Magazinë

Biblioteka 750-vjeçare e Merton College: Thesari i dijes që i mbijetoi shekujve

Published

5 months ago

on

E themeluar shumë kohë para Perandorisë Azteke, Biblioteka e Merton College në Oksford ka shërbyer ndër shekuj për figura të njohura, nga matematikanë të shekullit XIV deri te autori i “Lord of the Rings”, J.R.R. Tolkien. Në një intervistë ekskluzive për BBC, me rastin e 750-vjetorit të saj, bibliotekarja e institucionit shpjegon se çfarë e bën këtë vend kaq të veçantë.

Në Merton College të Oksfordit ruhet një arkë e lashtë. Në Mesjetë, për ta hapur atë, duhej të mblidheshin tre mbajtës çelësash, të cilët së bashku zbulonin thesarin brenda saj. Por ky thesar nuk përbëhej nga ari apo gurë të çmuar, por nga libra.

Ky nivel i lartë sigurie mund të duket i tepruar për dorëshkrime në pergamenë. Megjithatë, në një kohë para shpikjes së shtypshkronjës, librat përbënin një pasuri të madhe. Atyre u duheshin muaj të tërë për t’u përfunduar, pasi çdo tekst shkruhej me dorë me shumë kujdes. Për këtë arsye, ashtu si universitetet sot mbështeten në donacionet e ish-studentëve, edhe Merton College kërkonte që anëtarët e tij në shekullin XIII të dhuronin libra.

“Nuk ekziston një përkufizim i vetëm për një bibliotekë”, thekson profesorja Teresa Webber.

Fillimet e bibliotekës datojnë në vitin 1276, kur Kryepeshkopi i Canterbury-t nxori një dekret që e bënte të detyrueshëm dhurimin e librave. Që nga ajo kohë, biblioteka ka funksionuar pa ndërprerje. Për ta kuptuar më mirë këtë kohëzgjatje, mjafton të përmendet se Biblioteka e Merton-it ekzistonte para Perandorisë Azteke. Historia e saj e pandërprerë shtrihet nga periudha para Murtajës së Zezë deri përtej pandemisë Covid-19. Gjatë kësaj kohe, ajo është përdorur nga shumë figura të shquara, nga matematikanë të shekullit XIV deri te shkrimtari i njohur J.R.R. Tolkien.

Këtë muaj, biblioteka shënon 750-vjetorin e saj, një moment i rëndësishëm historik. Megjithatë, jetëgjatësia e saj e jashtëzakonshme është vlerësuar që në epokën viktoriane, kur shpesh cilësohej si biblioteka më e vjetër në Angli.

Në shekullin XX, shkrimtarë si Rudyard Kipling dhe John Buchan e përmendën atë në veprat e tyre historike, duke forcuar reputacionin e saj si një ndër bibliotekat më të lashta dhe më të respektuara. Me rritjen e njohjes kulturore për “Bibliotekën e famshme të Merton-it”, pretendimet për vjetërsinë e saj nisën të ekzagjeroheshin, aq sa disa entuziastë të Oksfordit e shpallën atë edhe si bibliotekën më të vjetër në botë.

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Ndahet nga jeta në moshën 88-vjeçare aktorja franceze Marina Vlady

Published

2 days ago

on

September 25, 2026

By

Aktorja, shkrimtarja dhe këngëtarja e njohur franceze, Marina Vlady, ka ndërruar jetë në moshën 88-vjeçare, ka bërë të ditur familja e saj.

Familjarët njoftuan se Vlady u nda nga jeta në shtëpinë e saj, e rrethuar nga njerëzit e afërt dhe kafshët e saj.

Marina Vlady ishte një prej figurave të njohura të kinemasë franceze dhe italiane. Ajo e nisi karrierën në moshë shumë të re, me filmin “Avant le déluge” në vitin 1954, ndërsa në moshën 16-vjeçare fitoi çmimin Suzanne Bianchetti si një prej aktoreve më premtuese.

Në vitin 1963, ajo fitoi çmimin për interpretim në Festivalin e Kanës për filmin “Le Lit conjugal”.

Gjatë karrierës së saj, Vlady luajti në më shumë se 80 filma dhe bashkëpunoi me regjisorë të njohur, përfshirë Jean-Luc Godard, Orson Welles, Bertrand Tavernier, Chris Marker dhe Ettore Scola.

Përveç aktrimit, ajo u mor edhe me letërsi dhe muzikë. Vlady botoi rreth 10 libra, ndër ta kujtimet “24 images/secondes”, të publikuara në vitin 2005.

Një pjesë e rëndësishme e jetës së saj ishte edhe lidhja me këngëtarin dhe poetin rus Vladimir Visocki. Ata u martuan në vitin 1969 dhe Vlady jetoi për një periudhë në Moskë. Marrëdhënien e tyre ajo e përshkroi në librin “Vladimir ou le vol arrêté”, botuar në vitin 1987.

Fëmijët e saj e kanë përshkruar jetën e artistes si “të gjatë, të bukur dhe të mbushur plot”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Lufta në Gaza përplas Ed Sheeran dhe Macklemore, Sheeran humb 500 mijë ndjekës

Published

3 days ago

on

September 24, 2026

By

Ed Sheeran po përballet me reagime të shumta pasi reperi Macklemore u largua nga turneu i tij, pas deklaratave publike për luftën në Gaza.

Macklemore njoftoi më 14 shtator se ishte larguar nga turneu pas një jave bisedimesh me Sheeran. Vendimi erdhi pas performancës së tij me këngën protestuese “Hind’s Hall”, përmes së cilës ai kritikoi veprimet ushtarake të Izraelit në Gaza.

Pas largimit të tij, edhe artistët Finneas, Lukas Graham dhe Aaron Rowe, si dhe grupi Beoga, njoftuan se nuk do të vazhdonin pjesëmarrjen në turne, duke shprehur mbështetje për Macklemore dhe palestinezët.

Ndërkohë, Sheeran humbi rreth 500 mijë ndjekës në Instagram brenda një jave, sipas të dhënave të raportuara nga Social Blade. Në të njëjtën periudhë, muzikantët që u larguan nga turneu patën një rritje të kombinuar prej rreth 1.6 milionë ndjekësish.

Në një koncert në Filadelfia, Sheeran performoi pa artistë mbështetës dhe iu drejtua publikut, duke e përshkruar javën si një nga periudhat më të vështira të jetës së tij dhe duke thënë se nuk ishte i sigurt nëse turneu do të vazhdonte.

Reagimet në rrjetet sociale kanë qenë të ndara, me disa përdorues që e kanë kritikuar Sheeran dhe të tjerë që e kanë mbrojtur atë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Holanda rikthehet në Eurovision 2027 pas bojkotit për Izraelin

Published

3 days ago

on

September 24, 2026

By

Holanda do të rikthehet në Eurovision 2027, një vit pasi u tërhoq nga gara për shkak të pjesëmarrjes së Izraelit.

Transmetuesi publik holandez NPO ka konfirmuar se vendi do të marrë pjesë në edicionin e ardhshëm, ndërsa përzgjedhja e artistit dhe këngës do t’i besohet një ekipi të pavarur ekspertësh.

Holanda u tërhoq nga Eurovision 2026 pasi transmetuesi AVROTROS kundërshtoi vendimin e EBU-së për të lejuar pjesëmarrjen e Izraelit, duke përmendur situatën humanitare në Gaza, lirinë e medias dhe presionin politik.

Pas bisedimeve me EBU-në, NPO tha se janë ndërmarrë hapa për forcimin e rregullave të konkursit dhe rikthimin e fokusit te muzika dhe bashkimi mes vendeve.

Eurovisioni 2027 do të mbahet në Burgas të Bullgarisë, ndërsa përfaqësuesi i Holandës pritet të bëhet i ditur më vonë.

Holanda është një nga vendet me historinë më të gjatë në Eurovision, me pesë fitore, të fundit në vitin 2019 me Duncan Laurence./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Aktori i Netflix-it i mbijetoi operacionit në tru pas aksidentit me shpejtësi 160 km/h

Published

3 days ago

on

September 24, 2026

By

Aktori 32-vjeçar Clayton Conroy, i njohur nga seriali i Netflix-it “The Gringo Hunters”, po rikuperohet pas një aksidenti të rëndë në Los Angeles, ku pësoi dëmtime të rënda trupore.

Conroy u përplas nga një automjet, drejtuesi i të cilit dyshohet se po lëvizte me më shumë se 160 kilometra në orë. Pas aksidentit, ai u dërgua me urgjencë në spital, ku mjekët konstatuan dëmtim traumatik të trurit, si dhe fraktura në ije dhe shpatull.

Aktori iu nënshtrua një operacioni në tru dhe për një periudhë nuk ishte në gjendje të ecte.

Në një postim të publikuar gjatë rikuperimit, Conroy tha se mjekët kishin menduar se mund të vdiste. Ai tregoi gjithashtu se kishte humbur rreth 9 kilogramë dhe kishte dëmtuar nervat e krahut.

Ndërkohë, më 26 gusht është arrestuar 19-vjeçari Noor El Deen Amr Soror, i dyshuar për drejtim të pakujdesshëm të automjetit që shkaktoi dëmtime të rënda trupore./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara