Magazinë

Bill Clinton sot feston 76 vjetorin

Bill Clinton është një politikan amerikan i cili shërbeu si president i 42-të i Shteteve të Bashkuara nga viti 1993 deri në vitin 2001.

Published

on

Ish- presidenti i SHBA-së, Bill Clinton sot feston ditëlindjen e 76-të.

Bill Clinton (William Jefferson Clinton) lindi më 19 gusht të vitit 1946 në Hope, Arkansas, SHBA. Bill Clinton është një politikan amerikan i cili shërbeu si president i 42-të i Shteteve të Bashkuara nga viti 1993 deri në vitin 2001.

Babai i tij, William Jefferson Blythe Jr. të cilin ai nuk e njohu kurrë, ishte agjent tregtar dhe humbi jetën në një aksident automobilistik tre muaj para se të lindte Billi. Pas vdekjes së të atit Billi dhe nëna e tij kuptuan se babai i tij ishte i martuar edhe me së paku edhe tri gra tjera në të njëjtën kohë dhe se Billi kishte edhe një vëlla dhe një motër nga babai, të cilët nuk i takoi kurrë.

Si fëmijë i vogël Billi jetoi më të ëmën, Virginia Cassidy Blythe, dhe me prindërit e sajë në Hope. Kur Billi mbushi një vjeç e ëma e tij shkoi në New Orleans për t’u shkolluar për infermiere-anesteziologe dhe dy vitet në vijim për Billin u kujdesën prindërit e së ëmës. Kur Billi i kishte mbushur 4 vjeç e ëma e tij u martua me Roger Clinton, shitës automobilash në Hope dhe Billi mori emrin William Jefferson Clinton. Dy vite më vonë prindërit u shpërngulën në Hot Springs, Arkansas.

Jeta për Billin dhe të ëmën e tij nuk ishte aspak e lehtë. Rogeri ishte alkoolist, luante bixhoz dhe shpesh paratë e fituara i humbte duke luajtur bixhoz, jo vetëm të tij por edhe të bashkëshortes së tij. Ai e rrihte dhe keqtrajtonte gruan e tij, ndërsa Billin dhe vëllain e tij të vogël Roxher Junjorin, i cili kishte lindur në vitin 1956 i keqtrajtonte verbalisht.

Billi ishte shumë i lidhur me të ëmën e vet dhe nganjëherë ishte munduar ta mbronte të ëmën nga njerku që e rrihte. Kjo e solli edhe deri te konfliktet serioze me njerkun e tij. Kur ishte nxënës i shkollës së mesme, Billi më në fund u pajtua me njerkun e tij, i cili vdiq nga kanceri në vitin 1967.

Clintoni vijoi dy vite në shkollën katolike para se të regjistrohej në shkollën publike në Hot Springs. Ai ishte nxënës tërheqës dhe i suksesshëm.

Në vitin 1963 pas vitit të parë të shkollës së mesme, Clintoni u zgjodh si njëri nga dy përfaqësuesit nga Arkansasi në programin e qeverisë për student në Boys Nation.

Në kuadër të këtij programi ishte debatuar për të drejtat e qytetarëve. Me këtë rast në kuadër të këtij programi takohet me presidentin J.F. Kennedy në Shtëpinë e Bardhë.

Clintoni përfundoi gjimnazin në vitin 1964 dhe u regjistrua në Universitetin Georgetown në Washington, ku zgjoi interesin për marrëdhëniet ndërkombëtare. Gjatë viteve të shkollës ai u angazhua të ndihmojë në punët e komitetit të Senatit për punët e jashtme të cilat i udhëhiqte senatori William Fulbright, demokrat nga Arkanzasi.

Clintoni ishte admirues i tij sepse kritikonte rreptë përzierjen amerikane në luftën e Vietnamit. Clintoni gjithashtu ishte simpatizues i lëvizjes së zezakëve të viteve 1960-të.

Pas vrasjes në vitin 1968 të Martin Luther King (disa ditë para se ta kryente shkollimin), që shkaktoi kryengritjen e popullsisë me ngjyrë në disa qytete amerikane, Clintoni ishte vullnetar për të ndihmuar me ushqim dhe veshmbathje për njerëzit që kishin mbetur pa shtëpi.

Gjatë vitit të dytë të studimeve Clintoni fitoi bursën e Rhod dhe shkoi në Universitetin e Oxfordit në Angli ku kaloi dy vite. Në vitin 1970, Clintoni u regjistrua në Fakultetin Juridik në universitetin e Yale. Shkollimin e pagoi duke punuar në punë të ndryshme. Këtu takoi Hillary Diane Rodham nga Chicagoja. Clintoni u diplomua për Juridik në vitin 1973 dhe shkon në Fayetteville në Arkansas për të dhënë mësim në Fakultetin Juridik të Arkanzasit. Ai dhe Hillari u martuan më 19 nëntor 1975. Ata kanë vetëm një vajzë, Chelsea Victoria Clinton.

Ai ka shërbyer më parë si Guvernator i Arkansas nga viti 1979 deri në vitin 1981 dhe nga 1983 deri në vitin 1992, dhe si Prokurori i Përgjithshëm i shtetit Arkansas nga viti 1977 deri më 1979.

Clinton është anëtar i Partisë Demokratike. Ideologjikisht ai i përkiste demokratëve të rinj, dhe shumë prej politikave të tij reflektonin një filozofi të rrugës të tretë centriste të qeverisjes.

Bill Clintoni gjatë kohës së mandatit të tij si president i shtetit më të fortë në botë ndikoi në miratimin dhe realizimin e vendimeve të OKB-s për ndërhyrjen e NATO-s në Luftën e Kosovës në vitin 1999.

Magazinë

Rikthim i grupit të famshëm pop

Published

on

Grupi i famshëm amerikan i muzikës pop The Pussycat Dolls ka konfirmuar rikthimin zyrtar në vitin 2026, këtë herë si një trio e përbërë nga Nicole Scherzinger, Kimberly Wyatt dhe Ashley Roberts. Treshja ka paralajmëruar një rikthim të madh në skenën muzikore me publikimin e një kënge të re dhe një turne global.

Sot, grupi publikoi singlin e ri të titulluar “Club Song”, duke shënuar materialin e tyre të parë të ri pas një kohe të gjatë. Krahas kësaj, ato kanë njoftuar edhe turneun botëror “PCD Forever”, i cili do të përfshijë plot 53 koncerte në Amerikën e Veriut, Evropë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Turneu do të nisë më 5 qershor 2026 në Acrisure Arena në Palm Desert, Kaliforni, ndërsa në disa nga koncertet do të performojnë edhe mysafire speciale si reperja Lil’ Kim dhe këngëtarja Mýa.

Megjithatë, jo të gjitha ish-anëtaret e grupit do të jenë pjesë e këtij rikthimi. Melody Thornton, Jessica Sutta dhe Carmit Bachar nuk janë përfshirë në këtë ribashkim.

Biletat për turneun “PCD Forever” do të dalin në parashitje më 18 mars 2026, ndërsa shitja e përgjithshme për publikun fillon më 20 mars.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Blackburn synon të bëhet qyteti i parë “Town of Culture” në Mbretërinë e Bashkuar

Published

on

Oferta e Blackburn për t’u bërë qyteti i parë që fiton titullin “Town of Culture” në Mbretërinë e Bashkuar do të frymëzohet nga njerëzit e zonës, historitë dhe krijimtaria e tyre, ka thënë një artist i përfshirë në projekt.

Mijëra qytete kanë mundësinë të konkurrojnë për këtë titull, i cili shoqërohet me një fond prej 3 milionë paundësh për realizimin e një programi kulturor në vitin 2028.

Oferta e Blackburn po formësohet nga një grup partnerësh që përfshin National Festival of Making, British Textile Biennial dhe Blackburn Museum and Art Gallery.

Artisti Jamie Holman, pjesë e partneritetit që po përgatit aplikimin, tha se propozimi do të mbështetet në lidhjet historike të Blackburn me “shpikjen dhe transformimin”.

Sipas grupit që po udhëheq ofertën, qyteti në qarkun Lancashire tashmë ka disa pika të rëndësishme kulturore, përfshirë festivalin British Textile Biennial, artin e ri publik në rrugët e qytetit dhe Blackburn Museum and Art Gallery, muzeu i parë i ndërtuar posaçërisht jashtë Londrës, i cili së fundmi festoi 150-vjetorin e tij.

Udhëheqësi i Blackburn with Darwen Council, Phil Riley, tha se qyteti ka përjetuar një “rilindje kulturore” gjatë dekadës së fundit.

“Nëse kemi sukses, kjo do të ishte një moment i madh për Blackburn -një mundësi për të festuar historinë tonë, për të ndërtuar mbi vrullin që kemi krijuar dhe për të ofruar një vit emocionues aktivitetesh kulturore në 2028”, tha ai.

Prania e një katedraleje në qytet shpesh krijon konfuzion nëse Blackburn është qytet apo qytezë. Megjithatë, Blackburn ka aplikuar dy herë për të marrë statusin e qytetit, më së fundi gjatë Jubileut të Platinit të Mbretëreshës në vitin 2022, por pa sukses.

Lista e shkurtër e qyteteve që kanë shanse për të fituar titullin e lakmuar “Town of Culture” pritet të shpallet më vonë gjatë pranverës.

Qytetet që do të hyjnë në listën e shkurtër do të përfitojnë 60 mijë paund për të zhvilluar aplikimin e plotë, ndërsa dy finalistët e tjerë do të marrin 250 mijë paund për të realizuar disa elemente të propozimit të tyre fillestar.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Parashikimet për Oscar 2026: Kush pritet të fitojë në kategoritë kryesore

Published

on

Best Picture
Në fillim të sezonit favoritë konsideroheshin Hamnet dhe One Battle After Another. Megjithatë, filmi Sinners ka fituar shumë momentum pas sukseseve në Bafta dhe Actor Awards. Edhe pse One Battle After Another mbetet favorit i lehtë, ka gjasa që Sinners ta marrë çmimin në fund.

Best Director
Paul Thomas Anderson është favorit për regjinë e One Battle After Another. Edhe pse ka 14 nominime gjatë karrierës, ai ende nuk ka fituar një Oscar. Pas fitoreve në Bafta dhe Directors Guild Award, pritet që më në fund ta fitojë.

Best Actress
Jessie Buckley shihet si fituese e sigurt për rolin e saj në Hamnet. Që nga premiera e filmit në Telluride, ajo ka qenë favoritja kryesore dhe deri tani nuk ka pasur rivalë seriozë.

Best Actor
Gara është mes Timothée Chalamet dhe Michael B. Jordan. Megjithatë, Jordan ka marrë avantazh falë rolit të tij në Sinners, ku luan dy binjakë identikë, dhe pas fitimit të Actor Awards konsiderohet favorit.

Best Supporting Actor
Sean Penn dhe Stellan Skarsgård janë në garë të fortë. Penn ka fituar disa çmime paraprake, por Skarsgård mund të përfitojë nga fakti që ende nuk ka fituar Oscar.

Best Supporting Actress
Kategoria më e paparashikueshme. Amy Madigan dhe Teyana Taylor janë favoritët kryesorë, ndërsa një surprizë mund të vijë edhe nga Wunmi Mosaku.

Best Original Screenplay
Filmi Sinners pritet të fitojë edhe në këtë kategori. Skenari i Ryan Coogler kombinon horrorin, dramën dhe muzikën në një histori origjinale që ka pasur edhe sukses të madh në box office.

Best Adapted Screenplay
One Battle After Another, i bazuar në romanin Vineland të Thomas Pynchon, është favorit për këtë çmim pasi ka fituar tashmë Bafta dhe Golden Globe.

Best Animated Feature
Filmi KPop Demon Hunters pritet të fitojë falë suksesit të madh global, muzikës dhe konceptit unik të një grupi vajzash që luftojnë demonët.

Best International Film
Gara është mes The Secret Agent nga Brazili dhe Sentimental Value nga Norvegjia. Edhe pse të dy janë shumë të vlerësuar, Sentimental Value duket se ka një avantazh të lehtë.

Ceremonia e 98-të e Oscars do të mbahet më 15 mars.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Ngjallësit me trokitje dhe orët me qiri: Si zgjoheshin njerëzit para orëve të zgjimit

Published

on

Nga qirinjtë që lëshonin kunja metalike çdo orë, deri te “knocker uppers” e Britanisë industriale, njerëzit gjatë historisë kanë shpikur mënyra të shumta të zgjuara për t’u zgjuar në kohë.

Gjatë Revolucionit Industrial në United Kingdom, fabrikat e reja kishin nevojë për disiplinë të rreptë në orar – përfshirë edhe orare shumë të sakta të fillimit të punës për punëtorët.

Një punëtor që arrinte edhe vetëm pesë minuta me vonesë mund të bllokonte të gjithë linjën e prodhimit, duke i shkaktuar humbje financiare pronarëve. Për këtë arsye ata kishin nevojë për një mënyrë për t’u zgjuar në kohë, sidomos gjatë muajve të errët të dimrit. Edhe pse në atë kohë ekzistonin orët e para të alarmit, ato ishin shumë të shtrenjta për një punëtor të zakonshëm.

Fabrikat provuan të përdornin bilbila dhe kambana për të zgjuar dhe thirrur punëtorët, por shpesh rezultonin të pasigurta. Në vend të tyre u krijua një profesion i tërë i dedikuar për zgjimin e njerëzve: të ashtuquajturit “knocker uppers”.

Këta “alarme njerëzore” ecnin nëpër rrugë, madje edhe nëpër lagje të tëra, duke trokitur ose goditur lehtë në dritaret e njerëzve – ose duke qëlluar me kokrra bizeleje – për t’i zgjuar, thotë Arunima Datta, profesoreshë e historisë në University of North Texas.

“Ata qëndronin aty derisa merrnin përgjigje nga klientët e tyre; nuk largoheshin,” thotë ajo.

Në fakt, profesione të ngjashme me knocker uppers kanë ekzistuar edhe në shumë shoqëri të tjera në botë, shton Datta, veçanërisht në komunitetet myslimane gjatë Ramazanit, kur njerëzit duhej të zgjoheshin herët për t’u falur dhe për të ngrënë vaktin para agimit.

Nga gjelat te “orët me qirinj”

Gjatë historisë, njerëzit kanë përdorur edhe mënyra të tjera krijuese për t’u zgjuar – nga mbajtja e gjelave në oborr deri te orët e zgjuara me qirinj që lëshonin gjilpëra metalike në një tabaka çdo orë.

Sipas Fatima Yaqoot nga University of the Sunshine Coast në Australia, para se orët personale të alarmit të bëheshin të zakonshme, njerëzit shpesh zgjoheshin falë sinjaleve natyrore dhe rutinave të përditshme.

“Drita e ditës ishte një nga sinjalet kryesore,” thotë ajo. “Në shumë shoqëri para-industriale, jeta e përditshme ndiqte ritmin e lindjes dhe perëndimit të diellit, gjë që formësonte natyrshëm ritmet cirkadiane.”

Megjithatë, sipas Sasha Handley nga University of Manchester, nuk është plotësisht e saktë të mendohet se njerëzit në botën para-industriale jetonin vetëm sipas dritës dhe errësirës.

“Shumë punë vazhdonin deri natën vonë, madje deri në orët e para të mëngjesit, varësisht nga detyrat sezonale,” thotë ajo.

Në vend të kësaj, njerëzit përdornin një kombinim të sinjaleve të trupit dhe mjeteve teknologjike për të organizuar orarin e punës. Në fermat, për shembull, gjatë dimrit periudhat e gjumit mund të ishin pak më të gjata.

Alarmet e para “natyrore”

Një nga alarmet më të hershme ishte kënga e gjelit, që shpesh sinjalizonte fillimin e ditës. Interesant është se studimet tregojnë se gjelat këndojnë sipas ritmit të tyre cirkadian, jo vetëm si reagim ndaj dritës.

Po ashtu, kambanat ishin një sinjal i përhapur për zgjim. Në Evropën Perëndimore dhe Qendrore mesjetare, jeta organizohej rreth kishës së famullisë dhe njerëzit përdornin kambanat e kishës – të rëna çdo orë – për të strukturuar ditën.

Në disa shtëpi kishte edhe kambana brenda, sidomos pranë dhomave të gjumit. Shërbëtorët zakonisht zgjoheshin të parët dhe kishin detyrë të zgjonin pronarët në orarin e duhur.

Orët e hershme të alarmit

Edhe pse mund të duket ndryshe, bota e vjetër nuk ishte pa alarme personale. Sipas Handley, ato funksiononin në mënyra të ndryshme – duke përdorur ujë ose flakë për të krijuar një sinjal zgjimi.

Sa më lart në hierarkinë shoqërore të ishte një person, aq më të ndërlikuara dhe të zbukuruara bëheshin këto pajisje.

Orët me qirinj, të shënuara për të treguar kalimin e kohës, ekzistonin që në Ancient China. Në disa raste, një gozhdë vendosej në qiri dhe, kur qiriu digjej deri në një pikë të caktuar, gozhda binte në një tabaka metalike duke bërë zhurmë – një mënyrë e thjeshtë për të zgjuar dikë.

Edhe temjani përdorej për të matur kohën në Kinë. Nganjëherë në të vendoseshin toptha metalikë të varur me fije, të cilët binin në një enë dhe krijonin tingull si gong.

Madje një përshkrim i shekullit të 19-të nga një etnolog amerikan përmend se disa njerëz në Kinë vendosnin shkopinj temjani mes gishtërinjve të këmbës për t’u zgjuar kur digjeshin.

Marrë dhe përshtatur nga BBC.

Continue Reading

Të kërkuara