Kulturë

Arti gjuha e dytë në qytetin e Mitrovicës

Takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.

Published

on

Arbnora Pllana studente e vitit të tretë në Media dhe Komunikim në UBT

Qyteti i Mitrovicës, ndodhet në udhëkryqin e ndikimeve helene, romake, orientale e europiane, duke bërë të mundur që këtu të gërshetohen një varg kulturash të popujve e të traditave të ndryshme. Pra takimi i traditës kulturore autoktone vendase me atë të ardhur, e bën këtë rajon shumë të pasur sa i përket trashëgimisë historike dhe kulturore.

Gani Baliu zyrtar për Kulturë në Mitrovicë, tregoi se në kuadër të komunës janë zyrat për qendrat multietnike kulturore të komuniteteve. Këto zyra janë në bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë për Kulturë Rini dhe Sport.

“Në qendrën multietnike kulturore janë zyrat, sallat për ushtrime që janë në shfrytëzim nga komuntitet e ndryshme siç janë: turqit, romët, ashkalinjtë”, ka thënë Baliu.

Shumëllojshmëria e komuniteteve në qytetin e Mitrovicës ka mundësuar shpalosjen e traditave dhe kulturave të tyre.

“Komunitetet kanë qasje në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Qendra e Kulturës në mundësitë e saj, lejon shpalosjen e traditave dhe kulturave të grupeve të etniciteteve të ndryshme brenda qytetit”, shtoi Baliu.

Sipas tij zyrat e qendrave multietnike kulturore për rajonin e Mitrovicës, duhet të jenë në kontakt të vazhdushëm me zyrtarët komunal për shpalosjen e këtyre kulturave.

“Duhet ende punë për shpalosjen e këtyre kulturave nga zyrtarët e komuniteteve në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”. Këta zyrtarë duhet të kenë komunikim të vazhdueshëm në mënyrë që të përfitojnë subvencione nga komuna”, thotë ai.

Nga komunitetet që veprojnë në qytetin e Mitrovicës, rezulton që komuniteti turk është më aktiv ndërsa komunitetet e tjera janë më pak të angazhuara.

“Komuniteti turk e ka krijuar një ansambël kulturor dhe shoqatën për ketë komunitet. Si komunitet ka marrë pjesë shumë herë në festivale që janë mbajtur në Turqi. Ndërsa mungesa e anagazhimit ndodh te komunitetet e tjera. Kjo vjen si pasojë e mungesës së arsimimit, ka edhe arsye të tjera, por njëra ndër to, padyshim është mungesa e arsimimit”, tha Baliu.

Ai thotë se komunitetet nuk parashtrojnë kërkesa të shumta, e ndër të rrallat që kanë janë financimi i ndonjë projekti, ndonjë vizitë jashtë vendit, por nuk kërkojnë asnjëherë financim për mundësinë e gërshtimit të traditave dhe kulturës.

Ardita Morina përgjegjëse për Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica” në Mitovicë tha se kjo qendër merret me organizimin e festave të ndryshme, ku edhe janë të angazhuara komunitete brenda qytetit.

“Në planprogramin e kësaj qendreje kulturore, janë të anganzhuar të gjithë komunitetet që jetojnë dhe veprojnë në komunën e Mitrovicës”, thotë ajo.

Qendra e Kulturës prej viteve ka ofruar bashkëpunime të ndryshme, jo vetëm me komunitete pakicë, por është shfrytëzuar edhe nga grupe të caktuara për aktivitete e promovime të ndryshme.

“Bashkëpunimet që kjo qendër i ofron janë panairet e ndryshme nga shkollat, organizatat e ndryshme politike, debate të organizuar nga të rinjtë, ekspozita të ndryshme arti, programe për fëmijë, shfaqje të ndryshme teatrale. Muajt më të ngarkuar janë maji dhe qershori”, thotë ajo.

Kjo qendër ka bashkëpunimin me komunën në aspektin financiar, ndërsa bashkëpunime brenda qytetit janë kryesisht me organizata joqeveritare dhe grupe të ndryshme të artit.

Lulezim Hoti drejtori – Themeluesi i Organizatës “7 arte” tha se organizata që drejton ka për qëllim ta mbaj gjallë kulturën e qytetit të Mitrovicës.

Zanafilla e krijimit të organizatës “7 arte”, është e ndërlidhur kryesisht me qëllimin e promovimit të diversitetit kulturor në qytetin e Mitrovicës.

“U themelua në vitin 2006, menjëherë pas lufës. Në momentin kur e gjithë shoqëria ishte në ndërtim dhe ristartim të jetës me probleme kryesisht politike dhe sociale, ne si të rinj në atë kohë e kemi parë të arsyesshme ndërtimin e një organizate për ruatjen e vlerave dhe kulturës brenda qytetit”, tha Hoti.

Emërtimi “7 arte” në vete ngërthen një shumëllojshmëri të arteve dhe kulturave në qytet, po ashtu është një urë lidhëse për talentët e rinj.

“Pse “7 arte”? Sepse kemi dashur të jemi të hapur për llojllojshmëri të arteve dhe njëkohësisht të hapur për secalin etnicitet që jeton në Mitrovicë. Prej kohës së themelimit deri në ditët e sotme janë të punësuar të rinjtë të vendeve e kombësive të ndyshme”, thotë Hoti.

Ai konsideron se organizata “7 arte” është vlerë e qytetit të Mitrovicës që ndihmon në bashkimnimin mes komuniteve të ndryshme. Gjithashtu ai tregoi për projektet që janë realizuar në kuadër të kësaj organizate.

“Përmes artit dhe kulturës të jetë e mundur gjetja e bashkëpunimeve nëpërmjet artistëve të rinj në mënyrë që të krijohet një mjedis sa më paqësor. Një nga projektet që është në kuadër të organizatës sonë, është “Green Fest”. Synimi i këtij festivali është përdorimi i artit dhe kulturës si mediume përmes të cilave synohet rritja e vetëdijes qytetare”, ka thënë Hoti për UBTnews.

Planprogrami i “7Arte” ofron shfaqje nga fusha të ndryshme artistike.

“Shfaqen filma të artistik, dokumentare, evente muzikore, ekspozita të artistëve si dhe shkëmbime në nivel europian mes artistëve. E mira e kësaj është që pas përfunidimit të shfaqjeve mund të ndërhyjë audienca me pyetje dhe të krijohen komunikime të ndryshme nga të rinjtë”, pohon Hoti

Angazhimi në të cilën gjenden këta të rinj në “7 arte”, ka berë që shumë sosh ta shprehin talentin e tyre dhe të depertojnë edhe jashtë vendit. Njëra ndër to është artistja Arbenita Kajtazi.

“Ne si organizatë e kemi pa të arsyesshme të jemi urë lidhëse që talenti i Arbenitës të promovohet përmes një koncerti që e kemi organizuar enkas për të. Depërtimi i saj ka vazhduar në Austri”, tregon Hoti.

Ai shton se kjo organizatë është e hapur edhe për artistët nga qytetet e ndryshme të Kosovës dhe vendeve rajonale./UBTNews/

Kulturë

Koncert solemn për 75-vjetorin e Arkivit të Kosovës në Prishtinë

Published

on

Mbrëmë në Amfiteatrin e Bibliotekës Universitare në Prishtinë, Kuinteti Harkor i Filharmonisë së Kosovës, së bashku me sopranon Zana Abazi-Ramadani, u prezantuan me një program të veçantë në kuadër të shënimit të 75-vjetorit të Arkivit të Kosovës.

Një institucion kyç që ruan kujtesën kolektive, dokumenton të kaluarën dhe historinë e vendit – Arkivi i Kosovës shënoi 75-vjetorin e themelimit.

Continue Reading

Kulturë

Ushtarët do ta ndiqnin kudo”: Gjenerali i Luftës së Dytë Botërore që mposhti me rrugë inteligjente rivalin e tij të përbetuar

Published

on

By

Në humbje, i pamposhtur; në fitore, i papërmbajtshëm.” Përmes këtij vlerësimi, Winston Churchill zbërtheu gjenialitetin acarues të Marshallit Bernard Montgomery, trurit pas fitores së famshme të nëntorit 1942 në Betejën e Dytë të El Alameinit.

E konsideruar si pikë kthese në Luftën e Dytë Botërore, kjo betejë në Afrikën e Veriut frymëzoi një tjetër thënie të njohur të Churchillit: “Tani, ky nuk është fundi. Nuk është as fillimi i fundit. Por është, ndoshta, fundi i fillimit.”

Deri në kohën e vdekjes së gjeneralit më 24 mars 1976, në moshën 88-vjeçare, Lordi Montgomery i Alameinit kishte shijuar një pensionim të gjatë dhe herë pas here kontrovers.

Një karakter i vështirë që nuk ngurronte të nxisnin trazira, ai në kujtimet e tij e kishte anashkaluar Gjeneralin Dwight D. Eisenhower, ish-komandantin e tij suprem dhe presidentin e ardhshëm të SHBA-së, me një arrogancë tipike: “Djalë i mirë. Por jo ushtar.” Në një moment vetëdijeje, ai dikur bëri shaka duke thënë se puna e tij ishte luftimi – qoftë kundër gjermanëve apo dikujt tjetër që dëshironte përballje.

Kur Montgomery mbërriti në Egjipt në korrik të vitit 1942 si kreu i ri i Ushtrisë së Tetë Britanike, Aleatët ishin në vështirësi në disa fronte. Në Paqësor, japonezët kishin dobësuar fuqinë britanike dhe amerikane duke marrë Hong Kongun dhe Singaporin, ndërsa në Atlantik, nëndetëset gjermane kërcënonin ta gjunjëzonin Britaninë përmes urisë.

Në Egjipt, ushtria gjermane dukej se do të pushtonte Kajron, ashtu siç kishte bërë me pjesën më të madhe të Evropës. Pasi kishin ardhur në Afrikën e Veriut një vit më parë për të mbrojtur aleatët italianë në Libi, gjermanët synonin një çmim më të madh. Ata kishin dërguar Marshallin Erwin Rommel, një nga gjeneralët e tyre më të mirë, për të shkatërruar ushtrinë britanike dhe për të marrë Egjiptin e Lindjen e Mesme, bashkë me furnizimet me naftë që ishin jetike për luftën e Britanisë. Rommel ishte aq efektiv si komandant i “Afrika Korps”, forcës elitare gjermane, saqë mori nofkën “Dhelpra e Shkretëtirës”.

Në vitin 1968, Montgomery u intervistua nga Cliff Michelmore i BBC-së në të njëjtin mjet lëvizës (karavan) që kishte përdorur në shkretëtirën egjiptiane gjatë planifikimit për të mposhtur rivalin e tij të përbetuar.

Për ta ndihmuar të vizualizonte hapat e tij, Montgomery mbante një fotografi të Rommelit të varur në murin e selisë së tij lëvizëse. Ai tregonte se e shikonte atë foto duke pyetur veten se çfarë njeriu ishte ai dhe si do të reagonte nëse ai do të ndërmerrte një veprim të caktuar. E

dhe pse shumë njerëz e konsideronin të çmendur për këtë metodë, Montgomery e konsideronte këtë si një kompliment. Para mbërritjes së tij, Rommel kishte një reputacion të frikshëm mes britanikëve, të cilët e shihnin si gjeni ushtarak; madje edhe Churchilli e kishte vlerësuar publikisht në Parlament si një kundërshtar guximtar dhe gjeneral të madh.

Sipas historianit Niall Barr, ky imazh i Rommelit i ndihmonte britanikët të arsyetonin dështimet e tyre në shkretëtirë. Megjithatë, Montgomery e shihte Rommelin ndryshe, si një komandant të vijës së parë që e shijonte qëndrimin me trupat, por që sipas tij nuk e kuptonte rëndësinë e administratës dhe logjistikës, elemente që Montgomery i konsideronte vendimtare për fitoren në luftë.

 

Continue Reading

Kulturë

Interes i madh për stendën shqiptare në Panairin e Librit në Leipzig

Published

on

Gjatë katër ditëve të Panairit të Librit në Leipzig, stenda ka mirëpritur një numër të madh bashkatdhetarësh nga qytete të ndryshme dhe të largëta të Gjermanisë.

Njëkohësisht, ajo ka tërhequr edhe vëmendjen e publikut gjerman, i cili ka shfaqur interes të veçantë për t’u njohur më nga afër me Bibliotekën Kombëtare dhe autorët përfaqësues.

Continue Reading

Kulturë

Premiera “Bidermani dhe Zjarrvënësit” vjen në Teatrin Kombëtar të Kosovës më 27 mars

Published

on

Në Teatrin Kombëtar të Kosovës do të shfaqet premiera e dramës “Bidermani dhe Zjarrvënësit”, një nga veprat më të njohura të autorit Max Frisch. Premiera do të mbahet më 27 mars 2026, me fillim nga ora 20:00.

Shfaqja vjen nën regjinë e Agon Myftarit, i cili sjell një interpretim bashkëkohor të kësaj vepre klasike, duke trajtuar tema të rëndësishme sociale dhe njerëzore që mbeten aktuale edhe sot.

Në këtë projekt marrin pjesë aktorët: Kushtrim Qerimi, Arta Selimi, Shkëlzen Veseli, Semira Latifi, Albina Krasniqi, Edlir Gashi, Ylber Bardhi, Lum Veseli, Donika Rushiti, Lis Maliqi dhe Erdonis Gashi.

Për realizimin artistik janë angazhuar Memli Kelmendi si kompozitor, Zoga Çeta Çitaku si dramaturge, Nicola Minssen si skenografe dhe Samka Ferri si kostumografe.

Ekipi plotësohet nga asistentja e regjisë Diellza Dedushi, inspicientja Nazmije Krasniqi, si dhe përgjegjësit për ndriçimin dhe tonin, Bujar Bekteshi dhe Arben Aliu.

Continue Reading

Të kërkuara