Kulturë

A përkeqësohet gjumi i meshkujve me hënën e plotë?

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit?

Published

on

Gjumi i meshkujve mund të ndikohet negativisht nga cikli hënor, ndërsa ai i grave mbetet më i rregullt.

Hëna, e cila është studiuar prej kohësh për të kuptuar nëse ndikon në sjelljen tonë në ndonjë mënyrë, mund të shqetësojë vërtet gjumin, të paktën atë të burrave. Ky është përfundimi i një studimi të kryer nga Universiteti i Uppsala në Suedi, i cili konstaton, për herë të parë, se cikli hënor ndikon në gjumin e meshkujve më shumë sesa te gratë.

Nga hëna e re te hëna e plotë. “Ne regjistruam të dhëna të ndryshme gjatë gjumit të një nate të 492 grave dhe 360 ​​burrave, të moshës midis 22 dhe 80 vjeç, që jetonin në Uppsala, duke vënë në dukje se cilësia e mashkullit u përkeqësua gjatë netëve pas hënës së re deri në ditën e hënës së plotë, ndërsa ajo femrave ishte më e mirë”, shpjegon Christian Benedict, kreu i studimit dhe studiues në Departamentin e Neuroshkencës në Universitetin Uppsala.

“Në veçanti, burrat, por jo gratë, treguan më pak efikasitet të gjumit dhe ishin më pak në gjumë të thellë”, shton ai.

Pse cikli i Hënës duhet të ndikojë në cilësinë e gjumit? Një hipotezë e studiuesve suedezë lidhet me dritën më të madhe të diellit që sateliti ynë, në disa nga fazat e tij, reflekton drejt Tokës në orët në të cilat ne zakonisht shkojmë për të fjetur. Dhe nëse kjo shqetëson netët e meshkujve më shumë, kjo ndodh sepse truri i meshkujve mund të jetë më i ndjeshëm ndaj dritës së ambientit sesa femrat.

Rezultatet e rastësishme? Disa studime kanë hetuar lidhjen midis ciklit hënor dhe cilësisë së gjumit, por rezultatet janë gjithmonë konfliktuale. Disa raportojnë një korrelacion, të tjerët jo. “Në këto raste shkaqet mund të kenë qenë të ndryshme, për shembull që disa të dhëna ishin të rastësishme. Për më tepër, ne kemi marrë parasysh gjithashtu problemet kronike të pagjumësisë dhe ashpërsinë e apneas obstruktive të gjumit, e cila përfshin një ulje të sasisë ose cilësisë së gjumit”, thonë studiuesit.

“Fakti mbetet që edhe rezultatet e studimit tonë duhet të merren me kujdes, edhe nëse vëzhgimet tona kanë regjistruar një lidhje të gjumit mashkullor me ciklin hënor, ne ende nuk mund të themi me siguri se ai ekziston me të vërtetë një lidhje direkte” thekson Benedict.

Continue Reading

Lajmet

Ndahet nga jeta në moshën 86-vjeçare aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart

Published

on

By

Aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart, i shquar për rolet e tij ikonike si Kapiten Jean-Luc Picard në “Star Trek” dhe Profesor Charles Xavier në sagën “X-Men”, ka ndërruar jetë në moshën 86-vjeçare në shtëpinë e tij në Los Angeles. Njoftimi u bë i ditur përmes llogarisë së tij zyrtare në Instagram, ku u konfirmua se ai u ndaj nga jeta të mërkurën, më 28 tetor, pas një beteje të shkurtër me sëmundjen e Alzheimerit dhe demencën me trupat Lewy.

Në deklaratën zyrtare thuhet se Stewart u ndaj nga jeta i rrethuar nga bashkëshortja e tij, Sunny, si dhe familjarët e miqtë e ngushtë. Përveç karrierës së tij të bujshme në kinematografi dhe televizion, ai u vlerësua lart si një nga aktorët më të mëdhenj të skenës teatrale, fitues i dy çmimeve “Laurence Olivier” dhe një çmimi “Grammy”, ndërsa në vitin 2010 u dekorua me titullin “Kalorës” nga Mbretëresha Elizabeth II.

Karriera e tij e pasur përfshin dekada pune në teatër dhe film, ndërsa roli i tij i fundit i xhiruar do të shfaqet në filmin “Avengers: Doomsday”. Ndarja e tij nga jeta ka nxitur reagime të shumta dhe ngushëllime nga koleget, industria e artit dhe adhuruesit e tij në mbarë botën. /The Guardian/

 

Continue Reading

Lajmet

“SARA” e Burim Halitit garon në festivalin ndërkombëtar në Milano

Published

on

By

Filmi dokumentar “SARA”, me regji nga Burim Haliti, është përzgjedhur në konkurrencën zyrtare të edicionit të 44-t të Festivalit Ndërkombëtar “SPORT MOVIES & TV 2026”, i cili po mbahet nga 30 tetori deri më 2 nëntor në Milano të Italisë.

Ky festival, i organizuar nga Federata Ndërkombëtare e Kinemasë dhe Televizionit Sportiv (FICTS), është i vetmi në këtë kategori i njohur zyrtarisht nga Komiteti Olimpik Ndërkombëtar (KOK). Ngjarja shërben si grand-finalja e rrjetit global “World FICTS Challenge”, që përfshin 27 festivale në pesë kontinente.

Shfaqja e dokumentarit të Halitit do të bëhet më 30 tetor, në orën 12:30, në “Cinema Centrale – Sala 2” në Milano. Përzgjedhja e filmit u realizua me mbështetjen e Komitetit Olimpik të Kosovës, i cili mundësoi dërgimin e tij për shqyrtim para jurisë prestigjioze ndërkombëtare. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci viziton përgatitjet për festivalin “Akordet e Kosovës”

Published

on

Ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka vizituar sallën “1 Tetori” në Prishtinë, ku po zhvillohen përgatitjet për edicionin e katërt të Festivalit të Këngës “Akordet e Kosovës”, që organizohet nga Radio Televizioni i Kosovës (RTK).

Gjatë vizitës, ajo ka parë nga afër skenografinë e realizuar nga Vesë Kraja dhe punën e ekipit organizues, vetëm dy ditë para nisjes së festivalit.

“Me një pjesë të ekipit të festivalit ‘Akordet e Kosovës’, duke parë nga afër përgatitjet dhe punën e mrekullueshme që po bëhet për festivalin, i cili nis këtë të premte në sallën ‘1 Tetori’”, ka shkruar Bogujevci në Facebook.

Ajo është pritur nga drejtoresha e përgjithshme e RTK-së, Zana Spahiu, drejtoresha e festivalit, Arta Avdiu, u.d. kryeredaktorja e RTK-së, Venera Xhoxhaj, si dhe punonjës të tjerë të transmetuesit publik.

Festivali i këtij viti do të zgjasë tri net, duke sjellë interpretime muzikore dhe artistë mysafirë. Një hapësirë e veçantë do t’u kushtohet edhe talenteve të reja përmes Festivalit të Fëmijëve, që do të mbahet më 1 nëntor.

Rikthimi i emrit historik “Akordet e Kosovës” synon të nderojë artistët që ndër dekada kanë kontribuar në zhvillimin e muzikës shqipe.

Organizatorët kanë paralajmëruar tri mbrëmje muzikore në Prishtinë, me synimin që festivali të sjellë para publikut artistë të njohur dhe zëra të rinj.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

IKTK raporton rritje të të ardhurave dhe investimeve në trashëgiminë kulturore

Published

on

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) ka publikuar të dhënat për nëntëmujorët e parë të viteve 2024, 2025 dhe 2026, duke evidentuar rritje të të ardhurave, investimeve dhe projekteve të konservimit e kërkimit arkeologjik.

Sipas të dhënave të institutit, të ardhurat janë rritur me 93 për qind krahasuar me vitin 2025, ndërsa investimet në pasurinë kulturore kanë shënuar rritje prej 400 për qind.

Edhe projektet e konservimit, restaurimit dhe kërkimit arkeologjik kanë shënuar rritje të ndjeshme. Numri i tyre është rritur me 282 për qind krahasuar me vitin 2024 dhe me 133 për qind në raport me vitin 2025.

Gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026, janë identifikuar 21 site të reja arkeologjike në disa zona të Shqipërisë, përfshirë Shkodrën, Lezhën, Lushnjën, Fierin, Korçën, Ersekën, Pogradecin, Divjakën dhe Sarandën.

Të dhënat tregojnë gjithashtu rritje prej 279 për qind të monitorimeve arkeologjike krahasuar me vitin 2025.

Në kuadër të forcimit të kuadrit rregullator, numri i akteve nënligjore të miratuara ka arritur në tetë gjatë vitit 2026. Ndërkohë, aktmarrëveshjet për monitorimin arkeologjik janë rritur me 32 për qind krahasuar me vitin 2025 dhe me 164 për qind në raport me vitin 2024.

Sipas IKTK-së, këto të dhëna pasqyrojnë zgjerimin e veprimtarisë në fushën e mbrojtjes, konservimit dhe studimit të trashëgimisë kulturore./atsh/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara