Botë

Armëpushimi në Gazë mbetet i largët, ndërsa negociatorët kërkojnë marrëveshje

Published

on

Të mërkurën, negociatorët po përpiqen të finalizojnë detajet e fundit të një marrëveshjeje të ndërlikuar armëpushimi në Gazë, pas bisedimeve maratonë në Katar që synojnë t’i japin fund konfliktit që ka shkaktuar vdekje dhe shkatërrime masive dhe ka tronditur Lindjen e Mesme.

Bisedimet e gjata, më shumë se tetë orëshe, kishin nxitur optimizëm në Doha të martën. Zyrtarë nga Katari, Egjipti dhe SHBA-ja, si dhe nga Izraeli dhe Hamasi – organizatë e shpallur terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja – thanë se një marrëveshje për një armëpushim në enklavën palestineze dhe për lirimin e pengjeve ishte më afër se kurrë.

Por, një zyrtar i lartë i Hamasit i tha Reuters të martën vonë se grupi palestinez ende nuk kishte dorëzuar përgjigje sepse po priste që Izraeli të dorëzonte hartat që tregojnë se si forcat e tij do të tërhiqeshin nga Gaza.

Gjatë bisedimeve disamujore të ndërprera për të arritur një armëpushim në luftën tashmë 15-mujore, të dyja palët kanë thënë edhe më parë se ishin afër një marrëveshjeje vetëm për të hasur në pengesa në minutën e fundit. Pikat e përgjithshme të marrëveshjes aktuale janë vendosur që në mes të vitit 2024.

Nëse ka sukses, armëpushimi i planifikuar me faza mund të ndalojë luftimet që kanë shkatërruar Gazën, kanë vrarë dhjetëra mijëra palestinezë, kanë zhvendosur pjesën më të madhe të popullsisë 2.3 milionëshe të para luftës dhe vazhdojnë të vrasin dhjetëra njerëz çdo ditë.

Kjo marrëveshje, nga ana tjetër, mund të zbusë edhe tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme, ku lufta ka nxitur konflikte në Bregun Perëndimor, Liban, Siri, Jemen dhe Irak, dhe ka rritur frikën për një luftë të përgjithshme midis Izraelit dhe Iranit.

Izraeli nisi sulmin e tij në Gazë pasi luftëtarët e udhëhequr nga Hamasi kaluan kufijtë e tij më 7 tetor 2023, duke vrarë 1.200 njerëz dhe duke marrë më shumë se 250 pengje, sipas të dhënave izraelite.

Që atëherë, forcat izraelite kanë vrarë më shumë se 46.700 palestinezë në Gazë, sipas zyrtarëve shëndetësorë të enklavës.

Palestinezët shpresonin sërish që bisedimet e fundit të sillnin një lehtësim nga sulmet ajrore izraelite dhe të lehtësonin një krizë humanitare.

Po presim armëpushimin dhe marrëveshjen. Zoti na ndihmoftë për ta përfunduar me të mira, na dhëntë paqe dhe na lejoftë të kthehemi në shtëpitë tona”, tha Amal Saleh, 54 vjeç, një banore e Gazës e zhvendosur nga lufta.

Edhe nëse shkollat janë bombarduar, shkatërruar dhe rrënuar, ne thjesht duam të dimë se më në fund po jetojmë në paqe”, tha ajo.

Sipas planit, Izraeli do të rikuperonte rreth 100 pengje dhe trupa të mbetura nga ata të kapur në sulmet e 7 tetorit 2023 nga Hamasi, që nxitën luftën. Në këmbim, Izraeli do të lironte të burgosurit palestinezë.

Drafti i fundit është mjaft i ndërlikuar dhe përfshin shumë faza. Sipas kushteve të tij, hapat e parë do të përfshijnë një armëpushim fillestar gjashtë-javor.

Plani gjithashtu përfshin një tërheqje graduale të forcave izraelite nga Gaza qendrore dhe kthimin e palestinezëve të zhvendosur në veri të Gazës.

Marrëveshja do të kërkonte gjithashtu që Hamasi të lironte 33 pengje izraelite, së bashku me hapa të tjerë.

Drafti parasheh që negociatat për një fazë të dytë të marrëveshjes të fillojnë deri në ditën e 16-të të fazës së parë. Faza e dytë përfshin lirimin e të gjithë pengjeve të mbetura, një armëpushim të përhershëm dhe tërheqjen e plotë të ushtarëve izraelitë.

Edhe nëse palët ndërluftuese bien dakord për marrëveshjen në tryezë, ende do të ketë nevojë për negociata të mëtejshme përpara se të ketë një armëpushim përfundimtar dhe lirim të të gjitha pengjeve.

Nëse gjithçka shkon pa probleme, palestinezët, shtetet arabe dhe Izraeli duhet gjithashtu të bien dakord për një vizion për Gazën pas luftës, në një detyrë masive që përfshin garanci sigurie për Izraelin dhe miliarda dollarë investime për rindërtimin e Gazës./REL/

Lajmet

Dy viktima nga stuhitë në Francë, mbi 53 mijë familje mbeten pa energji elektrike

Published

on

Të paktën dy persona kanë humbur jetën pasi stuhi të fuqishme goditën Francën gjatë natës, duke i dhënë fund një vale të zgjatur të të nxehtit.

Sipas mediave franceze, në Saint-Victornienne një grua humbi jetën pasi u godit nga një pemë e rrëzuar, ndërsa në Dolomieux një burrë u gjet i karbonizuar në një punishte që mori flakë pasi u godit nga rrufeja.

Operatori i rrjetit elektrik Enedis njoftoi se rreth 53 mijë familje kanë mbetur pa energji elektrike. Ndërprerjet kanë prekur kryesisht rajonet Auvergne-Rhône-Alpes në juglindje dhe New Aquitaine në jugperëndim të Francës.

Ndërkohë, shërbimi meteorologjik Meteo-France ka hequr paralajmërimin portokalli për stuhi në departamentet e prekura, pasi më herët kishte paralajmëruar për breshër dhe erëra të forta në disa pjesë të vendit./A.K/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA dhe Irani përshkallëzojnë sulmet për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit

Published

on

By

Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka ndërmarrë një valë sulmesh kundër Iranit për të gjashtën natë radhazi, përgjatë një përplasjeje ushtarake për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi se sulmet kishin për qëllim “të zvogëlonin më tej aftësitë ushtarake iraniane”, ndërsa konfirmoi gjithashtu se ka hipur në një anije si pjesë e bllokadës së porteve iraniane. Në anën tjetër, mediat shtetërore dhe autoritetet provinciale të Iranit raportuan se sulmet amerikane goditën infrastrukturën civile, duke përfshirë ura, një stacion treni dhe një aeroport. BBC Verify ka konfirmuar sulmin mbi një urë në perëndim të Bandar Abbas-it në provincën Hormozgan.

Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) deklaroi se është hakmarrë duke goditur pikat e radarëve të vëzhgimit detar të SHBA-së në Oman, si dhe objektiva në Kuvajt dhe Bahrejn. Ky korpus pretendoi gjithashtu se ka sulmuar një qendër komande të operacioneve speciale të SHBA-së në Al-Tanf të Sirisë, pranë kufirit me Jordaninë, si kundërpërgjigje ndaj vrasjes së ushtarëve iranianë dy ditë më parë. Për këtë pretendim nuk ka pasur asnjë koment nga Siria apo SHBA-ja.

Autoritetet e Kuvajtit njoftuan se sulmet iraniane goditën stacionet e prodhimit të energjisë dhe të shkripëzimit të ujit, duke shkaktuar dëme materiale, një zjarr dhe ndërprerje të energjisë elektrike. Ndërkaq, ushtria e Jordanisë bëri të ditur se ka rrëzuar tre raketa iraniane, pa raportuar për viktima apo dëme.

Në Kurdistanit Irakian, tetë persona u vranë dhe disa të tjerë u plagosën në qytetin e Sulaymaniyah-s në orët e para të mëngjesit, sipas agjencisë kurde të lajmeve Rudaw dhe Agence France-Presse. Forcat kurde ia faturuan këtë sulm Iranit, ndërsa njoftuan veçmas se kanë rrëzuar edhe tetë dronë mbi qytetin e Erbit, pa pasur viktima.

Ngushtica e Hormuzit – një rrugë ujore kritike përgjatë bregdetit të Iranit, të cilën Teherani e bllokoi pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit – mbetet e mbyllur. Kjo situatë ka ndikuar në qarkullimin e naftës nga rajoni, gjë që shtyu kreun e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, të shprehë shqetësimin për furnizimet globale me energji nëse situata nuk përmirësohet në javët e ardhshme.

Gjatë ditës së premte, ministrat e jashtëm të Kinës dhe Pakistanit bënë thirrje që SHBA-ja dhe Irani të ndërpresin luftimet dhe të rifillojnë negociatat. Ndërkaq, sulmet amerikane të natës së fundit goditën gjithashtu pranë ishullit Qeshm, si dhe në qytetet bregdetare jugore Bandar Abbas dhe Bushehr, ku ndodhet edhe një central bërthamor. /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump pretendon se Kina vodhi të dhënat e 220 milionë votuesve në zgjedhjet e 2020-ës

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka mbajtur një fjalim të rëndësishëm në orët e pikut televiziv (primetime), ku akuzoi Kinën për ndërhyrje në zgjedhjet presidenciale të vitit 2020 dhe pretendoi për ekzistencën e “dobësive tronditëse” në sistemet amerikane të votimit.

Trump, i cili foli nga Shtëpia e Bardhë të enjten, ka bërë vazhdimisht pretendime të pabazuara për mashtrim me votat dhe ndërhyrje të huaja në zgjedhjet e vitit 2020, të cilat i humbi përballë Joe Biden, transmeton BBC.

Në fjalimin e tij gjysmë-orësh, të mbajtur tre muaj para zgjedhjeve afatmesme (midterms), ai deklaroi se ka deklasifikuar qindra dokumente të inteligjencës që mbështesin pretendimet e tij se Pekini ishte përpjekur të anonte zgjedhjet në favor të Bidenit. Megjithatë, komuniteti i inteligjencës amerikane ka konkluduar më parë se Kina nuk ka ndërhyrë në ato zgjedhje.

Trump foli para disa anëtarëve të lartë të ekipit të tij, ndërsa gazetarëve nuk iu lejua t’i bënin pyetje presidentit.

Akuzat për vjedhjen e të dhënave të 220 milionë votuesve

Gjatë fjalës së tij, Trump akuzoi Kinën për “përvetësim të paligjshëm” të 220 milionë dosjeve të votuesve, duke përfshirë edhe të dhënat e tyre personale.

Ai deklaroi se të dhënat e votuesve në 18 shtete u “bllokuan, u vodhën ose u hakeruan nga Kina”, ndërsa akuzoi personat përgjegjës që duhej të jepnin alarmin se nuk ia kishin zbuluar këtë gjetje zyrtarëve qeveritarë apo Kongresit.

Mirëpo, Trump nuk prezantoi asnjë provë që vërteton se Kina i ka përdorur këto informacione për të ndryshuar sistemet e votimit apo për të ndikuar në rezultatin e zgjedhjeve.

Reagimi i Kinës dhe qëndrimi i Inteligjencës Amerikane

Në përgjigje të këtij fjalimi, Ambasada Kineze në Uashington deklaroi për agjencinë e lajmeve Reuters se Pekini “nuk ka ndërhyrë kurrë dhe nuk do të ndërhyjë kurrë në zgjedhjet presidenciale”. Ndërkohë, BBC ka kontaktuar edhe Ministrinë e Jashtme të Kinës për një koment zyrtar.

Komentet e presidentit bien ndesh drejtpërdrejt me vlerësimet e mëparshme të inteligjencës amerikane. Një raport i vitit 2021 nga Këshilli Kombëtar i Inteligjencës i SHBA-së (NIC) theksonte me “besim të lartë” se Kina nuk kishte ndërhyrë në ato zgjedhje.

“Ne vlerësojmë se Kina nuk ka ndërmarrë përpjekje ndërhyrjeje dhe, ndonëse i ka shqyrtuar, nuk ka zbatuar përpjekje ndikimi me qëllim ndryshimin e rezultatit të zgjedhjeve presidenciale në SHBA,” thuhej në raport.

Sipas dokumentit, kjo ka ndodhur ndoshta sepse Pekini “nuk e shihte asnjërin prej rezultateve zgjedhore si mjaftueshëm të favorshëm për të rrezikuar një reagim të ashpër nëse do të kapej duke ndërhyrë”.

Demokratët: “Trump po përpiqet të mbjellë dyshime”

Nga ana tjetër, Demokratët e akuzuan Trumpin për përpjekje për të mbjellë dyshime mbi sigurinë e zgjedhjeve të ardhshme afatmesme të nëntorit, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit për pjesën e mbetur të mandatit të tij presidencial.

Chuck Schumer, lideri i demokratëve në Senat, shkroi në rrjetet sociale:

“Të jemi të qartë — në Amerikë, votuesit zgjedhin liderët e tyre, jo e kundërta. Demokratët do të luftojnë fort për t’u siguruar që çdo votues amerikan të mund të votojë i lirë, pa pengesa apo ndërhyrje nga Donald Trump.”

Rënia në sondazhe dhe konteksti aktual

Fjalimi i Trumpit nga Shtëpia e Bardhë vjen menjëherë pas publikimit të një sondazhi të ri nga Washington Post-Ipsos. Sondazhi tregon se shkalla e popullaritetit të presidentit ka rënë në 37%, me shumë votues që shprehen pesimistë për koston e lartë të jetesës dhe luftën e vazhdueshme me Iranin. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Tërmet 5.9 ballë godet Zelandën e Re

Published

on

Një tërmet me magnitudë 5.9 ka goditur qytetin Te Anau në Ishullin Jugor të Zelandës së Re, duke shkaktuar lëkundje të forta, por pa raportime të menjëhershme për të lënduar apo dëme materiale.

Epiqendra ishte rreth 40 kilometra në veri të Te Anaut, pranë rajonit turistik Fiordland.

Fillimisht autoritetet vlerësuan magnitudën në 6.3 dhe lëshuan paralajmërim për cunami, duke u bërë thirrje banorëve të zonave bregdetare të zhvendoseshin në vende më të sigurta.

Pas rishikimit të të dhënave, magnituda u ul në 5.9, paralajmërimi u zbut dhe më pas u anulua plotësisht./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara