Nga Musa Sabedini – Është e vështirë, për të mos thënë e pamundur, që në rrethana kaq të ngarkuara politike, sociale e identitare të heshtësh përballë një gjendjeje që, për shumë qytetarë, po bëhet gjithnjë e më e rëndë, frustruese dhe shqetësuese. Kosova po përjeton një klimë publike në të cilën debati politik shpesh nuk zhvillohet mbi ide, programe dhe alternativa, por rrëshqet drejt etiketimit, denigrimit, përjashtimit dhe sulmit personal. Në një shoqëri të brishtë demokratike, kjo nuk është thjesht një çështje e komunikimit politik; është problem që prek drejtpërdrejt kohezionin shoqëror dhe besimin e qytetarëve në institucionet e shtetit.

Sot, duket sikur pothuajse askush nuk është i imunizuar ndaj gjykimit negativ. Edhe njerëzit me kontribut të dëshmuar publik, pavarësisht bindjeve të tyre, mund të shndërrohen brenda pak orësh në objekt sulmesh, talljesh e linçimesh virtuale. Kjo kulturë e polarizimit e zvogëlon hapësirën për mendim ndryshe dhe krijon një realitet ku kundërshtari politik nuk shihet më si bashkëqytetar me të drejtë të ndryshme mendimi, por si armik që duhet eliminuar nga debati.

Shqetësimi bëhet edhe më i madh kur në këtë klimë përfshihen figurat dhe periudhat më të ndjeshme të historisë sonë të afërt. Është e papranueshme që kontributi, sakrifica apo roli i njerëzve të luftës të trajtohet përmes fyerjes, poshtërimit dhe gjuhës së urrejtjes. Mund të ketë debate të forta politike, juridike e historike për çdo individ dhe për çdo periudhë, por një shoqëri demokratike duhet të dijë ta bëjë dallimin ndërmjet kritikës dhe denigrimit, ndërmjet debatit dhe linçimit, ndërmjet llogaridhënies dhe hakmarrjes politike.

Në këtë kontekst, edhe rasti i Hashim Thaçit, i cili ndodhet në paraburgim në Hagë dhe përballet me një proces gjyqësor, nuk duhet të shërbejë si justifikim për çnjerëzimin e debatit publik. Drejtësia duhet të flasë përmes institucioneve dhe gjykatave, ndërsa qytetarët kanë të drejtë të kenë qëndrime të ndryshme. Por askush nuk fiton asgjë kur një proces gjyqësor shndërrohet në pretekst për fyerje, urrejtje apo glorifikim të figurave dhe ideologjive që kanë prodhuar tragjedi në historinë e Kosovës.

Po aq shqetësuese është edhe mënyra se si po zhvillohet debati mbi fenë dhe identitetin. Besimi fetar është e drejtë personale dhe kushtetuese, ndërsa diskutimi për të është pjesë e një shoqërie pluraliste; por liria e shprehjes nuk duhet të shndërrohet në licencë për poshtërimin e tjetrit. Një intelektual, një figurë publike apo cilido qytetar mund të kritikojë ide, praktika dhe interpretime fetare, por fyerja sistematike e një komuniteti të tërë nuk është debat intelektual. Ajo është përçarje.

Në një vend me histori të dhimbshme dhe me plagë ende të pambyllura, pyetja që duhet ta shtrojmë është e thjeshtë: ku po na çon kjo gjuhë? Kujt i shërben një shoqëri ku shqiptarët përplasen me shqiptarët mbi baza politike, fetare, krahinore apo ideologjike? Kujt i konvenon një Kosovë ku çdo debat përfundon në armiqësi dhe ku dallimi i mendimit interpretohet si tradhti?

Ne mund të kemi bindje të ndryshme politike, mund të votojmë parti të ndryshme dhe të kemi interpretime të ndryshme për historinë, fenë apo të ardhmen e vendit. Por mbi të gjitha këto duhet të ekzistojë një minimum i përbashkët qytetar: respekti për njeriun, për shtetin, për ligjin dhe për dinjitetin e tjetrit.

Klasa politike e Kosovës, pozitë dhe opozitë, ka një përgjegjësi që shkon përtej mandatit elektoral. Ajo duhet të krijojë standarde të reja të komunikimit publik, të rikthejë kulturën e llogaridhënies dhe t’u japë qytetarëve siguri se institucionet ekzistojnë për ta dhe jo për betejat e përditshme partiake. Kriza politike nuk është vetëm statistikë parlamentare; ajo prodhon stres, pasiguri dhe lodhje sociale.

Qytetarët duan të dinë se çfarë po ndodh me vendin e tyre. Duan zhvillim ekonomik, institucione funksionale, transparencë, komunikim të sinqertë dhe llogaridhënie. Duan të shohin se politika merret me punësimin, arsimin, shëndetësinë, sigurinë dhe mirëqenien e familjeve, e jo vetëm me përplasjen e pafundme në rrjete sociale.

Kosova nuk ka nevojë për më shumë urrejtje. Ka nevojë për më shumë shtet, më shumë drejtësi, më shumë përgjegjësi dhe më shumë maturi publike.

Dhe nëse diçka duhet të mbetet e panegociueshme në këtë kohë të përçarjes, ajo është se dallimet tona nuk duhet të jenë më të forta se e ardhmja që duam t’ua lëmë fëmijëve tanë.

Autori është ligjërues në degën e Media dhe Komunikimit në UBT

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

1. Nëse Toka dyfishohet në madhësi, pemët do të rrëzohen menjëherë. Kjo ndodh sepse graviteti sipërfaqësor do të dyfishohet. Kjo gjithashtu do të thotë që edhe kafshët më të mëdha nuk do të jenë në gjendje të vrapojnë pa thyer këmbën.

2. Mërkuri, jo Venusi, është planeti më i afërt me Tokën. Mesatarisht, Mërkuri është 1.04 njësi astronomike (AU) larg Tokës krahasuar me distancën mesatare prej 1.14 AU midis Tokës dhe Venusit. Një AU është e barabartë me distancën mesatare midis Tokës dhe Diellit. Megjithatë, Venusi i afrohet akoma më shumë Tokës si pjesë e orbitës së saj rreth Diellit.

3. Flamingot nuk lindin rozë. Ato në fakt vijnë në botë me pupla gri/të bardha dhe zhvillojnë një nuancë rozë vetëm pasi fillojnë ushqimin me karkaleca uji dhe alga blu-jeshile.

4. Mund t’i nuhasni milingonat. Shumë lloje milingonash lëshojnë kimikate me erë të fortë kur janë të zemëruara, të kërcënuara ose të shtypura. Milingonat me nofulla kurth lëshojnë një erë çokollate kur janë të bezdisura, ndërsa milingonat citronella e fitojnë emrin e tyre nga aroma e limonit që lëshojnë.

5. Njerëzit që hanë çfarë të duan dhe qëndrojnë të hollë kanë një metabolizëm të ngadaltë, jo të shpejtë. Një person i dobët tenton të ketë më pak masë muskulore se të tjerët, që do të thotë se shkalla e tyre bazike metabolike është më e ulët se ajo e një mase të lartë muskulore – kjo u jep atyre një metabolizëm të ngadaltë, jo të shpejtë.

Deputetët e Partisë Demokratike të Kosovës, të mbështetur edhe nga kolegët e Aleancës, kanë vazhduar sot bllokimin dhe protestën para hyrjes së ndërtesës së Qeverisë, në shenjë revolte për moskonstituimin e Kuvendit.

Kësaj proteste sot i janë bashkuar edhe asamblistë e aktivistë të PDK-së nga Komuna e Ferizajt dhe Hani i Elezit, duke zgjeruar kështu pjesëmarrjen me struktura nga terreni.

Paralelisht me aksionin para Qeverisë, PDK i ka dërguar kërkesë zyrtare kryesuesit të seancës konstituive sipas moshës, Avni Deharit, që të thërrasë sot në orën 11:00 vazhdimin e seancës.

Përmes një shkrese të nënshkruar nga sekretarja e përgjithshme, Vlora Çitaku, i është rikujtuar Deharit se roli i tij është i përcaktuar strictly nga Kushtetuta dhe Rregullorja e Kuvendit, duke kërkuar që të mos pengohet më tej procesi i konstituimit të institucioneve. /E.A/