Por disa gjëra nga periudha e Coronas do të mbesin. Politikanët, sipërmarrjet dhe shoqëria duhet të gjejnë një përgjigje për këtë, thotë Gero Schliess.
Kush jam unë, dhe nëse po, sa vetë? Me këtë pyetje disi komplekse, filozofi modern Richard David Precht i çoi dikur lexuesit e tij në një udhëtim zbulimi të vetes.
Aktualisht, shumë njerëz ia bëjnë sërish këtë pyetje vetes. Njerëz, të cilët më në fund po shohin dritë në fund të tunelit pas muajsh mbylljeje në periudhën që po agon pas koronës. Drita e normalitetit, pritja e një vere të shkujdesur siç e kemi dëshiruar në shumë muaj distancë dhe të ndenjjes në vend.
Jam akoma ai që isha?
Por papritmas ti ndalon dhe e pyet veten me dyshim: A jam ende ai që kam qenë? A jam akoma ai që isha para Coronas? Sa kam ndryshuar? Dhe si do të përshtatem me këtë botë të re, të vjetër?
Politikanët i shpallin me krenari shifrat gjithnjë e më të ulëta të incidencës javore të infektimeve. Në Gjermani duket se po e vendosim Corona-n nën kontroll. Kjo është një arsye për t’u gëzuar – jo vetëm për kancelaren Angela Merkel dhe Ministrin e Shëndetësisë, Jens Spahn.
Por përtej shifrave anonime, individi shpesh harrohet. Kur bëhet fjalë për veten tonë, për çdo individ, shifrat e rënies së incidencës shpesh kanë përballë një kurbë në rritje të shqetësimeve dhe frikës.
Jo sukses i sigurt
Sepse një gjë është e qartë: rruga në pandemi ishte shkëmbore dhe stresuese. Rruga për të dalë nga pandemia nuk është aspak sukses i sigurt.
Kjo nuk vlen vetëm për pacientët më pasoja afatgjata mtë COVID ose për grupin e madh të atyre që janë shëruar, të cilët, sipas një studimi në revistën e specializuar britanike “The Lancet Psychiatry”, luftojnë mbi mesataren me çrregullime ankthi dhe me luhatje humori. Dhe kjo nuk vlen vetëm për njerëzit e panumërt, që u ekspozuan ndaj dhunës në familje ose që vuajnë nga trauma të tjera.
Shijimi i ritmit më të ngadaltë të jetës
Si është puna, për shembull, me fëmijët që i patën mësimet pa prani fizike dhe pa shokët e shkollës për shumë muaj? Ose fare thjesht: si është puna me ne, që mendojmë se e kaluam fare mirë në të vërtetë kohën e izolimit dhe veçimit? Me ne, që ishim në gjendje të nxirrnim ndonjë përfitim nga ritmi më i ngadaltë i jetës, që punuam me zell që nga shtëpia, por që ishim edhe shumë me qejf vetëm? Dhe që mund të bënim pa çmendurinë e biznesit të mbinxehur dhe superambicien profesionale.
Rruga për të dalë nga pandemia nuk është sukses i sigurt as për këta njerëz. Studimet shkencore ose të dhënat e shoqërive të sigurimeve shëndetësore tregojnë se pandemia ka goditur shumë psikikën e njerëzve. Fenomen i përhapur është një tendencë e shtuar për depresion. Ato mbeten – dhe nuk zhduken automatikisht me virusin.
Dhe është e papranueshme që kohët e pritjes për psikoterapi ambulatore në Gjermani po zgjaten gjithnjë e më shumë dhe se, sipas “Shoqatës së Psikoterapistëve Psikologjikë”, pacientëve u duhet të presin deri 22 javë.
Bota ka ndryshuar
Fatkeqësisht, politikanët nuk patën vepruar në mënyrë aktive në zgjerimin e gamës së shërbimeve këshilluese. Si kudo tjetër, në institucionet e mëdha mund të vërehet një tendencë për “biznes si zakonisht” të përshpejtuar dhe të pandjeshëm. Një shembull i mirë për këtë zakon të keq të përhapur është thirrja ë sipërmarrësve që punonjësit e tyre tani të jenë aq të mirë sa të kthehen nga shtëpia në tryezat e sipërmarrjeve.
Punonjësi, i cili sapo është vlerësuar për zhdërvjelltësinë e tij, fërkon sytë me habi. Dhe me të gjithë ata që ndërkohë kanë konstatuar: pas Coronas situata nuk është e njëjtë si para Coronas. Jo vetëm që ne kemi ndryshuar, por ka ndryshuar edhe bota përreth nesh. Riorganizimi i botës së punës, lehtësitë e komunikimit digjital ose rikujtimi i së veçantës rajonale nuk duhet të degradohen në një viktimë emergjente të lidhur me pandeminë. Përkundrazi, ato duhet të jenë pjesë e një riorganizimi të mjedisit tonë dhe ripërcaktimit të jetës sonë.
Le ta nisim me këtë. Le të frymëzohemi nga takimi me një realitet të ri! Përndryshe të gjitha sakrificat në luftën kundër Coronas do të shkojnë dëm.
Në mesin e ekipeve më të mira të robotikës nga e gjithë bota, Kosova do të përfaqësohet edhe këtë vit nga UBT në FIRST Global Challenge 2026, garën prestigjioze ndërkombëtare që bashkon të rinjtë më të talentuar në fushën e shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës.
Këtë vit, gara zhvillohet në Incheon, Kore e Jugut, nga 7 deri më 10 tetor me temën “Igniting Innovation”, e cila sfidon ekipet pjesëmarrëse të zhvillojnë zgjidhje inovative për adresimin e një prej sfidave më të mëdha mjedisore të kohës – zjarret e egra dhe ndikimin e tyre në natyrë, biodiversitet dhe komunitete.
Përfaqësimi i Kosovës edhe këtë vit i është besuar ekipit të UBT, i cili do të garojë me gjashtë nxënës të talentuar: Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani. Ekipi udhëhiqet nga mentorët Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi, në bashkëpunim me ekipin e Mekatronikës në UBT: Arxhend Jetullahu, Redon Rexhepi dhe Ylli Rexhaj, të cilët po punojnë intensivisht në përgatitjen teknike, strategjike dhe praktike për këtë garë me përmasa globale.
Përfaqësimi i këtij viti vjen pas një suksesi të jashtëzakonshëm për Kosovën në edicionin e kaluar të FIRST Global Challenge, të mbajtur në Panama, ku mentorja e ekipit, Elita Hajrizi, u vlerësua me çmimin “Best Mentor”, duke u shpallur mentorja më e mirë e garës në nivel botëror. Ky vlerësim përforcon traditën e suksesit të UBT-së dhe rrit pritshmëritë për paraqitjen e ekipit kosovar në Korenë e Jugut.
FIRST Global Challenge përfaqëson shumë më tepër se një garë robotike. Ajo është një platformë globale ku të rinjtë nga e mbarë bota bashkëpunojnë, ndajnë ide dhe dëshmojnë se inovacioni dhe teknologjia mund të shërbejnë si ura bashkëpunimi për zgjidhjen e sfidave globale.
Me përgatitjen profesionale, kreativitetin dhe përkushtimin që i karakterizon, ekipi i UBT synon ta prezantojë Kosovën me dinjitet në skenën ndërkombëtare, duke promovuar potencialin e të rinjve kosovarë në fushën e robotikës, inovacionit dhe teknologjisë.
UBT vazhdon të jetë lider në zhvillimin e talenteve të reja në STEM, duke krijuar mundësi që nxënësit dhe studentët e Kosovës të jenë pjesë e garave dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare. dhe iniciativave më prestigjioze ndërkombëtare.
Dy depo të kompanisë “Wildberries” u goditën nga sulmet ukrainase gjatë natës të së hënës, ndërsa një tjetër objekt i lidhur me shitësin më të madh online në Rusi u dëmtua pranë Moskës.
Ukraina ka shënjestruar javët e fundit objektet e operuara nga kjo kompani, e cila shpesh cilësohet si “Amazon-i rus”.
Të paktën pesë persona u vranë dhe 10 të tjerë u lënduan në një zonë industriale rreth 69 km në jug të Kremlin-it, deklaruan zyrtarët lokalë, pa konfirmuar nëse ajo menaxhohej nga “Wildberries”.
Më tej, zyrtarët konfirmuan se dy zona të tjera të “Wildberries” u goditën në rajonet e Shën Petërsburgut dhe Tver-it.
Kieva thotë se depot furnizojnë ushtrinë ruse, gjë që Moska e mohon.
Ministria e Mbrojtjes e Rusisë deklaroi se ka penguar dhe shkatërruar 320 dronë gjatë natës.
Ndërkohë, sulmet e ndërmarra nga Rusia në të gjithë Ukrainën lanë të vrarë të paktën katër persona.
Guvernatori i rajonit të Moskës, Andrei Vorobyov, tha se një depo u godit dhe u përfshi nga flakët në një zonë industriale në Chekhov, në periferi të Moskës, ndërsa u dëmtuan edhe një nënstacion elektrik dhe një ndërtesë administrative.
Ai shkroi në Telegram se shtatë nga 10 personat e lënduar janë në gjendje mesatare, ndërsa njëri prej tyre është në gjendje të rëndë. /BBC/
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.
Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.
Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.
Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.
Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/
Nivelit i transparencës buxhetore në komunat e Kosovës ka shënuar një përmirësim të përgjithshëm gjatë vitit 2025, ku mesatarja e pikëve ka arritur në 64.5, krahasuar me 61 pikë që ishte në vitin 2024. Sipas gjetjeve më të reja, ky është rezultati më i lartë i regjistruar që nga viti 2017, kur filloi vlerësimi sistematik nga Instituti GAP.
Gjatë këtij viti, dhjetë komuna kanë arritur rezultatin maksimal prej 100 pikësh. Përveç Kaçanikut, Mitrovicës së Jugut, Prizrenit, Rahovecit, Shtimes dhe Vushtrrisë që kanë ruajtur performancën e vitit të kaluar, rritje të dukshme kanë shënuar Obiliqi, Ferizaj dhe Deçani. Veçanërisht Obiliqi ka bërë një kthesë të madhe duke u ngritur nga 40 pikë në 100, ndërsa Ferizaj është ngjitur nga 47.5 pikë në maksimumin e pikëve, falë publikimit të të gjitha dokumenteve dhe përmirësimit të formatit të tyre. Progres të theksuar kanë pasur edhe Gjilani, i cili u ngrit nga 53.5 në 97 pikë, si dhe Gjakova nga 52 në 92.5 pikë.
Përkrah arritjeve, disa komuna kanë shënuar rënie të theksuar në renditje. Vitia ka pësuar rënien më të madhe duke kaluar nga 90 në 55 pikë, Mitrovica e Veriut ra nga 71 në 42 pikë, ndërsa Lipjani zbriti nga rezultati maksimal prej 100 pikësh në 85. Ulje të pikëve kanë pësuar edhe Klina, Skënderaj dhe Malisheva, ndërsa në fund të listës vazhdojnë të mbeten komunat me shumicë serbe si Kllokoti, Leposaviqi, Parteshi, Shtërpca, Zubin Potoku dhe Zveçani, të cilat renditen me pikë minimale apo pa pikë fare.
Raporti veçon se transparenca financiare është forcuar kryesisht në publikimin e raporteve tremujore, kornizës afatmesme buxhetore dhe rregulloreve për subvencione, mirëpo ka pasur rënie në publikimin e projekteve buxhetore për vitin pasardhës dhe në organizimin e dëgjimeve publike me qytetarë. Sa i përket Buxhetimit të Përgjegjshëm Gjinor, vetëm 19 nga 38 komuna kanë publikuar dokumentet përkatëse, ku 10 prej tyre kanë filluar zbatimin këtë vit, ndërsa 6 të tjera e kanë ndërprerë këtë praktikë.
Për të siguruar një llogaridhënie të qëndrueshme, rekomandohet rishikimi i bazës ligjore që obligon komunat t’i publikojnë dokumentet në formate të hapura (si Excel apo Word) dhe jo si PDF të skanuara. Gjithashtu kërkohet rritja e numrit të obligueshëm të dëgjimeve publike, publikimi i rregullt i listave të përfituesve të subvencioneve, si dhe bërja publike e kontratave të nënshkruara me operatorët ekonomikë dhe kartelave analitike të shpenzimeve. /E.A/