Magazinë

Aksidente fatlume

Mësoni ta motivoni veten për t’u bërë më rezistentë dhe do të fitoni njohuri.

Published

on

Kur gjërat shkojnë keq, mund të jetë joshëse të dorëzoheni. Por para se ta bëni këtë, merrni parasysh mënyrat se si mund t’i shndërroni gabimet në mësime të vlefshme.

Të gjithë jemi e njohim ndjesinë e keqe në stomak, kur kuptojmë se kemi bërë diçka të gabuar. Kjo mund të ketë ndodhur në punë, në marrëdhëniet tona sociale etj, dhe mund të jenë gabime të mëdha apo të vogla. Nga pikëpamja neurologjike, ka shumë gjëra që ndodhin në trurin tonë në atë moment.

Në një studim të vitit 2018, neuroshkencëtarët në Institutin e Teknologjisë në Kaliforni, zbuluan se si gabimet shkaktuan një reaksion zinxhir të aktivitetit të trurit, dhe truri aktivizon me shpejtësi llojin e aktivitetit që e kodon thellësisht informacionin. Por ndërsa ndjenjat e tronditjes, rrëqethjes dhe zhgënjimit që i shoqërojnë gabimet nuk janë përgjithësisht të këndshme, në hapat tanë të gabuar ka edhe gjëra pozitive.

“Gabimet mund t’i shtojnë vlerë të madhe jetës sonë, dhe secili nga ne ka bërë të paktën një gabim në jetën e tij. Gabimet janë mundësia jonë për t’u rritur dhe për të fituar njohuri. Shumë njerëz thonë se nuk do të kishin qenë aty ku janë në jetë pa bërë gabime. Megjithatë, pjesa më e rëndësishme është të mësojmë prej tyre, dhe të kuptojmë se si të nxjerrim gjërat pozitive nga diçka që shumë njerëz e shohin si negative”– thotë trajneri i jetës Adam Kraft.

Është e vërtetë që duhet të riformulojmë mënyrën se si ndihemi për gabimet tona. Në fakt, një studim i botuar në revistën “Memory” në vitin 2018, zbuloi se gabimet mund ta ndihmojnë një person të mësojë më shpejt sesa nëse nuk do të bënte fare gabime. Dhe një studim tjetër, i botuar në “Journal of Educational Psychology”, zbuloi se bërja e gabimeve të qëllimshme – si shkrimi i përgjigjes së gabuar për një pyetje, dhe më pas korrigjimi i saj – mund të ndihmojë në përmirësimin e kujtesës sonë.

Thënë këtë, pavarësisht nëse vjen nga mania e përsosmërisë apo prirjet e pëlqimit të njerëzve, shumë prej nesh mërziten jo pak përballë gabimeve që bëjnë. Por nuk duhet të jetë kështu. A keni gabuar diku për diçka? Ndiqni këtë udhërrëfyes për t’i kthyer gabimet në mësime.

Njiheni dhe pranojeni situatën

“Tingëllon e lehtë apo jo? Ju mund të ndiheni fajtor kur bëni një gabim. Por ai faj do të jetë shumë më i rëndë, nëse nuk merrni përgjegjësinë e duhur për të. Pranimi i tij para të tjerëve(duke përfshirë veten) do ta lehtësojë atë faj, duke ju ndihmuar të filloni të mësoni nga gabimet”– thotë Adam.

Për disa prej nesh, ky lloj hapi i parë mund të jetë kundër instinkteve tona. Për momentin, ne nisim ta shpjegojmë gabimin duke u zhytur në ‘pse” dhe “si” e origjinës së tij. Ne mund të rrëfejmë një sërë ngjarjesh, apo një person tjetër mund të marrë përsipër fajin tonë.

Dhe megjithëse kjo mund të na ofrojë një lehtësim të menjëhershëm, nuk mund të na ndihmojë domosdoshmërisht të ecim përpara. Kjo është një pikë e rëndësishme nëse e gjeni veten duke u kthyer vazhdimisht dhe duke e ri–përmendur një gabim që keni bërë në të kaluarën. Nuk ka asgjë që mund të bëni tani, ndaj pasi ta keni pranuar çfarë duhet të bëni më pas?

Ndryshoni këndvështrimin mbi gabimet

Siç thotë Adam, gabimet nuk duhet të përjetohen si negative, dhe të mësuarit se si t’i riformuloni ato në mendjen tuaj mund t’ju ndihmojë të pajtoheni me to. “Mos e ndëshkoni veten. Shumë shpesh në fshikullojmë veten duke bërë gabime. Por provoni të krijoni një perspektivë pozitive për të: Ok, kam bërë gabim, por do të mësoj nga kjo dhe gabimi do të më bëjë një person më të fortë”. Pasi të mësoni se si ta riformuloni situatën, do ta motivoni veten për t’u bërë më rezistentë dhe do të keni fituar njohuri.

Gabimet ndodhin dhe në atë moment ato mund të përjetohen si fundi i botës. Mund të ndihemi sikur nuk ka asnjë rrugëdalje, por ka shumë pak gjasa të jetë kështu. Sepse gjithmonë do të ketë një hap tjetër. Se cili është ai, dhe sa e lehtë është, kjo është një çështje tjetër dhe kërkon pak përsiatje.

Reflektoni

Kur Kraft sugjeron që të merrni kohë për ta ri–menduar gabimin, tregohet i kujdesshëm të theksojë se kjo nuk ka të bëjë me qëndrimin mbi të kaluarën. Përkundrazi, ka të bëjë me një vështrim pro–aktiv të situatës, për të zbuluar leksionet që nxjerrim prej saj. “Bëjini vetes pyetje: Çfarë shkoi keq? Çfarë mund të bëja më mirë? A e lejova veten të shpërqendrohesha? Shkruajini përgjigjet tuaja dhe lexojini ato me vete. Është shumë më e lehtë ta përthithësh këtë informacion kur e sheh të shkruar” shton ai. Pra, jini shumë të sinqertë me veten tuaj. Kështu do të mësoni më shumë dhe do të jeni gati për veprim.

Plani

“Pra, a e keni pranuar gabimin tuaj dhe keni reflektuar mbi të? Tani duhet të merrni masa për të minimizuar shanset që ai të ndodhë sërish. Për shembull, nëse është një gabim që ka ndodhur në punë, a ka ndonjë proces ku mund të përmirësoni diçka? Ndoshta një listë kontrolli, apo edhe trajnim shtesë?” shton eksperti.

Bërja praktike e atyre planeve, pasi të keni marrë kohë për ta kuptuar vërtet si duhet situatën, është vendi ku hyjnë në lojë mësimet që mund të nxirrni nga gabimet. Kjo ka të bëjë më shumë sesa thjesht të siguroheni që të mos bëni sërish të njëjtin gabim. Është vendi ku mund ta ndryshoni në mënyrë aktive sjelljen tuaj dhe të rriteni si një person.

Rishikimi i rrugëtimit

Ju arritët në destinacionin përfundimtar përmes udhërrëfyesit, por a funksionoi ai? Çfarë ju mësoi udhëtimi? Dhe a do t’iu duken të ndryshme nga tani e tutje rrugët e ardhshme?“Ndoshta mund të ndiheni sikur njohuritë tuaja janë zgjeruar apo që jeni një person më i fortë. Është kaq e rëndësishme të njihni arritjet tuaja. Si një trajner që kultivon besimin vetjak, unë e përdor këtë me klientët e mi për t’i ndihmuar ata të ndërtojnë vetëbesimin e tyre”– thotë Kraft.

Duke rishikuar sukseset tuaja, ju po i provoni vetes se mund të realizoni gjërat që mendonit se nuk do të mundnit. Ashtu si në çdo udhëtim vetë-përmirësues, çelësi është të kesh dhembshuri për veten. Keni gabuar, dhe ndoshta nuk e trajtuar në mënyrën e duhur atë gabim. Kjo është e diçka e lehtë, por nëse ke vendosur të bësh diçka për të, vetëm ajo është e lavdërueshme. / happiful – bota.al

Magazinë

Rikthim i grupit të famshëm pop

Published

on

Grupi i famshëm amerikan i muzikës pop The Pussycat Dolls ka konfirmuar rikthimin zyrtar në vitin 2026, këtë herë si një trio e përbërë nga Nicole Scherzinger, Kimberly Wyatt dhe Ashley Roberts. Treshja ka paralajmëruar një rikthim të madh në skenën muzikore me publikimin e një kënge të re dhe një turne global.

Sot, grupi publikoi singlin e ri të titulluar “Club Song”, duke shënuar materialin e tyre të parë të ri pas një kohe të gjatë. Krahas kësaj, ato kanë njoftuar edhe turneun botëror “PCD Forever”, i cili do të përfshijë plot 53 koncerte në Amerikën e Veriut, Evropë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Turneu do të nisë më 5 qershor 2026 në Acrisure Arena në Palm Desert, Kaliforni, ndërsa në disa nga koncertet do të performojnë edhe mysafire speciale si reperja Lil’ Kim dhe këngëtarja Mýa.

Megjithatë, jo të gjitha ish-anëtaret e grupit do të jenë pjesë e këtij rikthimi. Melody Thornton, Jessica Sutta dhe Carmit Bachar nuk janë përfshirë në këtë ribashkim.

Biletat për turneun “PCD Forever” do të dalin në parashitje më 18 mars 2026, ndërsa shitja e përgjithshme për publikun fillon më 20 mars.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Blackburn synon të bëhet qyteti i parë “Town of Culture” në Mbretërinë e Bashkuar

Published

on

Oferta e Blackburn për t’u bërë qyteti i parë që fiton titullin “Town of Culture” në Mbretërinë e Bashkuar do të frymëzohet nga njerëzit e zonës, historitë dhe krijimtaria e tyre, ka thënë një artist i përfshirë në projekt.

Mijëra qytete kanë mundësinë të konkurrojnë për këtë titull, i cili shoqërohet me një fond prej 3 milionë paundësh për realizimin e një programi kulturor në vitin 2028.

Oferta e Blackburn po formësohet nga një grup partnerësh që përfshin National Festival of Making, British Textile Biennial dhe Blackburn Museum and Art Gallery.

Artisti Jamie Holman, pjesë e partneritetit që po përgatit aplikimin, tha se propozimi do të mbështetet në lidhjet historike të Blackburn me “shpikjen dhe transformimin”.

Sipas grupit që po udhëheq ofertën, qyteti në qarkun Lancashire tashmë ka disa pika të rëndësishme kulturore, përfshirë festivalin British Textile Biennial, artin e ri publik në rrugët e qytetit dhe Blackburn Museum and Art Gallery, muzeu i parë i ndërtuar posaçërisht jashtë Londrës, i cili së fundmi festoi 150-vjetorin e tij.

Udhëheqësi i Blackburn with Darwen Council, Phil Riley, tha se qyteti ka përjetuar një “rilindje kulturore” gjatë dekadës së fundit.

“Nëse kemi sukses, kjo do të ishte një moment i madh për Blackburn -një mundësi për të festuar historinë tonë, për të ndërtuar mbi vrullin që kemi krijuar dhe për të ofruar një vit emocionues aktivitetesh kulturore në 2028”, tha ai.

Prania e një katedraleje në qytet shpesh krijon konfuzion nëse Blackburn është qytet apo qytezë. Megjithatë, Blackburn ka aplikuar dy herë për të marrë statusin e qytetit, më së fundi gjatë Jubileut të Platinit të Mbretëreshës në vitin 2022, por pa sukses.

Lista e shkurtër e qyteteve që kanë shanse për të fituar titullin e lakmuar “Town of Culture” pritet të shpallet më vonë gjatë pranverës.

Qytetet që do të hyjnë në listën e shkurtër do të përfitojnë 60 mijë paund për të zhvilluar aplikimin e plotë, ndërsa dy finalistët e tjerë do të marrin 250 mijë paund për të realizuar disa elemente të propozimit të tyre fillestar.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Parashikimet për Oscar 2026: Kush pritet të fitojë në kategoritë kryesore

Published

on

Best Picture
Në fillim të sezonit favoritë konsideroheshin Hamnet dhe One Battle After Another. Megjithatë, filmi Sinners ka fituar shumë momentum pas sukseseve në Bafta dhe Actor Awards. Edhe pse One Battle After Another mbetet favorit i lehtë, ka gjasa që Sinners ta marrë çmimin në fund.

Best Director
Paul Thomas Anderson është favorit për regjinë e One Battle After Another. Edhe pse ka 14 nominime gjatë karrierës, ai ende nuk ka fituar një Oscar. Pas fitoreve në Bafta dhe Directors Guild Award, pritet që më në fund ta fitojë.

Best Actress
Jessie Buckley shihet si fituese e sigurt për rolin e saj në Hamnet. Që nga premiera e filmit në Telluride, ajo ka qenë favoritja kryesore dhe deri tani nuk ka pasur rivalë seriozë.

Best Actor
Gara është mes Timothée Chalamet dhe Michael B. Jordan. Megjithatë, Jordan ka marrë avantazh falë rolit të tij në Sinners, ku luan dy binjakë identikë, dhe pas fitimit të Actor Awards konsiderohet favorit.

Best Supporting Actor
Sean Penn dhe Stellan Skarsgård janë në garë të fortë. Penn ka fituar disa çmime paraprake, por Skarsgård mund të përfitojë nga fakti që ende nuk ka fituar Oscar.

Best Supporting Actress
Kategoria më e paparashikueshme. Amy Madigan dhe Teyana Taylor janë favoritët kryesorë, ndërsa një surprizë mund të vijë edhe nga Wunmi Mosaku.

Best Original Screenplay
Filmi Sinners pritet të fitojë edhe në këtë kategori. Skenari i Ryan Coogler kombinon horrorin, dramën dhe muzikën në një histori origjinale që ka pasur edhe sukses të madh në box office.

Best Adapted Screenplay
One Battle After Another, i bazuar në romanin Vineland të Thomas Pynchon, është favorit për këtë çmim pasi ka fituar tashmë Bafta dhe Golden Globe.

Best Animated Feature
Filmi KPop Demon Hunters pritet të fitojë falë suksesit të madh global, muzikës dhe konceptit unik të një grupi vajzash që luftojnë demonët.

Best International Film
Gara është mes The Secret Agent nga Brazili dhe Sentimental Value nga Norvegjia. Edhe pse të dy janë shumë të vlerësuar, Sentimental Value duket se ka një avantazh të lehtë.

Ceremonia e 98-të e Oscars do të mbahet më 15 mars.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Ngjallësit me trokitje dhe orët me qiri: Si zgjoheshin njerëzit para orëve të zgjimit

Published

on

Nga qirinjtë që lëshonin kunja metalike çdo orë, deri te “knocker uppers” e Britanisë industriale, njerëzit gjatë historisë kanë shpikur mënyra të shumta të zgjuara për t’u zgjuar në kohë.

Gjatë Revolucionit Industrial në United Kingdom, fabrikat e reja kishin nevojë për disiplinë të rreptë në orar – përfshirë edhe orare shumë të sakta të fillimit të punës për punëtorët.

Një punëtor që arrinte edhe vetëm pesë minuta me vonesë mund të bllokonte të gjithë linjën e prodhimit, duke i shkaktuar humbje financiare pronarëve. Për këtë arsye ata kishin nevojë për një mënyrë për t’u zgjuar në kohë, sidomos gjatë muajve të errët të dimrit. Edhe pse në atë kohë ekzistonin orët e para të alarmit, ato ishin shumë të shtrenjta për një punëtor të zakonshëm.

Fabrikat provuan të përdornin bilbila dhe kambana për të zgjuar dhe thirrur punëtorët, por shpesh rezultonin të pasigurta. Në vend të tyre u krijua një profesion i tërë i dedikuar për zgjimin e njerëzve: të ashtuquajturit “knocker uppers”.

Këta “alarme njerëzore” ecnin nëpër rrugë, madje edhe nëpër lagje të tëra, duke trokitur ose goditur lehtë në dritaret e njerëzve – ose duke qëlluar me kokrra bizeleje – për t’i zgjuar, thotë Arunima Datta, profesoreshë e historisë në University of North Texas.

“Ata qëndronin aty derisa merrnin përgjigje nga klientët e tyre; nuk largoheshin,” thotë ajo.

Në fakt, profesione të ngjashme me knocker uppers kanë ekzistuar edhe në shumë shoqëri të tjera në botë, shton Datta, veçanërisht në komunitetet myslimane gjatë Ramazanit, kur njerëzit duhej të zgjoheshin herët për t’u falur dhe për të ngrënë vaktin para agimit.

Nga gjelat te “orët me qirinj”

Gjatë historisë, njerëzit kanë përdorur edhe mënyra të tjera krijuese për t’u zgjuar – nga mbajtja e gjelave në oborr deri te orët e zgjuara me qirinj që lëshonin gjilpëra metalike në një tabaka çdo orë.

Sipas Fatima Yaqoot nga University of the Sunshine Coast në Australia, para se orët personale të alarmit të bëheshin të zakonshme, njerëzit shpesh zgjoheshin falë sinjaleve natyrore dhe rutinave të përditshme.

“Drita e ditës ishte një nga sinjalet kryesore,” thotë ajo. “Në shumë shoqëri para-industriale, jeta e përditshme ndiqte ritmin e lindjes dhe perëndimit të diellit, gjë që formësonte natyrshëm ritmet cirkadiane.”

Megjithatë, sipas Sasha Handley nga University of Manchester, nuk është plotësisht e saktë të mendohet se njerëzit në botën para-industriale jetonin vetëm sipas dritës dhe errësirës.

“Shumë punë vazhdonin deri natën vonë, madje deri në orët e para të mëngjesit, varësisht nga detyrat sezonale,” thotë ajo.

Në vend të kësaj, njerëzit përdornin një kombinim të sinjaleve të trupit dhe mjeteve teknologjike për të organizuar orarin e punës. Në fermat, për shembull, gjatë dimrit periudhat e gjumit mund të ishin pak më të gjata.

Alarmet e para “natyrore”

Një nga alarmet më të hershme ishte kënga e gjelit, që shpesh sinjalizonte fillimin e ditës. Interesant është se studimet tregojnë se gjelat këndojnë sipas ritmit të tyre cirkadian, jo vetëm si reagim ndaj dritës.

Po ashtu, kambanat ishin një sinjal i përhapur për zgjim. Në Evropën Perëndimore dhe Qendrore mesjetare, jeta organizohej rreth kishës së famullisë dhe njerëzit përdornin kambanat e kishës – të rëna çdo orë – për të strukturuar ditën.

Në disa shtëpi kishte edhe kambana brenda, sidomos pranë dhomave të gjumit. Shërbëtorët zakonisht zgjoheshin të parët dhe kishin detyrë të zgjonin pronarët në orarin e duhur.

Orët e hershme të alarmit

Edhe pse mund të duket ndryshe, bota e vjetër nuk ishte pa alarme personale. Sipas Handley, ato funksiononin në mënyra të ndryshme – duke përdorur ujë ose flakë për të krijuar një sinjal zgjimi.

Sa më lart në hierarkinë shoqërore të ishte një person, aq më të ndërlikuara dhe të zbukuruara bëheshin këto pajisje.

Orët me qirinj, të shënuara për të treguar kalimin e kohës, ekzistonin që në Ancient China. Në disa raste, një gozhdë vendosej në qiri dhe, kur qiriu digjej deri në një pikë të caktuar, gozhda binte në një tabaka metalike duke bërë zhurmë – një mënyrë e thjeshtë për të zgjuar dikë.

Edhe temjani përdorej për të matur kohën në Kinë. Nganjëherë në të vendoseshin toptha metalikë të varur me fije, të cilët binin në një enë dhe krijonin tingull si gong.

Madje një përshkrim i shekullit të 19-të nga një etnolog amerikan përmend se disa njerëz në Kinë vendosnin shkopinj temjani mes gishtërinjve të këmbës për t’u zgjuar kur digjeshin.

Marrë dhe përshtatur nga BBC.

Continue Reading

Të kërkuara