Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

lajme

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 5 nëntor 1992-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998. 

5 nëntor 1993

Bastisje, plaçkitje dhe keqtrajtime të policisë serbe në Kosovë

Është bërë pothuajse e zakonshme që policia serbe çdo të enjte, e cila është ditë tregu në Malishevë, t’i plaçkitë qytetarët dhe tregtarët e kësaj ane.

Edhe gjatë ditës së djeshme, policia serbe në Malishevë bllokoi të gjitha hyrje-daljet e kësaj qyteze, ndërsa më vonë nga tregtarët dhe qytetarët shqiptarë plaçkiti një sasi të konsiderueshme malli me vlerë prej afro 3.000 markash gjermane.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Malishevë, njofton se policia serbe rreth orës 13, arrestoi tre veta, të cilët i dërgoi në stacionin e policisë në Rahovec.

Ndërsa në Ferizaj, siç njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së, më 2 nëntor në mëngjesi, një ekspeditë e policisë serbe, bastisi familjet e Muharrem, Izet, Kurtesh, Nazmi, Muhabi, Hamdush dhe Ejup Kurtit në fshatin Zllatar të Ferizajt.

Pretekst i kësaj bastisjeje ishte kërkimi i Shaban dhe Ejup Kurtit për vuajtjen e një dënimi, ndërsa policia mori me vete Halil Kurtin dhe të vëllanë e tij Shabanin, të cilët i mbajtën disa orë në stacionin e policisë në Ferizaj.

Pardje, rreth orës 15, policia serbe bastisi shtëpinë e Habib Çerkinit, si dhe të vëllezërve të tij: Ibrahimit dhe Baftiut. Pas bastisjes që u bë me pretekst të kërkimit të armëve, morën me vete Habibin dhe djalin e tij, Nazmiun, i cili ishte ish-epror ushtarak në armatën jugosllave, si dhe bashkëshorten e tij Muhabijen. Merret vesh se policët arrestuan edhe Xhemrush Çerkinin, nga të cilët deri tash është liruar vetëm bashkëshortja e Nazmiut, Muhabija, ndërsa të tjerët ende po mbahen në arrest.

Në Vushtrri, pardje, rreth orës 13, me pretekst të kërkimit të armëve, policia serbe bastisi shtëpinë e Bajram Pushkollit. Gjatë bastisjes, policët serbë thyen dhe demoluan të gjitha orenditë në këtë familje, ndërsa më vonë në prani të anëtarëve të familjes keqtrajtuan fizikisht Bajramin, si dhe dy djemtë e tij, Sheqirin dhe Agronin.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Vushtrri, njofton gjithashtu se dje policia serbe mori në pyetje në stacionin e policisë në Vushtrri për dy orë Bajram Latifin nga Sllatina, ish i burgosur i ndërgjegjes.

Në Mramor të Prishtinës, sot rreth orës 4 të mëngjesit, policia serbe bastisi shtëpinë e Sylë Gashit, nga i cili kërkonin një revole dhe një automatik. Më vonë Sylën dhe djalin e tij Fadilin, policët i dërguan në stacionin e policisë në lagjen Kodra e Trimave, ku i keqtrajtuan rëndë.

 

5 nëntor 1994

Mr. Ukshin Hotin e vizitoi në burg avokati i tij

Sot u mbushën 193 ditë që kur e paraburgosën mr. Ukshin Hotin, kryetar i Partisë së Unitetit Kombëtar, i cili, siç dihet, më 28 shtator në gjykatën serbe të qarkut në Prizren e dënuan me 5 vjet burg për veprën penale sipas neneve 116 e 138 të ligjit penal me “firmë” të së vetëshpallurës RFJ.

Njëri nga mbrojtësit, mr. Hazër Susuri, Ukshin Hotin e vizitoi pardje në burgun e Prizrenit dhe, me këtë rast i deklaroi gazetës “Bujku” se klienti i tij e ndien veten mirë, edhe pse lëngon nga sëmundja e sheqerit.

Po ashtu avokati Susuri i tha kësaj gazete se që nga koha e kumtimit të aktgjykimit, më 28 shtator, e deri më tash Ukshin Hotit nuk i është dorëzuar me shkrim aktgjykimi, kundër të cilit, së bashku me katër kolegët e tij, do të ankohej në “shkallën e dytë”, në Gjykatën Supreme të Serbisë.

Mendojmë se organizatat ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut duhet më me ngulm ta ngrenë zërin kundër këtij dënimi, theksoi ndër të tjera Hazër Susuri.

 

5 nëntor 1995 

Familjes Çetta dhe kryetarit Rugova po u arrijnë telegrame ngushëllimi

Familjes së profesor Anton Çettës dhe kryetarit të Republikës së Kosovës Ibrahim Rugova, po u arrijnë telegrame të shumta ngushëllimi nga institucione, parti, shoqata e individë nga Kosova dhe jashtë vendit.

Telegrame ngushëllimi dërguan shqiptarët me qëndrim të përkohshëm në Hagen të Gjermanisë, përkatësisht klubi shqiptar “Anton Çetta”, aktivi i LDK-së dhe anëtarë të PSHDK-së në këtë ë qytet.

Me rastin e vdekjes së profesor Çettës, telegrame ngushëllimi dërguan Ismail Bytyqi, kryetar i Degës së LDK-së për Beneluks, kryesia e shoqatës “Anton Çetta” në Bruksel, sekretari i Qendrës për Informim të Republikës së Kosovës për beneluks dhe Unionin Evropian – Ramadan Gashi, Art Klubi i Ulqinit, kryetari i Sindikatës së Pavarur të Administratës dhe Judikaturës së Kosovës – Ukë Bashota dhe institucione e individë të tjerë.

 

5 nëntor 1996

Dhuna e përditshme 

Podujevë: Më 4 nëntor, policia keqtrajtoi disa banorë të fshatit Llugë të Podujevës dhe shtatë udhëtarët e shoferin e një autobusi, i cili për shkak të një defekti ishte ndalur në këtë fshat. Për të ndihmuar në eliminimin e defektit ndihmë ofruan Haki B. Bulliqi, Ismail F. Bulliqi dhe Bedri R. Bulliqi, por derisa ata, bashkë me shoferin Jakup Jupolli, po punonin në eliminimin e defektit, atypari kaloi policia me një autoblindë dhe pasi legjitimoi të pranishmit i dërgoi në stacionin e policisë dhe i keqtrajtoi ata fizikisht deri në orën 3 pas mesnate. Të gjithë janë liruar nga policia, përveç Hakiut, njoftime për lirimin e të cilit nuk ka.

Po këtë ditë, policia ishte në disa familje të komunës së Podujevës me pretekst të kërkimit të armëve. Policia ishte në shtëpitë e Nezir, Sabit, Hamdi e Nazmi Restelicës në Podujevë, në shtëpitë e Ruzhdi e Hamdi Agushit, si dhe në shtëpinë e Islam Ademit në Pollatë.

Policia ndaloi në rrugë gjithashtu Naser Demën, i cili po ruante bagëtinë. Pasi ai nuk kishte letërnjoftimin me vete, policia e keqtrajtoi atë dhe shkoi bashkë me të në shtëpinë e tij. Policia urdhëroi Ademin dhe vëllain e tij Faikun që të paraqiten më 6 nëntor në polici.

Prishtinë: Për shkak të një mosmarrëveshje rreth rrugës së përbashkët mëse 26 vjet ndërmjet fqinjve Abdyl Llabjanit dhe Idriz Cakollit, banorë në rrugën “Jabllanica” në Prishtinë, Idrizi e denoncon Abdylin në policinë serbe. Më 20 tetor policia shkon në shtëpinë e Abdylit dhe e dërgon në stacionin e policisë ku e keqtrajton fizikisht, në prezencën e Idrizit. Policët iu kërcënuan Abdylit se nuk ka të drejtë të kalojë nëpër atë rrugë!

Vlen të theksohet se për këtë rast këshillat e pajtimit në kuadër të Degës së LDK-së në Kodrën e Trimave u munduan ta zgjidhin këtë mosmarrëveshje, mirëpo Idriz Cakolli nuk pranoi, por kërkoi ndihmë nga organet policore serbe.

 

5 nëntor 1997 

Shpërthim në qendër të Podujevës

Mbrëmë rreth orës 20. 15, në afërsi të ndërtesës së kuvendit komunal në Podujevë u dëgjuan dy shpërthime të njëpasnjëshme dhe një breshëri nga armët automatike.

Menjëherë pas kësaj, policia serbe keqtrajtoi kalimtarët e rastit.

Ndërsa, rreth orës 21, një ekspeditë e policisë serbe, e përbërë nga dhjetëra policë të armatosur dhe të shoqëruar me mjete të blinduara, bastisën shtëpinë e Shefki Maliqit në Podujevë. Pas bastisjes, në polici u morën Shefkiu me djalin e tij Hajdinin, si dhe dy mysafirët që ndodheshin në këtë familje, Bekim e Arben Fazliu nga Sveçla. Ata u mbajtën një kohë në polici, ku Hajdini, Bekimi e Arbeni u keqtrajtuan fizikisht, si dhe u liruan më vonë, thuhet në njoftim.

Ndërsa Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut, duke njoftuar për këtë rast, thekson se shpërthimi ndodhi në afërsi të lokalit “Milloshev konak”, përballë ndërtesës së okupuar të Kuvendit Komunal, në një largësi 50 metra prej stacionit të policisë. KMDLNj thekson gjithashtu se lokali para të cilit ndodhi shpërthimi sot është i mbyllur dhe në të nuk vërehen dëmtime të mëdha.

Për këtë shpërthim njoftoi sot edhe radioja serbe e Prishtinës, e cila njoftoi se në momentin e shpërthimit të bombave, në ndërtesën e kuvendit komunal po mbahej mbledhja e këshillit të PSS-së për Podujevë. Nga shpërthimi i bombave nuk pati viktima, ndërsa u dëmtuan dy vetura private, si dhe pëlcitën xhamat në ndërtesën e komunës. Kjo radio thekson se në këtë kohë në rrugë nuk kishte kalimtarë.

  

5 nëntor 1998

Rahovec: Defilimet e policisë pengojnë kthimin e popullatës

Në fshatrat e komunës së Rahovecit edhe më tej ka lëvizje të vazhdueshme të forcave serbe. Burimet e LDK-së nga kjo komunë bëjnë të ditur se këto lëvizje janë sidomos të intensifikuara në fshatrat Opterushë e Drenoc, ku forcat serbe po provokojnë popullatën e pakët të kthyer në këto fshatra të cilat në masë të madhe janë shkatërruar gjatë ofensivave të fundit serbe. Për këtë shkak një numër i të kthyerve janë detyruar të largohen sërish nga shtëpitë e tyre.

Njoftohet se një ekspeditë e policisë serbe e përbërë nga dy autoblinda, një pizgauer e një kamion u vendosë në qendër të fshatit Drenoc në oborrin e kooperativës bujqësore “Bujku” dhe vetëm falë prezencës së rastësishme të vëzhguesve ndërkombëtarë u evitua konflikti i provokuar nga forcat serbe.

 

Nga Kosova janë larguar 144.500 shqiptarë

Sipas shënimeve të OKB-së, UNHCR-së, BE-së etj., që nga fillimi i luftës, në marsin e këtij viti, jashtë Kosovës janë larguar së paku 144.500 shqiptarë.

Më poshtë po japim shifrat dhe vendet ku janë vendosur të larguarit, gjithnjë sipas shënimeve të organizatave të lartpërmendura.

Në Mal të Zi janë vendosur më së shumti të larguar nga Kosova, 43.000, në Shqipëri 26.000, në Maqedoni 20.000, në Bosnje Hercegovinë 9.000, në Gjermani 23.000, në Zvicër 14.000, në Itali 1.500, në Austri 3.000, në Belgjikë 300, në Turqi 2.500, në Francë 500 dhe në SHBA e Angli 2.000.

 

Foto: Podujeva

Continue Reading

Lajmet

Alarm për bombë në fluturimin Dublin–Romë: Avioni i “Aer Lingus” devijohet me urgjencë drejt bazës ushtarake në Francë

Published

on

By

Një aeroplan pasagjerësh i kompanisë “Aer Lingus” i llojit Airbus A320, i cili po udhëtonte nga Dublini drejt Romës, është devijuar me urgjencë drejt bazës ajrore Évreux në Fauville të Francës, pas marrjes së një alarmi për kërcënim me bombë.

Lajmi është konfirmuar nga Zyra e Kryeministrit të Francës, Sébastien Lecornu, e cila bëri me dije se autoritetet franceze po e monitorojnë situatën nga afër dhe kanë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme të sigurisë.

“Po e monitorojmë nga afër situatën në lidhje me avionin e devijuar pas një kërcënimi me bombë”, thuhet në deklaratën zyrtare të zyrës së kryeministrit francez.

Sipas të dhënave të fluturimit, avioni i fluturimit EI402 të “Aer Lingus” ishte nisur nga Aeroporti Ndërkombëtar i Dublinit në orën 06:23 të mëngjesit dhe kishte si destinacion Aeroportin Fiumicino “Leonardo da Vinci” në Romë, ku parashikohej të ulej në orën 10:50. Autoritetet e sigurisë po kryejnë kontrollet e nevojshme në bazën ushtarake në Francë. /BBC/

Continue Reading

Vendi

Kurti bën homazhe në 10-vjetorin e vdekjes së Astrit Deharit

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka bërë homazhe dhe ka vendosur kurora me lule te varri i aktivistit të Lëvizjes Vetëvendosje, Astrit Dehari, në shënimin e 10-vjetorit të vdekjes së tij.

Pasi bëri nderime te varri i Deharit, kryeministri Kurti deklaroi se një dekadë pa të është një periudhë e gjatë si për familjen, ashtu edhe për vetë shtetin e Kosovës, për shkak të mungesës së drejtësisë dhe zbardhjes së plotë të rastit.

“Sot, me rastin e 10-vjetorit të mbytjes së tij në burgun e Prizrenit, vendosëm lule dhe bëmë homazhe te varri i shokut tonë, aktivistit dhe studentit shembullor Astrit Dehari. 10 vjet pa Astritin janë shumë për familjen, por janë gjithashtu shumë edhe për Republikën e Kosovës, sepse vazhdon të mungojë e vërteta”, u shpreh Kurti para gazetarëve.

Nderimet e sotme shënojnë një dekadë nga ngjarja tragjike e nëntorit të vitit 2016 në Qendrën e Paraburgimit në Prizren, ndërsa thirrjet e familjarëve dhe opinionit publik për zbardhjen e plotë ligjore të rrethanave të vdekjes së tij vazhdojnë të mbeten aktuale. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kryeprokurori pranon në takim aktivistet pas protestave para Prokurorisë për vrasjen e Arlinda Zekajt

Published

on

By

Aktivistet nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist kanë vazhduar protestën e tyre para Zyrës së Kryeprokurorit të Shtetit, duke kërkuar takim me kryeprokurorin Zejnulla Gashi lidhur me hetimet për vrasjen e Arlinda Zekajt.

Fillimisht, policët dhe zyrtarët e zyrës i njoftuan protestuesit se në takim mund të merrnin pjesë vetëm pesë përfaqësues. Mirëpo, pas këmbënguljes së aktivisteve, kryeprokurori Gashi pranoi të priste shumicën e protestuesve në ambientet e zyrës së tij.

Në këtë takim, aktivistet pritet të paraqesin kërkesat e tyre për drejtësi, përgjegjësi institucionale dhe trajtim rigoroz të rastit tragjik.

Protestat e nisura pas vrasjes së Arlinda Zekajt më 25 tetor në Vitomiricë të Pejës kanë përfshirë edhe kërkesa politike e institucionale, me aktivistët që po kërkojnë shkarkimin e ministrave Donika Gërvalla e Xhelal Sveçla, dorëheqjen e kryetarit të Pejës, si dhe masa ndëshkuese deri në burgim për gjyqtarët dhe prokurorët që janë marrë më parë me rastin. /Ekonomia online/

Continue Reading

Të kërkuara