Lajmet

BE planifikon futjen e euros digjitale

Pritet të prezantohet në vitin 2027.

Published

on

Komisioni Evropian shpall planet në lidhje me futjen e euros digjitale, e cila pritet të prezantohet në vitin 2027. Kjo do të sjellë idenë për futjen e një monedhe të tillë një hap më afër realizimit.

Më 28 qershor 2023, Komisionerja evropiane për Stabilitetin Financiar dhe Shërbimet Financiare, Mairead McGuinness, paraqiti propozimet për euron digjitale dhe një sistem ligjor paralel që përgatit rregulloret e statusit ligjor për qeverinë evropiane dhe Parlamentin Evropian. Ky është vetëm një ndër hapat e shumtë që duhet të bëhen. Edhe nëse qeveritë kombëtare dhe Parlamenti Evropian mbështesin planet, Banka Qendrore e Evropës (BQE) përfundimisht do të vendosë nëse do të emetojë një euro digjitale. BQE thotë se do të marrë një vendim përfundimtar deri në fund të tetorit të vitit 2023.

Çfarë është euroja digjitale?

Euroja digjitale do të ekzistojë vetëm krahas euros ekzistuese, si një formë shtesë e pagesës online ose elektronike. Mairead McGuinness thotë se euro digjitale do të jetë një “plotësim” i parave fizike dhe vetë euros.

Do të jetë një formë thjesht digjitale ose elektronike e euros që nuk do të mund të konvertohet në para. Dallimi kryesor midis transaksioneve të euros digjitale dhe eurove online është se pagesat digjitale në euro mund të bëhen vetëm në mënyrë elektronike ose digjitale, ndërsa të gjitha pagesat standarde bankare online mund të konvertohen në para.

Mbulesa për euron dhe euron digjitale do të sigurohet nga Banka Qendrore Evropiane BQE. Përdoruesit ndoshta mund të blejnë euro digjitale nga bankat e tyre ekzistuese tregtare dhe t’i mbajnë ato në një llogari të veçantë.

Pse BE dëshiron të hedhë në përdorim një euro digjitale?

Rritja e kriptomonedhave dhe e sistemeve të tjera të pagesave ka intensifikuar debatin nëse Bankat Qendrore duhet të hedhin ose jo në përdorim monedhat e tyre digjitale. Kur Facebook njoftoi në vitin 2019 se po planifikonte monedhën e vet virtuale, disa politikëbërës evropianë u shqetësuan se mund të rezultonte me minimin e punës së BQE-së. Në tetor 2020, BQE nisi një konsultim publik për euron digjitale dhe nga korriku 2021 po shqyrton opsione të ndryshme të projektimit dhe kërkesa të përdoruesve, ndërsa përpiqet të përcaktojë se si do të funksiononte në të vërtetë euro digjitale në praktikë.

BE thotë se një monedhë e tillë mund të “mbështesë objektivat e Eurosistemit duke u dhënë qytetarëve akses në një formë të sigurt parash në një botë digjitale që ndryshon me shpejtësi”. Ai gjithashtu thotë se Euro digjitale mund të përfitojë nga avantazhet teknologjike që lidhen me metodat e tjera të pagesës dixhitale pa rreziqet dhe pa qëndrueshmëritë që lidhen me kriptovalutat në qarkullim.

“Është gjithashtu saktësisht e kundërta e kriptovalutave dixhitale ekzistuese. Euroja dixhitale do të ishte e sigurt, e sigurt dhe e shëndoshë,” i tha McGuinness Parlamentit Evropian në prill.

Një arsye tjetër e dhënë nga BE për Euron dixhitale është përdorimi në rënie i parave të gatshme. Sipas BQE-së, pagesat me para të gatshme për të gjitha transaksionet në pikat e shitjes kanë rënë nga 79% në 2016 në 59% në 2022. Ata presin që kjo rënie të përshpejtohet në vitet e ardhshme.

BE-ja vuri në dukje gjithashtu përdorimin në rritje të të ashtuquajturit “Stablecoins” – vlera kripto të lidhura me monedha të tjera. McGuinness thotë se BE-ja beson se nëse nuk del me zgjidhjen e saj në këtë fushë, rreziku i “stablecoins” ose monedhave dixhitale të krijuara nga banka të tjera qendrore.

Dixhital “renminbi”, një monedhë dixhitale që Kina planifikon të prezantojë, është një shkak i veçantë për shqetësim në këtë drejtim.

Çfarë thotë ligji?

BE thotë se ligji i ardhshëm do të fokusohet në ligjshmërinë e Euros dixhitale, si dhe në çështjet e privatësisë dhe stabilitetit financiar. Projektligji u zbulua dhe u raportua nga disa media. Portali i lajmeve “Coindesk” raporton se përdorimi i Euros dixhitale do të jetë falas, pa interes dhe do të duhet të jetë i disponueshëm për cash, për pagesa ofline që në ditën e parë të përdorimit.

Gjithashtu është planifikuar që Euro dixhitale të jetë në dispozicion të konsumatorëve dhe bizneseve që në fillimet e funksionimit të saj.

A është vërtet e nevojshme euro digjitale?

BE-ja duket se është e interesuar për këtë projekt, por shumë kritikë thonë se nuk ka nevojë për një Euro dixhitale. Markus Ferber, zëdhënës i grupit parlamentar të Partisë Popullore Evropiane në Parlamentin Evropian, tha se projektligji duket teknikisht i saktë, por “nuk i përgjigjet pyetjes: Pse?”

Shumë thonë se rënia e mprehtë e vlerës së kriptomonedhave gjatë viteve të fundit tregon se kërcënimi i dukshëm që ato përbënin për bankat qendrore ka kaluar.

Vetë bankat nuk ishin shumë entuziaste për futjen e Euros dixhitale. Federata Evropiane e Bankave ka sugjeruar se krijimi i një sistemi të tillë mund të bëjë që shumë investitorë të përpiqen të tërheqin të gjitha paratë e tyre menjëherë nga banka, duke blerë Euro dixhitale me Eurot e tyre të zakonshme, pasi ata do t’i shohin ato si një investim të sigurt në kohë krize. Duke pasur parasysh këtë, BQE-ja besohet se po konsideron të kufizojë shumën e Eurove dixhitale që një individ mund të mbajë në llogarinë e tij në rreth 3.000 €.

Cilët janë hapat e mëtejshëm?

Komisioni Evropian ka sugjeruar që Euro dixhitale mund të hyjë në përdorim në vitin 2026 ose 2027. Por ka ende një rrugë të gjatë për të bërë. Eurogrupi, i përbërë nga ministrat e financave të Eurozonës, ka debatuar këtë çështje për dy vjet dhe besohet se ka shqetësime serioze se si qeveritë mund të justifikojnë prezantimin e Euros dixhitale për qytetarët e tyre, duke qenë se sistemet e pagesave online dhe dixhitale janë të njohura dhe funksionojnë mirë.

Nëse ligji pranohet dhe nuk ka kundërshtime të mëdha politike, Banka Qendrore Evropiane do të vendosë nëse do ta marrë atë në procedurë apo jo. Sipas BQE-së, faza tjetër parashikon “zhvillimin e shërbimeve të integruara, si dhe testimin dhe eksperimentimin e përdorimit të euros digjitale”. Kjo fazë mund të zgjasë rreth tre vjet. Publikimi i projektligjit do të jetë testi i parë madhor për të testuar disponimin politik në lidhje me futjen e euros digjitale.

Lajmet

Studentët e Dizajnit të Modës në UBT prezantojnë krijimtarinë e tyre në Ditët e Artit dhe të Dizajnit

Published

on

By

Në kuadër të aktivitetit Ditët e Artit & Dizajnit 2026, në ambientet e Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së u hap ekspozita me punë të përzgjedhura të studentëve të vitit të parë të Dizajnit të Modës.

Punimet janë realizuar në kuadër të lëndëve “Dizajn Studio 1: Bazat e Dizajnit të Modës” dhe “Dizajn Studio 2: Zhvillimi i Modës”, nën mentorimin e profesoreshës Hana Zeqa.

Kjo ekspozita sjell procesin krijues të punës se studentëve, duke nisur nga eksplorimet fillestare të formës, kompozimit dhe kërkimit vizual, e deri te zhvillimi i koncepteve të strukturuara të modës.

Projektet e semestrit të parë trajtojnë tema individuale dhe qasje personale të studentëve, ndërsa punimet e semestrit të dytë janë zhvilluar rreth temës “Liza në Botën e Çudirave”, duke interpretuar universin fantastik përmes qasjeve bashkëkohore në modë, ilustrim dhe zhvillim konceptual.

Përmes skicave, hulumtimeve, referencave vizuale, eksperimenteve me materiale dhe prezantimeve kreative, ekspozita synon të shfaqë jo vetëm rezultatet finale, por edhe rrugëtimin artistik dhe evolucionin e mendimit kreativ të studentëve gjatë dy semestrave të studimit.

Continue Reading

Vendi

Promovohet në UBT libri “Rezistenca e Materialeve – 2” i Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan u promovua libri universitar “Rezistenca e Materialeve – 2”, i autorit Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina, një botim akademik që synon të avancojë literaturën profesionale në fushën e inxhinierisë së ndërtimit në Kosovë.

Në ceremoninë e promovimit morën pjesë profesorë, studentë, kolegë të profesionit, të cilët vlerësuan kontributin shumëvjeçar të Prof. Morinës në arsim, shkencë dhe zhvillimin e literaturës universitare në gjuhën shqipe.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, vlerësoi librin si një kontribut të rëndësishëm për studentët dhe zhvillimin e arsimit inxhinierik në vend, duke potencuar rëndësinë e krijimit të literaturës autentike universitare.

“Ky është një kontribut shumë i vlefshëm për studentët dhe për gjeneratat e reja të inxhinierëve. Fusha e teknikës dhe teknologjisë kërkon kuptim të thellë të formulave, llogaritjeve dhe bazës shkencore, prandaj literatura profesionale është esenciale”, deklaroi Rektori Hajrizi.

Ai shtoi se UBT po ndërton një kulturë të fuqishme të botimeve akademike dhe se profesorët e institucionit po krijojnë literaturë që i shërben drejtpërdrejt zhvillimit të arsimit të lartë dhe industrisë.

“Është shumë e rëndësishme që profesorët tanë të krijojnë literaturën e tyre universitare. Kjo i ndihmon studentët të kenë materiale më konkrete dhe më të orientuara drejt praktikës profesionale. Sot, UBT ka mbi 100 botime universitare dhe kjo është një ndër arritjet më të mëdha akademike në vend”, tha ai.

Dekani i Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturës në UBT, gjatë fjalës së tij, tha se promovimi i librave universitarë paraqet një moment të rëndësishëm për zhvillimin akademik të institucionit dhe për avancimin e edukimit në fushat teknike.

“Është nder për fakultetin dhe për institucionin tonë që të jemi pjesë e promovimit të një libri universitar në fushën e inxhinierisë. Në disiplinat teknike, krijimi i literaturës profesionale në gjuhën shqipe është një proces i domosdoshëm për studentët dhe për standardet akademike”, u shpreh ai.

Autori i librit, Prof. Ass. Dr. Naser R. Morina, falënderoi UBT-në për mbështetjen e vazhdueshme në botimin e literaturës universitare dhe tregoi se libri është ndërtuar mbi standardet dhe praktikat evropiane të inxhinierisë.

“Libri është përgatitur sipas standardeve të Bashkimit Evropian dhe trajton tema që janë të nevojshme jo vetëm për studentët, por edhe për inxhinierët profesionistë që merren me ndërtimtari dhe zhvillim infrastrukturor”, u shpreh Morina.

Libri “Rezistenca e Materialeve – 2” trajton përmbajtje teorike dhe praktike nga fusha e rezistencës së materialeve, duke ofruar njohuri të avancuara për studentët e inxhinierisë, arkitekturës dhe profesionistët e ndërtimtarisë.

Continue Reading

Aktualitet

Hapet aplikimi për subvencionimin e punëtorëve të sektorit privat dhe jo-publik

Published

on

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, ka njoftuar për hapjen e aplikimit për subvencionimin e punëtorëve të sektorit jo-publik.

Sipas njoftimit, aplikimi mund të bëhet online përmes platformës së Administratës Tatimore të Kosovës, ndërsa secili punëtor duhet të aplikojë individualisht dhe të sigurohet që të dhënat e paraqitura të jenë të sakta.

Murati ka bërë të ditur se llogaria bankare duhet të jetë në emër të përfituesit, ndërsa aplikimet me të dhëna të pasakta ose gabime do të refuzohen.

Afati për aplikim është deri më 5 qershor 2026.

Të drejtë aplikimi kanë punëtorët në sektorin privat, punëtorët në organizata joqeveritare, si dhe punëtorët në entitete publike që nuk paguhen nga lista shtetërore e pagave, përfshirë ndërmarrjet publike dhe RTK-në.

Sipas kritereve të përcaktuara, përfituesit duhet të kenë të ardhura mujore bruto deri në 1,000 euro dhe të jenë të deklaruar në ATK nga punëdhënësi përmes deklaratës së muajit prill, e dorëzuar deri më 15 maj.

Continue Reading

Vendi

Dardanët vazhdojnë me intensitet përgatitjet për miqësoret e qershorit

Published

on

Kombëtarja e Kosovës ka vazhduar të enjten përgatitjet intensive për ndeshjet miqësore të muajit qershor ndaj Çekisë dhe Andorrës.

Në stërvitjen e dytë nën drejtimin e përzgjedhësit Franco Foda, futbollistët kanë treguar ritëm të lartë, përkushtim dhe energji në ushtrime, ndërsa fokusi kryesor ka qenë puna taktike, organizimi i lojës dhe koordinimi mes repartesh.

Stafi teknik ka punuar veçanërisht në lëvizjet pa top, tranzicionin sulmues dhe pozicionimin mbrojtës, me synimin për të krijuar një skuadër sa më kompakte dhe konkurruese për sfidat e ardhshme.

Atmosfera në kampin “Dardan” është karakterizuar nga serioziteti dhe konkurrenca mes lojtarëve për të fituar besimin e trajnerit para publikimit të formacionit për ndeshjet miqësore.

Megjithatë, jo gjithçka ka kaluar pa probleme për Kosovën. Mbrojtësi Andi Hoti është detyruar ta ndërpresë stërvitjen para kohe për shkak të një shqetësimi në nyje.

Futbollisti pritet t’u nënshtrohet ekzaminimeve të detajuara nga stafi mjekësor i Kombëtares, për të përcaktuar shkallën e lëndimit dhe gatishmërinë e tij për ndeshjet ndaj Çekisë dhe Andorrës.

Këto dy përballje konsiderohen teste të rëndësishme për Kosovën në ndërtimin e skuadrës dhe identitetit të lojës nën drejtimin e Franco Fodës, para sfidave zyrtare të muajve të ardhshëm.

Continue Reading

Të kërkuara