Lajmet

Analizë: Cili vend ballkanik është më afër anëtarësimit në BE?

Published

on

Më 30 tetor, Komisioni Evropian publikoi raportet e zgjerimit për vitin 2024, duke ofruar një vlerësim të hollësishëm të progresit të bërë nga vendet që kanë aspirata për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Raportet përfshijnë Gjeorgjinë, Moldavinë, Ukrainën, Turqinë, dhe vendet e Ballkanit Perëndimor (Shqipërinë, Bosnjë dhe Hercegovinën, Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, dhe Serbinë).

Këto vlerësime shoqërohen me rekomandime dhe udhëzime të detajuara për reformat që secili kandidat duhet të prioritarizojë në mënyrë që të përparojë në negociatat e anëtarësimit.

Në fund të tetorit, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, realizoi një vizitë të rëndësishme në Ballkanin Perëndimor, duke vizituar Shqipërinë, Bosnjë dhe Hercegovinën, Kosovën, Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi dhe Serbinë. Ajo siguroi që zgjerimi i Bashkimit Evropian do të mbetet një prioritet kryesor gjatë mandatit të saj të ardhshëm, duke e quajtur këtë proces të rëndësishëm për stabilitetin dhe zhvillimin e rajonit. Në një konferencë të përbashkët me kryeministrin Edi Rama në Tiranë, von der Leyen theksoi: “Të jeni të sigurt se zgjerimi do të mbetet një prioritet kryesor në mandatin tim të ardhshëm.”

Zgjerimi i BE-së në Ballkanin Perëndimor është një çështje që ka qenë në diskutim për më shumë se 20 vjet, dhe Brukseli ka pasur periudha të ndryshme të tërheqjes dhe lëshimeve gjatë këtij kohë. Megjithatë, pas një periudhe të tensionuar, von der Leyen dhe Komisioni Evropian kanë siguruar angazhimin e plotë për të avancuar këtë proces.

Pozita aktuale e vendeve kandidate për BE

Gjeorgjia
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Komisioni Evropian dha një vlerësim kritik për Gjeorgjinë, duke theksuar zhvillime shqetësuese që dëmtojnë rrugën e saj drejt BE-së, siç janë mangësitë në zgjedhjet parlamentare dhe presionet ndaj votuesve. Gjeorgjia, që mori statusin e vendit kandidat në dhjetor 2023, është në një situatë të vështirë, dhe Komisioni Evropian paralajmëron se nëse nuk korrigjon kursin e saj, mund të vonohet hapja e negociatave të anëtarësimit.

Moldavia
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Moldavia ka bërë progres të dukshëm në miratimin e legjislacionit të BE-së dhe Komisioni Evropian ka vlerësuar se, nëse plotëson kushtet, vendi mund të hapë negociatat për kapitujt deri në vitin 2025. Presidentja Maia Sandu dhe qytetarët moldavë kanë shprehur një angazhim të fuqishëm për anëtarësim në BE, duke votuar pro ndryshimeve kushtetuese që nënvizojnë kursin pro-BE.

Ukraina
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Komisioni Evropian vlerësoi se Ukraina po bën përparime të mëdha përkundër luftës së agresionit të Rusisë, dhe se duhet të bëhen hapa më të qartë për hapjen e negociatave në vitin 2025. Ukraina është e angazhuar për reformat në fusha të ndryshme dhe është shprehur e gatshme për të përmbushur kushtet e nevojshme për të avancuar në procesin e anëtarësimit.

Turqia
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Komisioni ka theksuar një “rifillim gradual” të marrëdhënieve midis BE-së dhe Turqisë, por ka bërë të ditur se nuk ka pasur përparim në përmbushjen e standardeve demokratike. Megjithatë, Turqia ka një rëndësi strategjike për BE-në dhe ka shprehur interesin për të vazhduar bisedimet për integrimin.

Shqipëria
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Shqipëria është një nga vendet që ka bërë përparime të dukshme, duke hapur kapitullin e parë të negociatave të anëtarësimit më 15 tetor. Kryeministri Edi Rama e vlerësoi këtë hap si një arritje historike, ndërsa Komisioni Evropian ka vendosur që të mbyllen negociatat me Shqipërinë deri në fund të vitit 2027. Ky progres është parë si një sukses jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për gjithë rajonin.

Bosnjë dhe Hercegovina
Statusi i anëtarësimit: vend kandidat
Bosnja ka përjetuar një stagnim në reformat e saj, ku zhvillimet pozitive janë penguar nga tensionet në entitetin e Republika Srpska. Megjithatë, autoritetet kanë shprehur gatishmërinë për të përshpejtuar reformat dhe për të avancuar në rrugën e anëtarësimit, ndonëse problemi i retorikës secesioniste mbetet një pengesë e madhe.

Kosova
Statusi i anëtarësimit: kandidate e mundshme
Komisioni Evropian ka deklaruar se është i gatshëm të përgatisë një opinion për aplikimin e Kosovës për anëtarësim në BE, por ende ka pengesa të rëndësishme nga vendet anëtare të BE-së që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. Kosova aplikoi për anëtarësim në BE në dhjetor 2022, por pa një miratim të plotë nga të gjitha shtetet anëtare, procesi i saj mbetet i pasigurt.

Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, dhe Serbia
Të tri vendet kanë bërë progres në negociatat e anëtarësimit, megjithatë, Mal i Zi dhe Maqedonia e Veriut duhet të përshpejtojnë zbatimin e reformave të lidhura me sundimin e ligjit, ndërsa Serbia ka përmbushur disa kritere, por ka ende pengesa në disa fusha të rëndësishme të drejtësisë dhe demokracisë. Komisioni ka vendosur synime për mbylljen e negociatave për këto vende deri në vitin 2026 për Malin e Zi dhe deri në vitin 2027 për Serbinë.

Përfundimisht, rruga e zgjerimit të BE-së për vendet e Ballkanit Perëndimor dhe për shtetet tjera kandidate mbetet e ngarkuar me sfida, por ka gjithashtu mundësi për avancim të rëndësishëm nëse reformat e nevojshme zbatohen me përkushtim dhe përgjegjësi.

Kjo analizë është edhe kontribut i Agjencisë Telegrafike Shqiptare

Vendi

Arrestohen pesë persona pas një përleshjeje fizike në Ferizaj, një i lënduar dërgohet në QKUK

Published

on

By

Pesë persona janë arrestuar dhe janë ndaluar për 48 orë pas një përleshjeje fizike që ka ndodhur pas mesnatës në rrugën “12 Qershori” në Ferizaj, në afërsi të dy lokaleve.

Si pasojë e incidentit, tre persona kanë pësuar lëndime trupore. Njëri prej tyre, 33-vjeçari me inicialet SH.A., për shkak të natyrës së lëndimeve është transferuar për trajtim të mëtejmë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) në Prishtinë, ku do të intervistohet nga policia posa t’i stabilizohet gjendja shëndetësore.

Sipas Policisë së Kosovës, gjatë intervistimit njëri nga të dyshuarit ka pranuar se ka përdorur një kaçavidë gjatë përleshjes, me të cilën dyshohet se e ka goditur viktimën. Policia ka sekuestruar kaçavidën në cilësinë e provës materiale, si dhe ka siguruar një incizim të ngjarjes që do t’i dorëzohet prokurorisë.

Të arrestuarit për këtë rast janë: D.A. (21 vjeç), E.A. (22 vjeç), A.N. (39 vjeç), O.A. (18 vjeç), A.A. (22 vjeç)

Me udhëzim të Prokurorit të Shtetit, ndaj të dyshuarve janë iniciuar raste për veprat penale “Vrasje e mbetur në tentativë” dhe “Pjesëmarrje në rrahje”. Hetimet po vazhdojnë për të identifikuar persona të tjerë të mundshëm të përfshirë në këtë incident. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Përfshihet nga zjarri një deponi me goma të vjetra në Sllatinë

Published

on

By

Një deponi për grumbullimin e gomave të vjetra në Sllatinë është përfshirë nga zjarri, duke shkaktuar tym të zi dhe të dendur që është përhapur në zonën përreth. Deponia ndodhet në afërsi të rrugës kryesore.

Komandanti i Brigadës së Zjarrfikësve për zonën e Prishtinës, Abdusamed Shkodra, ka konfirmuar për mediat se ekipet janë nisur menjëherë drejt vendit të ngjarjes për të lokalizuar dhe shuar flakët.

Deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar apo dëme të tjera materiale, ndërsa zjarrfikësit po vazhdojnë punën në terren. /Ekonomia online/

Continue Reading

Rajoni

Ministri i Shqipërisë Hoxha i përgjigjet Gjuriqit: Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime

Published

on

By

Pas reagimit të kryeministrit Edi Rama, nuk ka munguar as ai i Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha. Kryediploti shqiptar i është përgjigjur deklaratave të ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq, duke theksuar se e ardhmja e rajonit qëndron te dialogu, besimi dhe bashkëpunimi pragmatik, e jo te kërcënimet apo akuzat.

Përmes një reagimi lidhur me debatin për lumin Ibër, kryediploti shqiptar bëri të ditur se uji nuk duhet të përdoret si instrument ndëshkimi. Ndonëse Ibri nuk rrjedh përmes Shqipërisë, Hoxha nënvizoi se çfarëdo kërcënimi për ndërprerjen e ujit dëmton bashkëjetesën paqësore në të gjithë rajonin.

“Lumenjtë duhet të bartin ujë, jo kërcënime, ndërsa kufijtë duhet të përcaktojnë juridiksione, jo të ndajnë përgjegjësinë tonë për paqen”, ka deklaruar Hoxha.

Më tej, ai hodhi poshtë pretendimet për projekte të mëdha territoriale, duke potencuar se i vetmi projekt që e intereson Shqipërinë është një “Bashkim Evropian më i Madh”, që përfshin Kosovën, Serbinë, Shqipërinë dhe vendet e tjera të rajonit.

Kryediploti i Shqipërisë shprehu gatishmërinë e plotë për dialog dhe bashkëpunim konkret mes shqiptarëve dhe serbëve, duke bërë thirrje për më shumë fokus drejt së ardhmes evropiane dhe më pak drejt mitologjive të së kaluarës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

BE-ja: Deklaratat për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit duhet të shmangen

Published

on

By

Bashkimi Evropian ka thënë se deklaratat për ndryshimin e mundshëm të rrjedhës së lumit Ibër, si dhe veprimet që nuk i shërbejnë normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duhet të shmangen.

“Përparimi në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të arrihet vetëm përmes dialogut”, tha një zëdhënës i Komisionit Evropian më 11 gusht.

“Deklaratat, përfshirë ato për ndryshime të mundshme të rrjedhës së lumit, dhe veprimet që nuk e mbështesin këtë synim duhet të shmangen”, thuhet në përgjigjen e Komisionit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi më 9 gusht se autoritetet serbe po shqyrtojnë me ekspertë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive dhe vilave të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit, në veri të Kosovës.

Deklarata e tij nxiti reagime të ashpra nga zyrtarët në Kosovë dhe u pasua edhe nga një përplasje publike ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë.

Komisioni Evropian rikujtoi gjithashtu se përparimi në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës është parakusht që të dyja palët të avancojnë në rrugën e tyre evropiane.

BE-ja komentoi edhe rrënimet e fundit në zonën e Liqenit të Ujmanit, me të cilat presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e kishte lidhur deklaratën e tij për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit.

“Sa i përket situatës në liqenin e Gazivodës/Ujmanit, ne tashmë kemi shprehur shqetësimet tona lidhur me rrënimet e fundit”, thuhet në përgjigje.

Sipas Komisionit Evropian, çdo masë zbatuese me pasoja të pakthyeshme duhet të respektojë procesin e rregullt ligjor.

“Personave të prekur duhet t’u jepet mundësi efektive për të kërkuar mbrojtje ligjore dhe, kur është e zbatueshme, mbrojtje të përkohshme gjyqësore para se masa të zbatohet”, thuhet në përgjigje.

Lumi Ibër, rreth 270 kilometra i gjatë, buron në Mal të Zi, kalon nëpër Serbi dhe më pas hyn në Kosovë, ku furnizon liqenin artificial të Ujmanit.

Rreth dy të tretat e këtij liqeni ndodhen në territorin e Kosovës.

Uji nga sistemi i Ujmanit dhe Ibër-Lepencit furnizon shtatë komuna, përdoret për ujitje dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq, të cilat prodhojnë pjesën më të madhe të energjisë elektrike në Kosovë.

Ekspertët që kanë folur më herët për Radion Evropa e Lirë kanë thënë se devijimi i rrjedhës së Ibrit është teknikisht i mundshëm, por do të ishte jashtëzakonisht i kushtueshëm dhe, nëse do t’i shkaktonte dëme Kosovës, do të binte ndesh me parimet e së drejtës ndërkombëtare për ujërat ndërkufitare.

Serbia është nënshkruese e Konventës së Kombeve të Bashkuara të vitit 1997 për përdorimin e rrjedhave ujore ndërkombëtare për qëllime të tjera përveç lundrimit.

Kjo konventë përcakton, mes të tjerash, parimin e shfrytëzimit të drejtë dhe të arsyeshëm të ujërave ndërkufitare, si dhe detyrimin për të mos u shkaktuar dëme të konsiderueshme shteteve të tjera.

Kosova nuk është palë në këtë konventë, pasi nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara. /REL/

 

 

Continue Reading

Të kërkuara