Aktualitet

Çfarë është covid-i i zgjatur dhe si mund të kurohet?

Published

on

Disa nga simptomat e sëmundjes së zgjatur të shkaktuar nga koronavirusi janë lodhja kronike, turbullimi i mendimit, pagjumësia, probleme në zemër dhe vështirësi në frymëmarrje. Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Lesia Bakalets, përshkruan se çfarë përfaqëson realisht covid-i zgjatur dhe se si po e kurojnë atë mjekët në Amerikë.

Pasi kalojnë covid-19, shumë njerëz ankohen për simptoma të vazhdueshme për muaj të tërë. Sipas një raporti të organizatës jofitimprurëse FAIR Health, rreth 15-20% e atyre që janë prekur nga virusi vazhdojnë të kenë simptoma muaj më vonë.

14-vjeçarja Seaenna nga shteti Cleveland u sëmur nga covid-i rreth një vit më parë.

“Kur m’u rikthye nuhatja, ishte komplet ndryshe, si e transformuar. Ushqimet e rregullta më japin shijen e llastikut që digjet. Një aromë e çuditshme”, thotë ajo.

Doktorët e quajnë këtë periudhë të gjatë rikuperimi “covid-i i zgjatur”. Organizata Botërore e Shëndetësisë e quan periudhën “post-covid”.

“Ndodh tek individët që janë infektuar nga SARS-CoV-2, zakonisht rreth tre muaj më pas. Me simptomat që dallohen për të paktën tre muaj pas infektimit me koronavirus dhe zgjasin edhe për të paktën dy muaj të tjerë dhe që nuk mund të shpjegohen nga një diagnozë tjetër”, thotë Janet Diaz, nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve përshkruajnë 18 simptoma të zakonshme, përfshirë kollën, dhimbjet e kokës, probleme me frymëmarrjen, pagjumësinë, çrregullimin e rrahjeve të zemrës dhe shpesh lodhje kronike.

“Është shumë e pranishme. Lodhja kombinohet me simptoma si ‘mjegullimi i trurit’, që do të thotë vështirësi në përqendrim, mungesë kthjellimi…”, thotë Linda Geng, nga klinika “Stanford PACS”.

Dr. Geng kuron pacientët me COVID-in e zgjatur. Ajo thotë se sfida është diagnostikimi i saktë, që këto simptoma të zakonshme janë për shkak të post-covid-it dhe jo diçkaje tjetër.

“Ka një lidhje mes vazhdimësisë së simptomave, që nuk i kishin përpara se të merrnin covid-in dhe të faktit që nuk patën ndryshime të tjera shëndetësore. Kjo eliminon disi mundësitë e tjera”, thotë doktore Geng.

Qendrat shëndetësore për covid-in e zgjatur po shtohen me shpejtësi në Shtetet e Bashkuara. Në mediat sociale janë krijuar grupe për të ndihmuar pacientët që përballen me pasojat mendore të simptomave post-covid.

Ish-infermierja Laney Bond thotë se grupit të saj në mediat sociale i shtohen 1500 persona në javë.

“Jemi përqendruar tek informimi i pacientëve”, thotë ajo.

Institutet Kombëtare të Shëndetit kanë filluar një projekt prej 470 milionë dollarësh, për të mësuar më shumë rreth simptomave të post-covid-it dhe për të gjetur një kurë për to./ VOA

Continue Reading

lajme

KESCO apelon për kursim të energjisë elektrike, paralajmëron rritje të konsumit

Published

on

By

Kompania për Furnizim me Energji Elektrike (KESCO) u ka bërë thirrje konsumatorëve që të shfrytëzojnë me kujdes energjinë elektrike gjatë muajve të dimrit, pas rritjes së ndjeshme të konsumit.

Sipas të dhënave të publikuara nga KESCO, gjatë periudhës 1 shtator – 31 tetor, konsumi i energjisë elektrike është rritur për 4.1 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.

Ndërkohë, ditët e para të nëntorit kanë shënuar një rritje edhe më të madhe, me afro 25 për qind më shumë konsum krahasuar me muajin paraprak.

KESCO thekson se kursimi i energjisë nuk nënkupton heqjen dorë nga ngrohja apo rehatia në shtëpi, por shmangien e shpenzimeve të panevojshme dhe përdorimin më racional të pajisjeve elektrike.

“Mbajtja e temperaturave të arsyeshme në ambientet e banimit, ngrohja e hapësirave që përdorim, shfrytëzimi efikas i pajisjeve elektrike dhe fikja e tyre kur nuk nevojiten janë veprime të thjeshta që mund të sjellin ndryshim”, thuhet në komunikatën e KESCO-s.

Sipas kompanisë, përdorimi i kujdesshëm i energjisë ndihmon në uljen e shpenzimeve familjare, zvogëlimin e ngarkesës në rrjet gjatë periudhave të konsumit të lartë dhe shfrytëzimin më efikas të burimeve energjetike.

Në fund, KESCO u ka bërë thirrje të gjithë konsumatorëve që gjatë këtij dimri të tregojnë kujdes në përdorimin e energjisë elektrike, duke shmangur shpenzimet e panevojshme.

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Lëvizjet me çmimet e derivateve: Kusari-Lila paralajmëron rikthimin e çmimit tavan nëse nafta nuk pocheapërohet në Kosovë

Published

on

By

Ministrja e Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, ka paralajmëruar se Qeveria do të rikthejë çmimin tavan për naftën nëse rënia e çmimeve të derivateve në tregun botëror nuk reflektohet në tregun kosovar brenda pak ditëve.

Duke iu përgjigjur pyetjes parlamentare të deputetes së AAK-së, Albana Bytyqi, e cila ngriti shqetësimin për ndikimin e shtrenjtimit të naftës në çmimet e produkteve të tjera, ministrja Kusari-Lila sqaroi se dy ditët e fundit ka filluar një rënie e çmimeve në tregun ndërkombëtar.

“Arsyeja e çmimit 1.90 ose 1.89, që është sot, e evidentuar, ka të bëjë me rritjen e çmimit në tregun botëror. Megjithatë, pozitive në këto dy ditët e fundit është një fillim i rënies dhe që nga nesër, nëse nuk ka rënie apo reflektim në çmimin në tregun në Kosovë, atëherë ne e rikthejmë çmimin tavan, i cili tashmë kemi edhe bazën ligjore për ta bërë atë”, deklaroi Kusari-Lila.

Ministrja shpjegoi se vendimi për heqjen e çmimit tavan ishte marrë më 8 shtator pas përfundimit të afatit 180-ditor, ndërsa institucionet kanë vazhduar monitorimin e marzhës tregtare në baza ditore.

“Çka kemi bërë? Kemi shqyrtuar gjendjen e inspektimeve, por gjithashtu edhe kemi pasur skadim të afatit bazuar në këtë udhëzim administrativ… Megjithatë, pas heqjes së këtij vendimi, që nga data 8 shtator deri më sot, më 5 nëntor, në baza ditore kemi bërë dhe bëjmë, vazhdojmë të bëjmë monitorimin e çmimit dhe përcaktimin e marzhës sipas çmimeve të tregut… Të dhënat zyrtare të importit tregojnë se marzha që nga heqja e çmimit tavan nuk e ka kaluar 12 centin, i cili është i përcaktuar me udhëzimin administrativ. Ka qenë 11.5 cent”, shtoi ajo.

Ajo po ashtu nënvizoi se Kosova mbetet mjaft e ekspozuar ndaj luhatjeve globale për shkak të shkallës së lartë të importit, por siguroi se ekzekutivi nuk do të qëndrojë pasiv.

“Kosova, siç e dini, nuk është e izoluar dhe nuk ka qenë e izoluar nga këto zhvillime. Në të kundërt, është shumë e ekspozuar për shkak të nivelit të madh të importit. Megjithatë, qeveria nuk ka qëndruar dhe nuk do të qëndrojë pasive përballë këtij çrregullimi të tregut. Ne ndërhyjmë aty ku i kemi kushtet ligjore”, përfundoi Kusari-Lila, duke cituar udhëzimet administrative përkatëse që lehtësojnë ndërhyrjen e shtetit. /E.A/

 

Continue Reading

Vendi

Cassis nga Prishtina vlerëson lart diasporën: Rreth 500 mijë kosovarë jetojnë në Zvicër, lidhja jonë është e jashtëzakonshme

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme i Zvicrës, Ignazio Cassis, ka deklaruar se marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës janë të shkëlqyera dhe të bazuara në një histori të gjatë e të fuqishme bashkëpunimi.

Pas takimit me zëvendëskryeministrin e parë dhe ministrin e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, Cassis theksoi se kjo është vizita e tij e parë zyrtare në Prishtinë si pjesëtar i Qeverisë zvicerane, ndonëse takimet mes diplomacive të të dyja vendeve kanë qenë të vazhdueshme.

“Zvicra dhe Kosova kanë një histori të gjatë të marrëdhënieve intensive dhe të shkëlqyera. Ne ishim ndër vendet e para që e njohëm pavarësinë e Kosovës, që në orët e para, dhe lidhjet tona janë bërë kaq të forta sepse kemi qenë të hapur për t’i hapur kufijtë për shumë njerëz nga Kosova, të cilët kanë ardhur në Zvicër për të punuar e jetuar”, u shpreh Cassis.Diplomati zviceran vuri theksin te roli i jashtëzakonshëm i diasporës kosovare në Zvicër, duke saktësuar numrin e qytetarëve me prejardhje nga Kosova që jetojnë atje.

“Bëhet fjalë për rreth 500 mijë njerëz, gra, burra dhe fëmijë, që jetojnë në Zvicër dhe që kanë ose pasaportë kosovare, ose vijnë nga kjo trevë. Kjo përbën pothuajse 10 për qind të të gjithë popullsisë sonë, gjë që natyrshëm krijon një lidhje njerëzore jashtëzakonisht të fortë. Përveç kësaj, ata janë edhe heronj të futbollit në vendin tonë”, shtoi ai.

Cassis po ashtu kujtoi vizitën shtetërore të ish-presidentes Vjosa Osmani në Zvicër në mars të vitit të kaluar, duke e cilësuar atë si një moment me rëndësi të veçantë për thellimin e partneritetit dypalësh. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kërcënimet me bomba përfshijnë fluturime gjithandej Evropës

Published

on

By

Një valë e re kërcënimesh me bomba përfshiu fluturimet e pasagjerëve në Evropë të enjten në mëngjes, për herë të dytë brenda kësaj jave.

Për shkak të kërcënimeve, disa avionë u detyruan të ndryshonin itinerarin dhe të uleshin në aeroporte të tjera – disa prej tyre nën përcjellje të forcave të sigurisë.

Deri më tani, asnjë nga kërcënimet nuk u konfirmua si i vërtetë.

Ende nuk dihet se kush qëndron pas tyre.

Këto incidente ndodhin në një kohë kur zyrtarët evropianë akuzojnë Rusinë dhe Iranin për sulme hibride dhe akte sabotimi në Evropë.

Të dyja vendet i mohojnë akuzat dhe nuk ka dëshmi të konfirmuara që sugjerojnë përfshirjen e tyre.

Një avion i kompanisë irlandeze, Aer Lingus, që po fluturonte nga Dublini drejt Romës, u devijua për arsye sigurie dhe u ul pa probleme në aeroportin Evreux, rreth 100 kilometra në perëndim të Parisit, njoftoi kompania.

Edhe në Bullgari, tre avionë u detyruan të kryenin ulje të paplanifikuara për shkak të kërcënimeve me bomba.

Sipas autoriteteve bullgare, dy avionë që vinin nga Kopenhaga dhe Madridi u ulën të sigurt në aeroportin e Sofjes.

Një avion i tretë, që po udhëtonte nga Londra, u devijua drejt aeroportit të Plovdivit, qytetit të dytë më të madh të Bullgarisë, raportuan mediat lokale.

 

Edhe Çekia, Italia dhe Polonia raportojnë kërcënime me bomba

Policia çeke njoftoi të enjten se katër avionë që po fluturonin drejt Pragës, kishin marrë kërcënime me bomba.

Autoritetet u përgatitën për uljen e tyre, ndonëse vlerësuan se kërcënimet kishin pak gjasa të ishin të vërteta.

Në Itali, Forcat Ajrore shoqëruan një avion të kompanisë Finnair, që po fluturonte nga Helsinki drejt Romës. Avioni u ul pa probleme në destinacion.

Një tjetër fluturim i Finnair-it nga Helsinki, i operuar nga kompania Jettime, mori kërcënim me bombë, por u ul normalisht në Vjenë.

Kompania polake LOT njoftoi se një avion që po fluturonte nga Varshava drejt Brukselit, u ul pa probleme pas një paralajmërimi për sigurinë. Kontrollet nuk zbuluan asgjë të dyshimtë.

Një tjetër avion i LOT-it, që po përgatitej të nisej drejt Parisit, u ndal para ngritjes dhe pasagjerët u transferuan në një avion tjetër, si masë paraprake.

Sipas mediave italiane, një avion i kompanisë Wizz Air, që po udhëtonte nga Milano drejt Varshavës, u devijua dhe u ul në Vjenë për shkak të një kërcënimi me bombë.

Komisionari i Bashkimit Evropian për Transport, Apostolos Tzitzikostas, tha se është ende herët të përcaktohet nëse kërcënimet e njëpasnjëshme me bomba ndaj fluturimeve në Evropë, janë të lidhura mes vete.

 

Vala e dytë e kërcënimeve brenda javës

Të martën, të paktën shtatë avionë dhe një anije turistike morën kërcënime me bomba, duke shkaktuar ndërprerje dhe vonesa në aeroporte të ndryshme evropiane. Megjithatë, gjatë kontrolleve nuk u gjet asnjë mjet shpërthyes.

Incidentet vijnë në javën kur hakerë ende të paidentifikuar nxorën jashtë funksionit sistemet e ftohjes në supermarkete në disa vende evropiane.

Disa ekspertë vlerësojnë se kërcënimet e rreme me bomba mund të jenë pjesë e një modeli të ngjashëm veprimesh, që synojnë të shkaktojnë çrregullime me kosto të ulët dhe pa lënë gjurmë të qarta për autorët.

Eliran Almog, drejtor ekzekutiv i kompanisë së sigurisë kibernetike në aviacion, Cyviation, tha për agjencinë Reuters se kërcënimet e përsëritura mund të kenë dy qëllime: të pengojnë funksionimin normal të fluturimeve dhe të testojnë reagimin e kompanive ajrore, aeroporteve dhe autoriteteve shtetërore.

Ai paralajmëroi se ndërprerjet në shërbime të rëndësishme shkaktojnë humbje ekonomike dhe mund të minojnë besimin e publikut. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara