Kulturë

Arti në garë: Një vështrim në Olimpiadën Kulturore të Parisit 2024

Published

on

Olimpiada Kulturore ka një histori mbi një shekull. Por çfarë është saktësisht, nga e ka origjinën dhe si ka evoluar?

Olimpiada Kulturore ka një histori të gjatë, filluar nga një vizion i Baroni Pierre de Coubertin në vitet 1890 për të rivendosur traditën e lashtë greke të festimeve katërvjeçare të atletikës dhe arteve. Këto festime, të njohura si Lojërat e Lashta, u mbajtën në Olimpia nga viti 776 para Krishtit deri në vitin 395 pas Krishtit, duke shërbyer si një platformë për të sjellë së bashku atletë, filozofë, studiues, poetë, muzikantë, skulptorë dhe udhëheqës të tjerë të artit dhe kulturës.

Coubertin, një edukator dhe historian francez, mendonte se ky bashkëveprim midis artit dhe sportit ishte “fryma e olimpizmit”, dhe në vitin 1894 ai themeloi Komitetin Olimpik Ndërkombëtar (IOC), duke çuar në organizimin e lojërave të para moderne në Athinë në vitin 1896. Megjithatë, vetëm në vitin 1912, në Stokholm, ëndrra e Coubertin për të bashkuar artin me atletikën u bë realitet me konkursin e artit në kuadër të Lojërave Olimpike. Ky ishte fillimi i Olimpiadës Kulturore si e njohur sot.

Në periudhën nga viti 1912 deri në vitin 1948, Olimpiada Kulturore përfshinte konkurse arti brenda Lojërave Olimpike, duke dhënë medalje në arkitekturë, letërsi, muzikë, pikturë dhe skulpturë për vepra të frymëzuara nga tema të lidhura me sportin. Megjithatë, me kalimin e kohës, formati i Olimpiadës Kulturore ka ndryshuar. Sot, ajo përfshin një sërë ngjarjesh kulturore që shkojnë paralelisht me Lojërat Olimpike, duke e bërë vendin pritës të shfaqet si një qendër kulturore dhe krijuese.

Në vitin 2012, Londra u shënua si një pikë kulmore për Olimpiadën Kulturore, duke shfaqur një ekstravagancë masive kulturore që shënoi një festë mbarëkombëtare të krijimtarisë, duke përfshirë mbi 170,000 ngjarje dhe mbi 40,000 artistë nga të gjitha anët e botës.

Në Francë, përgatitjet për Lojërat Olimpike të Parisit 2024 janë në kulmin e tyre, dhe përpara kësaj ngjarjeje të madhe, vendi është në një shfaqje të vërtetë të kombinimit të artit, kulturës dhe sportit. Muzeu i Luvrit, një nga institucionet më të njohura kulturore në botë, ka hapur dyert e tij për të pritur pjesëmarrësit në një mënyrë të re dhe unike. Programi “Vraponi në Luvër” ofron sesione të yoga-s dhe stërvitjes në ambientet e tij të mrekullueshme artistike. Duke e kombinuar artin e vjetër me aktivitetet e reja fizike, ky program ofron një përvojë të pazakontë për vizitorët.

Ndërkaq, në stadiumin e përkohshëm në Place de la Concorde, spektatorët kanë mundësinë të shijojnë shfaqje emocionuese të sporteve si skateboarding dhe breakdancing, duke sjellë një atmosferë tërheqëse dhe energjike në qendër të Parisit. Poashtu, Petit Palais po prezanton një ekspozitë të veçantë me titullin “Le corps en mouvement” (Trupi në lëvizje), duke sjellë në vëmendje lidhjen midis artit dhe sportit. Me 50 vepra të ndryshme artistike, ekspozita shfaq temat e lëvizjes dhe atletizmit nëpërmjet pikturës, skulpturës dhe arteve të tjera pamore.

Përtej kryeqytetit, bazilika e katedrales së Saint-Denis dhe Muzeu Regards de Provence në Marsejë ofrojnë ekspozita të veçanta që i fokusohen temave të sportit dhe artit. Në Saint-Denis, ekspozita “La Trêve” ofron një përvojë të pasur kulturore me portrete, afreske dhe kostume të frymëzuara nga historia e Lojërave Olimpike. Ndërsa në Marsejë, ekspozita “Surfing the wave” shpalos ndikimin e sërfit dhe sporteve të bordit në krijimin e artit bashkëkohor.

Këto ngjarje dhe ekspozita shërbejnë si shembuj i shumëllojshmërisë dhe pasurisë së kulturës dhe artit francez, duke përcjellë frymën e Lojërave Olimpike dhe bashkëndjenjes së artit dhe sportit në një harmoni të vërtetë kreative.

©️Përktheu dhe përshtati nga Euronews, Dionesa Ebibi

Lajmet

Biblioteka Kombëtare e Kosovës dhe Ambasada e Shqipërisë diskutojnë bashkëpunimin kulturor

Published

on

Drejtoresha e përgjithshme e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, ka pritur në takim ambasadorin e Shqipërisë në Kosovë, Petrit Malaj, së bashku me diplomatin Francesk Fusha.

Në qendër të diskutimeve ishte thellimi i bashkëpunimit ndërinstitucional mes dy institucioneve, me fokus organizimin e aktiviteteve të përbashkëta kulturore dhe promovuese.

Një nga temat kryesore ishte edhe organizimi i një ekspozite në kuadër të Vitit të Kadaresë, kushtuar jetës dhe veprës së shkrimtarit të njohur Ismail Kadare.

Takimi u vlerësua si i frytshëm dhe u theksua angazhimi i përbashkët për forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe afrimin e publikut me vlerat letrare shqiptare.

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës dhe ai i El Salvadorit në prova të përbashkëta për gala mbrëmjet në El Salvador

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës, së bashku me Baletin Kombëtar të El Salvadorit, kanë zhvilluar ushtrime dhe prova të përbashkëta në sallën e institucionit në Prishtinë.

Këto prova shënojnë fazën e fundit të përgatitjeve në sallë, para kalimit në Teatro Nacional de El Salvador, ku nesër do të mbahen provat finale në skenë.

Performancat janë në kuadër të përgatitjeve për tre mbrëmje gala që do të zhvillohen më 8, 9 dhe 10 maj, duke shënuar një bashkëpunim artistik mes dy trupave të baletit.

Continue Reading

Lajmet

93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, “Bilbili i Kosovës”

Published

on

Sot shënohen 93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, një prej figurave më të mëdha të muzikës shqiptare dhe një emër i pazëvendësueshëm i kulturës kombëtare.

E lindur më 7 maj 1933 në fshatin Pagarushë, ajo u dallua që në moshë të re për zërin e saj unik dhe talentin interpretues, që më vonë do ta shndërronin në një ikonë të muzikës shqiptare. Gjatë një karriere mbi pesë dekada, Pagarusha la gjurmë të thella në muzikën popullore, atë qytetare dhe në interpretimin artistik me elemente operistike.

Një nga interpretimet e saj më të njohura mbetet kënga “Baresha”, me tekst të Rifat Kukajt, e cila konsiderohet një ndër kryeveprat e muzikës shqipe.

Përveç muzikës, ajo u angazhua edhe në aktrim, duke luajtur në filma si “Tre vetë kapërcejnë malin”, “E kafshoja terrin” dhe “Fluturimi i Micakut”, duke treguar një prani të gjithanshme në art.

Në vitin 1984 u tërhoq nga skena muzikore, ndërsa në vitin 2012 u nderua me titullin “Nderi i Kombit” për kontributin e saj të jashtëzakonshëm në kulturë.

Nexhmije Pagarusha ndërroi jetë më 7 shkurt 2020, në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar artistike që vazhdon të frymëzojë breza të tërë.

Continue Reading

Lajmet

Chopin Piano Fest Prishtina nis edicionin e 16-të me artistë ndërkombëtarë

Published

on

Chopin Piano Fest Prishtina ka hapur edicionin e tij të 16-të, duke vazhduar traditën e promovimit të muzikës artistike dhe repertorit pianistik në Kosovë dhe më gjerë.

Festivali është bërë një nga ngjarjet kryesore kulturore në vend, duke sjellë çdo vit artistë ndërkombëtarë dhe duke krijuar bashkëpunime artistike. Nën drejtimin artistik të Prof. Lejla Haxhiu-Pula, edicioni i sivjetshëm përfshin koncerte solistike, muzikë kamertale dhe projekte ndërdisiplinore.

Në festival do të marrin pjesë artistë nga shumë vende, përfshirë Kosovën, Shqipërinë, Francën, Austrinë, Poloninë, Slloveninë, Hungarinë, Malin e Zi, Gjeorgjinë dhe Turqinë.

Festivali zhvillohet nga 7 maji deri më 10 qershor dhe hapet më 7 maj me “Italian Night” nga Duo Gazzana nga Italia. Në program përfshihen edhe pianistë të njohur ndërkombëtarë, përfshirë laureatë të Konkursit Ndërkombëtar të Pianos “Chopin”, një nga garat më prestigjioze në botë.

Një nga mbështetësit kryesor të festivalit është Ministria e Kulturës.

Continue Reading

Të kërkuara