Kulturë

A përkeqësohet gjumi i meshkujve me hënën e plotë?

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit?

Published

on

Gjumi i meshkujve mund të ndikohet negativisht nga cikli hënor, ndërsa ai i grave mbetet më i rregullt.

Hëna, e cila është studiuar prej kohësh për të kuptuar nëse ndikon në sjelljen tonë në ndonjë mënyrë, mund të shqetësojë vërtet gjumin, të paktën atë të burrave. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga Universiteti i Uppsala në Suedi, i cili konstaton, për herë të parë, se cikli hënor ndikon në gjumin e meshkujve më shumë sesa te gratë.

Nga hëna e re te hëna e plotë. “Ne regjistruam të dhëna të ndryshme gjatë gjumit të një nate të 492 grave dhe 360 ​​burrave, të moshës midis 22 dhe 80 vjeç, që jetonin në Uppsala, duke vënë në dukje se cilësia e mashkullit u përkeqësua gjatë netëve pas hënës së re deri në ditën e hënës së plotë, ndërsa ajo femrave ishte më e mirë”, shpjegon Christian Benedict, kreu i studimit dhe studiues në Departamentin e Neuroshkencës në Universitetin Uppsala.

“Në veçanti, burrat, por jo gratë, treguan më pak efikasitet të gjumit dhe ishin më pak në gjumë të thellë”, shton ai.

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit? Një hipotezë e studiuesve suedezë lidhet me dritën më të madhe të diellit që sateliti ynë, në disa nga fazat e tij, reflekton drejt Tokës në orët në të cilat ne zakonisht shkojmë për të fjetur. Dhe nëse kjo shqetëson netët e meshkujve më shumë, kjo ndodh sepse truri i meshkujve mund të jetë më i ndjeshëm ndaj dritës së ambientit sesa femrat.

Rezultatet e rastësishme? Disa studime kanë hetuar lidhjen midis ciklit hënor dhe cilësisë së gjumit, por rezultatet janë gjithmonë konfliktuale. Disa raportojnë një korrelacion, të tjerët jo. “Në këto raste shkaqet mund të kenë qenë të ndryshme, për shembull që disa të dhëna ishin të rastësishme. Për më tepër, ne kemi marrë parasysh gjithashtu problemet kronike të pagjumësisë dhe ashpërsinë e apneas obstruktive të gjumit, e cila përfshin një ulje të sasisë ose cilësisë së gjumit”, thonë studiuesit.

“Fakti mbetet që edhe rezultatet e studimit tonë duhet të merren me kujdes, edhe nëse vëzhgimet tona kanë regjistruar një lidhje të gjumit mashkullor me ciklin hënor, ne ende nuk mund të themi me siguri se ai ekziston me të vërtetë një lidhje direkte” thekson Benedict.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari si formë rezistence ndaj apatisë

Published

on

By

Në edicionin e katërt të “Dokudaily”, vëmendja përqendrohet te kinemaja si një formë rezistence ndaj apatisë dhe mënyrë për t’iu qasur më nga afër realitetit.

Në këtë numër, Mark Cousins propozon përdorimin e filmit dokumentar si një mënyrë për ta parë dhe kuptuar botën, ndërsa diskutimi shtrihet edhe në çështje të rëndësishme që lidhen me kinemanë bashkëkohore.

Mes temave të trajtuara janë pronësia mbi historitë dhe mënyra se kush ka të drejtë t’i tregojë ato, përdorimi i gjuhës në kinematë kombëtare, si dhe reagimet e njerëzve ndaj përdorimit të inteligjencës artificiale (AI).

“Dokudaily” ndalet gjithashtu te puna e ekipit të mikpritjes, i cili përshkruhet si “motori i padukshëm” që qëndron pas atmosferës dhe humorit të veçantë të këtij aktiviteti.

Përmes këtyre temave, edicioni i katërt e vendos dokumentarin në qendër të një diskutimi më të gjerë mbi shoqërinë, identitetin, teknologjinë dhe mënyrën se si kinemaja mund të sfidojë indiferencën.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Etno Fest: Dita e gjashtë sjell traditën e Istogut, artin e familjes Grubi dhe teatrin e Shkodrës në Kukaj

Published

on

By

Nata e gjashtë e festivalit “Etno Fest” në fshatin Kukaj u karakterizua nga një gërshtim i traditës autoktone, muzikës klasike dhe artit skenik, duke mbledhur artistë e dashamirës të kulturës nga treva të ndryshme.

Sipari i mbrëmjes u hap me performancën e Etno Ansamblit “Vullkani i Istogut”, i cili solli në skenë këngë, valle dhe motive tradicionale të trevës së Istogut.

Programi vazhdoi me një koncert artistik të interpretuar nga Blerim Grubi, Nita Grubi dhe Arjana Kuriu Grubi, të cilët sollën një frymë me finesë muzikore për pranishmit.

Ngjarja qendrore e mbrëmjes ishte shfaqja teatrore “Pesë fytyrat e heshtjes”, me regji të Ilir Bokshit, e realizuar nga trupa e Teatrit “Migjeni” të Shkodrës. Shfaqja trajtoi tema komplekse njerëzore, me fokus te dhuna familjare dhe përjetimet e pathëna.

Aktivitetet e ditës së gjashtë u përmbyllën në orët e vona me “Etno Nejën”, ku grupi “Melodia e Vjetër” interpretoi pjesë nga repertori i traditës muzikore e shpirtërore. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Monodramë, Dokumentarë dhe Muzikë: Çfarë shënoi ditën e tretë të “Etno Fest”

Published

on

By

Dita e tretë e festivalit “Etno Fest” solli një gërshetim të arteve skenike, trashëgimisë kulturore dhe kujtesës kolektive, duke përfshirë shfaqje teatrale, demonstrime tradicionale, dokumentarë historikë dhe muzikë live.

Programi artistik nisi me monodramën “No Surprises”, me regji të Endrit Gashit dhe interpretim të Ergjan Mehmetit. Shfaqja u prezantua përmes një qasjeje skenike interesante, duke trajtuar përjetimet e individit, raportin e tij me realitetin bashkëkohor dhe dimensionin emocional të dashurisë.

Në kuadër të promovimit të trashëgimisë kulturore u prezantua etno-performanca “Zeje në zhdukje: Farkëtari”. Përmes demonstrimit praktik të mjeshtërisë së farkëtimit, performanca vuri në pah rëndësinë e ruajtjes dhe transmetimit të zanateve tradicionale.

Mbrëmja vazhdoi me shfaqjen e dy dokumentarëve me tematikë nga historia e Kosovës:

“Ferdonija” me autorë Gazmend Bajri dhe Shkurte Dauti: Një rrëfim për historinë dhe qëndresën e Ferdonije Qerkezit nga Gjakova, e cila jeton me kujtimin e bashkëshortit dhe katër djemve të saj të humbur gjatë luftës.

“Pesë lulet, një notë e humbur” me autor Fatlum Haziri: Dokumentar që trajton temën e helmimeve të nxënësve në shkollat e Kosovës gjatë viteve ’90, i ndërtuar mbi dëshmi, intervista dhe materiale arkivore.

Aktivitetet e ditës u përmbyllën me “Etno Nejën”, ku interpretoi grupi “Ardian Behrami CIPA & Band”, duke sjellë përpunime muzikore për publikun pranishëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

on

By

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara