Kulturë

Arti gjuha e dytë në qytetin e Mitrovicës

Takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.

Published

on

Arbnora Pllana studente e vitit të tretë në Media dhe Komunikim në UBT

Qyteti i Mitrovicës, ndodhet në udhëkryqin e ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, duke bërë të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme. Pra takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.

Gani Baliu zyrtar për Kulturë në Mitrovicë, tregoi se në kuadër të komunës janë zyrat për qendrat multietnike kulturore të komuniteteve. Këto zyra janë në bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë për Kulturë Rini dhe Sport.

“Në qendrën multietnike kulturore janë zyrat, sallat për ushtrime që janë në shfrytëzim nga komuntitet e ndryshme siç janë: turqit, romët, ashkalinjtë”, ka thënë Baliu.

Shumëllojshmëria e komuniteteve në qytetin e Mitrovicës ka mundësuar shpalosjen e traditave dhe kulturave të tyre.

“Komunitetet kanë qasje në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Qendra e Kulturës në mundësitë e saj, lejon shpalosjen e traditave dhe kulturave të grupeve të etniciteteve të ndryshme brenda qytetit”, shtoi Baliu.

Sipas tij zyrat e qendrave multietnike kulturore për rajonin e Mitrovicës, duhet të jenë në kontakt të vazhdushëm me zyrtarët komunal për shpalosjen e këtyre kulturave.

“Duhet ende punë për shpalosjen e këtyre kulturave nga zyrtarët e komuniteteve në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Këta zyrtarë duhet të kenë komunikim të vazhdueshëm në mënyrë që të përfitojnë subvencione nga komuna”, thotë ai.

Nga komunitetet që veprojnë në qytetin e Mitrovicës, rezulton që komuniteti turk është më aktiv ndërsa komunitetet e tjera janë më pak të angazhuara.

“Komuniteti turk e ka krijuar një ansambël kulturor dhe shoqatën për ketë komunitet. Si komunitet ka marrë pjesë shumë herë në festivale që janë mbajtur në Turqi. Ndërsa mungesa e anagazhimit ndodh te komunitetet e tjera. Kjo vjen si pasojë e mungesës së arsimimit, ka edhe arsye të tjera, por njëra ndër to, padyshim është mungesa e arsimimit”, tha Baliu.

Ai thotë se komunitetet nuk parashtrojnë kërkesa të shumta, e ndër të rrallat që kanë janë financimi i ndonjë projekti, ndonjë vizitë jashtë vendit, por nuk kërkojnë asnjëherë financim për mundësinë e gërshtimit të traditave dhe kulturës.

Ardita Morina përgjegjëse për Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica” në Mitovicë tha se kjo qendër merret me organizimin e festave të ndryshme, ku edhe janë të angazhuara komunitete brenda qytetit.

“Në planprogramin e kësaj qendreje kulturore, janë të anganzhuar të gjithë komunitetet që jetojnë dhe veprojnë në komunën e Mitrovicës”, thotë ajo.

Qendra e Kulturës prej viteve ka ofruar bashkëpunime të ndryshme, jo vetëm me komunitete pakicë, por është shfrytëzuar edhe nga grupe të caktuara për aktivitete e promovime të ndryshme.

“Bashkëpunimet që kjo qendër i ofron janë panairet e ndryshme nga shkollat, organizatat e ndryshme politike, debate të organizuar nga të rinjtë, ekspozita të ndryshme arti, programe për fëmijë, shfaqje të ndryshme teatrale. Muajt më të ngarkuar janë maji dhe qershori”, thotë ajo.

Kjo qendër ka bashkëpunimin me komunën në aspektin financiar, ndërsa bashkëpunime brenda qytetit janë kryesisht me organizata joqeveritare dhe grupe të ndryshme të artit.

Lulezim Hoti drejtori – Themeluesi i Organizatës “7 arte” tha se organizata që drejton ka për qëllim ta mbaj gjallë kulturën e qytetit të Mitrovicës.

Zanafilla e krijimit të organizatës “7 arte”, është e ndërlidhur kryesisht me qëllimin e promovimit të diversitetit kulturor në qytetin e Mitrovicës.

“U themelua në vitin 2006, menjëherë pas lufës. Në momentin kur e gjithë shoqëria ishte në ndërtim dhe ristartim të jetës me probleme kryesisht politike dhe sociale, ne si të rinj në atë kohë e kemi parë të arsyesshme ndërtimin e një organizate për ruatjen e vlerave dhe kulturës brenda qytetit”, tha Hoti.

Emërtimi “7 arte” në vete ngërthen një shumëllojshmëri të arteve dhe kulturave në qytet, po ashtu është një urë lidhëse për talentët e rinj.

“Pse “7 arte”? Sepse kemi dashur të jemi të hapur për llojllojshmëri të arteve dhe njëkohësisht të hapur për secalin etnicitet që jeton në Mitrovicë. Prej kohës së themelimit deri në ditët e sotme janë të punësuar të rinjtë të vendeve e kombësive të ndyshme”, thotë Hoti.

Ai konsideron se organizata “7 arte” është vlerë e qytetit të Mitrovicës që ndihmon në bashkimnimin mes komuniteve të ndryshme. Gjithashtu ai tregoi për projektet që janë realizuar në kuadër të kësaj organizate.

“Përmes artit dhe kulturës të jetë e mundur gjetja e bashkëpunimeve nëpërmjet artistëve të rinj në mënyrë që të krijohet një mjedis sa më paqësor. Një nga projektet që është në kuadër të organizatës sonë, është “Green Fest”. Synimi i këtij festivali është përdorimi i artit dhe kulturës si mediume përmes të cilave synohet rritja e vetëdijes qytetare”, ka thënë Hoti për UBTnews.

Planprogrami i “7Arte” ofron shfaqje nga fusha të ndryshme artistike.

“Shfaqen filma të artistik, dokumentare, evente muzikore, ekspozita të artistëve si dhe shkëmbime në nivel europian mes artistëve. E mira e kësaj është që pas përfunidimit të shfaqjeve mund të ndërhyjë audienca me pyetje dhe të krijohen komunikime të ndryshme nga të rinjtë”, pohon Hoti

Angazhimi në të cilën gjenden këta të rinj në “7 arte”, ka berë që shumë sosh ta shprehin talentin e tyre dhe të depertojnë edhe jashtë vendit. Njëra ndër to është artistja Arbenita Kajtazi.

“Ne si organizatë e kemi pa të arsyesshme të jemi urë lidhëse që talenti i Arbenitës të promovohet përmes një koncerti që e kemi organizuar enkas për të. Depërtimi i saj ka vazhduar në Austri”, tregon Hoti.

Ai shton se kjo organizatë është e hapur edhe për artistët nga qytetet e ndryshme të Kosovës dhe vendeve rajonale./UBTNews/

Kulturë

Restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit, rikthim i trashëgimisë kulturore për publikun

Published

on

By

Ka përfunduar restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit dhe po punohet për rimuzealizimin dhe hapjen për publikun. Restaurimi u realizua falë financimit nga Fondet e Bashkimit Evropian, të fituar nga Këshilli i Qarkut Berat, duke i dhënë muzeut një dimension të ri në prezantimin e trashëgimisë qytetare dhe duke forcuar profilin kulturor e turistik të qytetit.

I hapur për herë të parë në vitin 1979 dhe i vendosur në banesën monumentale “Llavda”, muzeu ruan rreth 1,300 artefakte që pasqyrojnë mënyrën e jetesës, mjeshtërive dhe kulturës qytetare ndër shekuj. Në katin përdhes, vizitorët mund të njohin rrugicën e pazarit mesjetar dhe zejet më të zhvilluara të trevës, si qëndistaria, argjendaria, punimi i bakrit dhe veshjet e zbukurimet e shtresave të pasura qytetare. Pjesa e hapur e hajatit paraqet zejet që kryheshin në shtëpi, si dhe oborrin me objekte gurgdhendjeje dhe qeramike.

Në katin e sipërm vizitorët mund të shohin organizimin dhe traditat e një familjeje qytetare të pasur, përfshirë çardakun, dhomën e punës dhe odën e miqve. Muzeu është ndërtuar në fillim të shekullit XVIII dhe ndodhet në zonën e mbrojtur pranë qendrës historike, duke ofruar një përvojë të plotë të jetesës qytetare të kaluar.

Rihapja e muzeut në verën e vitit 2026 pritet të shënojë një moment të rëndësishëm për trashëgiminë kulturore të Beratit, duke rikthyer në jetë një pasuri të çmuar të qytetit dhe duke fuqizuar turizmin dhe promovimin e kulturës lokale.

Continue Reading

Kulturë

Muzeu i Mitrovicës bëhet pjesë e rrjetit evropian NEMO

Published

on

By

Muzeu i Qytetit të Mitrovicës është bashkuar zyrtarisht me NEMO, rrjetin evropian të muzeve, duke hapur mundësi të reja për shkëmbim njohurish dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

Ky muze publik komunal, nën drejtimin e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, i përkushtohet ruajtjes, hulumtimit dhe prezantimit të trashëgimisë historike dhe kulturore të qytetit përmes ekspozitave, programeve arsimore dhe aktiviteteve me komunitetin.

Drejtoresha Nora Prekazi tha se përmes bashkimit me NEMO, muzeu synon të forcojë vizionin e tij si një institucion i hapur dhe përfshirës:

“Ne duam të jemi një muze për të gjithë, duke shkëmbyer njohuri me kolegët evropianë, duke zhvilluar praktikat arsimore dhe pjesëmarrëse, dhe duke e bërë muzeun tonë më të aksesueshëm dhe përfshirës për të gjithë.”

Ky hap vendos Muzeun e Mitrovicës në një rrjet evropian muzeal, duke e pozicionuar Kosovën në hartën e institucioneve kulturore që punojnë për komunitete më të hapura dhe të përfshira.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Të kërkuara