Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

lajme

Në UBT ka nisur trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga Prof. Shpresim Vranovci

Published

on

By

Në UBT ka nisur zyrtarisht trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga eksperti i financave dhe investimeve, Prof. Shpresim Vranovci. Programi është krijuar për t’u ofruar pjesëmarrësve njohuri të thelluara mbi funksionimin e tregjeve financiare dhe për t’i aftësuar ata të marrin vendime më të informuara investimi përmes një qasjeje praktike dhe të strukturuar.

Trajnimi ka bërë bashkë studentë, profesionistë, sipërmarrës dhe të gjithë ata që synojnë të avancojnë njohuritë e tyre në fushën e investimeve dhe financave. Përmes ligjëratave profesionale, analizave të rasteve konkrete, ushtrimeve praktike dhe diskutimeve interaktive, pjesëmarrësit do të zhvillojnë kompetenca të nevojshme për të kuptuar dhe vlerësuar mundësitë që ofrojnë tregjet moderne të kapitalit.

Gjatë programit katërditor do të trajtohen tema kyçe si funksionimi dhe roli i tregjeve të kapitalit, makroekonomia dhe ndikimi i saj në tregjet financiare, obligacionet dhe bonot e thesarit si instrumente investimi, aksionet (stocks), ETF-të dhe diversifikimi i portofolit. Po ashtu, pjesëmarrësit do të njihen me bazat e stock trading, analizën dhe vlerësimin e aksioneve, ndërtimin e strategjive efektive të investimit, menaxhimin e riskut, investimet në kriptovaluta dhe përdorimin praktik të platformave moderne të investimit (brokerëve).

Nën udhëheqjen e Prof. Shpresim Vranovci, pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të përfitojnë njohuri të aplikueshme në botën reale të investimeve, duke ndërtuar një bazë të fortë profesionale për analizimin e tregjeve financiare dhe menaxhimin e aseteve në një ekonomi gjithnjë e më dinamike dhe të digjitalizuar.

Përmes këtij programi, UBT vazhdon të zgjerojë ofertën e trajnimeve profesionale të orientuara drejt nevojave të tregut, duke fuqizuar kompetencat e pjesëmarrësve dhe duke krijuar mundësi konkrete për zhvillim profesional në fushën e financave, investimeve dhe tregjeve të kapitalit.

Continue Reading

Aktualitet

Gjykata Supreme i hap rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve

Published

on

By

Gjykata Supreme e Kosovës i ka hapur përfundimisht rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit, duke i refuzuar si të pabazuara të pesë ankesat e parashtruara ndaj rezultateve përfundimtare. Menjëherë pas këtij vendimi, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka caktuar për të mërkurën në orën 11:00 mbledhjen e radhës, ku pikë e vetme e rendit të ditës do të jetë certifikimi i rezultateve përfundimtare për Kuvendin e Republikës së Kosovës.

Gjykata Supreme ka rrëzuar pretendimet e Listës Serbe, e cila ankohej se subjekti GI – Za Slobodu, Pravdu i Opstanak (ZSPO) kishte cenuar përfaqësimin autentik serb përmes votave në komunat me shumicë shqiptare. Supremja potencoi se vota është personale, e lirë dhe e fshehtë, dhe se listat nuk përmbajnë të dhëna etnike. Po ashtu, u refuzua ankesa e Emilja Rexhepit për anulim votash, meqë pretendimet për mospërputhje mes strukturës demografike dhe rezultatit nuk kishin bazë ligjore. Gjykata nuk gjeti prova të mjaftueshme as në ankesat e kandidatëve të PDK-së, Bekim Haxhiut dhe Qëndrim Kryeziut, të cilët kërkonin rinumërim të votave.

Sipas rezultateve përfundimtare që pritet të certifikohen, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka fituar 47.13 për qind të votave (53 ulëse), e pasuar nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 19.44 për qind (22 ulëse), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 16.69 për qind (18 ulëse) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) me 6.74 për qind (7 ulëse), përderisa 20 ulëse u takojnë komuniteteve pakicë.

Edhe pse Kushtetuta parasheh që seanca konstituive të mbahet brenda 30 ditëve, praktika tregon se ajo thirret menjëherë pas certifikimit. Kryetari i LVV-së dhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se bisedat për koalicione do të nisin vetëm pas certifikimit zyrtar. Për formimin e Qeverisë së re nevojiten së paku 61 vota pro, ndërsa sfida kryesore pritet të jetë zgjedhja e presidentit, procedurë e cila nuk mund të nisë pa pjesëmarrjen e të paktën 80 deputetëve në votim, për të shmangur një tjetër shpërndarje të Kuvendit si ajo që çoi vendin në zgjedhjet e parakohshme të qershorit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Global UBT Fest 2026: “Creative Industry in Practice” lidh akademinë, artin dhe sektorin kreativ

Published

on

By

Në kuadër të edicionit të sivjetmë të Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale organizoi shkollën verore “Creative Industry in Practice” në Ulpiana Art Centre në Prishtinë. Programi mblodhi artistë, muzikantë, kuratorë, profesionistë të kulturës, organizata të pavarura, alumni dhe staf akademik, duke krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet arsimit të lartë dhe realitetit të sektorit kreativ.

Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale ka zhvilluar vazhdimisht projekte përtej mjedisit tradicional universitar, duke bashkëpunuar me komunitete, organizata kulturore dhe hapësira publike. Organizimi i programit në Ulpiana Art Centre e pasqyroi këtë qasje, duke e shndërruar ngjarjen në një platformë ku studentët patën mundësi të njihen nga afër me praktikën profesionale, eksperimentimin artistik dhe përvojën institucionale brenda një hapësire aktive kulturore.

Programi hapës përfshiu një sesion të mu zikës eksperimentale të udhëhequr nga anëtari i stafit akademik Tomor Kuçi, së bashku me Arbër Salihun, të njohur si La Fazani. Sesioni me titull “Deconstruction of Music Production and Songwriting of an Original Song” u ofroi pjesëmarrësve njohuri mbi zhvillimin e një vepre origjinale muzikore, nga ideja fillestare dhe procesi i shkrimit të këngës deri te aranzhimi, produksioni dhe interpretimi përfundimtar.

Përmes dialogut ndërmjet udhëzimit akademik dhe praktikës profesionale artistike, sesioni shqyrtoi mënyrën se si ndërtohet identiteti muzikor me kalimin e kohës. Rrugëtimi artistik i La Fazanit dëshmoi se një karrierë e qëndrueshme ndërtohet përmes përkushtimit, eksperimentimit dhe një raporti të vazhdueshëm me praktikën krijuese. Tomor Kuçi e vendosi procesin e produksionit në një kontekst më të gjerë dhe e ndërlidhi përvojën profesionale të artistit me objektivat mësimore të programit.

Dita e dytë mblodhi kontribuues, praktikat e të cilëve lidhin prodhimin artistik me institucionet kulturore, politikat publike, organizatat e pavarura dhe festivalet.

Skender Boshtrakaj prezantoi sesionin “Cultural Policies, Public Institutions, the Development of the Creative Sector, and Copyright Protection in the Creative Industry.” Duke u mbështetur në përvojën e tij në kontekste artistike dhe institucionale, ai trajtoi përgjegjësinë e institucioneve publike në mbështetjen e artistëve dhe organizatave kulturore.

Kontributi i tij analizoi nevojën për një bashkëpunim më të fuqishëm dhe më të qëndrueshëm ndërmjet institucioneve, komuniteteve, arsimit dhe industrive kreative. Vëmendje e veçantë iu kushtua mbrojtjes së të drejtave të autorit, strukturave profesionale dhe politikave publike që e njohin vlerën ekonomike, kulturore dhe shoqërore të praktikës artistike.

Programi vazhdoi me Visar Kuçin, i cili udhëhoqi sesionin “Guitar Pedals for Live Performances and Studio Applications.” Duke kombinuar qasjet teknologjike dhe analoge, punëtoria shqyrtoi mënyrat se si tingulli mund të transformohet, shtresëzohet dhe manipulohet në performanca të drejtpërdrejta dhe në ambiente studioje.

Pjesëmarrësit u njohën me potencialin krijues të pajisjeve teknike dhe u inkurajuan ta kuptojnë teknologjinë jo vetëm si mjet mbështetës, por edhe si element aktiv brenda prodhimit artistik. Punëtoria krijoi një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet eksperimentimit, teknologjisë së tingullit dhe praktikës bashkëkohore muzikore.

Leon Emra, përfaqësues i ARKIVI-t, prezantoi sesionin “Independent Art Institutions, Alternative Spaces and Contemporary Practice.” ARKIVI, i iniciuar nga artisti i njohur ndërkombëtarisht Sislej Xhafa, u prezantua si një organizatë kulturore e fokusuar në hulumtimin artistik, zhvillimin kuratorial dhe praktikën bashkëkohore.

Prezantimi trajtoi rolin e organizatave të pavarura në krijimin e strukturave alternative për artistë, kuratorë dhe studiues, veçanërisht në kontekste ku mundësitë institucionale mbeten të kufizuara. Gjithashtu, pjesëmarrësit u njohën me vizionin e ARKIVI-t, programin e tij kuratorial dhe qasjen ndaj zhvillimit të formave të reja të bashkëpunimit artistik dhe prodhimit kulturor.

Programi vuri në pah edhe zhvillimin profesional të alumnive të UBT-së, me pjesëmarrjen e Vita Kasapollit, e diplomuar në programin BA Art dhe Media Digjitale. Ajo ka vazhduar zhvillimin e karrierës së saj si menaxhere projektesh dhe kuratore në Anibar në Pejë, një nga festivalet kulturore më të njohura në Kosovë, me prani të fuqishme ndërkombëtare.

Sesioni i saj, “Animation as an Artistic Practice and the Role of Festivals in the Development of the Creative Industry,” trajtoi animacionin si disiplinë krijuese dhe si sektor profesional në zhvillim. Ajo diskutoi rolin e festivaleve në mbështetjen e artistëve të rinj, zhvillimin e audiencës, nxitjen e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe krijimin e mundësive profesionale brenda industrive kreative.

Rrugëtimi i Kasapollit dëshmoi se si arsimi akademik mund të zhvillohet në një karrierë aktive profesionale brenda sektorit kulturor. Pjesëmarrja e saj pasqyroi gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së lidhjeve me alumnit dhe rikthimin e përvojës së tyre profesionale në mjedisin akademik.

Sesioni u mbështet dhe u kontekstualizua nga stafi akademik dhe koordinatorët e programit, Tomor Kuçi, Burim Berisha dhe Gazmend Ejupi, të cilët kontribuuan në zhvillimin e programit dhe në diskutimet që lidhën arsimin akademik me praktikën profesionale artistike dhe kulturore.

Përmes prezantimeve, punëtorive dhe diskutimeve publike, Global UBT Fest 2026: Creative Industry in Practicedëshmoi se edukimi kreativ bëhet më kuptimplotë kur studentët vendosen në kontakt të drejtpërdrejtë me artistë, institucione, organizata të pavarura, alumni dhe profesionistë të kulturës.

Programi u ofroi studentëve njohuri praktike në produksionin muzikor, politikat kulturore, mbrojtjen e të drejtave të autorit, teknologjinë e tingullit, organizatat e pavarura kulturore, animacionin dhe produksionin e festivaleve. Ai gjithashtu prezantoi rrugë të ndryshme profesionale për të diplomuarit e programeve të artit dhe medias digjitale.

Duke e organizuar programin në Ulpiana Art Centre, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale rikonfirmoi përkushtimin e tij ndaj angazhimit me komunitetin, hapësirës publike dhe bashkëpunimit me sektorin kreativ. Ky edicion i Global UBT Fest krijoi një platformë ku njohuria akademike, praktika artistike dhe përvoja profesionale u bashkuan, duke e forcuar marrëdhënien ndërmjet universitetit, alumnive të tij, komunitetit kulturor dhe industrive më të gjera kreative.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Global UBT Fest 2026 sjell diskutime mbi energjinë, efiçiencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm

Published

on

By

Në kuadër të Global UBT Fest 2026, Fakulteti përkatës në UBT organizoi Akademinë e Energjisë, duke sjellë ekspertë të industrisë dhe akademisë për të diskutuar tema aktuale që lidhen me sektorin e energjisë, zhvillimin e qëndrueshëm dhe sfidat bashkëkohore.

Aktiviteti u hap me ceremoninë zyrtare dhe fjalën e mirëseardhjes nga dekani Armend Ymeri, i cili theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet universitetit dhe industrisë në përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes.

Në kuadër të akademisë, Alush Mexhuani nga KEDS mbajti një ligjëratë mbi operimin e sistemit të shpërndarjes së energjisë elektrike, duke prezantuar funksionimin e rrjetit të shpërndarjes, sfidat operative dhe zhvillimet më të fundit në këtë sektor.

Ligjërata u pasua nga një diskutim interaktiv me pjesëmarrësit, të cilët patën mundësinë të shkëmbenin ide dhe të ngrinin pyetje rreth temës.

Në pjesën tjetër të programit, Nafije Gashi mbajti ligjëratën me temën “Memoria kolektive dhe trashëgimia kulturore si sfidë në zbatimin e masave të efiçiencës së energjisë në mjedise urbane”, ku u trajtuan sfidat e harmonizimit të ruajtjes së trashëgimisë kulturore me kërkesat për efiçiencë të energjisë dhe zhvillim të qëndrueshëm në zonat urbane.

Edhe kjo ligjëratë u shoqërua me diskutime dhe reflektime nga pjesëmarrësit. Përmes organizimit të kësaj akademie, UBT vazhdon të promovojë shkëmbimin e njohurive ndërmjet akademisë dhe industrisë, duke krijuar mundësi për studentët dhe profesionistët që të njihen me zhvillimet më të reja në sektorin e energjisë dhe të kontribuojnë në adresimin e sfidave të së ardhmes.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara