Botë

Ç’dihet nga grushti i dështuar i shtetit në Korenë e Jugut, roli i Zonjës së Parë

Published

on

Koreja e Jugut po përballet me një krizë të thellë kushtetuese dhe politike pas tentativës së presidentit Yoon Suk-Yeol për të vendosur ligjin ushtarak në një përpjekje për të konsoliduar pushtetin e tij, një lëvizje që u cilësua si një grusht shteti i dështuar.

Vendimi i papritur i presidentit, që u zbatua vetëm për gjashtë orë përpara se të rrëzohej nga Parlamenti, ka shkaktuar një valë protestash popullore dhe trazirash politike, duke vënë në pikëpyetje të ardhmen e tij në detyrë dhe stabilitetin demokratik të vendit.

Shpallja e Ligjit Ushtarak dhe Reagimi i Asamblesë Kombëtare

Të martën në mbrëmje, Yoon shpalli ligjin ushtarak, duke përdorur arsyetimin e një krize emergjente për të justifikuar pezullimin e lirive civile dhe kufizimin e funksionit të Parlamentit. Ushtria vendosi trupa të armatosura dhe helikopterë për të parandaluar protestat dhe për të bllokuar hyrjen e deputetëve në Asamblenë Kombëtare. Megjithatë, reagimi i menjëhershëm dhe unanim i deputetëve e rrëzoi këtë akt brenda disa orësh. Me një votim 190-0, përfshirë 18 deputetë nga partia e Yoon, ligji ushtarak u hodh poshtë, duke nxjerrë në pah izolimin e presidentit brenda institucioneve politike.

Opozita dhe Mocioni për Shkarkim

Opozita, e udhëhequr nga Partia Demokratike, e cila ka shumicën në Parlament, ka akuzuar Yoon për shkelje të Kushtetutës. Në një deklaratë zyrtare, opozita e quajti shpalljen e ligjit ushtarak si një “akt rebelimi” dhe kërkoi dorëheqjen e menjëhershme të presidentit. Mocioni për shkarkim tashmë është dorëzuar dhe mund të votohet brenda pak ditësh. Për shkarkimin e Yoon nevojiten votat e dy të tretave të deputetëve, një synim që opozita dhe partitë e tjera të vogla mund ta arrijnë duke marrë parasysh votat e mundshme nga “disidentët” brenda partisë së Yoon.

Ndikimi i Skandaleve Personale

Sipas disa analistëve, lëvizja e Yoon për të shpallur ligjin ushtarak ishte një përpjekje për të mbrojtur veten dhe gruan e tij, Kim Keon-hee, nga akuzat për korrupsion dhe abuzim me pushtetin. Kim, një figurë kontroverse, është përballur me akuza për përfshirje në skandale të tregut të aksioneve dhe për përdorimin e ndikimit të saj politik për interesa personale. Këto akuza kanë minuar më tej besueshmërinë e presidentit, duke e bërë atë një figurë gjithnjë e më të papëlqyer në sytë e publikut.

Një Rrezik për Demokracinë

Ekspertët paralajmërojnë se tentimi i Yoon për të vendosur ligjin ushtarak dhe për të pezulluar funksionet demokratike përbën një precedent të rrezikshëm për demokracinë e Koresë së Jugut. Ndërsa Kushtetuta lejon shpalljen e ligjit ushtarak vetëm në situata ekstreme si lufta, shumë vëzhgues e konsiderojnë veprimin e Yoon si një shkelje të qartë të ligjit dhe një përpjekje për të shpëtuar pushtetin e tij personal.

E Ardhmja e Presidentit Yoon

Nëse Parlamenti e shkarkon Yoon, ai do të humbasë përkohësisht pushtetin deri në një vendim përfundimtar nga Gjykata Kushtetuese. Megjithatë, gjykata aktualisht nuk ka kuorumin e nevojshëm për të trajtuar çështje të tilla për shkak të vakancave në disa poste të saj. Në këtë situatë të pasigurt, Kryeministri Han Duck-soo do të marrë përkohësisht detyrat presidenciale.

Krizat e fundit në Korenë e Jugut reflektojnë një përpjekje të dështuar për të minuar institucionet demokratike të vendit, ndërsa vendosja e ligjit ushtarak vetëm sa ka thelluar ndarjet politike dhe ka rritur mosbesimin e publikut ndaj qeverisë. Protestat masive dhe mobilizimi i opozitës tregojnë për forcën e demokracisë koreano-jugore, e cila duket e gatshme të përballet me sfidat dhe të ruajë rendin kushtetues. E ardhmja politike e presidentit Yoon Suk-Yeol mbetet e paqartë, por një gjë është e sigurt: kjo krizë ka lënë një gjurmë të thellë në historinë bashkëkohore të vendit.

Lajmet

Dy viktima nga stuhitë në Francë, mbi 53 mijë familje mbeten pa energji elektrike

Published

on

Të paktën dy persona kanë humbur jetën pasi stuhi të fuqishme goditën Francën gjatë natës, duke i dhënë fund një vale të zgjatur të të nxehtit.

Sipas mediave franceze, në Saint-Victornienne një grua humbi jetën pasi u godit nga një pemë e rrëzuar, ndërsa në Dolomieux një burrë u gjet i karbonizuar në një punishte që mori flakë pasi u godit nga rrufeja.

Operatori i rrjetit elektrik Enedis njoftoi se rreth 53 mijë familje kanë mbetur pa energji elektrike. Ndërprerjet kanë prekur kryesisht rajonet Auvergne-Rhône-Alpes në juglindje dhe New Aquitaine në jugperëndim të Francës.

Ndërkohë, shërbimi meteorologjik Meteo-France ka hequr paralajmërimin portokalli për stuhi në departamentet e prekura, pasi më herët kishte paralajmëruar për breshër dhe erëra të forta në disa pjesë të vendit./A.K/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA dhe Irani përshkallëzojnë sulmet për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit

Published

on

By

Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka ndërmarrë një valë sulmesh kundër Iranit për të gjashtën natë radhazi, përgjatë një përplasjeje ushtarake për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi se sulmet kishin për qëllim “të zvogëlonin më tej aftësitë ushtarake iraniane”, ndërsa konfirmoi gjithashtu se ka hipur në një anije si pjesë e bllokadës së porteve iraniane. Në anën tjetër, mediat shtetërore dhe autoritetet provinciale të Iranit raportuan se sulmet amerikane goditën infrastrukturën civile, duke përfshirë ura, një stacion treni dhe një aeroport. BBC Verify ka konfirmuar sulmin mbi një urë në perëndim të Bandar Abbas-it në provincën Hormozgan.

Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) deklaroi se është hakmarrë duke goditur pikat e radarëve të vëzhgimit detar të SHBA-së në Oman, si dhe objektiva në Kuvajt dhe Bahrejn. Ky korpus pretendoi gjithashtu se ka sulmuar një qendër komande të operacioneve speciale të SHBA-së në Al-Tanf të Sirisë, pranë kufirit me Jordaninë, si kundërpërgjigje ndaj vrasjes së ushtarëve iranianë dy ditë më parë. Për këtë pretendim nuk ka pasur asnjë koment nga Siria apo SHBA-ja.

Autoritetet e Kuvajtit njoftuan se sulmet iraniane goditën stacionet e prodhimit të energjisë dhe të shkripëzimit të ujit, duke shkaktuar dëme materiale, një zjarr dhe ndërprerje të energjisë elektrike. Ndërkaq, ushtria e Jordanisë bëri të ditur se ka rrëzuar tre raketa iraniane, pa raportuar për viktima apo dëme.

Në Kurdistanit Irakian, tetë persona u vranë dhe disa të tjerë u plagosën në qytetin e Sulaymaniyah-s në orët e para të mëngjesit, sipas agjencisë kurde të lajmeve Rudaw dhe Agence France-Presse. Forcat kurde ia faturuan këtë sulm Iranit, ndërsa njoftuan veçmas se kanë rrëzuar edhe tetë dronë mbi qytetin e Erbit, pa pasur viktima.

Ngushtica e Hormuzit – një rrugë ujore kritike përgjatë bregdetit të Iranit, të cilën Teherani e bllokoi pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit – mbetet e mbyllur. Kjo situatë ka ndikuar në qarkullimin e naftës nga rajoni, gjë që shtyu kreun e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, të shprehë shqetësimin për furnizimet globale me energji nëse situata nuk përmirësohet në javët e ardhshme.

Gjatë ditës së premte, ministrat e jashtëm të Kinës dhe Pakistanit bënë thirrje që SHBA-ja dhe Irani të ndërpresin luftimet dhe të rifillojnë negociatat. Ndërkaq, sulmet amerikane të natës së fundit goditën gjithashtu pranë ishullit Qeshm, si dhe në qytetet bregdetare jugore Bandar Abbas dhe Bushehr, ku ndodhet edhe një central bërthamor. /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump pretendon se Kina vodhi të dhënat e 220 milionë votuesve në zgjedhjet e 2020-ës

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka mbajtur një fjalim të rëndësishëm në orët e pikut televiziv (primetime), ku akuzoi Kinën për ndërhyrje në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020 dhe pretendoi për ekzistencën e “dobësive tronditëse” në sistemet amerikane të votimit.

Trump, i cili foli nga Shtëpia e Bardhë të enjten, ka bërë vazhdimisht pretendime të pabazuara për mashtrim me votat dhe ndërhyrje të huaja në zgjedhjet e vitit 2020, të cilat i humbi përballë Joe Biden, transmeton BBC.

Në fjalimin e tij gjysmë-orësh, të mbajtur tre muaj para zgjedhjeve afatmesme (midterms), ai deklaroi se ka deklasifikuar qindra dokumente të inteligjencës që mbështesin pretendimet e tij se Pekini ishte përpjekur të anonte zgjedhjet në favor të Bidenit. Megjithatë, komuniteti i inteligjencës amerikane ka konkluduar më parë se Kina nuk ka ndërhyrë në ato zgjedhje.

Trump foli para disa anëtarëve të lartë të ekipit të tij, ndërsa gazetarëve nuk iu lejua t’i bënin pyetje presidentit.

Akuzat për vjedhjen e të dhënave të 220 milionë votuesve

Gjatë fjalës së tij, Trump akuzoi Kinën për “përvetësim të paligjshëm” të 220 milionë dosjeve të votuesve, duke përfshirë edhe të dhënat e tyre personale.

Ai deklaroi se të dhënat e votuesve në 18 shtete u “bllokuan, u vodhën ose u hakeruan nga Kina”, ndërsa akuzoi personat përgjegjës që duhej të jepnin alarmin se nuk ia kishin zbuluar këtë gjetje zyrtarëve qeveritarë apo Kongresit.

Mirëpo, Trump nuk prezantoi asnjë provë që vërteton se Kina i ka përdorur këto informacione për të ndryshuar sistemet e votimit apo për të ndikuar në rezultatin e zgjedhjeve.

Reagimi i Kinës dhe qëndrimi i Inteligjencës Amerikane

Në përgjigje të këtij fjalimi, Ambasada Kineze në Uashington deklaroi për agjencinë e lajmeve Reuters se Pekini “nuk ka ndërhyrë kurrë dhe nuk do të ndërhyjë kurrë në zgjedhjet presidenciale”. Ndërkohë, BBC ka kontaktuar edhe Ministrinë e Jashtme të Kinës për një koment zyrtar.

Komentet e presidentit bien ndesh drejtpërdrejt me vlerësimet e mëparshme të inteligjencës amerikane. Një raport i vitit 2021 nga Këshilli Kombëtar i Inteligjencës i SHBA-së (NIC) theksonte me “besim të lartë” se Kina nuk kishte ndërhyrë në ato zgjedhje.

“Ne vlerësojmë se Kina nuk ka ndërmarrë përpjekje ndërhyrjeje dhe, ndonëse i ka shqyrtuar, nuk ka zbatuar përpjekje ndikimi me qëllim ndryshimin e rezultatit të zgjedhjeve presidenciale në SHBA,” thuhej në raport.

Sipas dokumentit, kjo ka ndodhur ndoshta sepse Pekini “nuk e shihte asnjërin prej rezultateve zgjedhore si mjaftueshëm të favorshëm për të rrezikuar një reagim të ashpër nëse do të kapej duke ndërhyrë”.

Demokratët: “Trump po përpiqet të mbjellë dyshime”

Nga ana tjetër, Demokratët e akuzuan Trumpin për përpjekje për të mbjellë dyshime mbi sigurinë e zgjedhjeve të ardhshme afatmesme të nëntorit, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit për pjesën e mbetur të mandatit të tij presidencial.

Chuck Schumer, lideri i demokratëve në Senat, shkroi në rrjetet sociale:

“Të jemi të qartë — në Amerikë, votuesit zgjedhin liderët e tyre, jo e kundërta. Demokratët do të luftojnë fort për t’u siguruar që çdo votues amerikan të mund të votojë i lirë, pa pengesa apo ndërhyrje nga Donald Trump.”

Rënia në sondazhe dhe konteksti aktual

Fjalimi i Trumpit nga Shtëpia e Bardhë vjen menjëherë pas publikimit të një sondazhi të ri nga Washington Post-Ipsos. Sondazhi tregon se shkalla e popullaritetit të presidentit ka rënë në 37%, me shumë votues që shprehen pesimistë për koston e lartë të jetesës dhe luftën e vazhdueshme me Iranin. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Tërmet 5.9 ballë godet Zelandën e Re

Published

on

Një tërmet me magnitudë 5.9 ka goditur qytetin Te Anau në Ishullin Jugor të Zelandës së Re, duke shkaktuar lëkundje të forta, por pa raportime të menjëhershme për të lënduar apo dëme materiale.

Epiqendra ishte rreth 40 kilometra në veri të Te Anaut, pranë rajonit turistik Fiordland.

Fillimisht autoritetet vlerësuan magnitudën në 6.3 dhe lëshuan paralajmërim për cunami, duke u bërë thirrje banorëve të zonave bregdetare të zhvendoseshin në vende më të sigurta.

Pas rishikimit të të dhënave, magnituda u ul në 5.9, paralajmërimi u zbut dhe më pas u anulua plotësisht./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara