Lajmet

Brazil: 3 arsyet pse fitorja e Luiz Inácio Lula da Silvas është e rëndësishme

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë.

Published

on

Ish-presidenti majtist i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, ka mposhtur kandidatin e të djathtës ekstreme Jair Bolsonaro në një nga zgjedhjet më të rëndësishme në historinë e vendit.

Silva, një ish-punëtor i fabrikës, u bë presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit saktësisht 20 vjet më parë. Ai shërbeu si president nga viti 2003 deri në vitin 2010, përpara se të përfshihej në disa skandale korrupsioni dhe të vuante një periudhë të shkurtër në burg. Por Gjykata e Lartë Federale vendosi në mars 2021 se gjyqtari që mbikëqyrte gjyqin e tij për korrupsion – Sergio Moro – ishte i njëanshëm, duke çuar në anulimin e të gjitha rasteve që Moro kishte ngritur kundër Lulës dhe duke i hapur rrugën rikthimit të tij politik.

Lula fitoi pasi siguroi 50.9 për qind të votave, ndërsa Bolsonaro mori 49.1 për qind. Për shkak të kësaj, tashmë ka pasur disa shqetësime për ndezjen e tensioneve brenda vendit të polarizuar.

Megjithatë, sipas analistëve, ja ku qëndron Lula për disa çështje kyçe dhe pse zgjedhja e tij nuk është vetëm një lajm i mirë për Brazilin, por edhe për botën.

Kriza klimatike
Gjatë kohës së Bolsonaros në detyrë, ai uli mbrojtjen e Amazon, shkurtoi buxhetin mjedisor të Brazilit dhe pushoi ekspertët e mjedisit. Midis 1 gushtit 2019 dhe 31 korrikut 2021, më shumë se 8.4 milionë hektarë u shpyllëzuan nga Amazona – një zonë më e madhe se e gjithë Belgjika.

Lula dëshiron ta ndryshojë këtë. “Në vend që të jemi liderë botërorë në shpyllëzim, ne duam të jemi kampionë botërorë në përballjen me krizën klimatike dhe në zhvillimin socio-mjedisor”, tha Lula në një letër drejtuar popullit brazilian të cilën ai e shkroi javën e kaluar. “Në këtë mënyrë do të kemi ushqim të shëndetshëm në pjatat tona, ajër të pastër për të marrë frymë dhe ujë për të pirë dhe shumë punë cilësore me investime të gjelbra”. Ai gjithashtu është zotuar të “luftojë për zero-shpyllëzim”.

Kjo nuk është vetëm një fitore për Brazilin, por një fitore për botën. Ekspertët kanë paralajmëruar se Amazona – shpesh e quajtur ‘mushkëritë e Tokës’ për shkak të rezervave të saj të mëdha të karbonit natyror – po i afrohet ‘pikës së kthesës’ si pasojë e shpyllëzimit të shfrenuar të Bolsonaros. Tani, me Lulën e rikthyer në detyrë, ka shpresë se pylli i gjerë mund të ringjallet. Çuditërisht, presidenti i ri ka gjithashtu një histori të mirë: në mandatet e tij të mëparshme në detyrë, shkalla e shpyllëzimit në Amazon ra me 80 për qind.

Demokracia
Bolsonaro gjithashtu ka kaluar katër vitet e fundit duke minuar demokracinë e Brazilit. Presidenti në largim ka shprehur më parë përbuzje për proceset demokratike dhe ka festuar diktaturën brutale ushtarake të Brazilit, e cila mori fund në 1985. Ai gjithashtu ka hedhur dyshime mbi votimin elektronik dhe ka lejuar që dezinformimi të lulëzojë në mediat sociale gjatë mandatit të tij, si dhe ka sulmuar Gjykatën e Lartë braziliane dhe Tribunalin e Lartë Zgjedhor për hetimin e tij, dhe e mbushën policinë me aleatë besnikë.

Lula foli gjatë për rëndësinë e mbrojtjes së demokracisë gjatë fushatës së tij zgjedhore. “Ne duam të kthehemi në mënyrë që askush të mos guxojë të sfidojë më demokracinë”, tha ai në një fjalim. “Dhe që fashizmi të kthehet në kanalizimet e historisë, nga ku nuk duhet të ishte larguar kurrë”.

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë. Pas shpalljes së fitores së Lulës, ish-presidenti i Brazilit, Fernando Henrique Cardoso, shkroi në Twitter: “Demokracia ka fituar, Brazili ka fituar”.

Ekonomia
Lula ka premtuar gjithashtu se do të rikthejë prosperitetin ekonomik që u pa në presidencën e tij të fundit. Ai është zotuar të sjellë një regjim tatimor më progresiv, të heqë kufirin e shpenzimeve për shpenzimet publike, të rrisë pagën minimale dhe të rrisë shpenzimet e mirëqenies sociale.

Por ndërsa ekonomia globale shkon drejt recesionit, ka të ngjarë që Lula të përballet me disa vështirësi në zbatimin e disa prej politikave të tij më radikale.

Megjithatë duket se Lula do të përballet me sfidën. Gjatë presidencës së tij të fundit, ai filloi programin ikonik të mirëqenies Bolsa Familia, i cili ofroi ndihmë financiare për familjet e varfra braziliane që kishin vaksinuar fëmijët e regjistruar në arsim. Skema mendohet se ka nxjerrë 20 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe papunësia kishte arritur gjithashtu në nivele rekord deri në kohën kur ai la detyrën./UBTNews/

Vendi

Rektori Edmond Hajrizi merr monedhën zyrtare “America 250” nga Uashingtoni

Published

on

By

Në Kampusin Inovativ të UBT-së kanë nisur punimet e forumit akademik në kuadër të projektit “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”, i cili organizohet nga UBT dhe partenere e projektit. Ky aktivitet është pjesë e programit ndërkombëtar për shënimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke rikonfirmuar lidhjen e fuqishme historike mes Kosovës dhe SHBA-së.

Forumi me titull “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA” ka bërë bashkë një panel të shquar ku po diskutojnë Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, Daniel Serwer, Faton Bislimi nga Fondacioni Shqiptaro-Amerikan, Edward P. Joseph, Besa Tafilaj Pinchotti dhe Mario Marquez.

Gjatë forumit, në cilësinë e drejtorit të projektit, Faton Bislimi u shpreh mjaft falënderues për bashkëpunimin e ngushtë dhe pritjen e shkëlqyer që i është bërë këtij organizimi madhor nga ana e institucionit mikpritës.

Ai vlerësoi lart angazhimin e të gjithë njerëzve vendas që mundësuan jetësimin e kësaj ngjarjeje, duke theksuar se ekipi që po menaxhon aktivitetet ka qenë forca shtytëse pas çdo gjëje që është arritur deri më tani.

Si kulmim i këtij momenti solemn, Bislimi i dorëzoi Rektorit Hajrizi një dhuratë ekskluzive të sjellë direkt nga kryeqyteti amerikan.

“Kjo është monedha zyrtare e ‘America 250’ që e sollëm nga Uashingtoni. Po jua dorëzoj këtë sepse është thjesht një shenjë e vogël vlerësimi për atë që keni bërë ju dhe për atë që ky universitet ka realizuar sot”, deklaroi Bislimi

Me këtë rast, ai falënderoi stafin e UBT-së dhe bëri të ditur se ky forum hap rrugën për aktivitete të tjera të rëndësishme që do të pasojnë gjatë kësaj jave.

/E.A/

Continue Reading

Lajmet

Nis forumi akademik i UBT-së për nder të 250-vjetorit të Amerikës: Diskutohet partneriteti Kosovë–SHBA dhe roli i arsimit

Published

on

Në Prishtinë ka filluar organizimi i forumit akademik të UBT-së, në kuadër të projektit “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”, pjesë e programit ndërkombëtar për shënimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Forumi me titull “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA” ka mbledhur në Prishtinë një gamë të gjerë pjesëmarrësish nga fusha akademike, politike dhe institucionale.

Pjesë e diskutimit në këtë panel është edhe  Edmond Hajrizi, themelues dhe rektor i UBT-së, së bashku me Daniel Serwer, Faton Bislimi, Edward P. Joseph, Besa Tafilaj Pinchotti dhe Mario Marquez, të cilët po kontribuojnë në diskutimet mbi partneritetin Kosovë–SHBA dhe zhvillimin e lidershipit të ri.

Në fokus të forumit është marrëdhënia e qëndrueshme ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe roli i arsimit, inovacionit dhe bashkëpunimit akademik në forcimin e vlerave demokratike dhe përgatitjen e gjeneratave të ardhshme.

Organizimi po zhvillohet edhe në bashkëpunim me nisma si “Smart City”, duke theksuar rëndësinë e teknologjisë dhe zhvillimit urban në të ardhmen e shoqërisë.

Ky aktivitet është mundësuar pas Memorandumit të Mirëkuptimit ndërmjet Fondacionit Shqiptaro-Amerikan dhe Komisionit Amerikan “America250”, përmes të cilit Kosova është përfshirë zyrtarisht në programin e këtij përvjetori dhe bëhet vendi i parë dhe i vetëm jashtë SHBA-së në këtë iniciativë ndërkombëtare.

Continue Reading

Vendi

Dy 19-vjeçarë therën me thikë në Prizren, njëri në trajtim spitalor

Published

on

Dy persona të moshës rreth 19-vjeçare janë therur me thikë në Prizren, në një incident që ka ndodhur më 28 qershor 2026, rreth orës 01:10.

Sipas njoftimit të Spitalit të Përgjithshëm të Prizrenit, të dy të rinjtë janë pranuar në Shërbimin e Emergjencës me lëndime të shkaktuara nga mjet i mprehtë.

Njëri nga pacientët ka paraqitur disa plagë në shpinë dhe në regjionin e belit. Pas kryerjes së ekzaminimeve të nevojshme mjekësore dhe radiologjike, si dhe trajtimit fillestar të plagëve, ai është pranuar për trajtim të mëtejmë në Repartin e Kirurgjisë.

Ndërkohë, pacienti i dytë ka pasur një plagë në regjionin e kofshës së djathtë. Pas trajtimit në Shërbimin e Emergjencës dhe përpunimit të plagës, ai është liruar për në shtëpi.

Në njoftimin zyrtar të spitalit thuhet:

“Më 28.06.2026, rreth orës 01:10, në Shërbimin e Emergjencës të Spitalit të Përgjithshëm ‘Prim. Dr. Daut Mustafa’ në Prizren janë pranuar dy pacientë, të lindur në vitin 2007, si pasojë e lëndimeve të shkaktuara me mjet të mprehtë. Njëri pacient ka paraqitur disa plagë në shpinë dhe në regjionin e belit”.

Gjithashtu, në të njëjtin njoftim theksohet edhe ecuria e trajtimit:

“Janë kryer ekzaminimet e nevojshme mjekësore dhe radiologjike, si dhe është ofruar trajtimi fillestar i plagëve në Shërbimin e Emergjencës. Pas konsultimit me kirurgun kujdestar, pacienti është pranuar për trajtim të mëtejmë në Repartin e Kirurgjisë. Pacienti i dytë ka paraqitur një plagë në regjionin e kofshës së djathtë. Pas trajtimit dhe përpunimit të plagës në Shërbimin e Emergjencës, ai është liruar në shtëpi”, thuhet në njoftim.

Rrethanat e incidentit ende nuk janë bërë të ditura, ndërsa rasti është duke u hetuar nga autoritetet kompetente.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 29 qershor 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Ish-rektori i UP, dr. Ejup Statovci

 29 qershor 1993

Shtypi gjerman rreth diskriminimit racial në Kosovë

Agjencia gjermane DPA, sot në një raport nga Prishtina, njofton për ashpërsimin e masave kundër shqiptarëve në Kosovë. Kjo agjenci, njofton se dënimi i autotransportuesve shqiptarë, kryesisht bëhet për shkak të synimit të regjimit serb për të penguar furnizimin me mallëra për nevojat jetësore të shqiptarëve, të cilët janë të rrezikuar në çdo pikëpamje. Kosova, e cila banohet kryesisht nga shqiptarët, po sundohet përmes dhunës policore dhe ushtarake serbe që nga rrënimi i autonomisë së saj. Në punë të kolonizimit të Kosovës dhe me qëllim të ndërrimit të strukturës së saj etnike, është angazhuar edhe kisha ortodokse serbe, e cila stimulon natalitetin serb në Kosovë.

Gazeta e njohur “Frankfurter Allgemeine”, po ashtu shkruan se janë shpikur forma të ndrushme të plaçkitjes së shqiptarëve, siç është rasti me tarifën e veçantë doganore, sipas së cilës pronarët shqiptarë të kamionëve dënohen me nga 500 marka gjermane.

 

29 qershor 1994

Forcat serbe ndërhynë në Universitetin e Prishtinës dhe morën në pyetje drejtuesit e tij

Forcat serbe ndërhynë dje rreth orës 11:30 në Rektoratin e Universitetit të Prishtines, ndërprenë mbledhjen e Senatit të UP-së dhe morën në polici për rreth tri orë rektorin Statovci, kryetarin e Senatit të UP-së dr. Fadil Berishën dhe sekretarin e UP-së Destan Halimin.

Siç njofton sot Rektorati i UP-së, kur ndërhynë forcat serbe, në Rektorat po mbahej mbledhja e Senatit të UP-së.

Mbledhja kishte në rend të ditës shpalljen e zgjedhjeve në Universitet për rektor, për anëtarë të Senatit, për dekanë nëpër fakultete dhe për drejtorë në shollat e larta, në bazë të Dekretligjit mbi shkollimin e lartë, të aprovuar Qnga Qeveria e Republikës së Kosovës më 22 qershor 1994 dhe që ka hyrë në fuqi të njëjtën ditë.

Forcat serbe legjitimuan pjesëmarrësit e mbledhjes dhe bastisën lokalet e Rektoratit, morën dokumentacionin dhe kopjet e Dekretligjit mbi shkollimin e lartë që ishin bërë gati për t’iu shpërndarë fakulteteve dhe shkollave të larta, si edhe materiale të tjera.

Policia dërgoi në stacion rektorin Statovci, kryetarin e Senatit dr. Fadil Berishën dhe sekretarin e UP-së Destan Halimin.

Këta u mbajtën dhe u morën në pyetje prej dy deri në tri orë.

Policisë i interesonte puna përfundimtare rreth Dekretligjit mbi shkollimin e lartë, për aprovimin e tij nga Qeveria e Kosovës dhe për mënyrën e komunikimit me Qeverinë dhe personat që e bëjnë këtë. Policia interesohej edhe për bazën juridike të Dekretligjit e për zbatimin e tij, për atë se përse bëhen dhe si bëhen tash zgjedhjet në UP dhe me çka dallohen këto zgjedhje me ato të mëparshmet.

Drejtuesit e UP-së u pyetën edhe për qëllimin e mbledhjes së Senatit të UP-së dhe për punën e këtij senati tash.

Pas marrjes në pyetje ata u liruan, por rektori Statovci u paraqit sot në polici në orën 8:00 në bazë të urdhërit që iu dha dje.

Rektori u mor në pyetje rreth një orë për çështjet që ishte marrë në pyetje edhe ditën e djeshme.

Në kumtesën e Rektoratit të UP-së të shpallur sot thuhet se qëllimi i ndërhyrjes së djeshme ishte pengimi i punës së UP-së dhe frikësimi i mësimdhënësve e studentëve.

Universiteti i Prishtinës, thuhet në kumtesë, si edhe deri më tash do ta vazhdojë punën e vet me vendosmëri dhe me bazë të re, të krijuar me nxjerrjen e Dekretligjit mbi shkollimin e lartë.

Ndërhyrja e djeshme e forcave serbe kundër UP-së është e dyta gjatë këtij muaji. Në fillim të qershorit policia serbe ndërhyri kundër mbledhjes së Kuvendit të UP-së që po mbahej në Medresenë “Alaudin” të Prishtinës, me ç’rast kishte arrestuar rektorin dhe disa drejtues të lartë të UP-së.

 

29 qershor 1995

Në Podujevë vazhdon aksioni për kërkimin e armëve

Gjatë kësaj jave në Podujevë, policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve ishte në shtëpinë e Kadri Hakiqit, Ramadan Osmanit të cilët në stacionin e policisë në Podujevë u maltretuan fizikisht si dhe në shtëpinë e Salih Salihut, Nazmi Podvoricës e Riza Fazliut. Gjithashtu në fshatin Bradash poicia kërkoi edhe Rexhep Hotin, i cili ditë më parë ishte maltretuar fizikisht.

Në Bajçinë policia ishte në shtëpinë e Bejtush Muçollit ku kërkuan të birin e tij Hasanin, si dhe në shtëpinë e Naip Muçollit. Preteksti ishte kërkimi i armëve, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Podujevë.

Ndërsa dje në Sfeçël policia serbe kontrolloi shtëpinë e Hetem Ajetit. Pasi që Hetemi nuk ishte në shtëpi policia iu la fleturdhëresën që të lajmërohet të nesërmen. E njëjta ekspeditë e policisë ishte sot në ora 8:00 të mëngjesit për të kërkuar sërish Hetemin, mirëpo pasi nuk ishte në shtëpi, policia bëri demolimin e orendive shtëpiake.

 

29 qershor 1998

Një burrë e një fëmijë të vrarë dhe tre fëmijë tjerë të plagosur në Drenoc të Klinës

Shaip Krasniqi (30) dhe Betim Xhevdet Fejza (12) janë vrarë mbrëmë në fshatin Drenoc të Klinës, ndërsa Fidan Rasim Agushi (12), Arben Hamzë Fejza (17) dhe Labinot Ismet Fejza (10) janë plagosur gjatë sulmit të policisë e të civilëve serbë që filloi në orën 20:00. Sulmi i furishëm në këtë fshat përskaj rrugës Prishtinë – Pejë zgjati rreth një orë. Thuhet se janë rrëmbyer Qaush Haxhi Fazlia (38) dhe Skënder Imer Ademi (51).

Fshatarët bënë një rezistencë të fuqishme me mjetet që i kishin.

Fshati vazhdon të mbahet ende në rrethim. Dega e LDK-së në Klinë tërheq vërejtjen për rrezikun nga një masakër i fshatit, pasi në të gjenden fëmijë, gra e pleq.

 

Lismir: Behar Gojnovci vdiq, Hajrullah Konjuhi në gjendje të rëndë

Behar Gojnovci (8) nga Lismiri, i cili u plagos sot në mëngjes nga forcat serbe që sulmuan fshatin, vdiq disa orë më vonë, në pamundësi të ofrimit të ndihmës mjekësore, për shkak se fshati mbahet në rrethim të plotë nga forcat serbe.

Njoftohet se është plagosur edhe Hajrullah Konjuhi (56) nga ky fshat, i cili gjithashtu është në gjendje të rëdnë, për shkak se atij nuk ka mundësi t’i afrohet ndihmë mjekësore.

Continue Reading

Të kërkuara