Lajmet

Antiheronjtë: Përse na magjepsin?

Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Published

on

Walter White, Tony Soprano, Don Draper, Daredevil, Jessica Jones, Maleficent… Mund të vazhdojmë dhe me siguri do të gjejmë shumë nga personazhet tanë të preferuar nga kinemaja, televizioni, komiket apo librat. Anti-heronjtë na magjepsin. Statusi i tyre moral ndonjëherë është i diskutueshëm, në mos i dënueshëm, por jemi gjithësesi të tërhequr nga ana e tyre e errët.

Për më shumë se një dekadë, ky profil psikologjik ka vazhduar të vendoset gjithnjë e më fort në kulturën tonë. Për disa arsye, nuk na tërheqin më figurat e virtytshme, ato që Carl Jung përcaktonte me arketipin e tij të heroit dhe që luftojnë kundër së keqes. Shpëtimtarët tanë të përjetshëm, ata që sjellin dritë për të larguar errësirën, nuk kanë pushuar së frymëzuari.

Për çfarë arsye? Për shumë. Antropologu Lévi-Strauss thotë se asnjë mit, legjendë apo figurë arketipike nuk është e rastësishme; të gjitha këto entitete kanë përfaqësimin e tyre në botën reale.

Filluam të ndiheshim më afër këtyre personazheve të gabueshëm, me të meta dhe ndonjëherë amorale. Le të shohim se çfarë motivesh dhe çfarë lehtësimi të brendshëm fshihen pas maskës së antiheroit.

Kush janë antiheronjtë dhe pse na tërheqin?

Koha e heronjve autentikë duket se ka kaluar. Mbretërimi i tyre mund të përfundojë shumë më shpejt sesa mendojmë. Figura si Herkuli apo Perseu kanë pushuar së shkndërrituri shumë kohë më parë.

Letërsia na ka lënë personazhe të paharrueshëm si Konti i Monte Kristos, por Xhejms Xhojsi e kishte ripunuar tashmë këtë univers me Uliksin e tij dhe me atë roman që befas na paraqet një grup antiheronjsh që kufizohen me komiken dhe tragjiken.

Në çdo anti-hero gjejmë të njëjtët përbërës: hijen e traumës dhe anën e kundërt të komikes. Joker është një shembull i kësaj; ne mund ta fusim në mesin e zuzarëve, por në ADN-në e tij është gjeniu i antiheroit. Sepse ai ka një të kaluar të tmerrshme dhe vishet si klloun, qesh kur dëshmon mizori dhe pikturon një buzëqeshje në një fytyrë të shënuar nga trishtimi.

Është e lehtë të kesh empati për anti-heroin, sepse ai shpesh është i pakënaqur, një ndjenjë që është e lehtë për t’u kuptuar këto kohë.

Anti-heronjtë e vërtetë dhe anti-heronjtë e papërsosur

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet anti-heroi i tekstit shkollor me personazhin thjesht me të meta. Toni Stark (Ironman) ose Batman bëjnë pjesë në kategorinë e fundit. Ata kanë dritë dhe hije, njëri i çuditshëm dhe madje i papërgjegjshëm, tjetri duhet të përballet me një të kaluar të komplikuar për shkak të vdekjes së prindërve të tij.

Megjithatë, të dy janë heronj shpëtimtarë, personazhe që zgjidhin problemet e mëdha të botës. Ato simbolizojnë arketipin Jungian të shpëtimtarit.

Ai është një figurë që del nga fatkeqësitë, traumat, humbja apo tradhtia. Nga kjo ai krijon një botë personale në të cilën mbretërojnë ligjet e tij dhe sistemi i vlerave, shumë të ndryshme nga i yni.

E mira dhe e keqja turbullohen dhe mund të lundrojnë në të dy detet, si aftësia për bëma dhe vepra të mëdha që shkelin plotësisht ligjin.

Është e lehtë të ndjesh empati për një anti-hero

Ne i admirojmë heronjtë dhe identifikohemi me anti-heronjtë. Si është e mundur? Është një kontradiktë që dikush mund të empatizojë personazhe si Walter White apo Tony Soprano dhe të shijojë bëmat e tyre. Megjithatë është kështu. Sepse ndjenja jonë e empatisë na bën të identifikohemi më lehtë me dikë që është i pakënaqur, i dëshpëruar, i frustruar dhe që po lufton kundër një sistemi të dështuar.

Walter White, i cili ka arritur të rrëmbejë simpatinë tonë, është një mësues kimie në shkollë të mesme, vuan nga kanceri dhe prodhon metamfetaminë për të mbajtur familjen e tij. Maleficent është një zanë e tradhtuar dhe e shtypur nga njeriu që do, i cili përveç se do ta lërë, do të kthehet për t’i shqyer krahët.

Është kaq e lehtë të identifikohesh me këta personazhe. Ana e tyre e errët na tërheq sepse kuptojmë arsyet që i çuan në një dimension të tillë.

Në një shoqëri që ka dështuar, antiheroi na çliron

The Punisher, Daredevil, Jessica Jones… Vitet e fundit, janë shtuar përshtatjet për ekranin e vogël të këtyre personazheve nga bota e komikeve.

Ka diçka te anti-heronjtë që vepron si balsam, si element katartik. Ato përfaqësojnë shumë qëndrime për të cilat ne mendojmë, por nuk do t’i zbatonim kurrë në praktikë. Ata lëvizin dhe veprojnë jashtë ligjit për të zbatuar drejtësinë e tyre (justifikimin e tyre) në një shoqëri të dështuar.

Ndonjëherë anti-heroi përdor masa drastike për t’iu kundërvënë padrejtësive. Veprimi i tij ekstrem është (fshehurazi) tërheqës. Ne e admirojmë vendosmërinë e tyre përballë asaj që nuk do të guxonim kurrë të ndryshonim.

Antiheroi nuk ndryshon (dhe ne duam që ai të qëndrojë i tillë)

Anti-heronjtë gënjejnë, mund të jenë mizorë apo edhe të vrasin brutalisht. Ato mund të jenë kontradiktorë dhe ne mund t’i urrejmë dhe të vendosim t’i asgjësojmë.

Në një moment ne do të shkëputemi sepse ato sfidojnë kodet tona etike dhe morale, por, herët a vonë, do të duam të dimë më shumë. Do të donim të shihnim një film tjetër, një episod tjetër, të lexonim një tjetër komik apo një libër tjetër.

Në fund të fundit, ne nuk duam që ata të ndryshojnë. Dhe kështu, nëse superheroi devijon nga rruga e mirësisë, ai do të bëjë të pamundurën për t’u rikthyer në rrugën e duhur. Por jo, antiheroi nuk do të aspirojë kurrë të jetë ai që nuk është. Dhe ne e duam atë ashtu, të papërsosur.

Me pak fjalë, heronjtë janë zëvendësuar nga antiheronj që, në një farë mënyre, janë pasqyra e dëshirave tona më të errëta. Ato që nuk do t’i shprehim kurrë me zë të lartë./bota.al

Lajmet

Mbi 2500 tiketa në trafik – shifra të larta të dënimeve nga policia

Published

on

Gjatë ditës së djeshme, Policia e Kosovës ka shqiptuar 2501 tiketa në trafik. Një shifër kjo e lartë për një 24-orësh.

Në raportin e saj ditor, policia ka dhënë edhe statistikat e tjera, për zhvillimet në 24 orët e fundit.

Sipas raportit, kanë ndodhur 26 aksidente trafiku  me të lënduar dhe 29 aksidente me dëme materiale.

Janë arrestuar 20 persona, në mbajtje janë dërguar shtatë, dy persona janë në ndalim policor, derisa në vuajtje të dënimit janë dërguar tre persona.

Continue Reading

Lajmet

Prof. Xhevahire Millaku: Konferenca shkencore e UBT-së, mundësi për avancimin e medias dhe komunikimit

Published

on

Profesoresha Xhevahire Millaku nga Fakulteti i Medias dhe Komunikimit në UBT, e përfshirë drejtpërdrejt në përgatitjen e Konferencës së 15-të Ndërkombëtare të UBT-së, ka folur në një lidhje telefonike për Radio Campus 100.7 FM, lidhur me përgatitjet, temat kryesore dhe rëndësinë e kësaj konference shkencore.

Po flasim për konferencën ndërkombëtare të UBT-së, e cila tashmë është traditë dhe mbahet çdo vit. Po flasim konkretisht për Fakultetin e Medias dhe Komunikimit, i cili, përmes kësaj konference, arrin të sjellë punime të shumta shkencore nga studiues të ndryshëm, duke përfshirë profesorë, por edhe studentë, të cilëve u kushtohet një hapësirë e veçantë. Si po zhvillohen përgatitjet për konferencën e radhës shkencore të Fakultetit të Medias dhe Komunikimit?

“Po, atëherë, konferenca shkencore e UBT-së është njëra nga konferencat ndërkombëtare që tashmë ka krijuar një traditë të saj. Këtë vit kemi konferencën e 15-të me radhë, e cila zhvillohet në kampuset e UBT-së, në fakultete të ndryshme. Sikurse edhe në vitet e tjera, edhe kësaj radhe Fakulteti i Medias dhe Komunikimit organizon konferencën shkencore me temën që përfshin gazetarinë, median, inteligjencën artificiale, gjuhën, komunikimin, artin dhe kulturën, e kështu me radhë.”

Ju i keni nisur përgatitjet muaj më herët për konferencën. Cilat janë temat specifike ku jeni orientuar? E përmendët inteligjencën artificiale, por cila do të ishte ndoshta tema me interesimin më të madh nga studiuesit?

“Është e vërtetë që përgatitjet për konferencën kanë filluar nga fillimi i vitit 2026. Temat në të cilat janë orientuar janë kryesisht nga fushat e medias dhe komunikimit. Pjesëmarrësit mund t’i prezantojnë kërkimet e tyre fizikisht në Prishtinë ose online, duke u mundësuar studiuesve nga e gjithë bota të bëhen pjesë e konferencës sonë. Në këtë aspekt, pra, është shumë e rëndësishme që të trajtohen tema si gazetaria, media, inteligjenca artificiale, gjuha, komunikimi dhe arti. Përgjithësisht, këto janë temat që e përfaqësojnë apo e mbulojnë këtë konferencë ndërkombëtare, e cila do të zhvillohet në UBT.”

E kemi parë edhe nga vitet e kaluara që në këtë konferencë angazhohen me punime të ndryshme profesorët dhe asistentët e Medias dhe Komunikimit, gjithashtu edhe studentë të ndryshëm, të gjithë ata që kanë vullnet dhe dëshirojnë të publikojnë punime e të hulumtojnë në fusha të ndryshme të medias. Sa rëndësi u kushton hulumtimeve shkencore ky fakultet?

“Ashtu është. Profesorët, në bashkëpunim me asistentët dhe gjithë stafin e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit, janë të angazhuar rreth hulumtimeve shkencore në fushën e gjuhës dhe medias gjatë gjithë vitit. Ndërsa konferenca që zhvillohet çdo vit në UBT, përveç studiuesve jashtë Kosovës që e begatojnë konferencën tonë, si çdo vit, ka pjesëmarrës edhe stafin e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit, të cilët, me punimet dhe rezultatet e tyre hulumtuese, sjellin të rejat në fushën e gjuhës, komunikimit dhe inteligjencës artificiale në raport me median.”

Po ndalemi pak edhe te përvoja juaj profesionale dhe personale. Të flasim pak edhe për punimet e shumta që i keni në publikime shkencore. Në çfarë hapash po shkojnë hulumtimet e reja në fushën e medias? Ku është interesimi më i madh dhe për çfarë hulumtohet më së shumti?

“Po, është e vërtetë. Angazhimi im në pjesën e mësimdhënies është parësor, pastaj angazhohem edhe në hulumtimet shkencore dhe jam aktive. Vlen të theksohet se në konferencën e fundit isha pjesëmarrëse në konferencën e Bolonjës, në Itali. Sa i përket platformave që janë publike, unë jam prezente edhe në ato, por gjithmonë do ta kemi parasysh faktorin sfidues, që ka të bëjë me vlerat shqiptare dhe vlerat shkencore në Kosovë, të cilat nuk janë në pozicionin e tyre të merituar. Kemi ende hapësirë dhe punë për të bërë për ta avancuar pjesën shkencore, si në nivel vendi, ashtu edhe në nivel institucional, siç është UBT-ja.”

Konferenca e Medias dhe Komunikimit mbledh edhe studiues nga jashtë UBT-së dhe jashtë Kosovës. Ju tashmë keni mbledhur edhe abstrakte për konferencën. Prej nga janë studiuesit e paraqitur dhe a ka një numër të kënaqshëm të atyre që kanë vendosur t’i paraqesin publikimet apo hulumtimet e tyre?

“Po, konferenca e Medias dhe Komunikimit këtë vit ka mbledhur studiues nga universitete të ndryshme. Kemi studiues nga Universiteti i Elbasanit, pastaj kemi studiues të paraqitur nga Universiteti i Shkupit, Universiteti Publik, nga Universiteti i Tetovës, si dhe profesorë të Fakultetit të Medias dhe Komunikimit. Të gjithë dashamirët e fushës së medias dhe komunikimit do të jenë të pranishëm në këtë konferencë që do të mbahet gjatë kësaj jave.”

A flasim pak edhe për interesimet kryesore dhe veprimtarinë shkencore?

“Po, sipas përzgjedhjes së kumtesave për të qenë pjesë e konferencave të Fakultetit të Medias dhe Komunikimit, interesimet e punës hulumtuese shkencore të pjesëmarrësve janë të përqendruara në të gjitha fushat e medias online, të inteligjencës artificiale në aspektin gjuhësor, kulturor dhe të komunikimit në përgjithësi, që e përfshin këtë fushë.”

Krahas mësimdhënies, hulumtimi është edhe një prej fushave kryesore që çmohet në kohën tonë, sidomos në fushën akademike. Sa mendoni se në nivel të Kosovës po zhvillohen hulumtime cilësore shkencore në fushën e komunikimit?

“Sa u përket hulumtimeve në fushën tonë, në fushën e medias, mendoj se kemi ende hapësirë për të kontribuar në zhvillime dhe hulumtime në fushën e medias dhe komunikimit. Një nga kontributet e vlefshme në këtë fushë është konferenca shkencore që do të mbahet gjatë kësaj fundjave, më 23, 24 dhe 25 tetor, në ambientet e UBT-së, në Fakultetin e Medias dhe Komunikimit. Të gjithë janë të ftuar të marrin pjesë, si ata që janë paraqitur, ashtu edhe ata që nuk janë paraqitur, por dëshirojnë të vijnë në konferencën vjetore të UBT-së. Janë të mirëseardhur për të kontribuar në punimet dhe hulumtimet që do të zhvillohen në konferencën e UBT-së, në Fakultetin e Medias dhe Komunikimit.”

A ka ende kohë për të aplikuar apo kur është mbyllur pjesa e aplikimeve për dorëzimin e abstraktit?

“Realisht, afati për dorëzimin e abstraktit ka përfunduar tashmë. Mirëpo, të gjithë të interesuarit janë të ftuar, edhe pse ndoshta nuk janë pjesëmarrës direktë në konferencë. Ka shumë prej tyre që kanë shprehur interesim dhe vullnet për të qenë pjesë e konferencës sonë. Janë të mirëseardhur për të kontribuar në çfarëdo forme në konferencën e UBT-së, që mbahet në kuadër të Fakultetit të Medias dhe Komunikimit, më 24, ditën e shtunë, në ambientet e UBT-së.”

Profesoresh, një mesazh, një thirrje për të gjithë të rinjtë që dëshirojnë të jenë pjesë e akademisë, sidomos pjesë e hulumtimeve të ndryshme shkencore në kuadër të Medias dhe Komunikimit?

“Mesazhi im do të ishte hulumtimi në mënyrë korrekte, hulumtimi dhe studimi i shkencës në fushën e medias dhe komunikimit. Kemi mjaft për të trajtuar, si në aspektin gjuhësor, ashtu edhe në atë teknologjik. E dimë dhe jemi dëshmitarë se ku po shkon media në Kosovë. Realisht, të gjitha kumtesat, fjalimet apo ndërtimet shkencore mund të jenë të dobishme në fushën e medias dhe komunikimit. Besoj se kemi mjaftueshëm gazetarë dhe studiues nga fusha profesionale e medias që do të jenë pjesë e kësaj konference vjetore që organizohet në UBT”, thekson profesoresha Xhevahire Millaku.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Konjufca në OKB: Si flet Gjuriq për BE kur del në foto me kriminelin Radoiçiq

Published

on

By

Zëvendëskryeministri i Kosovës, Glauk Konjufca, ka dhënë një përgjigje të ashpër ndaj ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq, gjatë mbledhjes së fundit të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, duke ia përplasur në fytyrë lidhjet me strukturat kriminale, luftën hibride dhe të kaluarën e errët të regjimit serb.

Gjatë fjalës së tij, Konjufca ka vënë në pikëpyetje sinqeritetin e pretendimeve të Serbisë për integrim evropian, duke pyetur se për çfarë të ardhme bën fjalë Gjuriqi kur shfaqet publikisht në fotografi me Milan Radoiçiqin — personin e kërkuar nga Interpoli dhe organizatorin kryesor të sulmit terrorist në Banjskë. Ai theksoi se është absurde që një zyrtar i një vendi që synon BE-në të shoqërohet hapur me kriminelë të tillë.

Përplasja mes palëve u tensionua edhe më shumë kur Gjuriq ngriti akuza për gjoja incidente fetare në Kosovë. Konjufca i ka hodhur poshtë këto pretendime, duke kujtuar se Kosova është vend multietnik dhe shembull i harmonisë fetare. Si argument të qartë kundër narrativës serbe, ai përmendi zgjedhjen e fundit të një presidenteje nga komuniteti katolik, Justina Shiroka-Pula.

Duke vijuar replikën, Konjufca ia kujtoi homologut serb se propaganda e Beogradit për gjoja rrezikim të të krishterëve është e rreme, ndërkohë që vetë Serbia i ka shfrytëzuar kishat për ndarje e fabrikim incidentesh që nga vitet ’90 e deri më sot. Ai përmendi Masakrën e Mejës — të cilën e quajti “Srebrenica e Kosovës” — ku u vranë 377 civilë, një pjesë e madhe e të cilëve ishin shqiptarë të besimit katolik të ekzekutuar nga forcat serbe.

Mbledhja e OKB-së u mbyll mes kundërpërgjigjeve të forta, pasi Konjufca akuzoi hapur Serbinë për mohim të drejtësisë, duke i kujtuar se Beogradial vazhdon të hesht dhe të mohojë 12 mijë civilë të pafajshëm të vrarë gjatë luftës në Kosovë.

Continue Reading

Lajmet

UBT organizon Konferencën më të madhe shkencore për Mjekësinë Sportive, me pjesëmarrjen e profesionistëve botërorë

Published

on

By

UBT do të mirëpresë më 21 tetor, Konferencën e Dytë Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive – ICSM 2026, e cila do të bëjë bashkë profesionistë shëndetësorë, hulumtues, akademikë dhe ekspertë të sportit për të diskutuar zhvillimet e reja në mjekësinë sportive, inovacionin dhe qëndrueshmërinë në praktikën klinike dhe sportive.

Konferenca, e organizuar nga Instituti për Mjekësi Sportive i UBT-së, në bashkëpunim me International Federation of Sports Medicine (FIMS), SHAPE Project – Sport, Health, and the People dhe Kosovo Association of Sports and Exercise Medicine (KASEM), në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, do të zhvillohet nën temën “Innovation and Resilience in Sport Medicine”, duke krijuar një platformë për shkëmbimin e njohurive shkencore, përvojave profesionale dhe praktikave bashkëkohore në këtë fushë.

Në kuadër të konferencës do të trajtohen tema me rëndësi për zhvillimin e mjekësisë sportive, përfshirë shëndetin funksional, radiologjinë, ortopedinë, teknologjitë e veshshme (wearable technologies), inteligjencën artificiale dhe mundësitë që sjell inovacioni teknologjik në përmirësimin e kujdesit shëndetësor dhe performancës sportive.

 

 

Konferenca synon të forcojë bashkëpunimin ndërmjet komunitetit akademik, profesionistëve shëndetësorë dhe sektorit sportiv, duke nxitur diskutimin mbi qasjet e reja shkencore dhe zbatimin e tyre në praktikë.

Konferenca është e akredituar nga Oda e Mjekëve të Kosovës (OMK), në kuadër të Edukimit të Vazhdueshëm Profesional (EVP).

Për më shumë informata rreth programit, të interesuarit mund të vizitojnë: LINKU.

Continue Reading

Të kërkuara