Në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani” është mbajtur ekspozita fotodokumentare “KFOR and Kosova +25”, e organizuar në bashkëpunim me organizatën Heartstone, me rastin e Ditës së Çlirimit të Kosovës.

Ekspozita solli përmes fotografive të fotografit britanik Nick Sidle një rrëfim mbi Kosovën e pasluftës, duke dokumentuar angazhimin e KFOR-it dhe jetën e qytetarëve në periudhën e rindërtimit.

Në hapje morën pjesë zëvendësministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Nora Arapi Krasniqi, dhe drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha.

Përmes lidhjes online janë drejtuar edhe ish-sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Lord George Robertson, si dhe përfaqësues të organizatës Heartstone.

Ekspozita, e prezantuar fillimisht në vitin 2001 dhe e rikthyer 25 vjet më vonë në formë të restauruar dhe të zgjeruar, synon të reflektojë mbi paqen, kujtesën kolektive dhe bashkëjetesën në Kosovë.

/A.K/

Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar masën e paraburgimit prej një muaji ndaj pesë të pandehurve të dyshuar për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Sipas njoftimit të gjykatës, masa e paraburgimit është vendosur ndaj personave me inicialet N.P., S.J., B.P., S.M. dhe S.S., pas kërkesës së Prokurorisë Speciale të Kosovës.

Të dyshuarit po hetohen nën dyshimin se, në bashkëkryerje, kanë kryer krime lufte gjatë periudhës së luftës në Kosovë.

Pas seancës dëgjimore, gjyqtari i procedurës paraprake ka aprovuar kërkesën e Prokurorisë dhe ka vendosur që secili prej të pandehurve të mbahet në paraburgim për një muaj.

Gjykata ka vlerësuar se ekziston rrezik real për arratisje nëse të dyshuarit lihen në liri, duke theksuar se ata janë shtetas të Serbisë, çka sipas saj rrit mundësinë që të shmangin procedurat gjyqësore dhe të vështirësohet sigurimi i pranisë së tyre në proces.

/A.K/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Rreth 60 të vrarë në Deçan e rrethinë gjatë sulmeve të fundit serbe në qershor 1998

15 qershor 1993

Regjimi serb ndaloi shfaqjen “Krushqit janë të ngrirë” të Ismail Kadaresë

Drejtori i dhunshëm i Teatrit Popullor të Kosovës, Aleksandër Xhaja, ndaloi shfaqjen “Krushqit janë të ngrirë”, të punuar sipas novelës së Ismail Kadaresë. Regjinë e shfaqjes e bëri Piro Mani, kurse asistent i regjisë ishte Selman Jusufi.

Gazeta “Bujku” merr vesh se Aleksandër Xhaja, urdhërin për ndalimin e shfaqjes e dha nga Beogradi me telefon, kurse përgjegjësit e Ansamblit të Dramës shqipe pranë Teatrit Popullor të Kosovës, kërkuan kot që udhëri të jepet me shkrim.

Kundër shfaqjes “Krushqit janë të ngrirë”, shtypi serb në Prishtinë dhe në Beograd ngriti akuza të shumta e të rënda, herë duke e vënë në dyshim përmbajtjen e shfaqjes me argumente ideologjike, herë duke e sulmuar vetë emrin e Ismail Kadaresë.

“Serbët dhe malazezët e Kosovës, shkruan “Borba” e sotme, kërkuan që të ndalohet kjo shfaqjes propogandistike politike, e cila inkuadrohet në ideologjinë e përgjishme në Kosovë”.

15 qershor 1994

Kryeushtaraku serb akuzon edhe njëherë shqiptarët dhe disa vende që kinse stërvisin ushtarakisht të rinjtë shqiptarë

Momçilo Perishiq, kryeshef i Shtatmadhorisë së Jugosllavisë së vetëshpallur, në një intervistë që i dha dje televizionit serb akuzoi edhe njëherë të rinjtë shqiptarë nga Kosova për kinse aftësim ushtarak në disa shtete të huaja me qëllim të ndezjes së luftës në Kosovë.

Ai tha se të rinjtë shqiptarë nga Kosova po refuzojnë të shërbejnë në ushtrinë e Jugosllavisë së vetëshpallur, por për shkak të iluzioneve për shkëputjen e dhunshme. “Ata i dërgojnë të rinjët përmes kanaleve në qendra të ndryshme në aftësim ushtarak në vende të ndryshme. Me rastin e provimit të aftësimit të tyre dhe për shkak të futjes masovike të armëve, ata hyjnë ilegalisht në vendin tonë. Ndërsa tash, pasi pjesëtarët e njësive kufitare i pengojnë në këtë, vie deri te incidentet. Gjatë hyrjes ilegale ata përdorin armët. Dhe për fat të keq, ato incidente përfundojnë me pasoja të rënda për kalimtarët ilegalë, e bota që nuk na përkrah fare e shfrytëzon me efikasitet në propogandën e mediumeve kundër vendit tonë”, tha ai.

Gjeneral-koloneli Perishiq tha se ushtria është faktor i stabiliteit në gjithë Jugosllavinë së vetëshpallur, duke përfshirë edhe Kosovën, duke iu falënderuar edhe subjekteve të tjera dhe popullit. “Por mendoj se shqiptari i zakonshëm kurrë nuk do të përkrahte opcionin luftarak, pasi shumë qartë e sheh se çka po ndodh në hapësirat ku po përpiqen që me dhunë të zgjidhin diçka. Së dyti ata e shohin qartë se çfarë është standardi i tyre në Kosovë dhe i bashkëkombasve të tyre në Shqipëri… Shqiptarët në Kosovë jetojnë sëpaku dhjetë herë më mirë se bashkëkombasit e tyre në Shqipëri”, tha ai.

Shpifjet e kryeushtarakut serb në funksion të vazhdimit të terrorit shtetëror serb në Kosovë

Akuzat e kryeushtarakut serb kundër shqiptarëve në Kosovë dhe kundër disa shteteve që kinse i stërvisin të rinjtë shqiptarë për luftë të armatosur në Kosovë nuk janë të reja.

Gjatë vjeshtës së vitit të kaluar Beogradi bëri zhurmë të madhe dhe të gjatë rreth arrestimit të pjesëtarëve të kinse Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Kosovës.

Për krijimin e asaj farë ministrie Beogradi akuzonte drejtues të LDK-së dhe kryetarin Rugova. Gjatë asaj kohe akuzohej edhe Republika e Shqipërisë, me funksionarët ushtarakë të së cilës gjoja kishin bashkëpunuar me të arrestuarit që torturoheshin në burgjet serbe.

Pasi askush nuk e besoi ekzistimin e asaj ministrie, Beogradi shpiku gjatë muajit shkurt ushtarët e asaj ministrie të paqenë. Në disa vende të Kosovës u arrestuan të rinj që kishin ikur nga Kosova për shkak të dhunës serbe dhe ndjekjes së ushtrisë serbe.

Të rinjtë që ishin mbajtur në një kohë në një kamp refugjatësh në Shqipëri dhe të cilët ishin kthyer në Kosovë për shkak se nuk kihsin mundur të shkonin në perëndim, u arrestuan dhe u torturuan për shumë javë nën akuzë se gjoja kishin stërvitur në një kazermë ushtarake në Shqipëri dhe se pastaj ishin kthyer në Kosovë, gjoja me detyra të caktuara ushtarake.

Gjatë prillit, duke kundërshtuar paralajëmrimin e Qeverisë së Gjermanisë për kthimin e refugjatëve shqiptarë të Kosovës, Beogradi shpiku tezën se të rinjtë shqiptarë kishin stërvitur në një ish-qendër të NATO-s në Gjermani.

Mirëpo kjo tezë u harrua shpejt, pasi u hesht për një kohë rreziku i kthimit të refugjatëve në Kosovë.

Ndërsa proceset e montuara politike kundër kinse pjesëtarëve të Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe kundër kinse ushtarëve të saj – të rinjëve që u arrestuan nën pretekst se kanë stërvitur në një kazermë ushtarake në Shqipëri, zhvillohen sipas një dinamike që i duhet politikës së Beogradit.

Si edhe deri më tash Beogradi synon me këto arrestime të justifikojë terrorin e përditshëm kundër popullit shqiptar në Kosovës dhe të kompremetojë lëvizjen demokratike shqiptare të Kosovës.

Implikimi i vendeve të ndryshme në fushatat e Beogradit bëhet me qëllim të neuralizimit të angazhimit të vendeve të caktuara veç e veç ose të bashkësisë ndërkombëtare në tërësi për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, ose të problemeve të veçanta.

Ndërsa aktualizimi më i ri i kësaj çështjeje të shpifur nga Beogradi po bëhet përmes kryeushtarakut të saj me qëllim që në kohën e paralajmërimit të fillimit të bisedimeve të demonstrohet edhe njëherë dëshira serbe për të mbajtur të okupuar Kosovën.

15 qershor 1995

Policia plaçkiti tregun e Malishevës

Sot rreth orës 8, tregun e Malishevës dhe lokalet përreth i bllokuan një numër i madh i policëve dhe i policëve financiarë, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Malishevë.

Bëhet me dije se policia disa herë deri tash ka plaçkitur mallëra në tregun e Malishevës, porse sot ky aksion ishte mjaft i rreptë.

Veç plaçkitjes së mallit në treg, policët legjitimuan dhe kontrolluan edhe të gjithë kalimtarët e rastit, disa prej të cilëve i futën në lokalet e afërme, dhe u bënë kontroll detaje, duke ua hequr edhe rrobat e trupit.

Njoftohet se në lokalin “Foto Stili” policët plaçkitën 120 DM, ndërsa një shumë më të madhe devizash plaçkitën në lokalet “Mimoza”, “Dafina”, etj., ndërsa dyshohet se nga qytetarët është plaçkitur një sasi e madhe devizash, pasi sipas dëshmive të disave prej tyre, policët ua morën madje edhe devizat në apoena të vogla, gjë që deri tash nuk ka qenë karakteristikë e aksioneve të tilla.

15 qershor 1998

Lista e 58 të vrarëve në Deçan e rrethinë gjatë sulmeve të fundit serbe

Gjatë sulmeve të fundit të forcave sernë, në Deçan e rrethinë janë vrarë: Haxhi Metë Cacaj, Nexhat S. Iberhysaj, Xajë C. Kuçi, Shyhrete Jeftaj, Beqir R. Cacaj, Sabit Kasumaj, Shaban Kasumaj, Shaqir Dobraj, Ajmane Balaj, Besart Dautaj, Hate Lataj, Teuta Loshaj, Gale Dautaj, Hamdi Dautaj, Murat Dautaj, Ajshe Loshi, Muharrem Lataj, Faik Ukëhaxhaj, Besim Ukëhaxhaj, Lavdim Likaj, Bajram Ramosaj, Adem Ukëhaxhaj, Lush Binakaj, Ismet Ukaj, Arif Mahmutdemaj, Rexhep Pavataj, Ibrahim Demaliaj, Mehmet Mahmutdemaj, Beqir Krasniqi, Raze Krasniqi, Imer Ukaj, Halit Krasniqi, Ibrahim Hamzaj, Dërvish Hamzaj, Ymer Hamzaj, Bashkim Hamzaj, Zeqë Hamzaj, Gani Hamzaj, Rifat Hamzaj, Hysen Alimehaj, Hajdar Ukshinaj, Mehmet Ukshinaj, Shkurte Tolaj, Zize Tolaj, Osman Tolaj, mysafir nga Batusha, plak (80), mysafir nga Batusha, plakë (80), Çaush Çeskaj, Avni Përgjegjaj, Lule Selmanaj, Beqir Çufaj, Jeton Dabiçaj, Ahmet Zeqi (?), Selman Dukaj, Rexhep Mazrekaj, Zoje Selmanaj, Valdet Kuçi dhe Bajram Cacaj.