Lajmet

Brazil: 3 arsyet pse fitorja e Luiz Inácio Lula da Silvas është e rëndësishme

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë.

Published

on

Ish-presidenti majtist i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, ka mposhtur kandidatin e të djathtës ekstreme Jair Bolsonaro në një nga zgjedhjet më të rëndësishme në historinë e vendit.

Silva, një ish-punëtor i fabrikës, u bë presidenti i parë i klasës punëtore të Brazilit saktësisht 20 vjet më parë. Ai shërbeu si president nga viti 2003 deri në vitin 2010, përpara se të përfshihej në disa skandale korrupsioni dhe të vuante një periudhë të shkurtër në burg. Por Gjykata e Lartë Federale vendosi në mars 2021 se gjyqtari që mbikëqyrte gjyqin e tij për korrupsion – Sergio Moro – ishte i njëanshëm, duke çuar në anulimin e të gjitha rasteve që Moro kishte ngritur kundër Lulës dhe duke i hapur rrugën rikthimit të tij politik.

Lula fitoi pasi siguroi 50.9 për qind të votave, ndërsa Bolsonaro mori 49.1 për qind. Për shkak të kësaj, tashmë ka pasur disa shqetësime për ndezjen e tensioneve brenda vendit të polarizuar.

Megjithatë, sipas analistëve, ja ku qëndron Lula për disa çështje kyçe dhe pse zgjedhja e tij nuk është vetëm një lajm i mirë për Brazilin, por edhe për botën.

Kriza klimatike
Gjatë kohës së Bolsonaros në detyrë, ai uli mbrojtjen e Amazon, shkurtoi buxhetin mjedisor të Brazilit dhe pushoi ekspertët e mjedisit. Midis 1 gushtit 2019 dhe 31 korrikut 2021, më shumë se 8.4 milionë hektarë u shpyllëzuan nga Amazona – një zonë më e madhe se e gjithë Belgjika.

Lula dëshiron ta ndryshojë këtë. “Në vend që të jemi liderë botërorë në shpyllëzim, ne duam të jemi kampionë botërorë në përballjen me krizën klimatike dhe në zhvillimin socio-mjedisor”, tha Lula në një letër drejtuar popullit brazilian të cilën ai e shkroi javën e kaluar. “Në këtë mënyrë do të kemi ushqim të shëndetshëm në pjatat tona, ajër të pastër për të marrë frymë dhe ujë për të pirë dhe shumë punë cilësore me investime të gjelbra”. Ai gjithashtu është zotuar të “luftojë për zero-shpyllëzim”.

Kjo nuk është vetëm një fitore për Brazilin, por një fitore për botën. Ekspertët kanë paralajmëruar se Amazona – shpesh e quajtur ‘mushkëritë e Tokës’ për shkak të rezervave të saj të mëdha të karbonit natyror – po i afrohet ‘pikës së kthesës’ si pasojë e shpyllëzimit të shfrenuar të Bolsonaros. Tani, me Lulën e rikthyer në detyrë, ka shpresë se pylli i gjerë mund të ringjallet. Çuditërisht, presidenti i ri ka gjithashtu një histori të mirë: në mandatet e tij të mëparshme në detyrë, shkalla e shpyllëzimit në Amazon ra me 80 për qind.

Demokracia
Bolsonaro gjithashtu ka kaluar katër vitet e fundit duke minuar demokracinë e Brazilit. Presidenti në largim ka shprehur më parë përbuzje për proceset demokratike dhe ka festuar diktaturën brutale ushtarake të Brazilit, e cila mori fund në 1985. Ai gjithashtu ka hedhur dyshime mbi votimin elektronik dhe ka lejuar që dezinformimi të lulëzojë në mediat sociale gjatë mandatit të tij, si dhe ka sulmuar Gjykatën e Lartë braziliane dhe Tribunalin e Lartë Zgjedhor për hetimin e tij, dhe e mbushën policinë me aleatë besnikë.

Lula foli gjatë për rëndësinë e mbrojtjes së demokracisë gjatë fushatës së tij zgjedhore. “Ne duam të kthehemi në mënyrë që askush të mos guxojë të sfidojë më demokracinë”, tha ai në një fjalim. “Dhe që fashizmi të kthehet në kanalizimet e historisë, nga ku nuk duhet të ishte larguar kurrë”.

Shumë komentues e kanë krahasuar fitoren e Lulës me një fitore të demokracisë. Pas shpalljes së fitores së Lulës, ish-presidenti i Brazilit, Fernando Henrique Cardoso, shkroi në Twitter: “Demokracia ka fituar, Brazili ka fituar”.

Ekonomia
Lula ka premtuar gjithashtu se do të rikthejë prosperitetin ekonomik që u pa në presidencën e tij të fundit. Ai është zotuar të sjellë një regjim tatimor më progresiv, të heqë kufirin e shpenzimeve për shpenzimet publike, të rrisë pagën minimale dhe të rrisë shpenzimet e mirëqenies sociale.

Por ndërsa ekonomia globale shkon drejt recesionit, ka të ngjarë që Lula të përballet me disa vështirësi në zbatimin e disa prej politikave të tij më radikale.

Megjithatë duket se Lula do të përballet me sfidën. Gjatë presidencës së tij të fundit, ai filloi programin ikonik të mirëqenies Bolsa Familia, i cili ofroi ndihmë financiare për familjet e varfra braziliane që kishin vaksinuar fëmijët e regjistruar në arsim. Skema mendohet se ka nxjerrë 20 milionë njerëz nga varfëria ekstreme dhe papunësia kishte arritur gjithashtu në nivele rekord deri në kohën kur ai la detyrën./UBTNews/

Vendi

Rasti i Arlinda Zekajt: Komisioni Hetimor interviston sot kryetarin e Pejës dhe zyrtarët e QPS-së

Published

on

By

Komisioni Hetimor Parlamentar lidhur me veprimet dhe mosveprimet institucionale për vrasjen e Arlinda Zekajt, si dhe trajtimin e dhunës ndaj fëmijëve dhe grave në familje, pritet të intervistojë sot pesë dëshmitarë, në mesin e të cilëve edhe kryetarin e Komunës së Pejës, Gazmend Muhaxheri.

Sipas agjendës, mbledhja e Komisionit nis në orën 08:30, ndërsa intervistimi i dëshmitarëve pritet të fillojë nga ora 09:30. Përveç kryetarit Muhaxheri, para anëtarëve të Komisionit do të dëshmojnë edhe katër zyrtarë të Qendrës për Punë Sociale (QPS) në Pejë: drejtuesja Shpresa Lukaj, udhëheqësi Durim Kelmendi, menaxherja e rastit Toska Gega dhe zyrtari Shpat Morina.

Ky komision hetimor kryesohet nga Burim Ramadani (AAK) dhe ka zëvendëskryesues Adnan Rrustemin (LVV). Pjesë e përbërjes janë deputetët Armend Baloku, Arijeta Rexhepi, Osman Musliu dhe Adelinë Tërshani nga LVV-ja; Besa Kabashi-Ramaj dhe Eman Rrahmani nga PDK-ja; Doarsa Kica-Xhelili nga LDK-ja; si dhe Jovana Radosavljeviq dhe Emilija Rexhepi nga radhët e komuniteteve.

Këto intervistime vijnë tre ditë pasi Ministria për Punë, Familje dhe Vlerat e Luftës Çlirimtare njoftoi se një inspektim i jashtëzakonshëm në QPS-në e Pejës ka konstatuar shkelje të shumta në trajtimin e rastit të së ndjerës Arlinda Zekaj. Raporti i inspektimit evidentoi mosrespektim të afatit gjyqësor, neglizhencë në detyrë, mosveprim sipas detyrës zyrtare dhe mungesë të mbikëqyrjes profesionale.

Si pasojë e këtyre gjetjeve, Divizioni i Inspektimit i ka rekomanduar kryetarit të Pejës ndërmarrjen e masave disiplinore ndaj menaxheres së rastit (T. G.) dhe udhëheqësit të Shërbimeve Sociale (D. K.), si dhe rritjen urgjente të kapaciteteve të stafit profesional në këtë qendër. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Përfundon takimi dypalësh Xi–Putin në Kinë, Trump niset drejt Shenzhenit për samitin historik trepalësh

Published

on

By

Presidenti kinez Xi Jinping dhe homologu i tij rus Vladimir Putin kanë përmbyllur bisedimet e tyre dypalëshe në qytetin kinez Shenzhen, në kuadër të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), raporton BBC. Takimi zgjati më shumë se dy orë, ndërsa ndërkohë presidenti amerikan Donald Trump është nisur me Air Force One nga Manila e Filipineve drejt Kinës, në prag të takimit të paprecedentë trepalësh mes tre liderëve botërorë.

Gjatë takimit të tyre të 50-të personal, Xi dhe Putin vlerësuan lidhjet e ngushta dypalëshe dhe rritjen e shkëmbimeve tregtare e teknologjike. Sipas agjencisë shtetërore ruse TASS, në fokus të bisedimeve ishin perspektivat e bashkëpunimit të mëtejshëm ekonomik, furnizimet energjetike — përfshirë projektin e gazsjellësit përmes Mongolisë — si dhe lufta në Ukrainë dhe koordinimi i qasjeve përballë Shteteve të Bashkuara. Lideri kinez deklaroi se marrëdhëniet Rusi–Kinë sjellin stabilitet në një botë kaotike, ndërsa Putin theksoi angazhimin e përbashkët për ndërtimin e një rendi botëror multipolar.

Paralelisht me takimin në Shenzhen, presidenti amerikan Donald Trump përmbylli vizitën e tij në Filipine, ku zhvilloi bisedime me presidentin Ferdinand Marcos Jr. dhe njoftoi finalizimin e një marrëveshjeje të madhe tregtare mes Uashingtonit dhe Manilës, ndonëse pa dhënë detaje konkrete. Fluturimi i tij nga Manila drejt Shenzhenit pritet të zgjasë rreth dy orë.

Takimi trepalësh mes Donald Trumpit, Xi Jinpingut dhe Vladimir Putinit, i parashikuar të mbahet të enjten në margjinat e samitit të APEC-ut, po cilësohet si një moment i paprecedentë diplomatik. Analistët e BBC-së vlerësojnë se ndonëse vështirë të priten kthesa të mëdha konkrete në çështje të ndjeshme si kontrolli i armëve bërthamore apo tarifat tregtare, ky takim po shihet nga mediat ruse si një fitore diplomatike për Putinin, i cili ulet në tryezë me liderët e dy fuqiive më të mëdha botërore pa bërë lëshime për luftën në Ukrainë.

Përveç diplomacisë së nivelit të lartë, Kina po e shfrytëzon samitin e APEC-ut në qendrën teknologjike të Shenzhenit për të demonstruar epërsinë e saj në inteligjencën artificiale fizike, me robotë humanoidë që patrullojnë ambientet dhe mirëpresin delegacionet ndërkombëtare. Ndërkohë, sa i përket spekulimeve për një takim të mundshëm me liderin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un, burimet diplomatike vlerësojnë se gjasat që ai të shfaqet në këtë samit janë shumë të vogla, në mungesë të koordinimit paraprak nga Pheniani. /E.A/

 

Continue Reading

lajme

Rama fton investitorët japonezë në projektin e hekurudhës Durrës–Prishtinë: Ka rëndësi strategjike edhe për NATO-n

Published

on

By

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka pritur në një takim një përfaqësi të gjerë të sipërmarrjes japoneze, me të cilët ka diskutuar mundësitë e bashkëpunimit ekonomik dhe investimet strategjike, me fokus të veçantë te projekti i hekurudhës Durrës–Prishtinë, raporton RTSH.

Gjatë takimit, Rama bëri të ditur se Shqipëria dhe Kosova janë të gatshme të mirëpresin përfshirjen e partnerëve japonezë në këtë projekt infrastrukturor, duke theksuar se kjo linjë hekurudhore, e cila përmes Nishit lidhet me rrjetin e Evropës Qendrore, ka rëndësi të dyfishtë: ekonomike dhe të sigurisë.

“Së bashku me kryeministrin e Kosovës kemi biseduar më shumë se një herë se sa mirë do të ishte ta përfshinim Japoninë në projektin e hekurudhës së re nga Durrësi në Prishtinë, e cila më pas kalon nëpër Nish dhe lidhet me Evropën Qendrore. Kjo hekurudhë ka gjithashtu rëndësi shumë të madhe për NATO-n, për shkak të Portit të ri në Durrës, i cili do të ketë edhe një degë të dedikuar 100 për qind për veprimtaritë ushtarake dhe ato të Aleancës. Ky mund të jetë një investim shumë interesant”, deklaroi Rama.

Kryeministri shqiptar i ftoi përfaqësuesit e biznesit japonez që ta shqyrtojnë këtë projekt strategjik, duke rikonfirmuar gatishmërinë e plotë të qeverive të Shqipërisë dhe Kosovës për të bashkëpunuar me çdo partner nga Japonia drejt realizimit të tij. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova mposhtet thellë në Dublin nga Irlanda, e mbyll grupin në vendin e tretë dhe mbetet në Ligën B

Published

on

By

Përfaqësuesja e Kosovës në futboll e ka mbyllur edicionin e pestë të Ligës së Kombeve me një humbje të rëndë 3:0 në udhëtim ndaj Irlandës, në takimin e zhvilluar të martën mbrëma në Dublin.

Pikë kthese e ndeshjes rezultoi të jetë minuta e 26-të, kur mbrojtësi Kreshnik Hajrizi u ndëshkua me karton të kuq pasi ndali topin me dorë në vijën e portës. Nga pika e bardhë, Troy Parrott shënoi për 1:0 në minutën e 28-të. Ndonëse Kosova e nisi më mirë takimin përmes rasteve të Lindon Emërllahut dhe Vedat Muriqit, ky 11-metërsh dhe largimi i Hajrizit ndryshuan plotësisht rrjedhën e lojës.

Në pjesën e dytë, irlandezët thelluan epërsinë përmes një tjetër penalltie të realizuar përsëri nga Parrott në minutën e 50-të (pas një ndërhyrjeje të portierit Aro Muriq), ndërsa rezultatin përfundimtar 3:0 e vulosi Jack Moylan në minutën e 75-të me një goditje të saktë me kokë.

Me këtë humbje, Kosova e mbyll Grupin B3 në vendin e tretë me gjashtë pikë, duke siguruar megjithatë mbetjen në Ligën B për edicionin e ardhshëm. Austria e fitoi grupin me 12 pikë pas barazimit 1:1 me Izraelin, ndërsa Irlanda u rendit e dyta me tetë pikë, duke siguruar plejofin për Ligën A dhe një vend në vazon e dytë për shortin e kualifikimeve të “Euro 2028”. Izraeli përfundoi i fundit me katër pikë.

Për shkak të këtij renditjeje, Kosova do të pozicionohet në vazon e tretë për shortin e kualifikimeve të Kampionatit Evropian, i cili do të tërhiqet më 6 dhjetor. Përkundër mungesave dhe disfatës së thellë në ndeshjen e fundit ku u aplikua sistemi 5-3-2, “Dardanët” arritën objektivin kryesor të ruajtjes së statusit në Ligën B. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara