Kulturë

A përkeqësohet gjumi i meshkujve me hënën e plotë?

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit?

Published

on

Gjumi i meshkujve mund të ndikohet negativisht nga cikli hënor, ndërsa ai i grave mbetet më i rregullt.

Hëna, e cila është studiuar prej kohësh për të kuptuar nëse ndikon në sjelljen tonë në ndonjë mënyrë, mund të shqetësojë vërtet gjumin, të paktën atë të burrave. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga Universiteti i Uppsala në Suedi, i cili konstaton, për herë të parë, se cikli hënor ndikon në gjumin e meshkujve më shumë sesa te gratë.

Nga hëna e re te hëna e plotë. “Ne regjistruam të dhëna të ndryshme gjatë gjumit të një nate të 492 grave dhe 360 ​​burrave, të moshës midis 22 dhe 80 vjeç, që jetonin në Uppsala, duke vënë në dukje se cilësia e mashkullit u përkeqësua gjatë netëve pas hënës së re deri në ditën e hënës së plotë, ndërsa ajo femrave ishte më e mirë”, shpjegon Christian Benedict, kreu i studimit dhe studiues në Departamentin e Neuroshkencës në Universitetin Uppsala.

“Në veçanti, burrat, por jo gratë, treguan më pak efikasitet të gjumit dhe ishin më pak në gjumë të thellë”, shton ai.

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit? Një hipotezë e studiuesve suedezë lidhet me dritën më të madhe të diellit që sateliti ynë, në disa nga fazat e tij, reflekton drejt Tokës në orët në të cilat ne zakonisht shkojmë për të fjetur. Dhe nëse kjo shqetëson netët e meshkujve më shumë, kjo ndodh sepse truri i meshkujve mund të jetë më i ndjeshëm ndaj dritës së ambientit sesa femrat.

Rezultatet e rastësishme? Disa studime kanë hetuar lidhjen midis ciklit hënor dhe cilësisë së gjumit, por rezultatet janë gjithmonë konfliktuale. Disa raportojnë një korrelacion, të tjerët jo. “Në këto raste shkaqet mund të kenë qenë të ndryshme, për shembull që disa të dhëna ishin të rastësishme. Për më tepër, ne kemi marrë parasysh gjithashtu problemet kronike të pagjumësisë dhe ashpërsinë e apneas obstruktive të gjumit, e cila përfshin një ulje të sasisë ose cilësisë së gjumit”, thonë studiuesit.

“Fakti mbetet që edhe rezultatet e studimit tonë duhet të merren me kujdes, edhe nëse vëzhgimet tona kanë regjistruar një lidhje të gjumit mashkullor me ciklin hënor, ne ende nuk mund të themi me siguri se ai ekziston me të vërtetë një lidhje direkte” thekson Benedict.

Continue Reading

Kulturë

“Kontrabasi” premierë sot në Teatrin Dodona

Published

on

By

Më 19 maj 2026 do të jepet premiera e shfaqjes “Kontrabasi”, bazuar në veprën e autorit gjerman Patrick Süskind. Shfaqja vjen me regji dhe skenografi nga Ben Apolloni, ndërsa rolin kryesor e interpreton aktori Alban Goranci.

Përkthimi i veprës është realizuar nga Alba Blakaj, ndërsa kostumografia mban vulën e Dardana Goranci Iliyaz. Trajnuese të aktorit për kontrabas janë Rona Maloku dhe Olta Beqa.

Në realizimin teknik të shfaqjes kanë kontribuar edhe Skender Latifi si mjeshtër i dritave, si dhe mjeshtrit e skenës Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi. Formulimi muzikor është bërë po ashtu nga Ben Apolloni.

“Kontrabasi” është produksion i Teatri i Qytetit të Prishtinës Dodona dhe Alban Goranci, me mbështetje financiare nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Gjykata spanjolle i kthen Shakirës 55 milionë euro pas tetë vitesh akuza për mashtrim fiskal

Published

on

By

Një gjykatë spanjolle ka urdhëruar autoritetin tatimor të vendit t’i kthejë 55 milionë euro këngëtares Shakira, pasi vendosi se paratë ishin mbledhur në mënyrë të parregullt në një mosmarrëveshje për taksat e saj.

Gjykata e lartë kombëtare e ka shpallur të pafajshme këngëtaren kolumbiane për mashtrim fiskal dhe ka urdhëruar Thesarin t’i kthejë asaj paratë plus interesat.

Ajo tha se autoritetet tatimore kishin dështuar të vërtetonin se ajo kishte kaluar 183 ditë në Spanjë në vitin 2011 – minimumi i kërkuar që rezidentët të paguajnë tatimin mbi të ardhurat personale atje.

Shakira tha se gjykata “vendosi të vërtetën në vend” pasi ajo kishte kaluar tetë vjet “duke duruar një shënjestrim brutal publik, fushata të orkestruara për të shkatërruar reputacionin tim dhe net pa gjumë që në fund ndikuan në shëndetin tim dhe mirëqenien e familjes sime”.

Rimbursimi përfshin rreth 24 milionë euro në tatimin mbi të ardhurat dhe pothuajse 25 milionë euro gjoba për atë që autoritetet e kishin përshkruar si një shkelje “shumë të rëndë”.

Agjencia tatimore tha se do të apelonte në Gjykatën e Lartë dhe se asnjë pagesë nuk do të bëhej deri në vendimin përfundimtar.

Ylli 49-vjeçar jetoi me ish-futbollistin e Barcelonës dhe Spanjës, Gerard Pique, për më shumë serialization se një dekadë, pasi raportohet se u takuan në vitin 2010 gjatë xhirimeve të videoklipit të “Waka Waka (This Time for Africa)”, kënga zyrtare e Botërorit në Afrikën e Jugut.

Gjykata e Lartë tha se gjobat ishin të paligjshme sepse ato bazoheshin në supozimin se Spanja ishte rezidenca e saj tatimore për vitin fiskal 2011, “një fakt i cili nuk është vërtetuar”.

 

Continue Reading

Lajmet

Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë

Published

on

Instituti Albanologjik ka hapur sot edicionin e 17-të të Javës së Albanologjisë, një nga ngjarjet më të rëndësishme shkencore në fushën e studimeve shqiptare, e cila do të zgjasë deri më 22 maj.

Përgjatë katër ditëve, studiues nga Kosova, rajoni dhe më gjerë do të prezantojnë tema që lidhen me gjuhën, letërsinë, historinë, folklorin dhe etnologjinë shqiptare, duke trajtuar edhe zhvillime bashkëkohore si inteligjenca artificiale, digjitalizimi i shqipes dhe ndikimi i komunikimit virtual në gjuhë.

Programi përfshin sesione të veçanta për letërsinë shqipe, historiografinë, trashëgiminë kulturore dhe antropologjinë e ushqimit, me fokus në identitetin kulturor dhe zhvillimet moderne të shoqërisë shqiptare.

Organizatorët theksojnë se konferenca synon të promovojë kërkimin shkencor dhe të krijojë hapësirë për shkëmbim akademik mbi gjuhën, kulturën dhe historinë shqiptare.

Continue Reading

Lajmet

Java e Muzeve 2026 shënohet me hyrje falas dhe aktivitete në të gjithë Shqipërinë

Published

on

Komuniteti i muzeve në mbarë botën shënon sot Ditën Ndërkombëtare të Muzeve, një datë që i kushtohet rolit të institucioneve muzeore në edukim, kulturë dhe zhvillim shoqëror.

Në Shqipëri, në kuadër të kësaj jave, hyrja në muze do të jetë falas më 18 maj, në Ditën Ndërkombëtare të Muzeve, si edhe më 21 maj, në Ditën Botërore për Diversitetin Kulturor për Dialog dhe Zhvillim.

Gjatë gjithë javës nga 18 deri më 24 maj, muzetë, parqet arkeologjike dhe hapësirat e trashëgimisë kulturore në mbarë vendin do të organizojnë një program të gjerë aktivitetesh, përfshirë ekspozita, guida, performanca artistike dhe aktivitete edukative që synojnë afrimin e publikut me historinë dhe identitetin kulturor.

Dita Ndërkombëtare e Muzeve u jep gjithashtu mundësi profesionistëve të muzeve të takohen me publikun dhe të ngrenë vetëdijen për sfidat me të cilat përballen këto institucione.

Këshilli Ndërkombëtar i Muzeve e ka themeluar këtë ditë në vitin 1977 me qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për rolin e muzeve në zhvillimin e shoqërisë dhe promovimin e kulturës në nivel global.

Continue Reading

Të kërkuara