Lajmet

​A mund të hyjë Rusia në luftë me Suedinë?

Hera e fundit që Rusia dhe Suedia ishin në luftë ishte në fillim të shekullit të 19-të, kur Rusia aneksoi Finlandën, atëherë një pjesë e Suedisë.

Published

on

Ndërsa Suedia po afrohet më shumë me NATO-n, zyrtarët e lartë në vend kanë ngritur gjithnjë e më shumë spektrin e një konflikti të mundshëm të armatosur me Rusinë.

“Shumë e kanë thënë para meje, por më lejoni ta them me forcën e zyrës sime: Mund të ketë një luftë në Suedi,” tha ministri i Mbrojtjes Civile Carl-Oskar Bohlin në një konferencë të fundit në Salen.

Ai vazhdoi të paralajmërojë se bota në tërësi po përballet me një kërcënim sigurie me rreziqe më të mëdha se në çdo kohë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

Ministri i Mbrojtjes Pal Jonson ka paralajmëruar gjithashtu se një sulm ndaj Suedisë, e cila nuk është përfshirë në një konflikt ushtarak që nga një luftë jetëshkurtër me Norvegjinë fqinje në 1814, nuk mund të përjashtohet.

Ai tha se bota është bërë më e rrezikshme se vetëm një vit më parë dhe situata aktuale kërkon “qartësi vizioni për të kuptuar se qëllimi i Rusisë mbetet çrrënjosja e një Ukrainë të lirë dhe krijimi i një Evrope në të cilën ‘mund të jetë e drejtë’, me tampon. shtetet dhe sferat e interesit”.

Hera e fundit që Rusia dhe Suedia ishin në luftë ishte në fillim të shekullit të 19-të, kur Rusia aneksoi Finlandën, atëherë një pjesë e Suedisë.

Suedezët gjithashtu luftuan kundër rusëve në mënyrë jozyrtare gjatë të ashtuquajturës Lufta e Dimrit 1939-1940 midis Bashkimit Sovjetik dhe Finlandës, kur një kontingjent i madh ushtarak suedez u dërgua si vullnetarë.

Suedia ka një histori të gjatë kur bëhet fjalë për përgatitjen për luftë me Rusinë, por kjo ndryshoi në vitet 1990 dhe 2000 kur besohej gjerësisht se nuk do të kishte më luftëra të mëdha në Evropë, sipas Pavel Felgenhauer, një analist ushtarak me bazë në Moskë dhe kolumnist.

Në vitet 1950 dhe 1960, vendi nordik zhvilloi një ushtri të madhe dhe armët e veta bërthamore, por vendosi të heqë qafe armët bërthamore si pjesë e politikës së tyre të mos-angazhimit.

Sot, ushtria suedeze është shumë më e vogël, me sistemin e rekrutimit të fiksuar në fund të viteve 2000.

Përpara se të fitonte statusin neutral, Suedia në thelb ishte gjithmonë “përgatitur për luftë me Rusinë”, sipas Felgenhauer.

“Kjo është ajo që ata kanë bërë gjatë Luftës së Ftohtë, para Luftës së Ftohtë, gjatë shekullit të 19-të. Ata e kanë parë gjithmonë Rusinë si një armik”, tha ai për Anadolu.

Ka një histori të gjatë midis Suedisë dhe Rusisë për të luftuar luftëra të pafundme më shumë se dy shekuj më parë, dhe kjo “me shumë gjasa shpjegon pse suedezët janë kaq të shqetësuar”, shtoi ai.

Gunilla Herolf, studiuese e lartë në Institutin suedez të Çështjeve Ndërkombëtare, beson se nuk ka asnjë arsye për panik të menjëhershëm.

Suedia po shtyn t’i bashkohet NATO-s, pasi ka aplikuar për anëtarësim në maj 2022 së bashku me Finlandën, vetëm disa muaj pasi Rusia filloi luftën e saj kundër Ukrainës.

Finlanda, e cila ndan një kufi prej 1.340 kilometrash me Rusinë, u bë anëtare e NATO-s në prill të vitit të kaluar, ndërsa oferta e Suedisë ende ka nevojë për ratifikimin nga vendet anëtare, Turqia dhe Hungaria.

Me Suedinë në rrugën e saj për t’u bashkuar me aleancën dhe të gjitha kombet e tjera skandinave tashmë në të, vendi është “i sigurt kundër sulmeve ushtarake në të ardhmen e afërt, por ne nuk e dimë se si do të zhvillohen gjërat,” tha Herolf për Anadolu.

Moska, megjithatë, ka një aftësi “të shkatërrojë vendin nga puna fare, nëse ata vërtet duan”, duke nisur sulme kibernetike dhe operacione sabotuese, por “ne nuk jemi qëllimi kryesor për Rusinë”, shtoi ajo.

Sipas saj, fokusi i Rusisë tani është të pushtojë dhe mposht Ukrainën, dhe më pas të ketë kontroll mbi Moldavinë dhe Gjeorgjinë.

Moska është e vendosur të kontrollojë këto vende në të ardhmen e afërt për t’i parandaluar ato të bëhen anëtarë të NATO-s dhe BE-së, shpjegoi Herolf.

Përfundimisht, Rusia do të kërkojë të zgjerojë luftën, por aktualisht ne nuk e dimë se sa larg shkon ambicia e saj, pasi gjithçka varet nga mënyra se si do të shkojnë gjërat në Ukrainë, tha ajo.

Një gjë e sigurt është se lufta do të përhapet në Moldavi dhe Gjeorgji, veçanërisht nëse Moska nuk arrin t’i kontrollojë këto kombe pa mjete ushtarake, sipas Herolf.

Moska nuk do ta sulmojë Suedinë ushtarakisht siç janë gjërat, por kur bëhet fjalë për Finlandën, ekziston një mundësi më realiste për një përplasje, kryesisht për shkak se ajo ka kufi të gjatë me Rusinë, sipas Felgenhauer.

Ai beson se ka një shans për përplasje kufitare midis Rusisë dhe Finlandës që më pas mund të përshkallëzohet në diçka serioze.

Ai më tej argumentoi se mundësia e përshkallëzimit ekzistonte që nga fillimi i luftës në Ukrainë dhe Kremlini tani është i pozicionuar për të arritur në Moldavi dhe Gjeorgji.

Rusia, megjithatë, ka probleme serioze me pajisjet dhe pajisjet moderne në përgjithësi, të cilat mund të pakësojnë shtytjen e saj për të zgjeruar luftën, tha ai.

“Unë nuk besoj se dikush në Moskë ka ndonjë oreks për të filluar, pas Ukrainës, për të shkuar më tej në Evropë,” shpjegoi Felgenhauer.

Megjithatë, një konflikt i një lloji mbi Detin e Zi ose Detin Baltik në thelb mund të çojë në një përshkallëzim, tha ai.

Sipas tij, as Perëndimi dhe as Rusia nuk duan përshkallëzim të mëtejshëm dhe do të përpiqen ta shmangin këtë skenar për momentin.

Në fund të fundit, ekziston mundësia e përshkallëzimit të konfliktit ukrainas, megjithatë, duket se vija e frontit është e qëndrueshme tani, tha ai.

Kjo, megjithatë, “nuk do të thotë se do të vazhdojë të jetë në bllokim pafundësisht,” tha Felgenhauer.

Ekziston gjithashtu një mundësi e përshkallëzimit në Lindjen e Mesme dhe më gjerë nëse lufta e Izraelit në Gaza nuk frenohet, tha Felgenhauer.

Nëse lejohet të përhapet, lufta izraelite në Gaza mund të përshkallëzohet shumë seriozisht, duke tërhequr shumë vende rajonale dhe fuqi të jashtme si SHBA, Britania e Madhe dhe Australia, tha ai.

Në të gjitha këto konflikte, ka fuqi bërthamore që janë të përfshira, kështu që ekziston mundësia jo vetëm e një përshkallëzimi, por edhe një përshkallëzimi bërthamor, paralajmëroi ai.

“Shpresojmë që kjo të mos ndodhë. Por është ende e mundur dhe shumë e rrezikshme”, tha analisti.

Për mundësinë e Luftës së Tretë Botërore, ai tha se nuk ka gjasa për momentin pasi kjo do të përfshijë SHBA-në dhe Rusinë që të luftojnë njëra-tjetrën, së bashku me aleatët, ose ndoshta edhe Kinën që të bashkohet.

Konfliktet në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë janë rajonale tani, por luftërat rajonale gjithmonë mund të përshkallëzohen në një luftë botërore, paralajmëroi ai.

Lajmet

Rama: Shtëpia në “Rrugën A” është ndërtuar pa leje dhe në pronë komunale

Published

on

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka reaguar lidhur me çështjen e shtëpisë në Rrugën A, duke sqaruar se ajo është ndërtuar pa leje dhe ndodhet në pronë komunale.

Rama ka bërë të ditur se familjet që kanë banuar në këtë shtëpi janë evakuuar para dy vitesh, për shkak të punimeve në “Rrugën A” dhe rrezikut nga rrëshqitja e dheut.

Sipas tij, pavarësisht se shtëpia është ndërtuar pa leje në pronë komunale, Komuna e Prishtinës ka paguar dhe vazhdon të paguajë shpenzimet e qirasë për familjet e evakuuara.

“Kryeqyteti ka paguar dhe vazhdon të paguajë shpenzimet e qirasë për familjet e evakuuara”, ka deklaruar Rama.

Ai u ka bërë thirrje personave që të mos hyjnë në këtë zonë, duke theksuar se ajo mbetet e rrezikshme për shkak të punimeve dhe mund të paraqesë rrezik për jetën e tyre dhe të ekipeve në terren.

Rama ka theksuar se prona komunale duhet të respektohet dhe të mbrohet sipas ligjit, njësoj si çdo pronë tjetër.

“Prona është e shenjtë. E tillë është edhe kjo pronë, pronë komunale, në pronësi të Komunës dhe si e tillë meriton të njëjtin respekt dhe mbrojtje sipas ligjit”, ka thënë Rama. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nuk deklaroi mbi 10 mijë euro, Dogana i konfiskon 25% të mjeteve monetare

Published

on

Dogana e Kosovës ka konfiskuar 25 për qind të mjeteve monetare të padeklaruara, të zbuluara gjatë një kontrolli rutinor në Pikën e Kalimit Kufitar Vërmicë.

Sipas njoftimit të Doganës, zyrtarët doganorë kanë ndaluar për kontroll një automjet me targa vendore në hyrje të Republikës së Kosovës, pasi drejtuesi i tij kishte hyrë në pikën kufitare me shpejtësi të lartë, duke ngjallur dyshime.

Gjatë intervistimit fillestar, drejtuesi kishte deklaruar se nuk posedonte mallra apo mjete monetare që i nënshtroheshin deklarimit. Megjithatë, pas një kontrolli të detajuar, zyrtarët doganorë kanë gjetur mjete monetare që tejkalonin kufirin ligjor prej 10 mijë eurosh dhe nuk ishin deklaruar pranë autoriteteve.

Në përputhje me legjislacionin në fuqi për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit, Dogana ka ndërmarrë masat ligjore, duke konfiskuar 25 për qind të shumës së padeklaruar, ndërsa për pjesën tjetër është kërkuar dokumentacion që dëshmon origjinën e ligjshme të mjeteve.

Sipas Doganës, rasti është proceduar sipas kompetencave ligjore dhe procedurat do të vazhdojnë deri në përfundimin e shqyrtimit administrativ dhe ligjor.

Dogana e Kosovës rikujton se çdo person që hyn ose del nga Republika e Kosovës me 10 mijë euro ose më shumë, në para të gatshme ose mjete të tjera monetare të bartshme, është i obliguar t’i deklarojë ato pranë autoriteteve doganore. Mosdeklarimi përbën shkelje të ligjit dhe mund të sjellë konfiskim të pjesshëm të mjeteve, si dhe procedura të mëtejshme për verifikimin e origjinës së tyre./A.K/

Continue Reading

Lajmet

FSK angazhohet për shuarjen e zjarrit në deponinë e mbeturinave në Sverkë të Pejës

Published

on

Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) ka njoftuar se është angazhuar në ndërhyrjen për shuarjen e zjarrit me përmasa të mëdha që ka përfshirë deponinë e mbeturinave në fshatin Sverkë të Komunës së Pejës.

Sipas njoftimit, pas kërkesës së pranuar nga Qendra e Situatave e Sekretariatit të Këshillit të Sigurisë së Kosovës, Qendra Operative e FSK-së ka bërë menjëherë vlerësimin e rrezikut dhe të kapaciteteve reaguese.

Me urdhër të Komandantit të FSK-së, gjenerallejtënant Bashkim Jashari, janë mobilizuar njësitë e specializuara të Gardës Kombëtare, të cilat kanë nisur operacionin në terren me qëllim izolimin e vatrës së zjarrit, parandalimin e ndotjes toksike të mjedisit dhe shmangien e pasojave për shëndetin e qytetarëve.

FSK ka bërë të ditur se njësitë e saj po veprojnë në koordinim me autoritetet qendrore dhe lokale, shërbimet emergjente dhe banorët e zonës, me synimin që situata të vihet sa më shpejt nën kontroll.

Në fund, Forca e Sigurisë së Kosovës ka ritheksuar përkushtimin e saj për t’u shërbyer qytetarëve në përputhje me detyrat dhe misionin kushtetues./A.K/

Continue Reading

Lajmet

REL: BE-ja kërkon pezullimin e rrënimit të shtëpive buzë Ujmanit

Published

on

By

Zyra e Bashkimit Evropian ka kërkuar që të ndërpritet rrënimi i shtëpive buzë Liqenit të Ujmanit, teksa shprehu keqardhje për aksionin e një dite më parë të ndërmarrë nga autoritetet e Kosovës.

Sipas BE-së, me rrënimin e shtëpive në Ujman nuk u respektuan “procedurat e rregullta ligjore”.

Blloku evropian tha se aksioni i së martës i autoriteteve të Kosovës u ndërmor në kohën kur banorët kishin nisur procedura gjyqësore brenda afatit 15-ditor, të përcaktuar në njoftimet e ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenc”.

“BE-ja është e shqetësuar për mungesën e respektimit të procedurës së rregullt ligjore në këtë dhe në disa raste të tjera të kohëve të fundit në veri të Kosovës që nga shkurti i këtij viti”, thuhet në reagim.

Ndërmarrja Publike Hidroekonomike “Ibër-Lepenc” tha se 11 shtëpitë e rrënuara ndodheshin ilegalisht në pronën e saj.

Kryeshefi i kësaj ndërmarrjeje, Faruk Mujka, tha se pronarëve u ishte kërkuar më 3 korrik që t’i lironin shtëpitë, por pas moszbatimit të kërkesës, Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, nisën zbatimin e vendimit për rrënimin e tyre më 21 korrik.

Ndërkaq, BE-ja kërkoi që të ndërpriten menjëherë të gjitha rrënimet, largimet e detyruara apo marrjet në posedim të pronave, derisa të adresohen shqetësimet lidhur “me procedurën e rregullt ligjore”, duke kërkuar që autoritetet të bashkëpunojnë me banorët dhe komunat e prekura dhe të gjejnë zgjidhje ligjore.

“Masat e pakthyeshme të zbatimit në kontekstin e procedurave në zhvillim dhe pretendimeve të kontestuara pronësore ngrenë shqetësime serioze për sundimin e ligjit”, tha BE-ja, duke shtuar se pret nga Kosova që në përputhje me rrugën evropiane, të adresojë këto shqetësime me urgjencë dhe “veprime të ngjashme të mos përsëriten”.

Ndërkaq, Ambasada gjermane në Prishtinë tha se ndan shqetësimet e shprehura nga BE-ja.

“Jemi thellësisht të shqetësuar lidhur me rrëzimin e shtëpive në Ujman”, tha Ambasada gjermane, duke kërkuar që të ketë procese të rregullta ligjore.

“Ne bëjmë thirrje që veprime të tilla të ndalen menjëherë dhe bëjmë thirrje për transparencë dhe zgjidhje të ligjshme”.

Branimir Mihajlloviq, banor i Mitrovicës së Veriut dhe pronar i një shtëpie në Ujman, i tha Radios Evropa e Lirë se vitin e kaluar kishte paraqitur kërkesë për legalizimin e pronës në sistemin e Kosovës dhe ishte i gatshëm të paguante qiranë ndaj institucioneve të Kosovës.

“Unë i kam të gjitha dokumentet. Papritur si pronar u paraqit ‘Ibër-Lepenci’. Ne nuk ndodhemi fare në brezin ujor. Edhe nëse do të ishim, do të paguaja qira dhe tatime. Kam paguar edhe energjinë elektrike. Sipas ligjit, toka mund të jepet me qira dhe pikërisht këtë kemi kërkuar”, tha Mihajlloviq më 21 korrik.

Rrënohen shtëpi buzë Liqenit të Ujmanit

Ai tregoi se, së bashku me pronarët e tjerë të shtëpive, kryesisht serbë nga veriu i Kosovës, kanë paraqitur ankesë tek Avokati i Popullit dhe në Gjykatën Themelore në Mitrovicë.

“S’është mbajtur asnjë seancë. Kërkuam pezullim të përkohshëm të rrënimit, por ende nuk ka vendim”, deklaroi ai.

Liqeni i Ujmanit ndodhet në komunën e Zubin Potokut, në veriun e Kosovës, të banuar me shumicë serbe. Ai konsiderohet infrastrukturë strategjike për Kosovën, pasi shërben për furnizimin me ujë, prodhimin e energjisë elektrike dhe ujitjen.

Ndryshe, që nga viti 2024, autoritetet në Kosovë kanë nisur mbylljen e institucioneve serbe, duke i cilësuar ato si paralele dhe të paligjshme. Veprimet e Qeverisë së Kosovës në veri shpesh janë përballur me kritika nga faktori ndërkombëtar.  /REL/

Continue Reading

Të kërkuara