Lajmet

Brazil: 3 arsyet pse fitorja e Luiz Inácio Lula da Silvas është e rëndësishme

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë.

Published

4 years ago

on

Ish-presidenti majtist i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, ka mposhtur kandidatin e të djathtës ekstreme Jair Bolsonaro në një nga zgjedhjet më të rëndësishme në historinë e vendit.

Silva, një ish-punëtor i fabrikës, u bë presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit saktësisht 20 vjet më parë. Ai shërbeu si president nga viti 2003 deri në vitin 2010, përpara se të përfshihej në disa skandale korrupsioni dhe të vuante një periudhë të shkurtër në burg. Por Gjykata e Lartë Federale vendosi në mars 2021 se gjyqtari që mbikëqyrte gjyqin e tij për korrupsion – Sergio Moro – ishte i njëanshëm, duke çuar në anulimin e të gjitha rasteve që Moro kishte ngritur kundër Lulës dhe duke i hapur rrugën rikthimit të tij politik.

Lula fitoi pasi siguroi 50.9 për qind të votave, ndërsa Bolsonaro mori 49.1 për qind. Për shkak të kësaj, tashmë ka pasur disa shqetësime për ndezjen e tensioneve brenda vendit të polarizuar.

Megjithatë, sipas analistëve, ja ku qëndron Lula për disa çështje kyçe dhe pse zgjedhja e tij nuk është vetëm një lajm i mirë për Brazilin, por edhe për botën.

Kriza klimatike
Gjatë kohës së Bolsonaros në detyrë, ai uli mbrojtjen e Amazon, shkurtoi buxhetin mjedisor të Brazilit dhe pushoi ekspertët e mjedisit. Midis 1 gushtit 2019 dhe 31 korrikut 2021, më shumë se 8.4 milionë hektarë u shpyllëzuan nga Amazona – një zonë më e madhe se e gjithë Belgjika.

Lula dëshiron ta ndryshojë këtë. “Në vend që të jemi liderë botërorë në shpyllëzim, ne duam të jemi kampionë botërorë në përballjen me krizën klimatike dhe në zhvillimin socio-mjedisor”, tha Lula në një letër drejtuar popullit brazilian të cilën ai e shkroi javën e kaluar. “Në këtë mënyrë do të kemi ushqim të shëndetshëm në pjatat tona, ajër të pastër për të marrë frymë dhe ujë për të pirë dhe shumë punë cilësore me investime të gjelbra”. Ai gjithashtu është zotuar të “luftojë për zero-shpyllëzim”.

Kjo nuk është vetëm një fitore për Brazilin, por një fitore për botën. Ekspertët kanë paralajmëruar se Amazona – shpesh e quajtur ‘mushkëritë e Tokës’ për shkak të rezervave të saj të mëdha të karbonit natyror – po i afrohet ‘pikës së kthesës’ si pasojë e shpyllëzimit të shfrenuar të Bolsonaros. Tani, me Lulën e rikthyer në detyrë, ka shpresë se pylli i gjerë mund të ringjallet. Çuditërisht, presidenti i ri ka gjithashtu një histori të mirë: në mandatet e tij të mëparshme në detyrë, shkalla e shpyllëzimit në Amazon ra me 80 për qind.

Demokracia
Bolsonaro gjithashtu ka kaluar katër vitet e fundit duke minuar demokracinë e Brazilit. Presidenti në largim ka shprehur më parë përbuzje për proceset demokratike dhe ka festuar diktaturën brutale ushtarake të Brazilit, e cila mori fund në 1985. Ai gjithashtu ka hedhur dyshime mbi votimin elektronik dhe ka lejuar që dezinformimi të lulëzojë në mediat sociale gjatë mandatit të tij, si dhe ka sulmuar Gjykatën e Lartë braziliane dhe Tribunalin e Lartë Zgjedhor për hetimin e tij, dhe e mbushën policinë me aleatë besnikë.

Lula foli gjatë për rëndësinë e mbrojtjes së demokracisë gjatë fushatës së tij zgjedhore. “Ne duam të kthehemi në mënyrë që askush të mos guxojë të sfidojë më demokracinë”, tha ai në një fjalim. “Dhe që fashizmi të kthehet në kanalizimet e historisë, nga ku nuk duhet të ishte larguar kurrë”.

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë. Pas shpalljes së fitores së Lulës, ish-presidenti i Brazilit, Fernando Henrique Cardoso, shkroi në Twitter: “Demokracia ka fituar, Brazili ka fituar”.

Ekonomia
Lula ka premtuar gjithashtu se do të rikthejë prosperitetin ekonomik që u pa në presidencën e tij të fundit. Ai është zotuar të sjellë një regjim tatimor më progresiv, të heqë kufirin e shpenzimeve për shpenzimet publike, të rrisë pagën minimale dhe të rrisë shpenzimet e mirëqenies sociale.

Por ndërsa ekonomia globale shkon drejt recesionit, ka të ngjarë që Lula të përballet me disa vështirësi në zbatimin e disa prej politikave të tij më radikale.

Megjithatë duket se Lula do të përballet me sfidën. Gjatë presidencës së tij të fundit, ai filloi programin ikonik të mirëqenies Bolsa Familia, i cili ofroi ndihmë financiare për familjet e varfra braziliane që kishin vaksinuar fëmijët e regjistruar në arsim. Skema mendohet se ka nxjerrë 20 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe papunësia kishte arritur gjithashtu në nivele rekord deri në kohën kur ai la detyrën./UBTNews/

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Kuriozitetet e ditës

Published

31 minutes ago

on

September 2, 2026

By

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Mund t’i shihni yjet siç ishin 4,000 vjet më parë me sy të lirë. Pa teleskop, të gjitha yjet që mund të shohim ndodhen rreth 4,000 vite dritë larg nesh. Kjo do të thotë që në maksimum po i shihni yjet ashtu siç ishin 4,000 vjet më parë, rreth kohës kur po ndërtoheshin piramidat në Egjipt.

 

  1. Bimët erdhën para farave. Sipas të dhënave fosile, bimët e hershme i ngjanin myshkut dhe u riprodhuan me spore njëqelizore. Farat shumëqelizore nuk evoluan për 150 milion vjet të tjera.

 

  1. Qelizat tona të ngordhura hahen nga qelizat e tjera në trupin tonë. Mos u shqetësoni; kjo është e destinuar të ndodhë. Kur qelizat brenda trupit tuaj vdesin, ato pastrohen nga fagocitet – qelizat e bardha të gjakut, puna e të cilave është të tretin qelizat e tjera.

 

  1. Aromat mund të kalojnë përmes lëngut. Ju lutemi mos provoni të nuhasni nën ujë (hunda juaj nuk do ta vlerësojë), por aroma del përmes lëngut.

 

  1. Lakuriqët e natës nuk janë të verbër. Pavarësisht idiomave të famshme, lakuriqët e natës me të vërtetë mund të shohin, por ata ende përdorin ekolokacionin e tyre edhe më të famshëm për të gjetur pre.

Continue Reading

Vendi

Humb jetën një 29-vjeçar në Zubin-Potok pas lëndimeve në një kantier ndërtimi, ndalohet një i dyshuar

Published

1 hour ago

on

September 2, 2026

By

Një 29-vjeçar ka ndërruar jetë të martën si pasojë e lëndimeve të rënda të marra gjatë punimeve në një kantier ndërtimi në Zubin-Potok. Ngjarja ka ndodhur rreth orës 10:00 në vendin ku po ndërtohet stacioni i ri i Policisë së Kosovës.

Zëdhënësi i Policisë për rajonin e veriut, Ermir Osmani, konfirmoi se viktima, punëtor i një kompanie private, fillimisht u dërgua në shtëpinë e shëndetit në Zubin-Potok dhe më pas u transportua me urgjencë në Spitalin Rajonal në Mitrovicën e Veriut. Për shkak të gjendjes së rëndë, mjeku kujdestar ka konstatuar vdekjen e tij rreth orës 11:00.

Me urdhër të prokurorit, trupi i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion. Për këtë rast, policia ka intervistuar dhe ndaluar për 48 orë një person me inicialet B.B. (viti i lindjes 1977) në cilësinë e të dyshuarit.

Continue Reading

Vendi

PDK dhe AAK edhe sot para Qeverisë me kërkesën për konstituimin e institucioneve

Published

1 hour ago

on

September 2, 2026

By

Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ka vijuar edhe sot aksionin e saj protestues para ndërtesës së Qeverisë së Kosovës, e mbështetur nga deputetë të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK).

Aksionit të sotëm iu bashkuan edhe asamblistë e aktivistë nga Komuna e Drenasit. Kjo protestë është vazhdimësi e aksioneve të zhvilluara gjatë javëve të kaluara nga PDK-ja dhe AAK-ja, përmes të cilave po kërkohet thirrja e menjëhershme e seancës parlamentare dhe konstituimi i institucioneve të reja të Kosovës. /E.A/

Continue Reading

Live

Teherani sulmon me raketa dhe dronë objektivat e SHBA-së në Jordani, Kuvajt, Irak dhe Bahrein

Published

1 hour ago

on

September 2, 2026

By

Teherani ka ndërmarrë sulme me raketa dhe dronë kundër objektivave të SHBA-së në Jordani, Kuvajt, Irak dhe Bahrein, pasi forcat amerikane rifilluan goditjet ajrore kundër Iranit të martën.

Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane njoftoi se pesë persona, përfshirë një fëmijë, mbetën të vdekur dhe më shumë se 50 të tjerë u plagosën kur fragmentet e një rakete amerikane goditën një shtëpi ku po mbahej një ceremoni dasme në Sirik, në jug të Iranit.

Ushtria e SHBA-së deklaroi se është në dijeni të këtyre raportimeve, por theksoi se kurrë nuk ka pasur në shënjestër civilët.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) sqaroi se goditjet amerikane ndaj Iranit erdhën pas “përpjekjeve të fundit për sulme” nga Korpusi i Gardës së Revolucionit Islamik të Iranit (IRGC) kundër anijeve tregtare në Strakun e Hormuzit dhe forcave amerikane në rajon.

Garda Revolucionare e Iranit u shpreh se SHBA-ja “do t’i mesoj” këto goditje. Sipas agjencisë gjysmë-zyrtare iraniane të lajmeve Tasnim, deri në orët e para të së mërkurës, IRGC lëshoi një breshëri raketash balistike ndaj një baze të Marinsave amerikanë në Akaba të Jordanisë, si hakmarrje për sulmin në Sirik.

Forcat e Armatosura të Jordanisë njoftuan se kishin kapur 13 raketa balistike, 10 prej të cilave u shkatërruan në ajër, ndërsa tre ranë në zona të thella e të izoluara. Nga ky sulm nuk u raportua për të vdekur apo të plagosur.

Veçmas, ushtria e Kuvajtit deklaroi se mbrojtja e saj ajrore iu përgjigj sulmeve me raketa iraniane në orët e para të së mërkurës. Ndërkohë, sipas medias shtetërore iraniane, disa shpërthime u raportuan edhe në Bahrein.

Agjencia e lajmeve Irna raportoi gjithashtu se IRGC kishte goditur bazat amerikane në rajonin autonom të Kurdistanit në Irak, duke shkatërruar një qendër mirëmbajtjeje, depo dhe pajisje ushtarake.

Pas një pauze pothuajse njëmujore, SHBA-ja rifilloi sulmet ndaj Iranit në fillim të kësaj jave, kur njoftoi se kishte goditur dy lëshues raketash që përdoreshin për vendosjen e minave në Strakun e Hormuzit. Teherani u hakmor duke lëshuar raketa ndaj bazave ajrore në Jordani dhe një dron drejt Emirateve të Bashkuara Arabe.

Centcom njoftoi se sulmet e fundit kundër objektivave të IRGC-së kishin nisur në orën 12:00 ET (16:00 GMT) dhe kishin përfunduar deri në orët e para të së mërkurës.

Media shtetërore iraniane raportoi se projektilët kishin goditur zonat e Chabahar dhe Konarak si dhe një aeroport në Jiroft, ndërsa shpërthime u dëgjuan edhe në ishullin Qeshm dhe në Bandar Abbas.

Media shtetërore iraniane dhe Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane raportuan se objektet civile në bregdetin jugor të Iranit u bombarduan, ku mes të vrarëve në ceremoninë e dasmës në rrethin e Sirikut, i cili shtrihet në Strakun e Hormuzit, ishte edhe një fëmijë.

Kapiteni i Flotës Detare të SHBA-së, Tim Hawkins, duke folur në emër të Centcom, tha për BBC-në se ushtria amerikane është në dijeni të raportimeve nga media shtetërore iraniane për sulmin në Sirik.

/BBC/

Continue Reading

Të kërkuara