Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

3 years ago

May 28, 2023

Betim Gashi

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

Vendi

Nga sot paga minimale 500 euro bruto, paralajmërohet mbikëqyrje

Published

12 minutes ago

July 1, 2026

UBTNews

Institucionet përgjegjëse kanë paralajmëruar mbikëqyrje për zbatimin e vendimit, ndërsa kanë pranuar se sektori i pastrimit dhe ai i sigurisë fizike mbeten me problematikët për zbatimin e këtij vendimi të Qeverisë. E në Sindikatën e punëtorëve të sektorit privat kanë thënë se janë skeptikë për zbatimin e këtij vendimi nga kompanitë që kanë marrëdhënie kontraktuale me institucionet shtetërore

Nga e mërkura, paga minimale në Kosovë do të rritet në 500 euro bruto. Kjo është faza e dytë e zbatimit të vendimit të Qeverisë, pas rritjes në 425 euro më 1 janar të këtij viti.

Kryetari i Sindikatës së Punëtorëve të Sektorit Privat, Jusuf Azemi, është shprehur skeptik nëse paga minimale do të respektohet te kompanitë që kanë marrëdhënie kontraktuale me institucione shtetërore, raporton KOHA.

“Paga në sektorin privat, aty ku ka direkt pronarë të kompanive, nëse nuk ka dikë në mes, zbatohet. Por nuk po zbatohet as paga minimale që është 425 euro, vetëm tek ato kompani që kanë marrëdhënie kontraktuale me institucione shtetërore dhe komunale. Kemi shumë kompani të cilat nuk e kanë zbatuar pagën minimale”, ka thënë Azemi.

Edhe në Inspektoratin Qendror të Punës kanë pranuar që sektorët me rrezik për të mos zbatuar këtë vendim janë: ai i pastrimit dhe sigurisë fizike, por nëse kjo gjë ndodh kanë paralajmëruar masa.

“Bizneset të cilat nuk e respektojnë vendimin e pagës minimale, sipas procedurës inspektuese, kur konstatohet kjo gjendje, do të iniciohet procedurë kundërvajtëse. Sektorët që paraqesin rrezik më të lartë në zbatimin e vendimit janë sektori i pastrimit dhe ai i sigurisë fizike, ku edhe bazuar në risk janë realizuar inspektime”, thuhet në përgjigjen e Inspektoratit Qendror të Punës.

E qytetarët kanë mendime të ndryshme për rritjen e pagës minimale.

“Nuk është e mjaftueshme për një punëtor. 500 euro çfarë shpenzimesh, çfarë jete e shtrenjtë. 500 euro me nejt gjithë ditën në ndërtesë, s’është e mjaftueshme”, ka thënë qytetari Sali Brahimi.

Edhe Atdhe Geci e ka quajtur të pamjaftueshme.

“Sipas rritjes së çmimeve pagat janë të ulëta, së paku për 200 euro. Besoj se 700 euro do të ishte e mjaftueshme”, ka thënë ai.

Sipas një raporti të GAP-it nga viti 2011 deri në vitin 2023, paga minimale bruto në Kosovë ishte e pandryshuar për një periudhë 12-vjeçare.

Gjatë kësaj kohe, për punëtorët nën moshën 35 vjeç paga minimale bruto ishte 130 euro, ndërsa për ata mbi 35 vjeç ishte 170 euro.

Sipas raportit, ky dallim i bazuar në moshë u eliminua në vitin 2023, kur paga minimale u unifikua në 264 euro bruto për të gjithë punëtorët.

Që nga viti 2023, paga minimale ka shënuar rritje të vazhdueshme.

Në vitin 2024, ajo u rrit në 350 euro bruto, për të vazhduar me rritje më 1 janar 2026 dhe tash më 1 korrik 2026 në 500 euro bruto. /KOHA/ /E.A/

Lajmet

Paralajmërim për mot të lig: Priten rrebeshe shiu, rrufe dhe breshër

Published

18 minutes ago

July 1, 2026

UBTNews

Sot mbi vendin tonë do të mbretërojë mot i ndryshueshëm dhe mjaft i paqëndrueshëm.

Sipas meteorologëve, gjatë ditës pritet të ketë zhvillim të vranësirave të cilat do të sjellin reshje lokale shiu, të shoqëruara me shkarkime rrufesh.

Në zona më të izoluara nuk përjashtohet mundësia për rënie breshri dhe erëra të përkohshme më të fuqishme.

Malet termike do të shënojnë vlera minimale nga 15 deri në 18 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale të ditës do të lëvizin mes 30 dhe 34 gradë Celsius.

Gjatë ditës do të fryjë erë kryesisht nga drejtimi i verilindjes me një shpejtësi prej 1 deri në 9 m/s. /E.A/

lajme

Profesorët e UBT-së pjesë e Konferencës Ndërkombëtare EURESTOP 2026 në Kroaci

Published

15 hours ago

June 30, 2026

ubtnews

UBT u përfaqësua në Konferencën Ndërkombëtare EURESTOP 2026, e mbajtur më 25–27 qershor 2026 në Pula të Kroacisë, përmes pjesëmarrjes së dy profesorëve të institucionit, Prof. Demokrat Nuha dhe Prof. Fitim Kastrati.

Konferenca mblodhi studiues, ekspertë dhe përfaqësues të institucioneve akademike e kërkimore nga vende të ndryshme evropiane, me fokus në sfidat globale të rezistencës antimikrobike, zhvillimin e strategjive të reja diagnostikuese dhe terapeutike, si dhe forcimin e bashkëpunimit shkencor ndërkombëtar.

Në kuadër të kësaj konference, Prof. Demokrat Nuha prezantoi punimin shkencor me titull “Thiazole-Based Heterocycles in Drug Discovery: Contemporary Insights into Anticancer and Antimicrobial Activities”, i cili trajton rolin e heterocikleve të bazuara në tiazol në zbulimin e komponimeve me potencial antikancerogjen dhe antimikrobik.

Ndërkaq, Prof. Fitim Kastrati prezantoi punimin “Application of Phenotyping Methods to Assess Cold and Freezing Stress and Recovery Ability of Balkan Ramonda Species”, i fokusuar në përdorimin e metodave moderne të fenotipizimit për vlerësimin e stresit nga të ftohtit dhe ngrirja te speciet bimore të gjinisë Ramonda.

Pjesëmarrja e profesorëve të UBT-së në këtë konferencë ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e institucionit ndaj kërkimit shkencor cilësor, ndërkombëtarizimit akademik dhe përfshirjes aktive në rrjetet evropiane të bashkëpunimit shkencor.

Lajmet

United Hospital fuqizon shërbimet e ortopedisë me ekspertë, teknologji moderne dhe oferta të veçanta për pacientët

Published

15 hours ago

June 30, 2026

UBT News

Sipas drejtuesit të United Hospital, Edmond Hajrizi, spitali po investon vazhdimisht në ngritjen e cilësisë së shërbimeve, teknologjinë më të avancuar dhe zgjerimin e kapaciteteve profesionale, me synimin që çdo pacient të ketë qasje në kujdes shëndetësor modern dhe cilësor.

“United Hospital çdo ditë po sjell risi, duke kombinuar teknologjinë bashkëkohore me ekspertizën e stafit tonë mjekësor. Synimi ynë është të ofrojmë shërbime profesionale, moderne dhe me kosto të përballueshme për të gjitha kategoritë e shoqërisë. Askush nuk duhet të ndihet i përjashtuar nga trajtimi shëndetësor. Kemi investuar në kuadro të specializuara, pajisje diagnostikuese dhe teknologji ortopedike të gjeneratës së fundit, të cilat mundësojnë trajtim më efikas, ndërhyrje më të sigurta dhe lehtësim të dhimbjeve për çdo pacient që i drejtohet spitalit tonë”, ka deklaruar Hajrizi.

Ai shtoi se misioni i United Hospital mbetet ofrimi i kujdesit shëndetësor sipas standardeve më të larta, duke vendosur pacientin në qendër të çdo shërbimi dhe duke garantuar trajtim profesional nga diagnostikimi e deri te rehabilitimi.

Ndryshe dhimbjet e vazhdueshme të nyjeve, dëmtimet sportive, frakturat apo problemet e sistemit lokomotor nuk duhet të jenë më pengesë për një jetë aktive. Me një ekip specialistësh të dëshmuar, teknologji bashkëkohore dhe trajtime sipas standardeve evropiane, United Hospital po konsolidon pozitën si një nga qendrat më të avancuara për ortopedi dhe traumatologji, duke ofruar zgjidhje të plota – nga diagnostikimi deri te rehabilitimi.

Në kuadër të një oferte të veçantë, spitali ka prezantuar çmime të reduktuara për ndërhyrjet më të kërkuara në ortopedi. Proteza totale e gjurit dhe ajo e kërdhokullës (kofshës) ofrohen me çmimin prej 5.000 euro, nga 5.500 euro, ndërsa paketa përfshin të gjitha shërbimet kryesore të nevojshme për trajtim pa kosto shtesë.

Në këtë çmim përfshihen ndërhyrja kirurgjikale nga ekipi i specializuar i ortopedisë, të gjitha analizat laboratorike para dhe pas operacionit, si dhe pesë ditë hospitalizim në dhoma moderne, me kujdes të vazhdueshëm mjekësor dhe infermieror 24 orë në ditë.

Sipas drejtuesve të spitalit, investimet në teknologjinë më moderne imazherike dhe sallat kirurgjikale të standardeve ndërkombëtare kanë bërë të mundur realizimin e ndërhyrjeve të sigurta dhe rikuperimin më të shpejtë të pacientëve.

Departamenti i Ortopedisë dhe Traumatologjisë në United Hospital ofron një gamë të gjerë shërbimesh, duke përfshirë ekzaminime klinike dhe imazherike të avancuara, trajtimin e frakturave tek të rriturit dhe fëmijët, menaxhimin e lëndimeve sportive, artroskopinë minimal-invazive, vendosjen e protezave të gjurit, kërdhokullës dhe supit, terapi biologjike, trajtime konservative dhe programe të personalizuara rehabilitimi pas operacionit.

Një nga shtyllat kryesore të këtij departamenti është Dr. Imran Shaqiri, specialist i Ortopedisë dhe Traumatologjisë, i cili ofron trajtim të avancuar për patologjitë e sistemit lokomotor. Përveç vizitave specialistike dhe konsultave profesionale, ai realizon kirurgji të nyjeve, artroskopi të gjurit dhe shpatullës, rikonstruksion të ligamentit ACL, trajtim të traumave, ortopedi pediatrike, kirurgji të dorës dhe këmbës, si dhe terapi moderne si PRP, infiltrime intra-artikulare dhe trajtim të osteoporozës. Kujdesi plotësohet me udhëzime për fizioterapi dhe rehabilitim të individualizuar.

Ekipit i bashkohet edhe Dr. Arian Bujupi, specialist i Ortopedisë dhe Traumatologjisë, i cili mbulon një spektër të gjerë trajtimesh operative dhe konservative. Ai ofron trajtim për fraktura dhe luksacione, kirurgji të nyjeve me proteza totale, artroskopi të gjurit dhe shpatullës, rikonstruksion të ligamentit ACL, ortopedi pediatrike, si dhe trajtime moderne me acid hialuronik dhe PRP, duke u fokusuar në rikthimin e pacientëve në një jetë aktive dhe pa dhimbje.

Për pacientët që dëshirojnë një vlerësim të plotë të gjendjes së tyre, United Hospital ka prezantuar edhe një Pako Ortopedike, e cila përfshin një set shërbimesh me vlerë reale prej 76.20 euro, ndërsa ofrohet me çmim promocional prej vetëm 30 euro.

Me një ekip specialistësh me përvojë, trajtime të personalizuara, infrastrukturë moderne dhe oferta të favorshme financiare, United Hospital synon t’u ofrojë pacientëve kujdes ortopedik cilësor, duke i ndihmuar të rikthejnë lëvizshmërinë, cilësinë e jetës dhe aktivitetin e përditshëm pa dhimbje./rajonipress/