Magazinë

Beyoncé kritikohet për shkak të mbishkrimit në bluzën e saj

Published

8 months ago

on

Beyoncé është përballur me një valë kritikash pas performancës së saj në Paris në kuadër të turit Cowboy Carter, ku u shfaq me një bluzë që shumë e konsideruan fyese ndaj popujve indigjenë.

Bluza e veshur nga këngëtarja gjatë një koncerti për nder të Juneteenth (dita që shënon fundin e skllavërisë në SHBA) paraqiste figurat e Buffalo Soldiers, njësi të ushtrisë amerikane të përbëra nga ushtarë afrikano-amerikanë që vepruan nga fundi i shekullit XIX deri në fillim të shekullit XX.

Por, problemi lindi nga mbishkrimi në pjesën e pasme të bluzës, ku thuhej:

“Armiqtë e tyre ishin armiqtë e paqes, rendit dhe vendbanimeve: indigjenët luftarakë, banditët, hajdutët e bagëtive, vrasësit, kontrabandistët, shkelësit e ligjit dhe revolucionarët meksikanë.”

Foto dhe video të performancës me këtë bluzë janë të publikuara edhe në faqen zyrtare të Beyoncé.

Shumë ndjekës, aktivistë indigjenë dhe personalitete të rrjeteve sociale kanë reaguar ashpër ndaj përshkrimit që i bëhet në bluzë amerikanëve indigjenë dhe revolucionarëve meksikanë, duke e cilësuar atë si anti-indigjene dhe përkrahëse të imperializmit amerikan.

Kritikat u shtuan edhe më shumë nga aktivistë, studiues dhe artistë indigjenë, por edhe nga fansa të vetë këngëtares, të cilët kërkojnë një falje nga ajo.

Kush ishin Buffalo Soldiers?

Ishin pjesë e 6 njësive të ushtrisë amerikane të krijuara pas Luftës Civile të SHBA-së më 1866. Përbëheshin nga ish-skllavë të liruar, njerëz të lirë me ngjyrë e veteranë të Luftës Civile. Ata morën pjesë në qindra konflikte, nga lufta me Spanjën, deri te Lufta e Parë dhe e Dytë Botërore, derisa u shpërbënë më 1951.

Ndërsa roli i tyre në historinë amerikane është i rëndësishëm, diskutimi aktual rreth bluzës së Beyoncé ka hapur një debat të thellë mbi mënyrën se si paraqiten kapituj të ndërlikuar të historisë, dhe se kush mbetet viktimë e kësaj narrative.

Related Topics:
Continue Reading

Magazinë

2026 pritet të jetë një nga vitet më të mira për të parë Dritat e Veriut

Published

3 hours ago

on

March 5, 2026

By

Ekspertët thonë se viti 2026 pritet të jetë një nga vitet më të mira për të parë Aurorën Boreale (Dritat e Veriut). Fotografi Wil Cheung, i cili i ka parë këto drita më shumë se 400 herë, ka dhënë disa këshilla për njerëzit që duan ta përjetojnë këtë fenomen të rrallë natyror.
Në mars të vitit 2015, Cheung ishte duke vizituar Iceland me miqtë e tij për të parë një eklips diellor, kur mori një informacion se një aurorë shumë e fortë pritej mbi Thingvellir National Park. Fillimisht ai hezitoi, sepse do të duhej të merrnin një makinë me qira dhe të udhëtonin në të ftohtë. Por sapo nisën rrugën, filluan të shihnin ngjyra në qiell që bëheshin gjithnjë e më të forta. Ata përfunduan duke u shtrirë në borë në park dhe duke parë shtylla të mëdha drite që ngriheshin lart në qiell. Cheung thotë se momenti ishte aq i bukur sa nuk do ta harrojë kurrë dhe që nga ajo kohë u “dashurua” me aurorën.
Në atë kohë ai ishte vullnetar në një observator në Northumberland, ku mësonte për shkencën e qiellit të natës. Pas kësaj përvoje, ai filloi të merrej seriozisht me fotografimin e qiellit dhe aurorës, me shpresën që fotografitë e tij të frymëzojnë edhe të tjerët ta shohin këtë fenomen.
Deri në vitin 2017 ai kishte filluar të organizonte ligjërata për vëzhgimin e yjeve dhe aurorës në Northumberland National Park. Kur filloi të organizonte udhëtime për të ndjekur aurorën në vende të ndryshme të botës, kërkesa u bë aq e madhe sa lista e pritjes për t’u bashkuar në turet e tij arriti deri në 17 vjet.
Deri më sot, Cheung i ka parë Dritat e Veriut më shumë se 400 herë, nga veriu i France deri në rajonet e Arctic. Meqenëse 2026 parashikohet të jetë një nga vitet më të mira për aurora në më shumë se një dekadë, ai beson se shumë njerëz do të kenë mundësi ta shohin këtë spektakël natyror.
Aurora shfaqet më shpesh në zonat pranë Arctic Circle, prandaj vendet më të mira për ta parë janë Norway, Finland, veriu i Sweden, Greenland, Iceland, Canada dhe Alaska.
Shumë turistë zgjedhin qytetin Tromsø në Norvegji, sepse ndodhet brenda Rrethit Arktik, por sipas Cheung atje shpesh ka shumë re. Për të, një nga vendet më të mira është Akureyri në veri të Islandës, sepse kombinon mot më të mirë dhe mundësi të mira për aurorë. Ai thotë gjithashtu se udhëtimet me anije janë një mënyrë e mirë për ta parë aurorën, sepse largohesh nga dritat e qyteteve dhe nga retë.
Sipas tij, kushti më i rëndësishëm për të parë aurorën është qielli i kthjellët. Është mirë të qëndroni larg qyteteve dhe dritës, sepse dritat e forta mund ta bëjnë më të vështirë shikimin e aurorës. Ai rekomandon gjithashtu që njerëzit të kontrollojnë parashikimin e motit dhe, nëse është e mundur, ta rezervojnë udhëtimin sa më afër datës së nisjes për të pasur më shumë gjasa për qiell të pastër. Një avantazh tjetër është se sezoni i aurorës është zakonisht periudha më e qetë turistike në Norway dhe Iceland, kështu që fluturimet shpesh mund të gjenden edhe me çmime të ulëta, madje edhe një javë para udhëtimit.
Arsyeja pse 2026 pritet të jetë një vit i mirë për aurorën lidhet me aktivitetin e Diellit. Dielli kalon një cikël natyror rreth 11 vjet, gjatë të cilit rritet numri i njollave diellore dhe stuhive diellore. Kulmi i aurorave zakonisht ndodh disa vite pas këtij aktiviteti të lartë. Shkencëtarët mendojnë se kulmi i fundit i aktivitetit diellor ishte në 2024 ose 2025, prandaj 2026 dhe 2027 mund të jenë vitet më aktive për të parë Dritat e Veriut.
Cheung thotë se aurora nuk është vetëm një pamje e bukur, por edhe një kujtesë se fusha magnetike e Tokës na mbron nga rrezatimi i rrezikshëm i Diellit. Ky rrezatim përplaset me atmosferën dhe shndërrohet në dritë shumëngjyrëshe në qiell. Sipas tij, është sikur Toka po mbron jetën dhe njëkohësisht krijon një spektakël natyror për njerëzit.
Për ata që planifikojnë ta shohin aurorën, ai këshillon të qëndrojnë në një vend me qiell shumë të errët, si një kabinë larg qyteteve. Shumicën e kohës aurora duket vetëm si një dritë e zbehtë në qiell, por ndonjëherë bëhet shumë e ndritshme dhe fillon të lëvizë me forma spektakolare. Këto momente mund të zgjasin vetëm disa minuta, prandaj është mirë të jeni në një vend ku mund ta shikoni qiellin gjatë gjithë natës. Nëse rezervoni një tur për aurorën, ai rekomandon të lexoni komentet dhe vlerësimet e turistëve, sepse jo të gjitha turet janë të besueshme.

Continue Reading

Magazinë

10 filmat që duhet t’i shikoni në mars 2026

Published

10 hours ago

on

March 5, 2026

By

Muaji mars sjell disa premiera të mëdha në kinema dhe në platformat streaming. Nga rikthimi i historisë së Peaky Blinders në ekranin e madh, deri te animacionet e reja të Pixar dhe aventura fantastiko-shkencore në hapësirë – këta janë filmat që pritet të tërheqin më shumë vëmendje këtë muaj.
 
1. Peaky Blinders: The Immortal Man
Filmi vazhdon historinë e serialit të famshëm Peaky Blinders. Ngjarja zhvillohet gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur Cillian Murphy rikthehet në rolin e Tommy Shelby. Filmi përfshin edhe aktorë si Rebecca Ferguson, Tim Roth dhe Barry Keoghan.
Premiera: 6 mars në kinema dhe 20 mars në Netflix.
2. Hoppers
Filmi i ri i animuar nga Pixar ndjek historinë e një vajze që fut mendjen e saj në trupin e një kastori robotik për të komunikuar me kafshët. Një histori argëtuese që kombinon humorin me një mesazh për mbrojtjen e natyrës.
3. The Good Boy
Një thriller i errët me humor të zi nga regjisori Jan Komasa. Një çift i interpretuar nga Stephen Graham dhe Andrea Riseborough rrëmben një 19-vjeçar problematik dhe përpiqet ta “edukojë” me metoda ekstreme.
4. The Bride!
Regjisorja Maggie Gyllenhaal sjell një version të ri të frymëzuar nga The Bride of Frankenstein. Jessie Buckley luan një grua të ringjallur në Çikagon e viteve 1930, ndërsa Christian Bale është krijesa që e rikthen në jetë.
5. Saipan
Film sportiv i bazuar në historinë reale të konfliktit mes futbollistit Roy Keane dhe trajnerit Mick McCarthy para Kupës së Botës 2002. Një dramë me humor që shkon përtej futbollit.
6. Reminders of Him
Adaptim i romanit romantik të autores bestseller Colleen Hoover. Maika Monroe luan një grua që pas daljes nga burgu përpiqet të rindërtojë jetën dhe të ribashkohet me vajzën e saj.
7. Marc by Sofia
Një dokumentar nga regjisorja Sofia Coppola për stilistin legjendar Marc Jacobs. Filmi tregon procesin kreativ pas koleksionit të tij të modës dhe jetën në industrinë e modës.
8. Ready or Not 2: Here I Come
Vazhdimi i horror-komedisë së vitit 2019 Ready or Not. Samara Weaving rikthehet si Grace, e cila edhe një herë duhet të përballet me familje të pasura që adhurojnë forca të errëta.
9. Project Hail Mary
Bazuar në romanin e Andy Weir, autor i The Martian. Ryan Gosling luan një shkencëtar që dërgohet në hapësirë për të shpëtuar Tokën nga një fenomen misterioz që po zbeh dritën e Diellit.
10. Alpha
Drama e re nga regjisorja franceze Julia Ducournau, e njohur për filmat Titane dhe Raw. Historia ndjek një vajzë 13-vjeçare në një botë ku një virus i çuditshëm i shndërron njerëzit në gur.
Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Kuptimi shkatërrues i pikturës“Takimi në Shkallët e Kullës”

Published

1 day ago

on

March 4, 2026

By

Harrojeni Romeon dhe Zhuljetën ose Rose dhe Jack: Përshkrimi i bukur dhe dhimbshëm i Frederic William Burton i momentit të fundit së bashku të Hellelil dhe Hildebrand do të mbetet me ju përgjithmonë. Kështu thonë shumë fansa të rinj të pikturës në mediat sociale, ku ajo ka qenë jashtëzakonisht popullore. Megjithëse daton që nga shekulli i 19-të, një valë videosh në TikTok rreth shikimit të “Takimi në Shkallët e Kullës” – si në internet ashtu edhe në jetën reale – është bërë virale, duke e përshkruar pikturën si “një moment pa frymë” dhe “që ndryshon jetën”.
Mund të jetë bërë gjëja më vulgare në botë, por artisti e ka ngritur atë në nivelin më të lartë të emocionit të rafinuar – George Eliot
E pikturuar me ngjyra të mëdha dhe të gjalla të kuqes dhe blusë, akuareli i Burtonit i vitit 1864, Hellelil dhe Hildebrand, Takimi në Shkallët e Kullës, ilustron me guxim takimin e fundit të çiftit para vdekjes së dhimbshme të Hildebrand. Këtu, princi takohet me dashurinë e jetës së tij, Hellelilin, për një përqafim të fundit përpara se të përballet me fatin e tij mizor – një vdekje e orkestruar nga babai i saj i ashpër.
Është një histori dashurie aq e vjetër sa koha: një truprojë bie në dashuri me princeshën që po mbron, por në fund ata nuk mund të jenë bashkë. Ndërsa shikuesit mund të mos jenë të vetëdijshëm për fundin e trishtuar që i pret këta të dy, emocionet e forta në fytyrat e të dyve ju bëjnë të pyesni veten se çfarë po ndodh. Piktura u frymëzua nga një baladë daneze mesjetare e përkthyer nga miku i Burtonit, Whitley Stokes, në vitin 1855, në të cilën Hellelil rrëfen historinë e dashurisë së saj përpara se t’i nënshtrohej fundit të saj tragjik (më shumë për këtë më vonë).
Burton (1816-1900) lindi në Irlandë dhe e filloi karrierën e tij si piktor portretesh në miniaturë dhe monumentesh të lashta. Më pas ai u transferua në Londër për të siguruar jetesën si piktor me akuarel dhe më vonë u bë Drejtor i Galerisë Kombëtare. Ai ishte një admirues i piktorëve para-rafaelitë – një lidhje që është e qartë në pikturën e tij më të famshme.
Që nga debutimi i saj, “Takimi në Shkallët e Kullës” ka prekur audiencën me përshkrimin e saj të paturpshëm të dashurisë. George Eliot, romancier i famshëm dhe një mik i Burton në atë kohë, komentoi për pikturën, duke thënë: “Mund të ishte bërë gjëja më vulgare në botë, por artisti e ka ngritur atë në nivelin më të lartë të emocionit të rafinuar.”
‘Puthja është një sakrament’
Që nga ai moment, Takimi në Shkallët e Kullës vazhdoi të ishte jashtëzakonisht popullor në Irlandë, madje duke fituar votën si piktura e preferuar e kombit në vitin 2012. Aktualisht e vendosur në Galerinë Kombëtare të Irlandës në Dublin, piktura tërheq mijëra njerëz çdo javë që presin në radhë për të parë një pamje.
Burton përdori gouache për të krijuar këtë vepër, një lloj boje të tretshme në ujë që i jep pikturës ngjyrat e gjalla për të cilat është kaq e njohur. Gouache është gjithashtu e ndjeshme ndaj dritës dhe e prirur të zbehet me kalimin e kohës nëse ekspozohet ndaj rrezeve të diellit direkte ose dritës së lartë UV. Për shkak të ndjeshmërisë së pikturës, kuratorët e galerisë marrin disa masa mbrojtëse për të ruajtur cilësinë e veprës. Për të filluar, galeria u lejon shikuesve ta shohin pikturën vetëm për dy orë në javë. Së dyti, niveli i dritës në bojëra uji zbehet në mënyrë të ulët në mënyrë që vepra të mos mbiekspozohet.
Së fundmi, një anëtar i stafit e kthen pikturën në një dollap të projektuar posaçërisht pasi të mbarojnë orët e shikimit në një ritual të kujdesshëm dhe nderues.
Hildebrand është disa momente larg vdekjes, por në këtë moment, ai është përgjithmonë i saj dhe ajo i tiji.
Si në formë ashtu edhe në thelb, “Takimi në Shkallët e Kullës” përmbledh fuqinë e dashurisë. George Eliot u godit veçanërisht nga shprehja e Hildebrand në pikturë, duke e përshkruar princin si “një burrë për të cilin puthja është një sakrament”.
Pavarësisht se sa të ndjeshme ndaj dëmtimit kanë qenë gjithmonë materialet e pikturës, ngjyrat mbeten po aq të guximshme sa dashuria e çiftit për njëri-tjetrin, edhe 162 vjet më vonë.

Continue Reading

Magazinë

Portreti mahnitës i një mumje 2,000-vjeçare shitet për 889,000 dollarë

Published

2 days ago

on

March 3, 2026

By

Një portret funeral nga Egjipti Romak, që paraqet një subjekt mashkullor me pamje moderne, me sy të mprehtë ngjyrë lajthie dhe flokë të thinjur, u shit për më shumë se dyfishin e vlerësimit të lartë të enjten gjatë shitjeve të Sotheby’s Masters Week në Nju Jork.
Piktura, e cila mblodhi 889,000 dollarë me tarifat, është një nga rreth 900 të njohura si portretet e mumjeve Fayum, të krijuara gjatë shekullit të 1-rë dhe të 3-të pas Krishtit dhe të vendosura në trupat e mumifikuar të të ndjerit si një maskë.
Arkeologët gjetën dhjetëra prej tyre në fund të shekullit të 19-të në vendin e gërmimeve Hawara në rajonin Fayum të Egjiptit, dhe disa shembuj të tjerë ishin të njohur më herët, sipas Sotheby’s, por shumica e hulumtimeve mbi to janë të kohëve të fundit dhe në vazhdim.
Megjithëse portretet natyraliste dhe të individualizuara shpesh janë festuar si një triumf i mjeshtrave të hershëm italianë, ky portret është pikturuar rreth 1,200 vjet më parë, në shekullin e 1-rë pas Krishtit. Së bashku, veprat përfaqësojnë disa nga shembujt më të hershëm të pikturës realiste të portreteve që ekzistojnë ende sot.
Duke vlerësuar portretin, të pikturuar në enkautikë duke përdorur dyllë të nxehtë blete dhe pigment në një panel druri, ekspertët vunë re aftësinë e artistit në përpunimin e ngjashmërisë dhe emocioneve, nga rrudhat në lëkurën e tij deri te ajri i tij i sigurt në vetvete.
“Të fton të duash të dish më shumë rreth tij dhe të ndjesh praninë e tij”, tha Alexandra Olsman, një specialiste e Sotheby’s në skulpturën dhe veprat e artit të lashtë. Ka qenë në koleksionin e Kolegjit Goucher të Baltimores për më shumë se një shekull, e fituar nga themeluesi i tij, Reverendi John F. Goucher, në 1895. Por ka qenë në një hua afatgjatë me Muzeun e Artit Walters dhe është ekspozuar gjithashtu në Muzeun Metropolitan të Artit dhe Institutin e Arteve të Detroitit, ndër të tjera.
Shtëpia e ankandeve ka shitur mbi 15 portrete të Fayumit gjatë viteve, por ajo tha se ky artikull është më tërheqësi që kanë ofruar që nga viti 2007.
Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Të kërkuara