Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

Lajmet

Inteligjenca amerikane zbulon plane të Iranit për sulme ndaj zyrtarëve të administratës Trump në Washington

Published

on

By

Informacionet e reja të inteligjencës amerikane tregojnë se Irani po harton plane për të shënjestruar zyrtarë të lartë të administratës së presidentit Donald Trump, përmes shpërthimit të një të ashtuquajture “bombe të pistë” ose një arme kimike në Washington DC, kanë bërë të ditur për CNN shtatë zyrtarë amerikanë.

Burime në dijeni të këtyre të dhënave i kanë përshkruar planet iraniane, të paktën në këtë fazë, si përpjekje për të krijuar alternativa veprimi dhe jo si shenjë se një sulm është i pashmangshëm. Megjithatë, dy prej burimeve theksuan se planet e zbuluara janë mjaft konkrete dhe përfshijnë lokacione e objektiva të caktuara, duke nxitur një sërë përgatitjesh emergjente dhe takimesh parandaluese nga autoritetet amerikane gjatë javës së kaluar.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Lauren Bis, deklaroi se SHBA-ja po monitoron çdo rrezik të mundshëm, duke shtuar se aktualisht “nuk ka kërcënime të besueshme ndaj territorit amerikan”. Nga ana tjetër, zyrtarët amerikanë e shohin këtë planifikim aktiv të Teheranit brenda territorit të SHBA-së si një shenjë alarmante të gatishmërisë së Iranit për të përshkallëzuar situatën, nën presionin e sulmeve të vazhdueshme ushtarake amerikane dhe bllokadës ekonomike ndëshkuese.

Ndonëse nuk ka prova se Teherani ka vendosur t’i vërë në zbatim këto plane — dhe sipas njërit prej burimeve mbetet ende e paqartë nëse Irani ka personelin e nevojshëm në terren për t’i realizuar — kërcënimet kanë sjellë masa të shtuara sigurie. Si pasojë, Shërbimi Sekret amerikan e zhvendosi javën e kaluar sekretarin e Thesarit, Scott Bessent, në një objekt banimi ushtarak.

Këto zbulime vijnë në një moment kur bisedimet diplomatike për përfundimin e konfliktit po vazhdojnë me vështirësi, ndërsa presidenti Trump deklaroi javën e kaluar se lufta do të përfundonte “shumë shpejt”. Planet e Iranit për të goditur zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë, përfshirë edhe komplotin e zbuluar në vitin 2024 për vrasjen e Trumpit, kanë ekzistuar që nga mandati i tij i parë, por deri më tani ishin përqendruar kryesisht në shënjestrimin e tyre jashtë territorit amerikan.

 

Continue Reading

Lajmet

Izraeli riorganizon përfaqësimin diplomatik në Kosovë: Mbulimi nga ambasadori jorezident bartet te ambasadat në vendet fqinje

Published

on

By

Ministria e Punëve të Jashtme e Izraelit ka vendosur të ndryshojë mënyrën e përfaqësimit diplomatik në Kosovë, në kuadër të një riorganizimi të brendshëm që synon transferimin e mbulimit të vendeve pa seli fizike te ambasadat ekzistuese në shtetet fqinje, raporton Periskopi bazuar në një përgjigje zyrtare të përfaqësisë diplomatike izraelite.

Sipas deklaratës zyrtare të palës izraelite, që nga vendosja e marrëdhënieve diplomatike mes dy vendeve në shkurt të vitit 2021 — si rezultat i marrëveshjes së Uashingtonit të vi tit 2020 — Izraeli nuk ka pasur ambasadë fizike në Prishtinë, por është përfaqësuar përmes një ambasadori jorezident që vizitonte Kosovën çdo disa muaj.

Me vendimin e ri organizativ, ky model po ndryshon për të mundësuar një afërsi më të madhe diplomatike me vendin. “Si pjesë e një ndryshimi organizativ në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Izraelit, është vendosur që përfaqësimi i vendeve nga ambasadorët jorezidentë të transferohet te ambasadat fizike në vendet fqinje, për të mundësuar një afërsi më të madhe me vendin përkatës”, thuhet në përgjigjen e përfaqësisë izraelite.

Nga selia diplomatike izraelite kanë bërë të ditur se e njëjta praktikë është zbatuar së fundmi edhe për Maqedoninë e Veriut dhe Maltën. Megjithatë, ndonëse konfirmohet bartja e përfaqësimit te një ambasadë në rajon, në përgjigjen zyrtare nuk është specifikuar ende shprehimisht nëse mbulimin diplomatik të Kosovës do ta marrë përsipër Ambasada e Izraelit në Tiranë.

Continue Reading

Lajmet

Vlora Çitaku reagon pas dënimit të Thaçit në Hagë: Vendim i turpshëm dhe i papranueshëm

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së kryetares së Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Vlora Çitaku, ka reaguar ashpër pas vendimit të sotëm të Gjykatës Speciale në Hagë, e cila e dënoi ish-presidentin Hashim Thaçi me 17 muaj burgim në procesin për pengim të drejtësisë.

Përmes një reagimi publik, Çitaku e ka cilësuar këtë aktgjykim si të turpshëm dhe të papranueshëm, duke theksuar se besimi në paanshmërinë e kësaj gjykate është cenuar thellë. Sipas saj, kontestimet procedurale, proceset e njëpasnjëshme dhe zvarritjet shumëvjeçare i kanë thelluar dyshimet serioze lidhur me mënyrën se si administrohet drejtësia në Hagë, e cila, siç u shpreh ajo, nuk mund të funksionojë me dy standarde.

“Nuk ka asgjë më shqetësuese për drejtësinë sesa kur vendimet e saj pushojnë së befasuari, sepse besimi në paanshmërinë e saj është cenuar thellë. Shpreh zhgënjimin dhe shqetësimin tim të thellë për vendimin e sotëm të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj Presidentit Hashim Thaçi dhe të tjerëve”, ka shkruar Çitaku.

Më tej, u.d. e kryetares së PDK-së paralajmëroi se ndaj asaj që e quajti padrejtësi do të ketë reagim të organizuar, duke përmendur mobilizim dhe veprime konkrete politike, juridike e diplomatike. Në fund të reagimit, ajo ritheksoi karakterin e drejtë të luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke porositur se sakrifica e popullit për liri është pjesë e pandryshueshme e historisë dhe nuk mund të njolloset asnjëherë. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohen dy të dyshuar për grabitjet e armatosura të argjendarive në Gjakovë

Published

on

Policia e Kosovës ka arrestuar dy persona të dyshuar për përfshirje në dy grabitje të armatosura të argjendarive në Gjakovë, të kryera më 5 dhe 16 nëntor.

Sipas Policisë, grabitja e parë kishte ndodhur më 5 nëntor, rreth orës 17:15, në rrugën “Nënë Tereza”, ku dy persona të maskuar dhe të armatosur kishin grabitur një sasi ari në vlerë rreth 30 mijë euro dhe rreth 2 mijë euro para të gatshme.

Rasti i dytë ishte raportuar më 16 nëntor, rreth orës 16:50, në rrugën “Izet Hima”. Dy persona të maskuar kishin hyrë në argjendari, ku njëri dyshohet se ishte i armatosur me një armë të gjatë, ndërsa tjetri me çekan. Ata kishin thyer vitrinën dhe kishin marrë stoli ari.

Gjatë grabitjes, njëri nga viktimat kishte tentuar t’ia marrë armën të dyshuarit, i cili më pas kishte shtënë me armë zjarri dhe e kishte plagosur atë në këmbën e djathtë.

Pas hetimeve dhe analizimit të pamjeve të kamerave të sigurisë, më 17 nëntor, Sektori Rajonal i Hetimeve në Gjakovë, në bashkëpunim me njësitë tjera policore, ka realizuar bastisje në pronat e dy personave të dyshuar, me inicialet A.U. dhe L.I., nga komuna e Deçanit.

Gjatë operacionit janë gjetur dhe sekuestruar 7 mijë e 330 euro, 100 dollarë, një veturë Golf 7, një sasi ari, dy telefona mobilë, veshmbathje që dyshohet se janë përdorur gjatë grabitjeve, si dhe një armë zjarri.

Sipas Policisë, provat e siguruara i lidhin dy të dyshuarit me të dy rastet e grabitjeve. Operacioni policor është ende në zhvillim, ndërsa veprimet e mëtejshme do të ndërmerren në koordinim me Prokurorinë kompetente./A.K/

 

Continue Reading

Të kërkuara