vitin 2020, Engel kishte shprehur lidhjen e veçantë me rajonin, duke theksuar se asnjë vend në Ballkan nuk e kishte prekur më shumë se Kosova.

Ai hyri në Kongres në periudhën e shpërbërjes së dhunshme të Jugosllavisë dhe u angazhua në çështjet e rajonit përmes Komitetit për Punë të Jashtme, duke u bërë një nga njohësit më të mirë të Ballkanit në politikën amerikane.

Continue Reading

Aktualitet

Kalon në parim ligji për sigurime shëndetësore dhe çmimet tavan

Published

on

By

Në vazhdimin e seancës së dytë të jashtëzakonshme të pasdites, Kuvendi i Kosovës ka miratuar në parim projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të kujdesit shëndetësor dhe atë për çmimet tavan.

Projektligji për sigurimet shëndetësore u miratua me 65 vota për, duke marrë mbështetje edhe nga një pjesë e opozitës, e cila e cilësoi atë si të domosdoshëm. Ky projektligj parasheh krijimin e një pakete bazike shëndetësore që do të përditësohet çdo vit, ndërsa kontributet do të jenë 3.5 për qind nga paga e të punësuarit dhe 3.5 për qind nga punëdhënësi, për financimin e fondit të sigurimit.

Megjithatë, u theksua se funksionalizimi i Sistemit Informativ Shëndetësor mbetet parakusht për zbatimin e tij, ndërkohë që digjitalizimi i këtij sistemi ende nuk është përmbyllur. Një ligj i ngjashëm ishte miratuar edhe në vitin 2014, por nuk kishte gjetur zbatim praktik. Ndërkaq, ky projektligj ishte rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese në janar për shkak të miratimit jokushtetues. Shqyrtimi i dytë i tij pritet të bëhet më 23 prill.

Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi në parim edhe projektligjin për çmimet tavan me 63 vota për, pa mbështetjen e opozitës. Sipas ministrit të Financave, Hekuran Murati, ligji synon mbrojtjen e qytetarëve dhe do të përdoret si masë e jashtëzakonshme në raste të destabilizimit të tregut, duke theksuar se nuk është kundër tregut të lirë, por kundër abuzimeve me çmimet.

Nga ana tjetër, deputetët opozitarë e kundërshtuan projektligjin, duke vlerësuar se ai rrezikon ndërhyrjen në tregun e lirë dhe i jep Qeverisë kompetenca të drejtpërdrejta për kontrollin e çmimeve. Ata ngritën shqetësime edhe për mënyrën e funksionimit të bordit të paraparë në projektligj, duke e cilësuar atë si jopavarur dhe me mungesë të metodologjisë së qartë për vendimmarrje.

Continue Reading

Të kërkuara