ShBA-ja ka tërhequr të gjithë bombarduesit e saj nga bazë ushtarake britanike RAF Fairford, e cila është në qendër të një hetimi nga policia kundër terrorizmit pas një incidenti të ndodhur aty.

Një deklaratë nga një zyrtar i Pentagonit konfirmoi të dielën se bombarduesit — që besohet të jenë rreth 12 avionë të llojit B-1 — janë kthyer në bazat e tyre amë në Amerikë.

ShBA-ja nuk dha një arsye zyrtare për tërheqjen, por kjo vjen pas një incidenti të rëndësishëm më 27 shtator, kur policia u alarmua për tre “mjete të dyshimta” pranë bazës ajrore.

Pesë burra u arrestuan fillimisht nën dyshimin për vepra penale që lidhen me terrorizmin dhe më pas u liruan me kaucion. Një burrë i gjashtë, me shtetësi britaniko-iraniane, u arrestua gjithashtu më vonë dhe u lirua me kaucion.

Burime nga Whitehall nuk e kanë mohuar se vendimi i Uashingtonit erdhi si përgjigje ndaj incidentit në bazën e Gloucestershire. BBC gjithashtu mëson se ky ishte një vendim ushtarak dhe jo politik — i marrë në nivel operacional — dhe i komunikuar nga ushtria amerikane te partnerët britanikë. Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar nuk ka bërë asnjë koment.

Uebsajtet e gjurmimit të fluturimeve treguan se bombarduesit B-1 u larguan nga RAF Fairford të dielën.

Disa ditë pas incidentit, Kryeministri Andy Burnham tha se kishte “indikacione të forte” se Irani kishte dorë në këtë ngjarje, por nuk dha detaje të mëtejshme. Teherani e ka mohuar prerazi çdo përfshirje.

Fillimisht, pesë burra të moshës mes 23 dhe 25 vjeç u arrestuan në orët e para të mëngjesit, pasi u raportua se mjetet e tyre po lëviznin drejt bazës së përdorur nga Forcat Ajrore të ShBA-së (USAF). Të pesë i përkisnin shtetësisë britanike dhe ishin nga Londra.

Ata u arrestuan nën dyshimin për vepra me lëndë plasëse dhe më pas për përgatitje të një akti terrorist, përpara se të liroheshin me kaucion — një vendim që policia e quajti “strategjik dhe të bazuar në përvojë”. Burri i gjashtë, 25 vjeç, u arrestua në Londër të enjten, po ashtu nën dyshimin për përgatitje aktesh terroriste, dhe u liru me kaucion të shtunën.

RAF Fairford është përdorur si bazë operative e përparuar nga USAF për dekada me radhë. Muajt e fundit, ShBA-ja ka kryer fluturime me bombardues B-1 dhe B-52 nga kjo bazë drejt Lindjes së Mesme, pasi Mbretëria e Bashkuar miratoi kërkesën amerikane për ta përdorur atë për sulme mbrojtëse ndaj Iranit.

Në korrik, Irani deklaroi se “çdo bazë e përdorur për agresion kundër territorit iranian përbën një objektive të ligjshëm për forcat tona”.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha në Fox News se incidenti “përfshin qartë dorën e një aktori të jashtëm”, duke shtuar se kishte kufizime se çfarë mund të deklaronte publikisht.

Presidenti amerikan Donald Trump tha veçmas se ishte “i surprisur” nga lirimi i pesë burrave me kaucion, duke shtuar: “Ne dimë gjithçka për ta, nuk do t’i kishim liruar.”

Shumë nga bombarduesit B-1 të dislokuar në Mbretërinë e Bashkuar ishin të pajisur me bomba precize për depërtimin e bunkerëve dhe objekteve të fortifikuara apo të varrosura, si dhe me raketa ajër-tokë. Çdo mision bombardimi zgjaste rreth 12 deri në 15 orë vajjtje-ardhje, me furnizim me karburant në ajër.

Pentagoni nënvizoi se bombarduesit e tij mbeten të aftë të kryejnë misione “kudo dhe kurdo”, përfshirë përmes fluturimeve që nisën dhe kthehen drejtpërdrejt nga territori i Shteteve të Bashkuara. /BBC/

Një sulm rus ka goditur një urë të dytë kryesore në Kiev, ka bërë të ditur kryetari i bashkisë, Vitali Klitschko, ndërsa Rusia po intensifikon sulmet mbi infrastrukturën kritike në kryeqytetin ukrainas, raporton BBC.

Sulmi të shtunën në mëngjes dëmtoi shtresën e rrugës dhe linjat ajrore të trolejbusëve në Urën Veriore (Northern Bridge), deklaroi Klitschko, duke shkaktuar bllokimin e qarkullimit të automjeteve.

Goditja vjen pasi një tjetër urë kyçe e qytetit, Ura e Jugut, u shënjestrua disa herë nga dronët rusë të enjten dhe të premten. Klitschko më herët paralajmëroi se sulme të tilla po e “shqyejnë Kievin”.

Urat e Veriut dhe të Jugut lidhin pjesët lindore dhe perëndimore të kryeqytetit dhe nuk ishin goditur kurrë më parë para të enjtes, gjë që sinjalizon një fazë të re në strategjinë e Moskës.

Sulmet mbi Urën e Jugut kanë shkaktuar kaos të madh në transport që nga e enjtja, me pezullimin e qarkullimit të metrosë dhe makinave mbi të. Shumë nga banorët e qytetit — i cili numëron rreth tre milionë banorë — mbështeten te metroja për të udhëtuar përmes qytetit.

Në sulmin e së enjtes, një dron rus goditi kabllot e urës Pivdennyi në Kiev.

Duke shkruar në Telegram të shtunën, Klitschko tha: “Goditje në Urën e Veriut. Shërbimet e urgjencës janë rrugës.”

“Qarkullimi në urë nga bregu i majtë në të djathtin për momentin është i bllokuar,” shtoi ai.

Sulmet e mëparshme në Urën e Jugut shtynë këshillin e mbrojtjes të Kievit të mbante një mbledhje krize të premten, pas së cilës Klitschko paralajmëroi se qyteti ndodhet në një “situatë shumë dramatike”, ndërsa Moska po godet “infrastrukturën kritike, logjistikën, strehimin” dhe objekte të tjera kyçe.

Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se Rusia po vepron si përgjigje ndaj sulmeve të Ukrainës mbi objektet energjetike ruse, me gjithë faktin se ishte vetë Moska ajo që kishte nisur e para sulme të tilla.

Pas sulmit në Urën e Jugut, udhëtarët përshkruan se si pluhuri nga vala e shpërthimit hyri në vagonin e tyre përmes sistemit të ventilimit.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Putin ka vendosur që “tashmë nuk ka rregulla” gjatë sulmeve ndaj Ukrainës.

Në një intervistë për Financial Times, ai tha: “Rusët dështuan të na pushtojnë. Kështu që tani po kryejnë sulme masive dhe vrasje masive.”

Ai shtoi: “Ata duan të shkatërrojnë urat tona… qendrat tona të të dhënave, internetin, rrjetet celulare, spitalet, kopshtet, shkollat, universitetet — gjithçka. Ata duan që njerëzit të ikin nga qytetet e tyre.” /BBC/

Kapiteni indian Smit Machchhar është shndërruar në heroin e ditës pasi parandaloi një katastrofë ajrore me më shumë se 170 pasagjerë në bord, gjatë fluturimit të kompanisë “FlyDubai” nga Dubai drejt Tel Avivit. Ngjarja dramatike ndodhi në ajër kur bashkëpiloti e sulmoi atë me thikë dhe u përpoq të merrte kontrollin për ta rrëzuar me shpejtësi mjetin fluturues.

Pavarësisht plagëve të rënda, kapiteni Machchhar gjeti forcën të reagonte ndërsa avioni po humbiste lartësi me shpejtësi marramendëse. I shtrirë në dyshemenë e kabinës, ai arriti të hapte derën nga brenda, duke u dhënë mundësi pasagjerëve dhe pjesës tjetër të ekuipazhit të ndërhynin me shpejtësi për ta neutralizuar sulmuesin.

Pas marrjes së kontrollit të situatës, dy pilotë rezervë — të cilët po udhëtonin si pasagjerë — morën drejtimin e avionit dhe realizuan një ulje emergjente të sigurt në aeroportin e Tabukut, në veriperëndim të Arabisë Saudite.

Kapiteni, i cili ka një përvojë 17-vjeçare në aviacion, u dërgua menjëhirë në spital dhe aktualisht ndodhet në gjendje të qëndrueshme shëndetësore në Abu Dhabi. Gjatë një video-telefonate me kryeministrin indian Narendra Modi, ai u shpreh se nuk mund të lejonte kurrsesi që pasagjerët të vdisnin. Reagimi i tij është cilësuar si heroik edhe nga Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa në të gjithë Indinë dhe rrjetet sociale gjakftohtësia e tij po vlerësohet si shembull i jashtëzakonshëm i përkushtimit profesional. /E.A/

Incident i sigurisë pranë bazës ajrore britanike RAF Fairford ka nxitur përplasje diplomatike mes Londrës, Uashingtonit dhe Teheranit. Kryeministri Andy Burnham deklaroi për BBC-në se ekzistojnë “indikacione të fuqishme” se Irani ka gisht në ngjarjen që çoi në arrestimin e pesë personave.

Ngjarja mori një rrjedhë të pazakontë pasi u zbulua se vetë një nga të dyshuarit kishte telefonuar numrin e emergjencës 999 përpara se grupi të prangosej. Megjithatë, të arrestuarit u liruan më pas me kaucion — një vendim që shkaktoi reagime të menjëhershme ndërkombëtare.

Përplasja Uashington – Londër për lirimin e të dyshuarve

Vendimi për lirimin e të arrestuarve u kritikua hapur nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, gjatë një deklarate nga Shtëpia e Bardhë.

“Do t’ju kisha thënë: ‘Mos i lini të lirë me kaucion’. Jam i surprizuar që i liruan, unë nuk do ta kisha bërë këtë,” u shpreh Trump.

Kryeministri Burnham u përgjigj duke siguruar se të dyshuarit ndodhen nën mbikëqyrje të rreptë dhe nën kushtet më strikte të mundshme të dorëzanisë:

“Autoritetet e kanë këtë situatë nën kontrollin më të fortë dhe më të rreptë. Lirimi me kaucion nuk do të thotë se ata janë thjesht të lirë siç mund të mendojnë njerëzit.”

Ndërkohë, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi për Fox News se incidenti “përfshin qartë dorën e një aktori të huaj”, duke nënvizuar se Irani ka kërcënuar hapur interesat amerikane në nivel global.

Reagimi i ashpër i Teheranit

Teherani zyrtar i hodhi poshtë me shpejtësi akuzat. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se udhëheqësit britanikë “po trokasin në derë të gabuar”.

“Mund të konfirmoj besimin e Iranit se lirimi i të ashtuquajturve ‘terroristë që punojnë për shtete të huaja’ thotë vërtet gjithçka për këtë situatë,” shkroi Araghchi në rrjetet sociale.

Pavarësisht reagimit nga Teherani, qeveria britanike bëri të ditur se po bashkëpunon ngushtë me shërbimet e inteligjencës amerikane për hetimin e kompleksit ushtarak, i cili mbetet një hetim policor aktiv dhe i nivelit të lartë të sigurisë. /BBC/