Kulturë

Arkeologji: Arka e Noes gjendet në hartën 3 000-vjeçare prej guri!

Published

on

Një ngjarje e rëndësishme në fushën e arkeologjisë ka ndodhur së fundmi, pasi shkencëtarët kanë arritur të deshifrojnë një hartë të lashtë babilonase, e cila besohet se mund të tregojë vendndodhjen e Arkës së Noes, sipas raportimeve nga nypost.com.

Ky artefakt, i datuar rreth 3,000 vjet më parë, ka tërhequr vëmendjen e arkeologëve për shekuj me radhë, duke mbajtur të fshehura sekretet e tij. Pllaka prej balte, e cila u zbulua në Lindjen e Mesme dhe më vonë u ble nga Muzeu Britanik në vitin 1882, përmban simbole dhe gdhendje që janë studiuar për një kohë të gjatë.

Pjesa e pasme e kësaj pllake ka shkruar disa paragrafë në kuneiform, të cilat përshkruajnë krijimin e Tokës dhe elementet që ekzistonin përtej saj. Shkencëtarët i referohen këtyre gdhendjeve si “Imago Mundi”, një përfaqësim i Mesopotamisë së Lashtë, e njohur si Iraku modern, e rrethuar nga “Lumi i hidhur”.

Pas një muaji të analizave të detajuara, studiuesit janë të bindur se simbolet në pllaka janë referenca të qarta për tregimet biblike, duke sugjeruar se ajo vepron si një çelës sekret që udhëzon udhëtarët për rrugën që duhet të ndjekin dhe rreziqet që mund të hasin gjatë saj. Një pasazh i veçantë në tekst thekson se ata që janë në udhëtim duhet të kalojnë “shtatë lega për të parë diçka që është e trashë si një enë parsiktu”.

Termi “parsiktu” sugjeron dimensionet e një anijeje të nevojshme për të mbijetuar përmbytjen e madhe, duke e lidhur këtë zbulim me shkrimet e tjera të lashta babilonase. Një tjetër pasazh duket se ofron udhëzime për të arritur në “Urartu”, një vend që tradita beson se ishte pika e zbarkimit të një arkë gjigante, sipas poemave të lashta mesopotamiane, që zakonisht quhet Arka e Noes.

Urartu, e njohur edhe si Ararat, ndodhet në majën e një mali në Turqi, dhe sipas besimeve, aty u ul arka pas një periudhe 150-ditore përmbytjeje. Kjo tregon se historia e Arkës së Noes, siç është përshkruar në Bibël, ka një paralel të fortë me mitologjinë babilonase.

Në versionin babilonas, perëndia Ea dërgon një përmbytje për të shkatërruar njerëzimin, përveç një familjeje të caktuar. Utnapishtim, protagonist i këtij tregimi, ndërton arkën e tij dhe mbush atë me kafshë, duke mbijetuar gjatë përmbytjeve të tmerrshme. Pas përfundimit të tyre, ai dhe familja e tij zbarkojnë në majën e Urartu, duke mbyllur kështu një cikël historik që lidhet me legjendat e lashta.

Ky zbulim i ri përfaqëson një hap të rëndësishëm në kuptimin e lidhjeve midis mitologjisë, historisë dhe praktikave të lashta kulturore, duke sjellë në pah rolin e rëndësishëm që këto tregime kanë pasur në formimin e identitetit dhe besimeve të popujve të lashtë./UBTNews/

 

Lajmet

Rikthehen “Akordet e Kosovës”, RTK sjell edhe festivalin për fëmijë

Published

on

Radiotelevizioni i Kosovës dhe Ministria e Kulturës dhe Turizmit kanë nënshkruar marrëveshje të re bashkëpunimi për rikthimin dhe zhvillimin e festivalit tradicional “Akordet e Kosovës”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme të muzikës shqipe në vend.

Marrëveshja u firmos nga ushtruesja e detyrës së Drejtoreshës së Përgjithshme të RTK-së, Zana Spahiu dhe ministrja Saranda Bogujevci, në prani të kryetarit të Bordit të RTK-së, Dardan Beqiri, ushtruesit të detyrës së drejtorit të Televizionit, Rilind Gërvalla dhe këshilltarit të lartë të ministrisë, Muhedin Nushi.

Sipas marrëveshjes, nën ombrellën e “Akordeve të Kosovës” do të organizohet Festivali i Këngës në RTK, ndërsa risi kryesore do të jetë rikthimi i festivalit për fëmijë, i cili për herë të parë do të organizohet nga RTK. Institucionet vlerësuan se ky bashkëpunim do të ndikojë në fuqizimin e skenës muzikore vendore, promovimin e talenteve të reja dhe rritjen e prezencës së Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës.

RTK ka bërë të ditur se synon pjesëmarrjen në “Eurovision Song Contest” dhe “Junior Eurovision Song Contest”, të organizuara nga Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU), duke e konsideruar festivalin si një platformë të rëndësishme për promovimin e artistëve kosovarë. Marrëveshja paraqet vazhdimësi të bashkëpunimit trevjeçar mes RTK-së dhe Ministrisë së Kulturës, ndërsa detajet për datat, formatin dhe aplikimet pritet të publikohen në ditët në vijim.

“Akordet e Kosovës”, i themeluar më 1963 nga Radiotelevizioni i Prishtinës, konsiderohet ndër festivalet më të rëndësishme të muzikës shqipe, duke kontribuar në afirmimin e shumë këngëtarëve dhe kompozitorëve ndër vite.

Në tri edicionet e fundit të Festivalit të Këngës në RTK, fitues kanë qenë La Fazani me këngën “Oj Kosovë”, Endrit Krasniqi me “Flas me gjethen” dhe Arsi Bako me këngën “Rreze zjarri”.

Continue Reading

Kulturë

Ndahet çmimi mbarëkombëtar “Jakov Xoxa” për letërsi

Published

on

By

Në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës u mbajt ceremonia e ndarjes së Çmimit Mbarëkombëtar “Jakov Xoxa” në Letra për edicionin 2025–2026.

Laureat i këtij edicioni u shpall shkrimtari Gëzim Aliu, i cili e pranoi çmimin në praninë e personaliteteve nga fusha e politikës, kulturës dhe letërsisë.

Në ceremoni morën pjesë edhe kryeministri Albin Kurti, ministrja Saranda Bogujevci, akademikë, përfaqësues të institucioneve kulturore dhe familjarë të shkrimtarit Jakov Xoxa.

Ky çmim vazhdon të vlerësojë autorët që kontribuojnë në zhvillimin dhe pasurimin e letërsisë shqipe.

Continue Reading

Kulturë

Dje u shënua Dita Ndërkombëtare e Muzeve në Muzeun Kombëtar të Kosovës

Published

on

By

Në kuadër të 18 Majit – Ditës Ndërkombëtare të Muzeve, Muzeu Kombëtar i Kosovës organizoi dje një sërë aktivitetesh me temën “Museums uniting a divided world”.

Aktiviteti përfshiu një panel diskutimi në dy sesione, ku u trajtua roli i muzeve në ndërtimin e paqes, dialogut kulturor dhe krijimin e hapësirave edukative për brezat e rinj.

Paneli u hap nga zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, dhe drejtoresha e Muzeut Kombëtar të Kosovës, Vjollca Aliu, të cilat theksuan rëndësinë e muzeve në ruajtjen e kujtesës dhe forcimin e bashkëpunimit kulturor.

Gjatë diskutimeve u trajtuan edhe temat që lidhen me identitetin kombëtar, sfidat kuratoriale dhe përfshirjen e komunitetit në aktivitetet muzeore.

Ky aktivitet u cilësua si një mundësi e rëndësishme për reflektim dhe shkëmbim idesh mbi rolin e muzeve në shoqëri.

Continue Reading

Kulturë

“Kontrabasi” premierë sot në Teatrin Dodona

Published

on

By

Më 19 maj 2026 do të jepet premiera e shfaqjes “Kontrabasi”, bazuar në veprën e autorit gjerman Patrick Süskind. Shfaqja vjen me regji dhe skenografi nga Ben Apolloni, ndërsa rolin kryesor e interpreton aktori Alban Goranci.

Përkthimi i veprës është realizuar nga Alba Blakaj, ndërsa kostumografia mban vulën e Dardana Goranci Iliyaz. Trajnuese të aktorit për kontrabas janë Rona Maloku dhe Olta Beqa.

Në realizimin teknik të shfaqjes kanë kontribuar edhe Skender Latifi si mjeshtër i dritave, si dhe mjeshtrit e skenës Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi. Formulimi muzikor është bërë po ashtu nga Ben Apolloni.

“Kontrabasi” është produksion i Teatri i Qytetit të Prishtinës Dodona dhe Alban Goranci, me mbështetje financiare nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara