Lajmet

Brazil: 3 arsyet pse fitorja e Luiz Inácio Lula da Silvas është e rëndësishme

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë.

Published

on

Ish-presidenti majtist i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, ka mposhtur kandidatin e të djathtës ekstreme Jair Bolsonaro në një nga zgjedhjet më të rëndësishme në historinë e vendit.

Silva, një ish-punëtor i fabrikës, u bë presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit saktësisht 20 vjet më parë. Ai shërbeu si president nga viti 2003 deri në vitin 2010, përpara se të përfshihej në disa skandale korrupsioni dhe të vuante një periudhë të shkurtër në burg. Por Gjykata e Lartë Federale vendosi në mars 2021 se gjyqtari që mbikëqyrte gjyqin e tij për korrupsion – Sergio Moro – ishte i njëanshëm, duke çuar në anulimin e të gjitha rasteve që Moro kishte ngritur kundër Lulës dhe duke i hapur rrugën rikthimit të tij politik.

Lula fitoi pasi siguroi 50.9 për qind të votave, ndërsa Bolsonaro mori 49.1 për qind. Për shkak të kësaj, tashmë ka pasur disa shqetësime për ndezjen e tensioneve brenda vendit të polarizuar.

Megjithatë, sipas analistëve, ja ku qëndron Lula për disa çështje kyçe dhe pse zgjedhja e tij nuk është vetëm një lajm i mirë për Brazilin, por edhe për botën.

Kriza klimatike
Gjatë kohës së Bolsonaros në detyrë, ai uli mbrojtjen e Amazon, shkurtoi buxhetin mjedisor të Brazilit dhe pushoi ekspertët e mjedisit. Midis 1 gushtit 2019 dhe 31 korrikut 2021, më shumë se 8.4 milionë hektarë u shpyllëzuan nga Amazona – një zonë më e madhe se e gjithë Belgjika.

Lula dëshiron ta ndryshojë këtë. “Në vend që të jemi liderë botërorë në shpyllëzim, ne duam të jemi kampionë botërorë në përballjen me krizën klimatike dhe në zhvillimin socio-mjedisor”, tha Lula në një letër drejtuar popullit brazilian të cilën ai e shkroi javën e kaluar. “Në këtë mënyrë do të kemi ushqim të shëndetshëm në pjatat tona, ajër të pastër për të marrë frymë dhe ujë për të pirë dhe shumë punë cilësore me investime të gjelbra”. Ai gjithashtu është zotuar të “luftojë për zero-shpyllëzim”.

Kjo nuk është vetëm një fitore për Brazilin, por një fitore për botën. Ekspertët kanë paralajmëruar se Amazona – shpesh e quajtur ‘mushkëritë e Tokës’ për shkak të rezervave të saj të mëdha të karbonit natyror – po i afrohet ‘pikës së kthesës’ si pasojë e shpyllëzimit të shfrenuar të Bolsonaros. Tani, me Lulën e rikthyer në detyrë, ka shpresë se pylli i gjerë mund të ringjallet. Çuditërisht, presidenti i ri ka gjithashtu një histori të mirë: në mandatet e tij të mëparshme në detyrë, shkalla e shpyllëzimit në Amazon ra me 80 për qind.

Demokracia
Bolsonaro gjithashtu ka kaluar katër vitet e fundit duke minuar demokracinë e Brazilit. Presidenti në largim ka shprehur më parë përbuzje për proceset demokratike dhe ka festuar diktaturën brutale ushtarake të Brazilit, e cila mori fund në 1985. Ai gjithashtu ka hedhur dyshime mbi votimin elektronik dhe ka lejuar që dezinformimi të lulëzojë në mediat sociale gjatë mandatit të tij, si dhe ka sulmuar Gjykatën e Lartë braziliane dhe Tribunalin e Lartë Zgjedhor për hetimin e tij, dhe e mbushën policinë me aleatë besnikë.

Lula foli gjatë për rëndësinë e mbrojtjes së demokracisë gjatë fushatës së tij zgjedhore. “Ne duam të kthehemi në mënyrë që askush të mos guxojë të sfidojë më demokracinë”, tha ai në një fjalim. “Dhe që fashizmi të kthehet në kanalizimet e historisë, nga ku nuk duhet të ishte larguar kurrë”.

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë. Pas shpalljes së fitores së Lulës, ish-presidenti i Brazilit, Fernando Henrique Cardoso, shkroi në Twitter: “Demokracia ka fituar, Brazili ka fituar”.

Ekonomia
Lula ka premtuar gjithashtu se do të rikthejë prosperitetin ekonomik që u pa në presidencën e tij të fundit. Ai është zotuar të sjellë një regjim tatimor më progresiv, të heqë kufirin e shpenzimeve për shpenzimet publike, të rrisë pagën minimale dhe të rrisë shpenzimet e mirëqenies sociale.

Por ndërsa ekonomia globale shkon drejt recesionit, ka të ngjarë që Lula të përballet me disa vështirësi në zbatimin e disa prej politikave të tij më radikale.

Megjithatë duket se Lula do të përballet me sfidën. Gjatë presidencës së tij të fundit, ai filloi programin ikonik të mirëqenies Bolsa Familia, i cili ofroi ndihmë financiare për familjet e varfra braziliane që kishin vaksinuar fëmijët e regjistruar në arsim. Skema mendohet se ka nxjerrë 20 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe papunësia kishte arritur gjithashtu në nivele rekord deri në kohën kur ai la detyrën./UBTNews/

Lajmet

Sami Lushtaku dhe shtatë të tjerë shpallen të pafajshëm në rastin “Drenica 1”

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë ka liruar nga akuzat kryetarin e Komunës së Skenderajt, Sami Lushtaku, Ismet Haxha, Rrustem Rukolli, Rexhep Xhota, Fatmir Mjaku, Skender Tahiri, Bajram Dibrani e Sheremet Jashari, të akuzuar për krim të organizuar dhe frikësim të dëshmitarëve të mbrojtur në rastin “Drenica 1”, raporton Ekonomia Online.

Kryetari i trupit gjykues, Leon Përlaska, tha se të pandehurit lirohen nga të gjitha pikat e aktakuzës.

“Të pandehurit lirohen nga të gjitha pikat e aktakuzës, nuk është provuar se kanë kryer veprat penale”, tha ai.

“Nuk i ka vërtetuar asnjë nga provat relevante mbi të cilat është ndërtuar kjo aktakuzë, me theks të veçantë kjo gjykatë e vlerësoi dëshminë e dëshmitarit të emërtuar si dëshmitari C, ku i njëjti e mohoi kategorikisht se të pandehurit kanë ndikuar te i njëjti për ndryshimin e deklaratës të një personi tjetër. Gjykata nuk gjeti asnjë provë bindëse në të cilën do të vërtetohej fajësia e të pandehurve në këtë rast”, tha ai.

Gjykimi në këtë rast ka vazhduar për pikat 16, 17 dhe 18 të aktakuzës, ndaj Sami Lushtakut, Ismet Haxhës, Rrustem Rukollit, Fatmir Mjakut, Rexhep Xhotës, Skender Tahirit, Sheremet Jasharit dhe Bajram Dibranit, për të cilët procedura ishte veçuar.

Në pikat e tjera të aktakuzës, në këtë rast ishin përfshirë edhe Emrush Thaqi, Shemsi Hajrizi, Sahit Jashari, Mergim Lushtaku, Dardan Geci, Bashkim Dervisholli, Valon Behramaj, Argjent Behramaj, Yll Blakaj, Gzim Ahmeti, Xhevdet Zena, Mervete Hasani-Lushtaku, Agim Ukaj, Ismail Dibrani, Sami Gjoka dhe Nexhib Shatri.

Gjykata Themelore në Prishtinë, më 5 prill 2018, kishte refuzuar kërkesat e mbrojtjes për hudhjen e aktakuzës dhe kundërshtimin e provave, me arsyetimin se nuk kishte parashkrim të veprës penale dhe se mbrojtja nuk kishte paraqitur prova të mjaftueshme për aprovimin e kërkesave. Ky aktvendim ishte lënë në fuqi nga Gjykata e Apelit në korrik të vitit 2018.

Në ndërkohë, Gjykata Themelore kishte aprovuar marrëveshjen e të akuzuarës Mervete Hasani-Lushtaku me Prokurorinë për pranimin e fajësisë. Ajo ishte dënuar me 3 mijë e 500 euro gjobë për veprën penale “Lehtësim i arratisjes së personit të privuar nga liria”.

Ndërkaq, Gjykata Themelore në Prishtinë, më 14 prill 2020, kishte shpallur aktgjykimin në rastin e arratisjes së ish-kryetarit të Komunës së Skenderajt, Sami Lushtaku, dhe të tjerëve nga Qendra Klinike dhe Universitare e Kosovës (QKUK), në vitin 2014, derisa Lushtaku po merrte trajtim shëndetësor, në kohën kur ndodhej në paraburgim në rastin “Drenica”.

Për arratisjen nga QKUK-ja, gjykata e kishte liruar Lushtakun nga akuza, ndërsa e kishte dënuar me 12 mijë euro gjobë për dy arratisje të tjera, të ndodhura më 21 gusht 2015 dhe 22 shtator 2015.

Përveç Lushtakut, me nga 1 mijë euro gjobë ishin dënuar edhe gardianët që kishin qenë në përcjellje të tij, Ylber Blakaj, Gëzim Ahmeti dhe Xhevdet Zena.

Ndërsa të gjithë të akuzuarit e tjerë, përfshirë djalin e Lushtakut, Mërgim Lushtakun, si dhe Emrush Thaqin, Shemsi Hajrizin, Sami Gjokën, Nexhib Shatrin, Ismail Dibranin, Agim Ukajn, Ismet Haxhën, Dardan Gecin, Bashkim Dervishollin, Valon Behramajn dhe Argjent Behramajn, ishin liruar nga akuzat.

Megjithatë, aktgjykimi ndaj të akuzuarve Emrush Thaqi dhe Nexhib Shatri ishte anuluar nga Gjykata e Apelit. Pas rigjykimit, të dy ishin liruar nga akuzat me aktgjykim të shpallur nga gjykatësi Agim Kuçi.

Ndryshe, prokurori i EULEX-it, Romulo Matues, kishte ngritur aktakuzë ndaj Sami Lushtakut dhe të tjerëve më 17 nëntor 2016, për disa vepra penale që lidhen me arratisjen e Lushtakut dhe të tjerëve nga QKUK-ja, të cilët ishin dënuar në rastin e njohur si “Grupi i Drenicës” dhe që në QKUK kishin shkuar për të marrë shërbime mjekësore për shkak të problemeve shëndetësore.

/EO//A.K/

Continue Reading

Lajmet

DW: Gjermani: Gjithnjë e më shumë njerëz ndryshojnë punë

Published

on

Një numër gjithnjë e në rritje punonjësish në Gjermani e ndryshojnë vendin e punës brenda një viti. Janë kryesisht meshkujt në punë me paga të ulëta ata që kërkojnë më shpesh një punë të re.

Përqindja e punonjësve që kanë ndryshuar vendin e  punës brenda një viti u rrit me 13 pikë përqindjeje midis viteve 2013 dhe 2024. Kjo del sipas një studimi të ri të Institutit për Kërkime të Punësimit (IAB), të publikuar sot në Nuremberg.

Sipas studimit, në vitin 2013 vetëm 12 për qind e grave dhe 13 për qind e burrave punonin në një profesion të ndryshëm nga viti i mëparshëm. Që atëherë, numri i njerëzve që kanë ndryshuar profesion është rritur ndjeshëm: në vitin 2024, lëvizshmëria profesionale te meshkujt ishte 16 për qind më e lartë se në vitin 2013, ndërsa te femrat ishte 10 për qind më i lartë.

Meshkujt ndërrojnë punë më shpesh, veçanërisht kur pagat janë të ulëta

Rritja e lëvizshmërisë në karrierë vërehet në të gjitha nivelet e pagave, megjithatë ishte më e theksuar tek meshkujt sesa tek femrat, vëren IAB. Meshkujt në profesionet me paga të ulëta e të mesme, veçanërisht, ishin më të gatshëm të ndryshonin karrierë. Megjithatë, mobiliteti u ul kur niveli i pagës u rrit.

Femrat ndryshonin profesionin më shpesh se meshkujt, veçanërisht në grupin e pagave të mesme. Sipas autorëve të studimit, një arsye e mundshme për këtë është se, në këtë nivel pagash, femrat priren të kalojnë në punë me kohë të pjesshme më shpesh pas lindjes së një fëmije. Në profesionet me paga të ulëta të mesme ose të larta, mobiliteti i tyre profesional ishte dukshëm më i ulët.

Klima ekonomike ndikon në tregun e punës

Studimi gjithashtu tregon se mobiliteti profesional është i lidhur ngushtë me situatën ekonomike: ‘U vërejt një rritje në vitet kur kërkesa për punë u rrit veçanërisht ndjeshëm për shkak të klimës ekonomike,’ thuhet në të. Në të njëjtën kohë, numri i ndryshimeve të vendit të punës ishte më i ulët gjatë periudhave të vështirësive ekonomike. “Kjo sugjeron se punonjësit shfrytëzojnë mundësitë në profesione të reja kur shumë nga këto vende pune të reja krijohen si rezultat i rritjes së punësimit,” shkruajnë autorët.

Kështu, pandemia COVID-19 ngadalësoi përkohësisht rritjen e mobilitetit të karrierës. Ai arriti kulmin në vitin 2023, përpara se të fillonte sërish të binte në vitin 2024. “Ndryshimi strukturor ndryshon kërkesën për punë. Ata që kalojnë në një profesion që ka shumë kërkesë në atë kohë zakonisht si rezultat janë në gjendje të përmirësojnë perspektivat e tyre të fitimit,” tha Mara Buhmann, hulumtuese në IAB.

aud (ag, tgsch)

Continue Reading

Lajmet

DW: Optimizëm i matur-Klima e biznesit në Gjermani përmirësohet

Published

on

Klima e biznesit në Gjermani është përmirësuar më tej. Indeksi ifo i klimës së biznesit është barometri kryesor i ekonomisë gjermane. Ai u rrit në të gjitha sektorët, pavarësisht situatës së paqartë në Lindjen e Mesme.

Optimizmi në drejtimet e ndërmarrjeve gjermane po forcohet përsëri. Instituti ifo i Mynihut mblodhi të dhëna nga rreth 9.000 drejtues biznesesh. Sipas tij, indeksi i klimës së biznesit u rrit në korrik në 86.6 pikë. Kjo është rritja e tretë radhazi.

Ekonomistët e anketuar nga agjencia Reuters prisnin vetëm 86.0 pikë. Në qershor, barometri kishte shënuar 85.7 pikë.

Analistët paralajmërojnë megjithatë që rritja aktuale të mos mbiinterpretohet: “Rritja e dukshme e klimës së biznesit ifo ka vlerë të kufizuar informuese, sepse shumica e ndërmarrjeve iu përgjigjën pyetësorit përpara rritjes së fortë të çmimit të naftës gjatë dy javëve të fundit,” thekson Jörg Krämer, ekonomisti kryesor i Commerzbank. Në shumë sektorë në Gjermani rrezikohen humbje masive vendesh pune.

Lufta me Iranin vazhdon të rëndojë mbi optimizmin

Në Lindjen e Mesme,  lufta mes SHBA-së dhe Iranit   u rindez përkohësisht. Kjo i rriti çmimet e naftës. Fuçia e naftës referuese Brent arriti përsëri mbi 100 dollarë.

Ngushtica e Hormuzit është jetike për zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit. Aty, transporti i naftës, gazit dhe lëndëve të para ende nuk ka arritur nivelet e para luftës me Iranin. Një hapje e qëndrueshme e kësaj rruge detare konsiderohet impuls i rëndësishëm për ekonominë gjermane. Prej muajsh, ajo po vuan nën peshën e çmimeve të larta të energjisë.

Në të njëjtën linjë është edhe Alexander Krüger, ekonomisti kryesor i Bethmann Hal: “Optimizmi i ndërmarrjeve mund të përmirësohet vetëm kur çmimet e energjisë të bien ndjeshëm. Deri atëherë, klima do të vazhdojë ndoshta të ecë me valë-valë.” Kështu, edhe vlerësimi për situatën aktuale rezulton më i dobëvlen veçanërisht për industrinë përpunuese dhe sektorin e shërbimeve.

Me optimizëm drejt së ardhmes

Pritshmëritë për të ardhmen janë dukshëm më pozitive. Treguesi u mbështet kryesisht nga përmirësimi i pritshmërive të ndërmarrjeve. Klima u përmirësua në të gjitha sektorët: në industri, te ofruesit e shërbimeve, në tregti dhe në ndërtim.

Në korrik u ndje veçanërisht optimizëm në drejtimet e ndërmarrjeve industriale gjermane. “Bizneset raportojnë kërkesë të përmirësuar,” tha Klaus Wohlrabe, drejtues i anketave të Institutit ifo. Kjo vlen për sektorët e mëdhenj si prodhuesit e automobilave dhe të makinerive. Nuk vlen, megjithatë, për industrinë kimike. Aty pesimizmi u rrit, “ndoshta i shtyrë nga rritja e çmimeve të naftës,” theksoi Wohlrabe.

Prirje e lehtë drejt rritjes

Rritja e çmimeve të naftës po ngre edhe pritshmëritë për çmimet. Kjo vlen për ekonominë gjermane në përgjithësi. “Shumë ndërmarrje kanë kaluar në rritje çmimesh,” theksoi eksperti Wohlrabe. “Gjithashtu, pasiguria është rritur përsëri, në të gjitha sektorët.”

“Por rritja tregon të paktën potencialin e rimëkëmbjes, nëse SHBA-ja dhe Irani arrijnë një marrëveshje dhe Ngushtica e Hormuzit hapet përgjithmonë,” thekson Krämer, ekonomisti kryesor i Commerzbank. Në mënyrë të ngjashme i interpreton të dhënat edhe Wohlrabe: “Ekonomia gjermane është gati të marrë vrull,” thotë drejtuesi i anketave të Institutit ifo. “Për ekonominë në tërësi, po vihet re një prirje e lehtë rritëse.”

aud (tgsch, ag)

Continue Reading

Lajmet

Sekuestrohen pesë vetura në Vushtrri, dyshohet për falsifikim dokumentesh gjatë importit nga Koreja e Jugut

Published

on

Prokuroria Themelore në Mitrovicë, në bashkëpunim me Doganën e Kosovës dhe Policinë e Kosovës, ka realizuar kontrolle në disa lokacione në Vushtrri, në kuadër të një hetimi për falsifikim dokumentesh gjatë importimit dhe zhdoganimit të automjeteve.

Sipas Prokurorisë, të dyshuarit dyshohet se kanë falsifikuar dhe përdorur dokumente publike të falsifikuara gjatë procedurave për importimin e automjeteve nga Koreja e Jugut.

Hetimet kanë zbuluar dyshimet se në librezat koreane të automjeteve është ndryshuar viti i regjistrimit të parë nga 2015 në 2016, me qëllim që veturat të paraqiteshin si më të reja dhe të plotësonin kushtet ligjore për import në Kosovë.

Dokumentet e dyshuara si të falsifikuara janë përdorur gjatë zhdoganimit të pesë automjeteve, për të cilat janë lëshuar deklarata doganore me të dhëna të pasakta.

Prokuroria ka bërë të ditur se pesë veturat janë sekuestruar, ndërsa hetimet do të vazhdojnë në koordinim me Doganën dhe Policinë e Kosovës për zbardhjen e plotë të rastit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara