Kulturë

Arti në garë: Një vështrim në Olimpiadën Kulturore të Parisit 2024

Published

on

Olimpiada Kulturore ka një histori mbi një shekull. Por çfarë është saktësisht, nga e ka origjinën dhe si ka evoluar?

Olimpiada Kulturore ka një histori të gjatë, filluar nga një vizion i Baroni Pierre de Coubertin në vitet 1890 për të rivendosur traditën e lashtë greke të festimeve katërvjeçare të atletikës dhe arteve. Këto festime, të njohura si Lojërat e Lashta, u mbajtën në Olimpia nga viti 776 para Krishtit deri në vitin 395 pas Krishtit, duke shërbyer si një platformë për të sjellë së bashku atletë, filozofë, studiues, poetë, muzikantë, skulptorë dhe udhëheqës të tjerë të artit dhe kulturës.

Coubertin, një edukator dhe historian francez, mendonte se ky bashkëveprim midis artit dhe sportit ishte “fryma e olimpizmit”, dhe në vitin 1894 ai themeloi Komitetin Olimpik Ndërkombëtar (IOC), duke çuar në organizimin e lojërave të para moderne në Athinë në vitin 1896. Megjithatë, vetëm në vitin 1912, në Stokholm, ëndrra e Coubertin për të bashkuar artin me atletikën u bë realitet me konkursin e artit në kuadër të Lojërave Olimpike. Ky ishte fillimi i Olimpiadës Kulturore si e njohur sot.

Në periudhën nga viti 1912 deri në vitin 1948, Olimpiada Kulturore përfshinte konkurse arti brenda Lojërave Olimpike, duke dhënë medalje në arkitekturë, letërsi, muzikë, pikturë dhe skulpturë për vepra të frymëzuara nga tema të lidhura me sportin. Megjithatë, me kalimin e kohës, formati i Olimpiadës Kulturore ka ndryshuar. Sot, ajo përfshin një sërë ngjarjesh kulturore që shkojnë paralelisht me Lojërat Olimpike, duke e bërë vendin pritës të shfaqet si një qendër kulturore dhe krijuese.

Në vitin 2012, Londra u shënua si një pikë kulmore për Olimpiadën Kulturore, duke shfaqur një ekstravagancë masive kulturore që shënoi një festë mbarëkombëtare të krijimtarisë, duke përfshirë mbi 170,000 ngjarje dhe mbi 40,000 artistë nga të gjitha anët e botës.

Në Francë, përgatitjet për Lojërat Olimpike të Parisit 2024 janë në kulmin e tyre, dhe përpara kësaj ngjarjeje të madhe, vendi është në një shfaqje të vërtetë të kombinimit të artit, kulturës dhe sportit. Muzeu i Luvrit, një nga institucionet më të njohura kulturore në botë, ka hapur dyert e tij për të pritur pjesëmarrësit në një mënyrë të re dhe unike. Programi “Vraponi në Luvër” ofron sesione të yoga-s dhe stërvitjes në ambientet e tij të mrekullueshme artistike. Duke e kombinuar artin e vjetër me aktivitetet e reja fizike, ky program ofron një përvojë të pazakontë për vizitorët.

Ndërkaq, në stadiumin e përkohshëm në Place de la Concorde, spektatorët kanë mundësinë të shijojnë shfaqje emocionuese të sporteve si skateboarding dhe breakdancing, duke sjellë një atmosferë tërheqëse dhe energjike në qendër të Parisit. Poashtu, Petit Palais po prezanton një ekspozitë të veçantë me titullin “Le corps en mouvement” (Trupi në lëvizje), duke sjellë në vëmendje lidhjen midis artit dhe sportit. Me 50 vepra të ndryshme artistike, ekspozita shfaq temat e lëvizjes dhe atletizmit nëpërmjet pikturës, skulpturës dhe arteve të tjera pamore.

Përtej kryeqytetit, bazilika e katedrales së Saint-Denis dhe Muzeu Regards de Provence në Marsejë ofrojnë ekspozita të veçanta që i fokusohen temave të sportit dhe artit. Në Saint-Denis, ekspozita “La Trêve” ofron një përvojë të pasur kulturore me portrete, afreske dhe kostume të frymëzuara nga historia e Lojërave Olimpike. Ndërsa në Marsejë, ekspozita “Surfing the wave” shpalos ndikimin e sërfit dhe sporteve të bordit në krijimin e artit bashkëkohor.

Këto ngjarje dhe ekspozita shërbejnë si shembuj i shumëllojshmërisë dhe pasurisë së kulturës dhe artit francez, duke përcjellë frymën e Lojërave Olimpike dhe bashkëndjenjes së artit dhe sportit në një harmoni të vërtetë kreative.

©️Përktheu dhe përshtati nga Euronews, Dionesa Ebibi

Kulturë

Ulpiana drejt një plani të qëndrueshëm konservimi

Published

on

Dje ka nisur punëtoria dyditore për hartimin e Planit të Konservimit për lokalitetin arkeologjik Ulpiana Iustiniana Secunda, duke mbledhur përfaqësues institucionesh dhe profesionistë nga fusha e trashëgimisë kulturore, planifikimit hapësinor, turizmit dhe zhvillimit lokal.

Në hapje, zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, theksoi rëndësinë institucionale dhe kulturore të Ulpianës dhe përkushtimin për mbrojtjen dhe zhvillimin e saj.

Në vijim, drejtori i CHwB Kosova, Sali Shoshi, vuri në pah rëndësinë e këtij plani për ndërtimin e një qasjeje të qëndrueshme dhe afatgjatë në menaxhimin e lokalitetit. Ndërsa drejtoresha e Institutit Arkeologjik të Kosovës, Zana Rama, theksoi dimensionin shkencor dhe potencialin kërkimor të Ulpianës, ndërsa nënkryetari i Graçanicës, Leutrim Ajeti, nënvizoi lidhjen e komunitetit me parkun arkeologjik dhe rëndësinë e tij për zonën.

Punëtoria vijoi me sesione diskutimi dhe prezantimesh profesionale, ku u ndanë përvoja konkrete dhe modele të suksesshme ndërkombëtare në menaxhimin e lokaliteteve arkeologjike.

Ky proces zhvillohet në partneritet ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe CHwB Kosova, me synim krijimin e një kornize gjithëpërfshirëse për ruajtjen, menaxhimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm të Ulpianës.

Continue Reading

Kulturë

Ministria e Kulturës hap ish-shkollën “Ramiz Sadiku” në Marec

Published

on

Ministria e Kulturës ka njoftuar se ish-shkolla “Ramiz Sadiku” në Marec është transformuar në një hapësirë të re krijuese, e cila do të shërbejë si platformë për art, bashkëpunim dhe angazhim komunitar.

Në hapjen e kësaj qendre të re të krijimtarisë ishin pjesë partnerë institucionalë, përfaqësues të komunitetit dhe bashkëpunëtorë që kontribuan në këtë ndërhyrje.

Fjalën e morën ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, i Ngarkuari me Punë në Ambasadën e Luksemburgut, Eric Dietz, përfaqësuesi i përhershëm i UNDP në Kosovë, Nuno Queirós dhe artisti me famë botërore, Sislej Xhafa.

Ky transformim dëshmon se hapësirat ekzistuese mund të rimendohen dhe të rilindin, duke sjellë energji dhe funksion të ri përmes kulturës dhe kreativitetit.

Në kuadër të hapjes u prezantua performanca artistike “Asgjë për të parë. Gjithçka për të zbuluar”, e realizuar nga Sislej Xhafa në bashkëpunim me studentët e programit Art & Media Digjitale (AMD/UBT), nën udhëheqjen e prof. Burim Berishës, duke ofruar një përvojë kuptimore që lind përmes përjetimit dhe eksplorimit.

Kjo iniciativë është pjesë e projektit “Industritë Kreative”, i financuar nga Dukati i Madh i Luxembourg dhe i zbatuar nga UNDP Kosovë, në partneritet me Minstrinë e Kulturës.

 

Continue Reading

Kulturë

129 vite nga botimi i numrit të parë të revistës “Albania”

Published

on

Më 25 mars 1897, në Bruksel nisi rrugëtimin numri i parë i revistës “Albania”, një nga botimet më të profilizuara të periudhës së Rilindjes Kombëtare.
Nën drejtimin e Faik Konica, ky organ periodik u shndërrua në një platformë që ndërthuri politikën, letërsinë dhe shkencën.
Më pas, botimi i tij u vazhdua në Londër deri në vitin 1909.
Përmes një qasjeje shumëgjuhëshe, revista u bë një pikë e rëndësishme takimi diplomatik dhe kulturor, me një ndikim të dukshëm në historiografinë shqiptare.
Ajo funksionoi si një enciklopedi e gjallë, ku u trajtuan standardizimi i alfabetit, lëvrimi i gjuhës dhe bazat e kritikës letrare, duke botuar shkrime e recensione për vepra e autorë shqiptarë dhe arbëreshë.
Me kontributet e personaliteteve si Gjergj Fishta, Fan Noli e Andon Zako Çajupi, revista “Albania” ka mbetur një arkivë e çmuar e identitetit tonë kombëtar.

Continue Reading

Kulturë

Ministrja Bogujevci priti arkivat rajonale për 75-vjetorin e Arkivit të Kosovës

Published

on

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, priti sot në takim udhëheqës dhe përfaqësues të arkivave nga vende të ndryshme të rajonit, të cilët po qëndrojnë në Kosovë në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 75-vjetorit të themelimit të Arkivit të Kosovës.

U diskutua bashkëpunimi i deritanishëm në fushën e arkivistikës, duke u vlerësuar angazhimi i përbashkët për ruajtjen, promovimin dhe digjitalizimin e trashëgimisë dokumentare. Të pranishmit ndanë përvojat e tyre dhe theksuan rëndësinë e shkëmbimit të praktikave më të mira ndërmjet institucioneve.

U shpreh gatishmëria për thellimin e bashkëpunimit në të ardhmen përmes projekteve të përbashkëta, rritjes së kapaciteteve profesionale dhe avancimit të standardeve në këtë sektor.

Me këtë rast, pjesëmarrësit uruan përvjetorin e rëndësishëm, duke e cilësuar atë si një moment të veçantë për reflektim mbi arritjet dhe për nxitjen e zhvillimeve të mëtejshme në fushën e arkivistikës

Continue Reading

Të kërkuara