Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka deklaruar se dita e sotme do të jetë më e rënda dhe më intensivja e luftës së SHBA-së kundër Iranit, duke paralajmëruar një rritje masive të forcës goditëse brenda territorit iranian.

Sipas kreut të Pentagonit, Operacioni “Epic Fury” po ndjek me përpikëri objektivat strategjikë për shkatërrimin e plotë të arsenalit të raketave, bazave të lëshimit dhe infrastrukturës industriale mbrojtëse të Iranit.

Hegseth theksoi se plani përfshin gjithashtu asgjësimin e marinës iraniane dhe sigurimin që ky shtet të mos ketë kurrë akses në armë bërthamore.

Duke mbështetur retorikën e Presidentit Trump për një sulm të pamëshirshëm që po dërrmon armikun, Hegseth njoftoi se sot do të angazhohet numri më i madh i avionëve gjuajtës dhe bombarduesve që nga fillimi i konfliktit.

Ai specifikoi se operacionet po kryhen sipas afateve të zgjedhura nga SHBA dhe se inteligjenca ushtarake është më e saktë se kurrë më parë.

Ndërkohë, dëshmitë nga Teherani të mbledhura prej BBC-së përshkruajnë skena të rënda nga goditjet e fundit, ndonëse Pentagoni raporton se në 24 orët e fundit Irani ka lëshuar numrin më të ulët të raketave, gjë që sugjeron një dobësim të dukshëm të fuqisë kundërpërgjigjëse të Teheranit. /BBC/

Komisonarja për Zgjerim e Bashkimit Evropian, Marta Kos, e ka shtyrë vizitën e saj të planifikuar në Kosovë, kanë konfirmuar zyrtarët e Komisionit Evropian, dhe si arsye janë përmendur zhvillimet e fundit politike në vend.

“Gjatë një bisede telefonike me kryeministrin Albin Kurti, komisionarja Kos i tha atij se do ta shtynte udhëtimin e saj të planifikuar në Kosovë për shkak të zhvillimeve të fundit politike”, ka bërë të ditur zyra për media e Komisionit.

Sipas saj, Kos synon të udhëtojë në Prishtinë “në momentin e parë të mundshëm”.

Vizita e zyrtares evropiane ishte bërë e ditur javën e kaluar. Jozyrtarisht dihej se ajo do ta vizitonte Kosovën më 12 mars, dhe kjo do të ishte vizita e saj e parë në Kosovë në cilësinë e Komisionares së Zgjerimit.

Kosova është vendi i vetëm që Kos nuk e ka vizituar ende – e që është në zonën e fushëveprimit të saj – edhe pse e drejton Departamentin e Zgjerimit në Komisionin Evropian që nga dhjetori i vitit 2024.

Në vitin 2025, si mungesë për vizitë ishte përmendur fakti që nuk ekzistonte një bashkëbisedues për shkak të krizës institucionale në Kosovë.

Lajmi për shtyrjen e vizitës së saj në Kosovë vjen një ditë pas Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka vendosur masë të përkohshme ndaj dekretit të presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani për të shpërndarë Kuvendin, meqë institucioni nuk ka arritur ta zgjedhë presidentin e ri deri më 5 mars.

Lëvizja Vetëvendosje, parti në pushtet, e ka çuar rastin në Kushtetuese.

Në vendimin e Gjykatës, masa e përkohshme vlen deri më 31 mars dhe deri atëherë, as Osmani nuk mund të shpallë datën e zgjedhjeve, dhe as Kuvendi nuk mund të thërrasë seancën për të vazhduar punën.

Çfarë ndodhi javën e kaluar në Kosovë?

Më 6 mars, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, bëri të ditur se ka lëshuar dekret për shpërndarjen e vendit, meqë, siç tha ajo, përfaqësuesit politikë “vendosën ta çonin vendin në zgjedhje”.

Një ditë më parë, më 5 mars, procesi i zgjedhjes së presidentit dështoi për shkak të mungesës së kuorumit në Kuvend.

Pasi presidenti nuk u zgjodh, kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, njoftoi se i kishte kërkuar Gjykatës Kushtetuese t’i pezullonte përkohësisht afatet që lidhen me zgjedhjen e një presidenti të ri të Kosovës.

Menjëherë pasi këtyre zhvillimeve pati interpretime të ndryshme të neneve të Kushtetutës së Kosovës.

Disa njohës të çështjeve ligjore besojnë se Kuvendi duhet të zgjedhë një president brenda 60 ditëve nga fillimi i seancës për të zgjedhur një president.

Megjithatë, Osmani insiston se Neni 86 i Kushtetutës përcakton se presidenti i ri duhet të zgjidhet jo më vonë se 30 ditë para skadimit të mandatit të presidentes aktuale, dhe mandati i saj përfundon më 4 prill.

Sipas Kushtetutës së Kosovës, presidentin e zgjedh Kuvendi. Një kandidat duhet të ketë shumicën prej dy të tretave të votave të deputetëve në Kuvendin me 120 vende, ose të paktën 80 vota.

Nëse asnjë kandidat nuk fiton numrin e kërkuar të votave në dy raundet e para, një shumicë e thjeshtë, ose të paktën 61 vota, është e mjaftueshme në raundin e tretë, me kuorumin e nevojshëm prej 80 deputetësh të pranishëm.

Sipas Kushtetutës, nëse procesi i zgjedhjes së presidentit dështon në tre raunde, zgjedhjet e parakohshme parlamentare duhet të mbahen brenda 45 ditëve.

Zyrtarët evropianë tashmë kanë shprehur keqardhje për zhvillimet e fundit politike në Kosovë.

Qindra mijëra iranianë janë mbledhur në Teheran për të treguar mbështetjen e tyre për liderin e ri suprem, Mojtaba Khamenei. Në javën e dytë të luftës së Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit, Teherani vazhdon të përjetojë “disa nga bombardimet më intensive” gjatë natës.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të hënën se lufta mund të përfundojë “shumë shpejt”, duke shtuar se ai “nuk ishte i kënaqur” me liderin e ri suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei. Qindra mijëra iranianë u mblodhën në Teheran për të treguar mbështetjen e tyre për Mojtaba-n, i cili pasoi babain e tij, Ayatollah Ali Khamenei.

Në Iran

Ministri i Jashtëm, Abbas Araghchi, tha të martën se Irani do të vazhdojë luftën për aq kohë sa të jetë e nevojshme, duke hedhur dyshime mbi insistimin e Trump se konflikti do të përfundonte “së shpejti”. Agjencia iraniane e lajmeve ISNA raporton se pesë persona janë vrarë dhe disa janë plagosur nga një sulm ajror amerikan-izraelit që goditi një ndërtesë banimi në qytetin Arak, në Iranin perëndimor.

Pavarësisht bombardimeve të vazhdueshme, mijëra iranianë u mblodhën në Teheran për të treguar solidaritet me Mojtaba Khamenei, gjë që mbështetësit e përshkruan si një mesazh sfidues kundër vendeve që sulmojnë Iranin. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme tha të hënën se SHBA-ja synon të “copëtojë vendin” dhe të “marrë naftën”.

Zëvendësministri i Jashtëm, Kazem Gharibabadi, tha se disa vende, përfshirë Kinën, Rusinë dhe Francën, kanë kontaktuar Iranin në lidhje me një armëpushim. Një sulm në ndërtesat e banimit në Teheranin lindor vrau të paktën 40 persona, ndërsa sulmet e mëparshme në objektet e naftës mbuluan kryeqytetin me tym toksik. Irani thotë se lufta ka vrarë më shumë se 1,255 njerëz dhe ka plagosur rreth 10,000 të tjerë.

Kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, u zotua për një “përgjigje të ashpër” ndaj sulmeve në zonat e banuara. Trump u tha gazetarëve të hënën se SHBA-ja është shumë e angazhuar në gjurmimin e faktit nëse Irani ka aktivizuar “qelizat fjetëse” në vend.

Në kombet e Gjirit

Të martën, Kuvajti, Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabia Saudite dhe Bahrejni raportuan interceptimin e raketa dhe dronëve iranianë. Zëdhënësi i Ministrisë së Mbrojtjes së Arabisë Saudite tha se ushtria ka shkatërruar një dron në lindje të provincës al-Kharj, ndërsa një tjetër dron ra në një zonë banimi në provincën e Riadit, duke shkaktuar dëme materiale të kufizuara.

Ministria e Jashtme saudite deklaroi se vazhdimi i sulmeve iraniane do të çonte në përshkallëzim të mëtejshëm dhe do të kishte ndikim serioz në marrëdhëniet mes dy vendeve. Në Bahrejn, një grua 29-vjeçare mbeti e vrarë nga goditja e një ndërtese banimi në Manama, ndërsa hapësira ajrore mbetet e mbyllur.

Australia njoftoi se do të dërgojë raketa në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe një avion vëzhgimi ushtarak në Lindjen e Mesme, por nuk do të dërgojë trupa tokësore. Gjithashtu, Australia u ka dhënë viza pesë futbollisteve iraniane që mund të përballeshin me dënime në vendin e tyre sepse nuk kënduan himnin kombëtar.

Në SHBA

Presidenti Trump deklaroi se SHBA-ja ka goditur më shumë se 5,000 objektiva, duke pretenduar shkatërrimin e marinës dhe forcave ajrore të Iranit, si dhe 80-90 për qind të lëshuesve të raketave. Ai konfirmoi vdekjen e shtatë ushtarëve amerikanë në luftime. Trump dhe Vladimir Putin diskutuan të hënën për luftën në Iran dhe perspektivat e paqes në Ukrainë, teksa kreu i Kremlinit paralajmëroi për një krizë globale energjetike.

Në Izrael

Ushtria iraniane njoftoi se ka lëshuar një sulm me dronë drejt një rafinerie gazi dhe depove të karburantit në Haifa. Ushtria izraelite konfirmoi nisjen e raketa nga Irani drejt Izraelit dhe po punon për interceptimin e tyre. Trump lëvdoi përpjekjet e përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit, duke thënë se po “dërrmojnë armikun”. Një person humbi jetën pranë aeroportit të Tel Avivit nga copat e raketave, duke e çuar në 11 numrin e të vdekurve në Izrael nga sulmet iraniane.

Në Liban, Irak dhe Turqi

Kryeministri i Irakut, Shia al-Sudani, siguroi SHBA-në se hapësira dhe territori irakian nuk do të përdoren për sulme ndaj vendeve fqinje. Megjithatë, Garda Revolucionare e Iranit (IRGC) deklaroi se goditi bazën ajrore amerikane Harir në Erbil të Irakut.

Në Liban, numri i të vdekurve nga sulmet izraelite ka kaluar 486, ndërsa rreth 700,000 njerëz janë zhvendosur. Një prift katolik maronit u vra nga zjarri i tankeve izraelite në fshatin Qlayaa. Ndërkohë, Turqia njoftoi se mbrojtja ajrore e NATO-s rrëzoi një rakete balistike iraniane në hapësirën ajrore turke, rasti i parë i tillë.

Infrastruktura dhe tregjet e energjisë

Bombardimi i objekteve të naftës në Iran ka rritur çmimet globale, duke shtyrë ministrat e G7-ës të paralajmërojnë lëshimin e rezervave të energjisë për të stabilizuar tregun. Çmimet e naftës bruto ranë rreth 90 dollarë pasi Trump kërcënoi se do të intensifikonte sulmet nëse Teherani ndalonte rrjedhën e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit. Presidenti francez Macron tha se aleatët po përgatisin një mision për të rihapur këtë ngushticë strategjike.

/AlJazeera/

Presidenti amerikan, Donald Trump ka thënë se operacioni ushtarak i nisur kundër Iranit muajin e kaluar do të përfundojë “shumë shpejt” dhe është zotuar se do ta godasë shtetin “shumë, shumë më ashpër” nëse i bllokon furnizimet me naftë në Lindje të Mesme.

Trump i ka bërë këto deklarata më 9 mars, pasi Teherani ka nisur një mori raketash dhe dronësh drejt Izraelit dhe shteteve të Gjirit Arab, disa orë pas emërimit të Mojtaba Khameneit si lider suprem i vendit. Ai e pason babanë e tij në këtë pozitë, Ajatollah Ali Khamenein, i cili u vra në sulmet amerikano-izraelite që nisën më 28 shkurt.

“Po fitojmë bindshëm. Jemi shumë më përpara sesa kemi planifikuar”, ka thënë Trump në një konferncë për media në Florida.

“Do të përfundojë shpejt”. I pyetur nëse lufta do të përfundojë këtë javë, ai ka sugjeruar se me siguri që jo, por që do të ndodhë shumë, shumë shpejt.

“Nuk do të lejoj që një regjim terrorist të mbajë botën peng dhe të tentojë t’i ndalë furnizimet globale me naftë. Nëse Irani bën diçka në këtë drejtim, ata do të goditen shumë, shumë më ashpër”, ka thënë Trump.

Më herët gjatë ditës, Trump u ka thënë republikanëve në klubin e tij të golfit në Florida se sulmet ajrore ndaj Iranit ishin “një ekskursion i vogël” që “duhej bërë”.

“Ne veçse kemi fituar në shumë mënyra, por nuk kemi bërë mjaftueshëm”, ka thënë ai.

Trump ka thënë për rrjetin CBS se e ka në mendje një zëvendësim për Mojtaba Khamenein, mirëpo nuk ka përmendur ndonjë emër, sipas postimit që ka bërë në X një gazetar i CBS-it.

Më herët, ai u ka thënë mediave se “nuk është i lumtur” me vendimin e Iranit që Khamenei të ngjitet në krye të shtetit dhe e ka quajtur vendimin “gabim të madh”.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio e ka akuzuar Iranin se po tenton “të mbajë botën peng” duke nisur sulme hakmarrëse nëpër Lindje të Mesme dhe ka thënë se operacionet ushtarake amerikane, me qëllim të kufizimit të kapaciteteve të Teheranit, janë duke përparuar sipas planeve.

Si shembull për sulmet e Teheranit ndaj vendeve fqinje, NATO-ja ka thënë se e ka rrëzuar një raketë balistike në hapësirën ajrore turke për herë të dytë prej kur ka nisur lufta e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit.

“NATO e ka rrëzuar sërish një raketë të nisur në Turqi. NATO-ja është e vendosur që t’i mbrojë aleatët ndaj secilit kërcënim”, ka thënë aleanca përmes një postimi në rrjete sociale më 9 mars, por pa dhënë më shumë hollësi.

Ministria turke e Mbrojtjes e ka konfirmuar incidentin, duke shtuar se disa fragmente municionesh kanë rënë në toka të zbrazëta në Gaziantep, qytet në jug të Turqisë, afër kufirit me Sirinë. Nuk ka raportime për viktima. /REL/