Kulturë

Arti në garë: Një vështrim në Olimpiadën Kulturore të Parisit 2024

Published

2 years ago

on

Olimpiada Kulturore ka një histori mbi një shekull. Por çfarë është saktësisht, nga e ka origjinën dhe si ka evoluar?

Olimpiada Kulturore ka një histori të gjatë, filluar nga një vizion i Baroni Pierre de Coubertin në vitet 1890 për të rivendosur traditën e lashtë greke të festimeve katërvjeçare të atletikës dhe arteve. Këto festime, të njohura si Lojërat e Lashta, u mbajtën në Olimpia nga viti 776 para Krishtit deri në vitin 395 pas Krishtit, duke shërbyer si një platformë për të sjellë së bashku atletë, filozofë, studiues, poetë, muzikantë, skulptorë dhe udhëheqës të tjerë të artit dhe kulturës.

Coubertin, një edukator dhe historian francez, mendonte se ky bashkëveprim midis artit dhe sportit ishte “fryma e olimpizmit”, dhe në vitin 1894 ai themeloi Komitetin Olimpik Ndërkombëtar (IOC), duke çuar në organizimin e lojërave të para moderne në Athinë në vitin 1896. Megjithatë, vetëm në vitin 1912, në Stokholm, ëndrra e Coubertin për të bashkuar artin me atletikën u bë realitet me konkursin e artit në kuadër të Lojërave Olimpike. Ky ishte fillimi i Olimpiadës Kulturore si e njohur sot.

Në periudhën nga viti 1912 deri në vitin 1948, Olimpiada Kulturore përfshinte konkurse arti brenda Lojërave Olimpike, duke dhënë medalje në arkitekturë, letërsi, muzikë, pikturë dhe skulpturë për vepra të frymëzuara nga tema të lidhura me sportin. Megjithatë, me kalimin e kohës, formati i Olimpiadës Kulturore ka ndryshuar. Sot, ajo përfshin një sërë ngjarjesh kulturore që shkojnë paralelisht me Lojërat Olimpike, duke e bërë vendin pritës të shfaqet si një qendër kulturore dhe krijuese.

Në vitin 2012, Londra u shënua si një pikë kulmore për Olimpiadën Kulturore, duke shfaqur një ekstravagancë masive kulturore që shënoi një festë mbarëkombëtare të krijimtarisë, duke përfshirë mbi 170,000 ngjarje dhe mbi 40,000 artistë nga të gjitha anët e botës.

Në Francë, përgatitjet për Lojërat Olimpike të Parisit 2024 janë në kulmin e tyre, dhe përpara kësaj ngjarjeje të madhe, vendi është në një shfaqje të vërtetë të kombinimit të artit, kulturës dhe sportit. Muzeu i Luvrit, një nga institucionet më të njohura kulturore në botë, ka hapur dyert e tij për të pritur pjesëmarrësit në një mënyrë të re dhe unike. Programi “Vraponi në Luvër” ofron sesione të yoga-s dhe stërvitjes në ambientet e tij të mrekullueshme artistike. Duke e kombinuar artin e vjetër me aktivitetet e reja fizike, ky program ofron një përvojë të pazakontë për vizitorët.

Ndërkaq, në stadiumin e përkohshëm në Place de la Concorde, spektatorët kanë mundësinë të shijojnë shfaqje emocionuese të sporteve si skateboarding dhe breakdancing, duke sjellë një atmosferë tërheqëse dhe energjike në qendër të Parisit. Poashtu, Petit Palais po prezanton një ekspozitë të veçantë me titullin “Le corps en mouvement” (Trupi në lëvizje), duke sjellë në vëmendje lidhjen midis artit dhe sportit. Me 50 vepra të ndryshme artistike, ekspozita shfaq temat e lëvizjes dhe atletizmit nëpërmjet pikturës, skulpturës dhe arteve të tjera pamore.

Përtej kryeqytetit, bazilika e katedrales së Saint-Denis dhe Muzeu Regards de Provence në Marsejë ofrojnë ekspozita të veçanta që i fokusohen temave të sportit dhe artit. Në Saint-Denis, ekspozita “La Trêve” ofron një përvojë të pasur kulturore me portrete, afreske dhe kostume të frymëzuara nga historia e Lojërave Olimpike. Ndërsa në Marsejë, ekspozita “Surfing the wave” shpalos ndikimin e sërfit dhe sporteve të bordit në krijimin e artit bashkëkohor.

Këto ngjarje dhe ekspozita shërbejnë si shembuj i shumëllojshmërisë dhe pasurisë së kulturës dhe artit francez, duke përcjellë frymën e Lojërave Olimpike dhe bashkëndjenjes së artit dhe sportit në një harmoni të vërtetë kreative.

©️Përktheu dhe përshtati nga Euronews, Dionesa Ebibi

Related Topics:
Continue Reading

Kulturë

Filmat me më shumë fitore të Çmimit Oscar

Published

23 hours ago

on

January 12, 2026

By

Filmat në vazhdim mbajnë rekordin për më shumë fitore në Oscar në histori:

Ben-Hur (1959)

Kjo dramë epike historike, e punuar nga William Wyler, fitoi 11 çmime Oscar nga 12 nominime.

Ai dominoi çmimet, duke fituar për Filmin më të mirë, Regjisorin më të mirë, Aktori më i mirë (Charlton Heston), Aktorin më të mirë mbështetës, Kinematografinë etj.

Titanic (1997)

Filmi romantik i James Cameron siguroi gjithashtu 11 fitore, nga një total prej 14 nominimesh.

Çmimet e tij përfshinin Filmin më të mirë, Regjisorin më të mirë, Kinematografinë, Efektet vizuale, Muzikën origjinale dramatike dhe Këngën origjinale.

The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)

Filmi i fundit në trilogjinë fantastike të Peter Jackson arriti një fitore të përsosur, duke fituar të 11 kategoritë për të cilat u nominua, duke përfshirë Filmin më të mirë dhe Regjisorin më të mirë.

Ai mban rekordin për fitoren më të madhe (fitore në çdo kategori të nominuar) në historinë e Oscar.

Filma të tjerë fitues të çmimeve Oscar

Disa filma të tjerë i janë afruar këtij rekordi, duke shfaqur përsosmëri kinematografike në zhanre të ndryshme:

West Side Story (1961): Fitoi 10 çmime Oscar, duke përfshirë Filmin më të mirë dhe Regjisorin më të mirë.

Gigi (1958), Perandori i Fundit (1987) dhe Pacienti Anglez (1996): Secili film fitoi 9 çmime Oscar, ku të tre morën edhe çmimin e Filmit më të mirë.

Gone with the Wind (1939), From Here to Eternity (1953), On the Waterfront (1954), My Fair Lady (1964), Cabaret (1972), Gandhi (1982), Amadeus (1984) dhe Slumdog Millionaire (2008): Secili prej këtyre filmave të vlerësuar fitoi 8 çmime Oscar.

Continue Reading

Kulturë

20 popujt më të arsimuar në botë

Published

23 hours ago

on

January 12, 2026

By

Shkollimi është një nga treguesit kryesorë të përarimit të një shoqëria dhe një shteti. Sistemet e mira edukative janë tregues i zhvillimit të një shoqërie dhe një shteti. Dhe, e kundërta, sa më të këqija sistemet e edukimit, aq më e ulët shkalla e zhvillimit dhe e përparimit të një shoqërie.

Por, cilat janë 20 shtetet që kanë përqindjen më të lartë të arsimimit të popullsisë (me diploma universitare):

1. Kanadaja – 64.7 për qind

2. Irlanda – 57.5 për qind

3. Koreja e Jugut – 56.2 për qind

4. Luksemburgu – 54.4 për qind

5. Mbretëria e Bashkuar – 53.8 për qind

6. Australia – 53.1 për qind

7. Suedia – 51.8 për qind

8. SHBA – 50.7 për qind

9. Izraeli – 50.5 për qind

10. Norvegjia – 50.4 për qind

11. Lituania – 47.7 për qind

12. Zvicra – 46.5 për qind

13. Danimarka – 45.1 për qind

14. Holanda – 45.1 për qind

15. Belgjika – 45.0 për qind

16. Islanda – 44.5 për qind

17. Zelanda e re – 44.0 për qind

18. Franca – 43.4 për qind

19. Finlanda – 42.7 për qind

20. Estonia – 42.5 për qind

Continue Reading

Kulturë

Atraksionet turistike më të rrezikshme në botë

Published

7 days ago

on

January 6, 2026

By

Gjithandej në botë ka vende e objekte që tërheqin vëmendjen e turistëve. Por, shumë prej këtyre vendeve paraqesin edhe rrezik për ata që i vizitojnë.

Kemi sjellë këtu një listë të 20 atraksioneve më të rrezikshme në botë, bazuar në numrin e vdekjeve për 100,000 vizitorë:

1. Mont Blanc (Francë / Itali) – 500 vdekje

2. Matterhorn (Zvicër) – 342.9 vdekje

3. Rruga North Yungas (Bolivi) – 168 vdekje

4. Mali Kilimanjaro (Tanzani) – 20 vdekje

5. Mali Everest (Nepal) – 20 vdekje

6. Salar de Uyuni (Bolivi) – 6.2 vdekje

7. Deti i Vdekur (Izrael) – 5.6 vdekje

8. Ben Nevis (Mbretëria e Bashkuar) – 4.6 vdekje

9. Parku Kombëtar North Cascades (SHBA) – 3.3 vdekje

10. Pylli i Amazonës (Brazil) – 3.1 vdekje

11. Mali Fuji (Japoni) – 2.3 vdekje

12. Parku Kombëtar Komodo (Indonezi) – 1.8 vdekje

13. Picos de Europa (Spanjë) – 1.7 vdekje

14. Kanioni Colca (Peru) – 1.7 vdekje

15. Mali Washington (SHBA) – 1.6 vdekje

16. Blue Hole (Egjipt) – 1.6 vdekje

17. Liqeni Piru (SHBA) – 1.4 vdekje

18. Mali Snowdon (Mbretëria e Bashkuar) – 1.4 vdekje

19. Lumi Colorado (SHBA) – 1.1 vdekje

20. Parku Kombëtar Mount Aspiring (Zelanda e Re) – 1 vdekje

Burimi: Traveller’s Elixir

Continue Reading

Kulturë

12 nga serialet më të mira televizive për t’i parë këtë janar

Published

1 week ago

on

January 5, 2026

By

Janari nis fuqishëm në botën televizive, duke sjellë rikthime të shumëpritura, histori të reja plot tension dhe emra të mëdhenj të ekranit. Nga rikthimi i dramës mjekësore të vlerësuar me çmime të HBO-së te një paraprirës i ri i Game of Thrones dhe misteri më i fundit i Harlan Coben në Netflix.

The Night Manager

Pas gati një dekade, adaptimi i vlerësuar i John le Carré rikthehet me një sezon të dytë që hap një kapitull të ri për Jonathan Pine. Tom Hiddleston dhe Olivia Colman rikthehen në role kyçe, ndërsa historia zhvendoset nga hijet e Londrës në Kolumbi. Edhe pa autorin origjinal, ADN-ja e le Carré mbetet e fortë – aq sa një sezon i tretë është porositur tashmë.

Premiera e serialit “The Night Manager” do të jetë më 1 janar në BBC One në Mbretërinë e Bashkuar dhe më 11 janar në Prime Video në nivel ndërkombëtar.

Run Away

Netflix vazhdon aleancën e suksesshme me Harlan Coben. Run Away sjell një histori të errët familjare, ku zhdukja e një vajze hap një rrjet gënjeshtrash, droge dhe vrasjesh. James Nesbitt udhëheq kastin në një thriller tipik Coben: i shpejtë, emocional dhe plot kthesa.

“Run Away” do të shfaqet premierë më 1 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

The Pitt

Një nga surprizat më të mëdha të vitit të kaluar kthehet më intensive se kurrë. Sezoni i dytë i The Pitt zhvillohet në kohë reale, gjatë një dite të vetme pune, në 4 korrik. Noah Wyle shkëlqen në një rol të rënduar nga trauma, ndërsa seriali vazhdon të trajtojë mjekësinë pa filtra dhe pa romantizëm.

Premiera e “The Pitt” do të shfaqet më 8 janar në HBO Max në SHBA.

His & Hers

Një vrasje në një qytet të vogël, dy bashkëshortë të larguar dhe dyshime që shkojnë përtej profesionit. Tessa Thompson dhe Jon Bernthal përballen në një thriller psikologjik të bazuar në romanin e Alice Feeney, ku e vërteta personale dhe ajo kriminale përplasen vazhdimisht.

“His & Hers” do të shfaqet premierë më 8 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

Industry

Sezoni i katërt i Industry rindërton veten pas shpërbërjes së Pierpoint. Me ndikime nga thrillerët erotikë dhe konspirativë, seriali zhytet edhe më thellë në botën toksike të financës globale, ku ambicia nuk njeh kufij.

Hijack

Pas avionit, tani një tren. Sezoni i dytë e vendos Sam Nelson në Berlin, mes një kërcënimi të ri dhe dyshimesh që bien mbi të vetë. Tensioni mbetet arma kryesore e këtij thrilleri që luan me idenë e fajit dhe manipulimit.

Hijack do të shfaqet premierë më 12 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.

Agatha Christie’s Seven Dials

Një shtëpi fshati, një vdekje misterioze dhe sekrete që ziejnë pas dyerve të mbyllura. Adaptimi i ri i Agatha Christie sjell Helena Bonham Carter dhe Martin Freeman në një histori që i qëndron besnike frymës së autores: intime, elegante dhe plot dyshime.

“Shtatë Dials” e Agatha Christie-s shfaqet premierë më 15 janar në Netflix ndërkombëtarisht

Ponies

Emilia Clarke largohet nga dragonjtë për Moskën e vitit 1977. Ponies është një thriller spiunazhi me dy protagoniste gra, të nënvlerësuara dhe pikërisht për këtë – të rrezikshme. Një histori hakmarrjeje dhe mbijetese në zemër të BRSS.

Premiera e “Ponies” do të jetë më 15 janar në Peacock në SHBA.

A Knight of the Seven Kingdoms

Ky paraprirës i Game of Thrones është më intim, më tokësor dhe më i përqendruar te personazhet. Dunk dhe Egg sjellin një perspektivë të re të Westeros, larg intrigave të mëdha, por jo pa aksion dhe emra të njohur.

Premiera e “A Knight of the Seven Kingdoms” do të jetë më 18 janar në HBO dhe HBO Max në SHBA dhe më 19 janar në Sky Atlantic në Mbretërinë e Bashkuar.

The Beauty

Një virus që e kthen bukurinë në armë. The Beauty është ekzagjerim, satirë dhe thriller në stilin karakteristik të Ryan Murphy-t. Me Evan Peters, Rebecca Hall dhe Ashton Kutcher, seriali synon të provokojë po aq sa të argëtojë.

Premiera e serialit “The Beauty” do të jetë më 21 janar në Hulu në SHBA dhe më 22 janar në Disney+ në Mbretërinë e Bashkuar.

Shrinking

Komedia e Apple TV+ kthehet më e thellë emocionalisht. Harrison Ford dhe Jason Segel përballen me humbjen, sëmundjen dhe lidhjet njerëzore, në një serial që di të qeshë pa e humbur ndjeshmërinë.

Shrinking do të shfaqet premierë më 28 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.

Bridgerton

Sezoni i katërt zhvendos fokusin te Benedict Bridgerton dhe një romancë në stilin e Hirushes. Intriga shoqërore, sekrete dhe romancë mbeten formula fituese e Netflix.

Bridgerton do të shfaqet premierë më 29 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

Continue Reading

Të kërkuara