Kulturë
Arti gjuha e dytë në qytetin e Mitrovicës
Takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.
Published
3 years agoon
By
Betim GashiArbnora Pllana studente e vitit të tretë në Media dhe Komunikim në UBT
Qyteti i Mitrovicës, ndodhet në udhëkryqin e ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, duke bërë të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme. Pra takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.
Gani Baliu zyrtar për Kulturë në Mitrovicë, tregoi se në kuadër të komunës janë zyrat për qendrat multietnike kulturore të komuniteteve. Këto zyra janë në bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë për Kulturë Rini dhe Sport.
“Në qendrën multietnike kulturore janë zyrat, sallat për ushtrime që janë në shfrytëzim nga komuntitet e ndryshme siç janë: turqit, romët, ashkalinjtë”, ka thënë Baliu.

Shumëllojshmëria e komuniteteve në qytetin e Mitrovicës ka mundësuar shpalosjen e traditave dhe kulturave të tyre.
“Komunitetet kanë qasje në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Qendra e Kulturës në mundësitë e saj, lejon shpalosjen e traditave dhe kulturave të grupeve të etniciteteve të ndryshme brenda qytetit”, shtoi Baliu.
Sipas tij zyrat e qendrave multietnike kulturore për rajonin e Mitrovicës, duhet të jenë në kontakt të vazhdushëm me zyrtarët komunal për shpalosjen e këtyre kulturave.
“Duhet ende punë për shpalosjen e këtyre kulturave nga zyrtarët e komuniteteve në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Këta zyrtarë duhet të kenë komunikim të vazhdueshëm në mënyrë që të përfitojnë subvencione nga komuna”, thotë ai.
Nga komunitetet që veprojnë në qytetin e Mitrovicës, rezulton që komuniteti turk është më aktiv ndërsa komunitetet e tjera janë më pak të angazhuara.
“Komuniteti turk e ka krijuar një ansambël kulturor dhe shoqatën për ketë komunitet. Si komunitet ka marrë pjesë shumë herë në festivale që janë mbajtur në Turqi. Ndërsa mungesa e anagazhimit ndodh te komunitetet e tjera. Kjo vjen si pasojë e mungesës së arsimimit, ka edhe arsye të tjera, por njëra ndër to, padyshim është mungesa e arsimimit”, tha Baliu.
Ai thotë se komunitetet nuk parashtrojnë kërkesa të shumta, e ndër të rrallat që kanë janë financimi i ndonjë projekti, ndonjë vizitë jashtë vendit, por nuk kërkojnë asnjëherë financim për mundësinë e gërshtimit të traditave dhe kulturës.
Ardita Morina përgjegjëse për Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica” në Mitovicë tha se kjo qendër merret me organizimin e festave të ndryshme, ku edhe janë të angazhuara komunitete brenda qytetit.
“Në planprogramin e kësaj qendreje kulturore, janë të anganzhuar të gjithë komunitetet që jetojnë dhe veprojnë në komunën e Mitrovicës”, thotë ajo.
Qendra e Kulturës prej viteve ka ofruar bashkëpunime të ndryshme, jo vetëm me komunitete pakicë, por është shfrytëzuar edhe nga grupe të caktuara për aktivitete e promovime të ndryshme.
“Bashkëpunimet që kjo qendër i ofron janë panairet e ndryshme nga shkollat, organizatat e ndryshme politike, debate të organizuar nga të rinjtë, ekspozita të ndryshme arti, programe për fëmijë, shfaqje të ndryshme teatrale. Muajt më të ngarkuar janë maji dhe qershori”, thotë ajo.

Kjo qendër ka bashkëpunimin me komunën në aspektin financiar, ndërsa bashkëpunime brenda qytetit janë kryesisht me organizata joqeveritare dhe grupe të ndryshme të artit.
Lulezim Hoti drejtori – Themeluesi i Organizatës “7 arte” tha se organizata që drejton ka për qëllim ta mbaj gjallë kulturën e qytetit të Mitrovicës.
Zanafilla e krijimit të organizatës “7 arte”, është e ndërlidhur kryesisht me qëllimin e promovimit të diversitetit kulturor në qytetin e Mitrovicës.
“U themelua në vitin 2006, menjëherë pas lufës. Në momentin kur e gjithë shoqëria ishte në ndërtim dhe ristartim të jetës me probleme kryesisht politike dhe sociale, ne si të rinj në atë kohë e kemi parë të arsyesshme ndërtimin e një organizate për ruatjen e vlerave dhe kulturës brenda qytetit”, tha Hoti.

Emërtimi “7 arte” në vete ngërthen një shumëllojshmëri të arteve dhe kulturave në qytet, po ashtu është një urë lidhëse për talentët e rinj.
“Pse “7 arte”? Sepse kemi dashur të jemi të hapur për llojllojshmëri të arteve dhe njëkohësisht të hapur për secalin etnicitet që jeton në Mitrovicë. Prej kohës së themelimit deri në ditët e sotme janë të punësuar të rinjtë të vendeve e kombësive të ndyshme”, thotë Hoti.
Ai konsideron se organizata “7 arte” është vlerë e qytetit të Mitrovicës që ndihmon në bashkimnimin mes komuniteve të ndryshme. Gjithashtu ai tregoi për projektet që janë realizuar në kuadër të kësaj organizate.
“Përmes artit dhe kulturës të jetë e mundur gjetja e bashkëpunimeve nëpërmjet artistëve të rinj në mënyrë që të krijohet një mjedis sa më paqësor. Një nga projektet që është në kuadër të organizatës sonë, është “Green Fest”. Synimi i këtij festivali është përdorimi i artit dhe kulturës si mediume përmes të cilave synohet rritja e vetëdijes qytetare”, ka thënë Hoti për UBTnews.
Planprogrami i “7Arte” ofron shfaqje nga fusha të ndryshme artistike.
“Shfaqen filma të artistik, dokumentare, evente muzikore, ekspozita të artistëve si dhe shkëmbime në nivel europian mes artistëve. E mira e kësaj është që pas përfunidimit të shfaqjeve mund të ndërhyjë audienca me pyetje dhe të krijohen komunikime të ndryshme nga të rinjtë”, pohon Hoti
Angazhimi në të cilën gjenden këta të rinj në “7 arte”, ka berë që shumë sosh ta shprehin talentin e tyre dhe të depertojnë edhe jashtë vendit. Njëra ndër to është artistja Arbenita Kajtazi.
“Ne si organizatë e kemi pa të arsyesshme të jemi urë lidhëse që talenti i Arbenitës të promovohet përmes një koncerti që e kemi organizuar enkas për të. Depërtimi i saj ka vazhduar në Austri”, tregon Hoti.
Ai shton se kjo organizatë është e hapur edhe për artistët nga qytetet e ndryshme të Kosovës dhe vendeve rajonale./UBTNews/
Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.
Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.
Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.
Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.
Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.
Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.
Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.
Kulturë
Ftesë publike për propozimin e anëtarëve të Këshillit Kombëtar të Arteve
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka bërë thirrje publike drejtuar institucioneve të artit dhe kulturës, institucioneve akademike, organizatave joqeveritare si dhe akterëve relevantë, që të propozojnë kandidatë për anëtarë të Këshillit Kombëtar të Arteve.
Këshilli do të përbëhet nga 11 anëtarë, të cilët do të vijnë nga fusha të ndryshme të artit dhe kulturës. Mandati i tyre do të zgjasë 5 vite, ndërsa çdo institucion ka të drejtë të propozojë deri në tre kandidatë. Kandidatët e propozuar duhet të kenë përvojë profesionale në fushën e artit dhe kulturës, integritet të lartë moral si dhe kontribut të dëshmuar në zhvillimin e skenës kulturore.
Afati për aplikim është 21 ditë nga data e publikimit të ftesës publike. Aplikimet dorëzohen në Arkivin e Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit në Prishtinë.
Lajmet
Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka pritur në takim Koordinatorin për Zhvillim në Kosovë të Kombeve të Bashkuara, Stephen O’Malley, së bashku me përfaqësues të agjencive të OKB-së në vend. Gjatë këtij takimi, palët diskutuan mundësitë e koordinimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe organizatave në kuadër të Kombeve të Bashkuara, me theks të veçantë në zhvillimin e projekteve në fushën e kulturës, trashëgimisë kulturore dhe turizmit.
Sipas njoftimit, të dyja palët shprehën gatishmëri për thellimin e bashkëpunimit dhe për koordinimin e iniciativave të përbashkëta në të ardhmen, me synim avancimin e sektorëve përkatës dhe rritjen e ndikimit të projekteve zhvillimore në vend.
Kulturë
23 Prilli – Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Sot, më 23 prill, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit, një datë që synon të nxisë leximin, të promovojë krijimtarinë dhe të rrisë vetëdijen për rëndësinë e mbrojtjes së të drejtave të autorëve.
Kjo ditë e veçantë ka origjinën nga tradita e Katalonisë në Spanjë, ku lexuesve që blinin libra u dhurohej edhe një trëndafil – një simbol i bukur i dashurisë për librin dhe dijen.
Data 23 prill nuk është zgjedhur rastësisht. Ajo lidhet me jetën dhe veprën e disa prej figurave më të mëdha të letërsisë botërore, si William Shakespeare, Maurice Druon, Halldór Laxness, Vladimir Nabokov dhe Josep Pla. Që nga viti 1995, UNESCO e ka shpallur zyrtarisht këtë datë si Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtave të Autorit, duke theksuar rolin e pazëvendësueshëm që kanë librat dhe krijuesit në zhvillimin kulturor dhe shoqëror.
Në shumë vende të botës organizohen aktivitete të ndryshme si panaire libri, lexime publike, diskutime letrare dhe fushata ndërgjegjësuese, të cilat synojnë të rikujtojnë rëndësinë e leximit dhe mbështetjes së autorëve.
Dita e sotme shërben si një thirrje për të gjithë që të afrohen më shumë me librin – një burim i pashtershëm dijeje, imagjinate dhe zhvillimi personal.
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 26 prill, në vitet nëntëdhjetë
FSK dërgon ekip në Gaza për vlerësimin e zonës së operimit
REL: Të shtëna në darkën e korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë: Trump evakuohet, i dyshuari arrestohet
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 25 prill, në vitet nëntëdhjetë
Premier League, La Liga dhe Bundesliga sjellin ndeshje të zjarrta
Studentët e Psikologjisë në UBT realizojnë aktivitete ndërgjegjësuese për shëndetin emocional në “Akademia Elite”
Profesoresha Violeta Zefi dhe studentja Zhaneta Shatri publikojnë studimin shkencor në revistën prestigjioze “International Journal of Educational Reform”
Kuvendi zgjedh dy anëtarë të Këshillit Gjyqësor
Profesori nga Holanda ligjëron në UBT për vlerësimin e pasurive të paluajtshme
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
