Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

3 years ago

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

UBT dhe Coursera nisin partneritet strategjik për avancimin e arsimit dhe punësimit në Kosovë dhe Ballkanin Perëndimor

Published

2 hours ago

on

February 26, 2026

By

UBT ka kënaqësinë të njoftojë lansimin e një partneriteti strategjik me Coursera, platformën lider botërore të mësimit online. Ky bashkëpunim synon të rrisë cilësinë e arsimit, punësimit dhe zhvillimin e aftësive të së ardhmes për studentët, stafin akademik dhe administrativ në Kosovë dhe në mbarë Ballkanin Perëndimor.

Përmes këtij partneriteti, komuniteti i UBT-së do të ketë qasje në mijëra kurse online me cilësi të lartë, certifikata profesionale dhe specializime nga universitete prestigjioze globale dhe kompani lider të industrisë si Google, IBM dhe Microsoft.

Kjo iniciativë është e dizajnuar për të forcuar procesin e mësimit brenda UBT-së dhe për të nxitur një kulturë rajonale të të mësuarit gjatë gjithë jetës, inovacionit digjital dhe përgatitjes për karrierë.

“Ky partneritet me Coursera shënon një moment të rëndësishëm për UBT-në në 25-vjetorin e tij, si dhe për Kosovën dhe rajonin”, tha Themeluesi dhe Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

“Duke kombinuar ekspertizën arsimore të UBT-së me platformën globale të mësimit të Coursera-s, ne jemi të përkushtuar të rrisim cilësinë e arsimit dhe të zhvillojmë punësimin për studentët në Kosovë dhe Ballkanin Perëndimor. Së bashku, do ta pajisim gjeneratën e ardhshme me aftësitë e nevojshme për të pasur sukses në një treg pune global që po ndryshon me shpejtësi”, potencoi Rektori Hajrizi.

“Jemi të nderuar të bashkëpunojmë me UBT , një institucion në ballë të inovacionit arsimor në Ballkanin Perëndimor”, tha Andy Poole, nga Coursera.

Pikat kyçe të partneritetit strategjik:

  • Fokus në aftësitë e së ardhmes: Theksi i UBT-së në aftësitë digjitale, sipërmarrëse dhe teknike krijon një bazë të fortë për integrimin e kredencialeve të njohura nga industria, të ofruara përmes Coursera-s, në kurrikulën akademike.
  • Model inovativ i kampusit: Kampusi i vetë-qëndrueshëm i UBT-së “10-Minute City” shërben si një laborator i gjallë për pilotimin e qasjeve të reja arsimore, duke kombinuar mësimin fleksibil online të Coursera-s me laboratorë fizikë, klinika dhe partneritete me biznese.
  • Ndikim i zgjeruar rajonal: Ky bashkëpunim zgjeron qasjen në arsim cilësor online për studentët dhe profesionistët në Kosovë dhe në Ballkanin Perëndimor, duke e pozicionuar UBT-në si një qendër rajonale për zhvillimin e talenteve.

Ky bashkëpunim thekson përkushtimin e UBT për të ofruar arsim modern, fleksibil dhe të lidhur me standardet globale. Për Coursera-n, ky partneritet përfaqëson një mundësi për të bashkëpunuar me një institucion inovativ në formësimin e së ardhmes së arsimit të lartë, duke ndërthurur në mënyrë efektive mësimin online të klasit botëror me një kampus fizik dinamik dhe lidhje të forta me industrinë.

Continue Reading

Lajmet

Plot punë për policinë, raste të shumta anekënd Kosovës

Published

4 hours ago

on

February 26, 2026

By

Raporti i Policisë së Kosovës për 24 orët e fundit sjell të dhëna për shumë raste kriminale të ndodhura në anë të ndryshme të vendit.

Në Lipjan njoftohet për një grabitje në tentativë.  “Ankuesja femër  ka raportuar se deri sa ishte në vendin e saj të punës në market kishte hyrë një person i dyshuar me armë të mprehtë (thikë) dhe kishte tentuar të grabit gjësende, por i njëjti nuk kishte arrit të marrë asgjë dhe kishte ikur në drejtim të panjohur. Ankuesja është dërguar për tretman mjekësor në QKUK, Prishtinë pasi që e njëjta ishte e shqetësuar”, njofton Policia

Një vjedhje e rëndë është raportuar në Prishtinë. Sipas Policisë, është arrestuar i dyshuari kosovar, në PKK-Vërmicë nën dyshimin se i njëjti ka kryer veprën e cekur,  dhe disa (3) vepra të tjera të njëjta, më herët. Me vendim të prokurorit, i dyshuari pas intervistimit është dërguar në mbajtje.

Në Prishtinë është njoftuar edhe një rast të falsifikimit të parasë.  “Ankuesja femër – përfaqësuese e bankës komerciale, ka raportuar se klientë të ndryshëm nga data 18.03.2025 deri tani kanë deponuar bankënota të ndryshme dhe monedha metalike në vlerë të përgjithshme 4558 euro, të cilat dyshohet të jenë të falsifikuara”.

Po në kryeqytet është njoftuar për një rast të armëmbajtjes pa leje. “Janë shoqëruar në stacionin policor dy të dyshuar meshkuj kosovarë, pasi që gjatë kontrollit të tyre janë gjetur dhe sekuestruar dy armë zjarri me nga një karikatorë dhe 19 fishekë si dhe një armë e mprehtë (thikë)”, njoftoi Policia

Në Prishtinë u gjetën edhe narkotikë. Policia njoftoi se ka shoqëruar në stacionin policor një të dyshuar, pasi që gjatë kontrollit te i njëjti është gjetur dhe sekuestruar substancë e dyshuar narkotike me peshë rreth 4 gramë.

Në Drenas është  njoftuar për një person të zhdukur. Sipas Policisë, “ankuesi  ka raportuar se djali i tij- i mitur ka dalë nga shtëpia dhe nuk dihet vendndodhja e tij. Rasti duke u hetuar”.

Arrestimet për dallavere më vota po vazhdojnë ende. “Më 25.02.2026 janë arrestuar 15 (pesëmbëdhjetë) të dyshuar, nën dyshimin se të njëjtit me datën e cekur kanë falsifikuar rezultatet e votimit. Me vendim të prokurorit, të dyshuarit pas intervistimit janë liruar në procedurë të rregullt”, njoftoi Policia.

Drogë është gjetur edhe në Gjilan. ”Është shoqëruar në stacionin policor i dyshuari mashkull kosovar, pasi që gjatë kontrollit tek i njëjti është gjetur dhe sekuestruar substancë e dyshuar narkotike e llojit marihuanë me peshë rreth 5.84 gramë. Me vendim të prokurorit pas intervistimit rasti procedohet në procedurë të rregullt”, njoftoi Policia.

Një rast i pranimit të ryshfetit në sektorin privat është njoftuar në Ferizaj. Aty janë arrestuar dy të dyshuar zyrtarë të KEDS-it, pasi të njëjtit nga viktima mashkull kosovar, në formë ryshfeti kanë pranuar 400 euro para të gatshme, me premtim se do t’ia zëvendësojnë njehsorin elektrik për kohë të shkurtër.  Me vendim të prokurorit, të dyshuarit pas intervistimit janë dërguar në mbajtje.

Drogë u gjet edhe në Prizren. “Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar, pasi që gjatë kontrollit tek i njëjti është gjetur dhe sekuestruar një qese me substancë të dyshuar narkotike e llojit marihuanë me peshë rreth 5.39 gramë. Pas intervistimit me vendim të prokurorit i dyshuari është liruar në procedurë të rregullt”, njoftoi Policia.

Një rast i lëndimit të lehtë është shënuar në Suharekë.  Sipas Policisë: Ankuesi  kosovar ka raportuar se i dyshuari  kosovar, e kishte sulmuar fizikisht. Në vendin e ngjarjes i dyshuari nën ndikim të alkoolit kishte sulmuar dhe një zyrtar policor viktimën mashkull kosovar, cili ishte jashtë detyrës zyrtare. Viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari është arrestuar dhe pas intervistimit me vendim të prokurorit është liruar në procedurë të rregullt”.

Një rast i vjedhjes është shënuar në Prizren. Aty është arrestuar i dyshuari shtetas i Shqipërisë, i cili është kapur në flagrancë në tregun e qytetit, pasi që i njëjti viktimës  kosovar, i kishte vjedhur portofolin në të cilin kishte dokumente dhe 75 € para të gatshme. Njësitet policore në vendin e ngjarjes kanë gjetur vetëm portofolin me dokumente. Me vendim të prokurorit, i dyshuari pas intervistimit është dërguar në mbajtje.

Continue Reading

Lajmet

2869 tiketa në trafik në 24 orë!

Published

5 hours ago

on

February 26, 2026

By

Dita e djeshme duket të ketë qenë mjaft aktive për Policinë e Kosovës, së paku sa i përket tiketave për kundërvajtje në trafik.

Sipas raportit ditor, gjatë 24 orëve të fundit janë shqiptuar hiç më pak se 2869 tiketa. Lartësia e dënimeve nuk specifikohet, por del të jetë bukur dobiprurëse për shtetin e rëndesë për xhepat e shoferëve.

Nga raporti del se, në këtë periudhë kanë ndodhur 23 aksidente trafiku  me të lëndua, 37 aksidente trafiku  me dëme materiale.

Gjithashtu, janë arrestuar 41 persona, prej tyre në mbajtje janë dërguar 13. Tre veta janë dërguar në vuajtje të dënimit.

Continue Reading

Lajmet

REL: KE-ja propozon heqjen e roaming-ut për vendet e Ballkanit Perëndimor

Published

22 hours ago

on

February 25, 2026

By

Komisioni Evropian (KE) ka propozuar nisjen e negociatave me gjashtë vendet e Ballkani Perëndimor për t’i përfshirë ato në regjimin e Bashkimi Evropian “Roam Like at Home” (Pa tarifa shtesë).

Programi i Komisionit Evropian “Roam Like at Home” është një rregullore e BE-së që u mundëson përdoruesve të telefonisë mobile të përdorin telefonat e tyre në shtetet e tjera anëtare me të njëjtat çmime si në vendin e tyre.

Kjo do të thotë se gjatë përdorimit të telefonit mobil në zonën e Bashkimi Evropian nuk ka kosto shtesë roaming-u për thirrjet, mesazhet SMS dhe përdorimin e internetit.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se kostot e roaming-ut paraqesin problem për qytetarët në shtetet e Ballkanit Perëndimor.

“Tarifat e roaming-ut janë problem në gjithë Ballkanin Perëndimor. Për punëtorët që punojnë jashtë vendit dhe familjet që telefonojnë më të dashurit e tyre jashtë vendit. Faturat e papritura kur udhëtoni janë diçka që ne më nuk e pranojmë në BE. Sot propozojmë nisjen e bisedimeve për ta përfshirë në këtë edhe Ballkanin Perëndimor”, shkroi Kos në X.

Me propozimin për nisjen e bisedimeve, Komisioni Evropian kërkon miratimin e Këshilli i BE-së për hapjen e negociatave me partnerët nga Ballkani Perëndimor. Pasi Këshilli ta miratojë këtë kërkesë, Komisioni Evropian do të negociojë marrëveshje dypalëshe me secilin shtet të rajonit.

Pasi marrëveshjet për këtë çështje të përmbyllen me sukses, ato do të hapin rrugën që Ballkani Perëndimor të bëhet pjesë e zonës “Roam Like at Home” në BE.

Pas finalizimit të marrëveshjeve dhe harmonizimit të plotë me rregullat e BE-së për roaming-un, qytetarët që udhëtojnë mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor do të mund të realizojnë thirrje, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin shërbime të internetit, pa tarifa shtesë të roaming-ut.

Bashkimi Evropian e ka iniciuar “Roam Like at Home” në qershor të vitit 2017. Ai zbatohet për shtetet anëtare të BE-së dhe vendet e zonës ekonomike evropiane. Në janar të këtij viti, rregullorja u zgjerua edhe për Ukrainën dhe Moldavinë.

Aktualisht, nuk ka konfirmim nga Komisioni Evropian se kur mund të nisë zbatimi i kësaj rregulloreje për vendet e rajonit, pasi sipas zyrtarëve të KE-së gjithçka varet nga negociatat me institucionet përkatëse në rajon.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Ricardo Cardoso, pranoi se bëhet fjalë për një proces të ndërlikuar.

“Afatet kohore varen nga gatishmëria e secilit prej partnerëve nga Ballkani Perëndimor për të përmbyllur marrëveshje dypalëshe me BE-në dhe për të siguruar harmonizimin e tyre të plotë me legjislacionin përkatës”, tha zëdhënësi i KE-së.

Të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor – Kosova, Shqipëria, Serbia, Mali i Zi, Bosnje dhe Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut – po ashtu synojnë që një ditë të bëhen anëtare të bllokut. Nga të gjashtë vendet, Kosova është e fundit në rrugën evropiane, pasi është shteti i vetëm që nuk ka status të vendit kandidat. Prishtina ka aplikuar për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara