Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka thënë se bisedimet e reja me Iranin do të fillojnë të hënën, pasi anuloi ato që ai i quajti goditje “masive” ndaj këtij shteti.
“Ata e dinin shkallën e sulmit sepse e panë atë duke u përgatitur,” u tha ai gazetarëve në bordin e Air Force One të dielën. “Ne po flasim me ta në formën e një negocimi. Ai fillon nesër pas dite.”
Në një postim më të hershëm në Truth Social, Trump tha se i është kërkuar nga Irani dhe aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme të “pezullojë” çfarëdo sulmi, meqenëse “parametrat” e një marrëveshjeje janë dakorduar.
Irani ende nuk u është përgjigjur deklaratave të Trump. Presidenti amerikan ka zotuar vazhdimisht se një fund i negociuar i luftës është afër, vetëm që sulmet hakmarrëse të rinisnin përsëri.
Në deklaratat e tij në Air Force One, Trump refuzoi të caktojë një afat kohor për arritjen e një marrëveshjeje me Teheranin, duke shtuar: “Do të shohim si do të shkojë. Jemi të gatshëm të veprojmë në çdo kohë që dëshirojmë… Nuk po kërkoj të vras njerëz.”
Trump shtoi se Princi i Kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed Bin Salman — si dhe partnerët e SHBA-së si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari — i kishin bërë thirrje të mos kryente sulme gjatë fundjavës.
“Ishim të gjithë të gatshëm për të vepruar,” tha Trump. “Arsyeja pse kërkuan është se mendojnë se ka një marrëveshje,” tha ai. “Ka një marrëveshje për Hormuzin, dhe do të ketë një marrëveshje për çështjen bërthamore.”
Çmimet globale të naftës ranë të hënën në mëngjes në tregtimin në Azi pas njoftimit të Trump. Nafta e papërpunuar Brent ra me 4.5% në 83.98 dollarë (62.26 funte), ndërsa nafta që tregtohet në SHBA ra me 4.6% në 80.74 dollarë (59.85 funte).
Çmimet e energjisë kanë pasur luhatje që kur konflikti nisi më 28 shkurt, ndërsa tregtarët reaguan ndaj pengesave në transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit.
Përafërsisht 20% e naftës së papërpunuar dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë zakonisht kalon përmes kësaj ngushtice.
Agjencia e lajmeve gjysmë-zyrtare e Iranit, Mehr, mohoi se Teherani i ka kërkuar SHBA-së të pezullojë veprimet e mëtejshme ushtarake, duke i quajtur pretendimet e Trump “asgjë më shumë se një gënjeshtër e re”.
Të dielën, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi tha se negociatat me Omanin për një marrëveshje lidhur me Ngushticën e Hormuzit janë “në rrugë të mbarë për t’u finalizuar”, sipas medieve iraniane.
Presidenti amerikan nuk ka bërë ende të ditur vendin ku do të mbahen bisedimet të hënën, e as pjesëmarrësit e mundshëm.
Gjatë fjalës së tij në Air Force One, Trump tha se sulmet e planifikuara do të kishin qenë “sulmi më i madh që nga Lufta e Dytë Botërore” dhe mund të kishin nxjerrë nga shinat propozimet për një fund të negociuar të luftës me muaj të tërë.
Trump refuzoi të përgjigjej nëse kishte planifikuar të godiste infrastrukturën energjetike të Iranit, diçka që ekspertët e së drejtës ndërkombëtare kanë thënë se mund të përbënte krim luftë.
Ushtruesi i detyrës së Ministrit të Mbrojtjes në Iran, Majid Ibn al-Reza, më herët tha se Teherani e sheh çdo kërcënim nga kundërshtarët e tij si “real dhe të besueshëm”, madje edhe nëse ai bën pjesë në luftën psikologjike. /BBC/