Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka njoftuar se në koordinim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë intensivisht hetimet lidhur me rastin e krimeve të luftës në komunën e Zubin Potokut.

Sipas njoftimit zyrtar, deri më tani janë arrestuar tre persona nën dyshimin për kryerjen e veprës penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Gjatë zhvillimit të hetimeve janë kontrolluar disa lokacione të ndryshme. Në fshatin Jabukë janë gjetur mbetje të cilat do t’i nënshtrohen ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe analizave të ADN-së për identifikim, ndërsa gërmimet në fshatin Kalludër e Vogël po vazhdojnë ende. Përveç këtyre, hetimet aktualisht po zhvillohen edhe në një lokacion të tretë.

Në vendngjarje ka qenë e pranishme edhe prokurorja përgjegjëse, e cila ka mbikëqyrur drejtpërdrejt veprimet hetimore së bashku me hetuesit nga Drejtoria për Hetimin e Krimeve të Luftës dhe ekspertët forenzikë.

Organet e ndjekjes bëjnë të ditur se për shkak të ruajtjes së procesit nuk mund të ndajnë detaje të tjera për momentin. “Për shkak të fazës së ndjeshme të hetimit, Prokuroria Speciale nuk mund të japë informacione të mëtejshme në këtë moment. Informacione shtesë do të publikohen kur kjo të jetë e mundur pa cenuar hetimin”, thuhet në komunikaten e Prokurorisë Speciale. /E.A/

Nivelit i transparencës buxhetore në komunat e Kosovës ka shënuar një përmirësim të përgjithshëm gjatë vitit 2025, ku mesatarja e pikëve ka arritur në 64.5, krahasuar me 61 pikë që ishte në vitin 2024. Sipas gjetjeve më të reja, ky është rezultati më i lartë i regjistruar që nga viti 2017, kur filloi vlerësimi sistematik nga Instituti GAP.

Gjatë këtij viti, dhjetë komuna kanë arritur rezultatin maksimal prej 100 pikësh. Përveç Kaçanikut, Mitrovicës së Jugut, Prizrenit, Rahovecit, Shtimes dhe Vushtrrisë që kanë ruajtur performancën e vitit të kaluar, rritje të dukshme kanë shënuar Obiliqi, Ferizaj dhe Deçani. Veçanërisht Obiliqi ka bërë një kthesë të madhe duke u ngritur nga 40 pikë në 100, ndërsa Ferizaj është ngjitur nga 47.5 pikë në maksimumin e pikëve, falë publikimit të të gjitha dokumenteve dhe përmirësimit të formatit të tyre. Progres të theksuar kanë pasur edhe Gjilani, i cili u ngrit nga 53.5 në 97 pikë, si dhe Gjakova nga 52 në 92.5 pikë.

Përkrah arritjeve, disa komuna kanë shënuar rënie të theksuar në renditje. Vitia ka pësuar rënien më të madhe duke kaluar nga 90 në 55 pikë, Mitrovica e Veriut ra nga 71 në 42 pikë, ndërsa Lipjani zbriti nga rezultati maksimal prej 100 pikësh në 85. Ulje të pikëve kanë pësuar edhe Klina, Skënderaj dhe Malisheva, ndërsa në fund të listës vazhdojnë të mbeten komunat me shumicë serbe si Kllokoti, Leposaviqi, Parteshi, Shtërpca, Zubin Potoku dhe Zveçani, të cilat renditen me pikë minimale apo pa pikë fare.

Raporti veçon se transparenca financiare është forcuar kryesisht në publikimin e raporteve tremujore, kornizës afatmesme buxhetore dhe rregulloreve për subvencione, mirëpo ka pasur rënie në publikimin e projekteve buxhetore për vitin pasardhës dhe në organizimin e dëgjimeve publike me qytetarë. Sa i përket Buxhetimit të Përgjegjshëm Gjinor, vetëm 19 nga 38 komuna kanë publikuar dokumentet përkatëse, ku 10 prej tyre kanë filluar zbatimin këtë vit, ndërsa 6 të tjera e kanë ndërprerë këtë praktikë.

Për të siguruar një llogaridhënie të qëndrueshme, rekomandohet rishikimi i bazës ligjore që obligon komunat t’i publikojnë dokumentet në formate të hapura (si Excel apo Word) dhe jo si PDF të skanuara. Gjithashtu kërkohet rritja e numrit të obligueshëm të dëgjimeve publike, publikimi i rregullt i listave të përfituesve të subvencioneve, si dhe bërja publike e kontratave të nënshkruara me operatorët ekonomikë dhe kartelave analitike të shpenzimeve. /E.A/

Opinion: Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Transmetimet live ende vazhdojnë, duke i drejtuar kamerat drejt plazhit në Ceuta, ku nuk po ndodh asgjë. Gazetarët qytetarë të vetëshpallur akoma enden rrugëve, duke regjistruar pamjet e tyre të dridhura me telefonat intelegjentë. Zia Yusuf nga Reform UK ishte atje gjatë fundjavës, i veshur në një këmishë të bardhë të pastër dhe pantallona elegante të qepura mirë, që askush të mos e ngatërronte me njerëzit e tjerë me ngjyrë që ndodheshin aty. Me njerëzit e këqij me ngjyrë.

Pse u bë hyrja e migrantëve në Ceuta, në kufirin spanjollo-maroken, një histori kaq e madhe në mbarë botën? Si arriti të tërhiqte vëmendjen e Donald Trumpit dhe Elon Muskut, të shfaqej në edicionin e lajmeve të mbrëmjes të NBC-së – një program që, le ta themi, nuk njihet si veçanërisht i prirur për të nxjerrë në pah histori nga Afrika kontinentale? Çfarë e bëri atë një çështje kaq shqetësuese për udhëheqësit evropianë? Çfarë e ktheu në një histori të parezistueshme për faqet e para të Daily Mail, Daily Express dhe Daily Telegraph?

Sigurisht, jo ndonjë lloj kërcënimi urgjent apo i afërt për kufijtë tanë, aq më pak për kufijtë e Shteteve të Bashkuara. Enklavat spanjolle të Ceutës dhe Meliljes funksionojnë nën përjashtime të veçanta nga zona Shengen, duke e bërë pothuajse të pamundur që një migrant pa dokumente të arrijë në Spanjën kontinentale, rreth 12 milje larg përtej Mesdheut. Sapo shumë prej migrantëve e kuptuan këtë, ata u larguan.

As nuk ishte ndonjë shqetësim humanitar për ata që u mbytën ose u vranë në përplasjen e turmës. “Rreth 48 mijë nga deri në 60 mijë njerëzit që hynë në Ceuta nga Maroku u kthyen brenda një dite. Megjithatë, fluksi i papritur krijoi një krizë për qeverinë pro-imigracionit të Spanjës. Gati tre duzina njerëz vdiqën.” Kështu shkruante një nëntitull i New York Times të premten. Dhe sapo të kalosh përtej sintaksës së ndërlikuar, a vure re diçka të pazakontë aty? Së pari integriteti i kufirit, pastaj pasojat politike dhe më pas njerëzit që vdiqën: hierarkia e diskursit të djathtë mbi emigracionin e shprehur në tri fjali perfekte. Numri i të vdekurve që atëherë është rritur në 72 ose 88 – autoritetet nuk bien dakord për shifrën – dhe askush nuk duket veçanërisht i shqetësuar.

Përkundrazi, Ceuta funksionon si një lloj “pornografie kufitare” për të djathtën ekstreme globale: një pikë ku projektohen fantazitë e tyre më të gjalla dhe apokaliptike. Nëse historiani Mike Davis dikur e përshkroi murin kufitar SHBA-Meksikë si “një skenografi politike”, atëherë në epokën e deepfake-ve dhe fermave të trollëve, Ceuta ka rezultuar po aq pjellore për prodhimin e përmbajtjes: kufiri i riformuar si teatër digjital, migrimi masiv si televizion në orarin kryesor.

Ironia e madhe këtu është se, nga këndvështrimi i sigurisë, Ceuta funksionon pothuajse saktësisht ashtu siç ishte projektuar. Një gardh gjashtë metra i lartë me tela me gjemba, i përforcuar me kulla vrojtimi dhe një rrjet kamerash vëzhgimi, e ndan atë nga Maroku. Nga Ceuta, një pikë kontrolli e brendshme ruan të vetmen linjë trageti drejt Spanjës kontinentale. Bashkimi Evropian ka shpenzuar vite dhe qindra miliona euro për zhvillimin e partneriteteve me Marokun për menaxhimin e kufirit.

Asnjëra prej këtyre nuk dukej se kishte rëndësi, ndërsa liderët evropianë rreshtoheshin për t’i dhënë qeverisë së Pedro Sánchez një goditje publike. Italia riktheu kontrollet kufitare ajrore dhe detare me Spanjën. Emmanuel Macron dërgoi njësi të lëvizshme në kufirin spanjoll për të forcuar kontrollet. Giorgia Meloni – e mbështetur nga Finlanda, Danimarka dhe Çekia – ka argumentuar se anëtarësimi i Spanjës në zonën Shengen duhet të pezullohet.

Dhe sigurisht, këta janë kryesisht politikanë vendas që i drejtohen një audience vendase, përpara një cikli zgjedhor ku qeveritë aktuale në Francë, Itali dhe Poloni po sfidohen nga forcat nacionaliste në të djathtë të tyre. Vetë Sánchez përballet me zgjedhjet në vitin 2027, një garë ku qeveria e tij mund të mburret me rritje të fortë ekonomike dhe ku kundërshtarët e tij të djathtë do të përpiqen dëshpërimisht ta kthejnë atë në një referendum për emigracionin.

Ky është këndvështrimi politik. Por në të vërtetë, spektakli i Ceutës përfaqëson një nevojë më primitive dhe instinktive, veçanërisht në botën anglishtfolëse, që fushata nxitëse kundër emigracionit të shihet, jo vetëm të dëgjohet. Fotografitë dhe pamjet nga enklava ditët e fundit, të gjitha të filmuara nga larg dhe pothuajse kurrë nga afër, janë të orientuara drejt një qëllimi të vetëm: ta bëjnë shikuesin t’i shohë këto trupa me ngjyrë si një masë të vetme, ku secili është i padallueshëm nga tjetri – kontabilistët dhe kirurgët nga prodhuesit e bombave dhe përdhunuesit, të gjallët nga të vdekurit.

Dhe kështu, pak nga pak, vija mes nacionalizmit dhe supremacisë së pastër të bardhë bëhet gjithnjë e më e paqartë. Në fakt, vetë ideja se një kalim kufitar, 1600 kilometra dhe dy dete larg nesh, është disi problemi ynë urgjent, ka kuptim vetëm brenda një botëkuptimi ku dallimi i vërtetë nuk është mes “Britanisë” dhe “jashtë saj”, por mes një Evrope të imagjinuar të bardhë e të krishterë dhe një tjetri barbar me ngjyrë.

Megjithatë, për gjithë këtë, e djathta nuk vepron e vetme. Lehtësimi i dukshëm në disa pjesë të së majtës, pasi shumica e 60 mijë migrantëve fillestarë u kthyen në Marok, shfaq një pranim shqetësues: një pranim të heshtur të narrativës së rrezikshme se migrimi është në vetvete një problem. Ja një mendim radikal: po sikur migrimi të jetë problem vetëm për ata që duan ta shohin si të tillë? Po sikur të fillonim ta shihnim lëvizjen masive të njerëzve më pak si një kërcënim ekzistencial dhe më shumë si një pashmangshmëri të thjeshtë të ekzistencës njerëzore?

Nëntë vjet më parë, Gary Younge paraqiti në Guardian një vizion utopik për kufij të hapur dhe pa kontrolle migrimi. Çfarë ndodhi me atë ndjenjë vizioni dhe idealizmi? Kur u bë diskutimi për kufijtë – biseda mbi arsyet dhe mënyrën se si lëvizim – diçka që duhet të frikësohet dhe jo të përqafohet?

Nëse Ceuta ishte një dështim aksidental i sigurisë apo një ngjarje e organizuar qëllimisht, në fakt është dytësore. Thelbi është se, ndërsa e djathta globale rrit besimin e saj dhe industria e migrimit kërkon përmbajtje të re, “pornografi” të re kufitare, do të ketë më shumë Ceuta në të ardhmen. Njerëzit do të vazhdojnë të migrojnë dhe të vdesin duke u përpjekur, dhe sepse kjo është televizion i mirë, kjo do të vazhdojë të ndodhë.

“Sot më shumë se kurrë,” shkruan sociologia Mimi Sheller në librin e saj Mobility Justice, “këto zona kufitare janë të lagura me gjakun e nacionalizmit të bardhë, profilizimit etnik dhe vdekjes së imponuar në tokën pa zot.”

Fundi i kësaj rruge janë masakrat, dhuna nga turmat, jo më “ndaloni varkat”, por “qëlloni varkat”; kufiri i imagjinuar si një zonë lufte në një lojë kompjuterike. Fundi është ajo që njerëz si Musk dhe mbështetësit e tij të ekstremit të djathtë po paraqesin tashmë: një botë ku ushtri “meshkujsh në moshë ushtarake” pushtojnë tokën tonë të pastër dhe problemi nuk janë forcat që i dëbuan nga shtëpitë e tyre, por “empatia juaj vetëvrasëse”, sepse këta nuk janë njerëz të barabartë që meritojnë trajtim të barabartë.

Këto janë pasojat. Dhe sinqerisht, kur të ndodhë Ceuta e radhës, e majta duhet të gjejë një përgjigje më të mirë sesa thjesht të jetë mirënjohëse që ata u kthyen përsëri në shtëpi.

Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Shiko: https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/aug/04/ceuta-carnival-anti-migrant-content-opportunists-on-right-lesson-for-left