Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

lajme

Peter Magyar fiton zgjedhjet në Hungari, fundi i një epoke 16-vjeçare të Viktor Orbán

Published

on

By

Fitorja historike e liderit opozitar Peter Magyar në zgjedhjet parlamentare të mbajtura të dielën në Hungari po shihet si një pikë kthese për vendin, me pritje për rindërtimin e marrëdhënieve me Bashkimin Evropina dhe një qasje më të kujdesshme ndaj Rusisë.

Udhëheqësi i partisë Tisza, Magyar, ka arritur të fitojë shumicën e votave, duke mposhtur kryeministrin aktual Viktor Orbán, i cili e ka uruar për fitoren pas publikimit të rezultateve.

Orbán, që udhëhoqi Hungarinë për 16 vjet dhe kërkonte mandatin e gjashtë radhazi në zgjedhjet e 12 prillit, e pranoi humbjen në një prononcim për media, duke e cilësuar rezultatin si “të qartë” dhe “të dhimbshëm” për partinë e tij. Ai u zotua se do të vazhdojë t’i shërbejë vendit nga opozita.

Nga ana tjetër, Magyar falënderoi qytetarët hungarezë për besimin e dhënë përmes një postimi në rrjetet sociale, duke e cilësuar këtë rezultat si një moment të ri për të ardhmen e vendit.

Analistët vlerësojnë se kjo fitore mund të shënojë ndryshime të rëndësishme në politikën e jashtme të Hungarisë, sidomos në raport me Bashkimin Evropian dhe qëndrimin ndaj Rusisë.

Continue Reading

Lajmet

Muriqi në kulmin e karrierës – rekord, gola dhe dominim në La Liga

Published

on

By

Sulmuesi kosovar Vedat Muriqi po kalon një nga periudhat më të mira të karrierës së tij, duke shkëlqyer në La Liga me fanellën e Mallorca.

Në ndeshjen e fundit ndaj Rayo Vallecano, Muriqi realizoi dy gola, duke qenë vendimtar për ekipin e tij. Me këtë performancë, ai është renditur si golashënuesi i dytë më i mirë në kampionat, menjëherë pas Kylian Mbappé.

Forma e tij këtë sezon është mbresëlënëse, me gjithsej 21 gola të shënuar dhe një asist, duke e bërë një nga sulmuesit më të rrezikshëm në elitën e futbollit spanjoll.

Përveç këtij suksesi sezonal, Muriqi ka hyrë edhe në historinë e klubit, duke u bërë golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave për Mallorcan me 55 gola, duke lënë pas edhe emra të mëdhenj si Samuel Eto’o.

Pas këtij momenti historik, Muriqi reagoi përmes një postimi emocional.

“Çdo gol është pjesë e detyrimit tim ndaj kësaj fanele; të bësh histori është diçka e veçantë, por ka ende shumë për të arritur — të tejkalosh një emër të madh si Samuel Eto’o është nder, por rekordet nuk arrihen kurrë vetëm, prandaj falënderoj bashkëlojtarët e mi dhe të gjithë ata që besojnë në mua. Faleminderit familjes sime, bashkëlojtarëve, stafit, të gjithë punëtorëve të klubit dhe gjithë ishullit; pa ju do të ishte e pamundur!!!”

Ky sezon po e konfirmon edhe një herë Vedat Muriqi si lider të padiskutueshëm te Mallorca, ndërsa pritjet mbeten të mëdha për arritjet e tij të radhës deri në fund të sezonit.

Continue Reading

Lajmet

Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT: Arsimimi i gjeneratës së re të Inxhinierëve për tregun global

Published

on

By

Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT përfaqëson sot arsimin më të lartë dhe më të rëndësishme për ndërtimtari në Kosovë, duke shërbyer si një urë lidhëse mes pasionit për projektim dhe kërkesave dinamike të tregut të punës.

Programi studimor Bachelor i Shkencës në Ndërtim dhe Infrastrukturë është i ndërtuar mbi një vizion të qartë: formësimin e inxhinierëve që posedojnë jo vetëm njohuri teorike, por edhe shkathtësi praktike për të lënë gjurmë në zhvillimin urban dhe infrastrukturor.

Studentët që diplomohen nga ky fakultet njihen si profesionistë tejet të kërkuar, të cilët falë kompetencave të fituara, integrohen me sukses të plotë brenda dhe jashtë kufijve të vendit, duke konkurruar me dinjitet në tregun evropian dhe atë botëror.

Qëllimi kryesor i këtij programi është edukimi i ekspertëve që zotërojnë një bazë shkencore efikase në të gjitha punimet ndërtimore, përfshirë ato rrugore dhe hidroteknike.

Gjatë rrugëtimit të tyre akademik, studentët pajisen me aftësi krijuese për zgjidhjen e problemeve komplekse, duke zhvilluar një mendim kritik që është i domosdoshëm për menaxhimin e sfidave të profesionit.

Programi vë një theks të veçantë në punën në grup dhe ndërgjegjësimin për edukim të përhershëm, pasi inxhinieria është një fushë që evoluon vazhdimisht bashkë me teknologjinë.

Studentët trajnohen për të aplikuar njohuritë e tyre në situata reale të praktikës ndërtimore, duke u bërë kompetentë në projektimin, organizimin dhe mbikëqyrjen e të gjitha llojeve të objekteve.

Përveç përgatitjes teknike, një rëndësi jetike i kushtohet etikës profesionale dhe përgjegjësisë shoqërore. Inxhinieri i diplomuar në UBT kupton ndikimin e thellë që infrastruktura ka në mjedis dhe në jetën e qytetarëve, duke zbatuar gjithmonë ligjet, standardet dhe normat më të larta të sigurisë.

Pas përfundimit të studimeve, i diplomuari është i aftë të njohë ndërveprimin midis projektimit, ndërtimit dhe kërkesave të klientëve, duke përdorur teknologji të avancuara si dizajni me ndihmën e kompjuterit (CAD) dhe metodologjitë moderne të hulumtimit.

Për të mbështetur zhvillimin e gjeneratave të reja, UBT ofron mundësi të shkëlqyera financiare, duke përfshirë një bursë prej 20% për tre vitet e studimit për studentët e rinj që regjistrohen në këtë fakultet.

Me një përgatitje të tillë multidisiplinare, studentët e UBT-së nuk janë thjesht punëtorë të kualifikuar, por vizionarë të aftë për të marrë pjesë në planifikimin dhe zbatimin e projekteve në shkallë të gjerë, duke kontribuar në mënyrë aktive në zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë dhe duke mbetur gjithmonë të përkushtuar ndaj përsosmërisë profesionale gjatë gjithë jetës.

Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.

Continue Reading

Botë

SHBA nis bllokadë ndaj porteve iraniane, rriten tensionet me Iranin dhe përplasje verbale Trump–Papa Leo XI

Published

on

By

Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka bërë të ditur se duke filluar nga e hëna do të vendosë një bllokadë ndaj të gjitha porteve dhe zonave bregdetare të Iranit. Ky vendim shënon një zbutje të qëndrimit të mëhershëm të presidentit Donald Trump, i cili kishte paralajmëruar bllokim të plotë të Ngushticës së Hormuzit, ndërkohë që raportet fillestare tregonin se anijet kishin ndalur qarkullimin në këtë rrugë të rëndësishme detare.

Ky zhvillim vjen pasi bisedimet e gjata për arritjen e një armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit, të zhvilluara në Pakistan, përfunduan pa ndonjë marrëveshje, duke shtuar rrezikun për përshkallëzim të situatës. Nga ana tjetër, autoritetet iraniane kanë paralajmëruar se do të reagojnë ndaj kësaj mase.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se bllokada do të hyjë në fuqi të hënën në orën 10:00 sipas kohës lindore të SHBA-së, përkatësisht në orën 17:30 në Iran. Sipas njoftimit, masa do të zbatohet ndaj të gjitha anijeve, pavarësisht shtetësisë së tyre, që hyjnë ose dalin nga portet iraniane në Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit. Megjithatë, anijet që lëvizin mes porteve jo-iraniane do të lejohen të kalojnë përmes ngushticës, çka paraqet një tërheqje nga paralajmërimet e mëparshme për bllokim total.

Vetë Trump e konfirmoi më vonë orarin e nisjes së bllokadës përmes një postimi në rrjetin e tij social Truth Social.

Sipas një raporti të hershëm nga Lloyd’s List Intelligence, njoftimi për bllokadën ndikoi menjëherë në ndalimin e trafikut të kufizuar detar që ishte rikthyer pas armëpushimit. Të dhënat nga gjurmuesit detarë tregojnë se më shumë se 40 anije tregtare kishin kaluar që nga fillimi i armëpushimit, krahasuar me rreth 100 deri në 135 kalime në ditë para shpërthimit të konfliktit.

Ndërkohë, gjatë së dielës, Trump ashpërsoi retorikën edhe ndaj Papa Leo XIV, duke e kritikuar publikisht në Truth Social dhe duke e cilësuar atë si “të dobët në politikën e jashtme”. Ky reagim erdhi pasi Papa kishte dënuar luftën dhe kishte bërë thirrje për ndërprerje të saj dhe nisje të negociatave për paqe.

Në një tjetër deklaratë, presidenti amerikan e përshkroi Papën si “të tmerrshëm” dhe “të dobët ndaj krimit”, në një sulm të pazakontë ndaj liderit të Kishës Katolike, i cili përfaqëson rreth 1.4 miliardë besimtarë në mbarë botën.

Papa Leo XIV, me origjinë nga Çikago dhe Papa i parë amerikan, njihet për një qasje të kujdesshme në deklarata, por së fundmi ka qenë kritik i hapur i luftës në Iran. Ai e ka dënuar ashpër konfliktin, duke e cilësuar si “çmenduri lufte” dhe ka bërë apel për paqe. Gjithashtu, vitin e kaluar ai kishte vënë në pikëpyetje nëse politikat e ashpra të administratës Trump për imigracionin përputhen me mësimet pro-jetë të Kishës Katolike.

Continue Reading

Të kërkuara