Lajmet

A ka ndikuar COVID-19 në shfaqjen e diabetit tek ju? Çfarë tregojnë studimet e fundit

Sipas studimit, rreth 3-5 % e rasteve të diabetit mund t’i atribuohen COVID-19.

Published

on

Një studim i ri i me më shumë se 600,000 pjesëmarrës amerikanë, e lidhi COVID-19 me një rrezik më të lartë për shfaqjen e të diabetit në shumë se 30 ditë pas diagnozës.

Sipas kërkimit të cilit AgroWeb.org i referohet, rreth 3-5 % e rasteve të diabetit mund t’i atribuohen COVID-19.

Këto gjetje sugjerojnë që organizatat e kujdesit shëndetësor dhe profesionistët mjekësorë duhet të jenë të ndërgjegjshëm për pasojat e mundshme afatgjata të virusit.

Duke pasur parasysh këto gjetje, studiuesit thonë se për individët e shëruar nga COVID-19 mund të jetë me rëndësi monitorimi për vlerësuar rrezikun e zhvillimit të diabetit.

E kjo veçanërisht tek ata që ishin sëmurë rëndë gjatë fazës akute të infeksionit, pasi zbulimi dhe trajtimi i hershëm mund të jenë kritike në menaxhimin e diabetit.

Çfarë thonë studimet e mëparshme për këtë lidhje?

Disa studime të kryera në 2022, zbuluan po ashtu se njerëzit që i mbijetuan COVID-19 kishin një rrezik 40% më të lartë për zhvillimin e diabetit.

Megjithatë studime të tjera pretendojnë t’i hedhin poshtë këto gjete. Sipas tyre shumë njerëz që kaluan COVID-19 dhe patën më pas një diagnozë të diabetit, kishte të ngjarë ta kishin pasur më parë këtë gjendje dhe të mos ishin të vetëdijshëm.

Dhe për shkak se shumë studime të mëparshme që pretendonin një lidhje midis Covid-19 dhe diabetit, janë kryer në grupe të vogla ose specifike, gjetjet mund të mos përfaqësojnë popullatën e përgjithshme.

Megjithatë studimet e fundit pohojnë se COVID-19 lidhet me rrezik më të lartë të diabetit pas infeksionit. Studiuesit shqyrtuan gjithashtu pjesëmarrësit në studim për të parë statusin e vaksinimit dhe lidhja midis COVID-19 dhe diabetit u gjet vetëm midis pjesëmarrësve të pavaksinuar.

Si mundet COVID të rrisë mundësinë për diabet të tipit 2?

Përse kjo mund të ndodhë nuk është ende plotësisht e qartë. Disa studime kanë sugjeruar që SARS-CoV-2 mund të infektojë qelizat që prodhojnë insulinë në pankreas, duke çuar në ndryshimin e funksionit të tyre dhe prodhimin e insulinës.

Gjithashtu mendohet se inflamacioni kronik i shkallës së ulët, i zakonshëm tek njerëzit me obezitet, mosfunksionimi autonom, përgjigjia imune e hiperaktivizuar, mund të luajë gjithashtu një rol.

Megjithëse ky studim është më i madh dhe më rigoroz se disa studime të mëparshme, duhet të duhen ende më shumë kërkime për të vërtetuar këtë lidhje.

Rehabilitimi, mënyra e të ushqyerit dhe aktiviteti fizik, mund të luajnë një rol të madh dhe madje mund të ndihmojë në mposhtjen e diabetit të tipit 2 në shumë individë që diagnostikohen pasi kanë pasur COVID-19. /AgroWeb.org

Lajmet

Prof. Blerim Canaj në “Inside Politics with Anisa”: Demokracia në Kosovë mes formalitetit, liderëve të fortë dhe rolit të mediave

Published

on

By

Në podcastin “Inside Politics with Anisa I”, i ftuar ishte profesori i shkencave politike në UBT, Blerim Canaj, i cili foli për gjendjen e demokracisë në Kosovë dhe në rajon, duke ngritur dilema mbi mënyrën se si ajo funksionon në praktikë.

Canaj tha se nëse demokracia shihet nga këndvështrimi historik që nga Greqia antike, atëherë shqetësimet e filozofëve si Platoni dhe Aristoteli mund të jenë ende relevante edhe sot. Sipas tij, shpesh krijohet përshtypja se sot jetojmë në një demokraci formale.

“Kam përshtypjen se ne sot jetojmë në një demokraci formale. Kemi zgjedhje, dhe në Kosovë ato madje janë për t’u lavdëruar krahas rajonit, por demokracia nuk nënkupton vetëm votimin,” u shpreh ai.

Sipas Canajt, demokracia nuk kufizohet vetëm te votimi, por përfshin edhe funksionimin e shoqërisë civile dhe mediave. Ai theksoi se në realitetin ballkanik, rol të madh shpesh luan edhe fuqia financiare dhe mënyra se si ajo ndikon në proceset politike.

Në Ballkan shpesh rol të madh luan kush i ka paratë. Fatkeqësisht, në periudhën e zgjedhjeve shpesh shohim sulme ndaj mediave dhe përdorim të buxhetit të shtetit, gjë që e dëmton zgjedhjen e lirë dhe të barabartë,” tha ai.

Ai shtoi se në shumë raste kjo krijon avantazh për ata që kanë më shumë burime financiare dhe e deformon garën demokratike.

Duke folur për fenomenin e “liderëve të fortë”, profesori Canaj u shpreh se në shoqërinë tonë ende nuk mbizotërojnë partitë programore, por kulti i liderit. Sipas tij, kjo ka ndikuar që vëmendja të largohet nga programet politike dhe të fokusohet te individi.

“Nuk fokusohemi te programet politike, por te kulti i liderit. Dhe nga kjo shpesh prodhohen edhe deputetë që nuk janë të përgatitur sa duhet,” u shpreh ai.

Ai theksoi se kjo qasje ka sjellë edhe largimin e njerëzve profesionalë nga politika, pasi shpesh përballja me kandidatë më pak të përgatitur krijon frustrim. Sipas tij, kjo ka ndikuar në forcimin e kultit të liderit dhe në krijimin e një dinamike ku lideri shihet si figurë qendrore, pothuajse “si baba”, ndërsa mbështetësit ndihen pjesë e një strukture familjare politike.

Në pjesën për mediat, Canaj tha se ato kanë rol thelbësor në funksionimin e demokracisë dhe në informimin e qytetarëve. Ai i konsideroi mediat si një lloj “qeverie në vete”, për shkak të ndikimit që kanë në shoqëri dhe në politikë.

“Po të mos ishin mediat, njerëzit nuk do t’i dinin të mirat dhe të këqijat e një vendi. Unë mediat i shoh si një qeveri në vete,” u shpreh ai.

Sipas tij, një shoqëri që i sulmon mediat rrezikon të rrëshqasë drejt tendencave autokratike, ndërsa theksoi se pa media të lira dhe funksionale nuk mund të flitet për demokraci të mirëfilltë, pavarësisht sfidave dhe problemeve që mund të ekzistojnë brenda vetë mediave.

Continue Reading

lajme

Eksperti norvegjez Anders Johan Almas ligjëroi në UBT mbi ndërtimin e qëndrueshëm dhe adaptimin klimatik

Published

on

By

Fakulteti i Menaxhimit të Patundshmërive dhe Infrastrukturës në UBT vazhdon të sjellë ekspertë ndërkombëtarë që u ofrojnë studentëve njohuri dhe përvoja nga praktikat më të avancuara globale.

Në këtë kuadër, studentët patën mundësinë të ndjekin një ligjëratë të veçantë nga Assoc. Prof. Dr. Anders Johan Almas nga Western Norway University of Applied Sciences (HVL), e organizuar në kuadër të lëndës “Arkitektura e Qëndrueshme”, të udhëhequr nga Prof. Dr. Visar Hoxha.

Gjatë ligjëratës me temën “Building Envelopes and Climate Adaptation”, Dr. Almas trajtoi rëndësinë e projektimit të mbështjellësve të ndërtesave dhe rolin e tyre në rritjen e efikasitetit energjetik, qëndrueshmërisë dhe rezistencës ndaj kushteve klimatike në ndryshim. Përmes shembujve konkretë dhe praktikave të aplikuara në vende të ndryshme, studentët u njohën me qasjet moderne që po transformojnë industrinë globale të ndërtimit.

Me më shumë se 20 vite përvojë në industri, kërkim shkencor dhe akademi, Dr. Almas ka kontribuar në fusha të ndryshme si menaxhimi i ndërtesave, projektimi, konsulenca, ndërtimi dhe hulumtimi shkencor. Përvoja e tij përfshin institucione dhe kompani prestigjioze si NTNU, SINTEF, Multiconsult, Veidekke, Vestlandsforsking dhe HVL, duke sjellë një perspektivë të gjerë mbi zhvillimet më të fundit në ndërtimin e qëndrueshëm.

Për studentët e Fakultetit të Menaxhimit të Patundshmërive dhe Infrastrukturës, kjo ligjëratë përfaqësoi një mundësi të vlefshme për të kuptuar nga afër sfidat reale të sektorit dhe mënyrën se si njohuritë akademike zbatohen në praktikë. Diskutimet e zhvilluara gjatë aktivitetit i ndihmuan studentët të krijojnë një pasqyrë më të qartë mbi rolin e profesionistëve të ardhshëm në projektimin dhe menaxhimin e ndërtesave të qëndrueshme.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Studentët e Juridikut në UBT zhvillojnë vizitë studimore në Gjykatën Komerciale, duke përfituar përvojë praktike nga proceset gjyqësore

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm të Fakultetit Juridik në UBT për të kombinuar mësimin teorik me përvojën praktike, studentët e lëndës “Procedura Civile e Avancuar”, të udhëhequr nga Prof. Egzona Osmanaj, realizuan një vizitë studimore në Gjykatën Komerciale të Kosovës.

Gjatë vizitës, studentët u pritën nga Kryetari i Gjykatës Komerciale, Mahir Tutuli, i cili i njoftoi me organizimin, kompetencat dhe funksionimin e kësaj gjykate, si dhe me rëndësinë e saj në trajtimin e çështjeve që lidhen me biznesin, investimet dhe marrëdhëniet tregtare.

Një nga momentet më të rëndësishme të vizitës ishte mundësia që studentët të ndjekin nga afër një seancë gjyqësore, duke vëzhguar në praktikë zbatimin e procedurave civile dhe mënyrën e zhvillimit të proceseve gjyqësore. Kjo përvojë u mundësoi atyre të lidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me realitetin e sistemit gjyqësor dhe praktikën profesionale.

Vizitat studimore të këtij lloji përbëjnë një pjesë të rëndësishme të metodologjisë së mësimdhënies në Fakultetin Juridik të UBT-së, duke u ofruar studentëve mundësi të drejtpërdrejta për të njohur institucionet e drejtësisë, proceset ligjore dhe sfidat e profesionit juridik.

Continue Reading

Vendi

Arrestohet zyrtari i Kllokotit për keqpërdorim detyre, dëm rreth 39 mijë euro

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Gjilan ka ndaluar një person të dyshuar për keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar, pas dyshimeve se ka dëmtuar buxhetin e shtetit.

Sipas hetimeve, S.S., i punësuar në Komunën e Kllokotit si zyrtar për kulturë, rini dhe sport, si dhe menaxher i bibliotekës, dyshohet se nga viti 2019 deri në mars të vitit 2026 ka përfituar paga mujore pa u paraqitur fare në vendin e punës dhe pa ushtruar detyrat e tij zyrtare.

Prokuroria thotë se i dyshuari, “me dashje ka keqpërdorur detyrën e tij zyrtare duke mos i përmbushur obligimet e punës”, duke shkaktuar dëm në buxhetin e Republikës së Kosovës në vlerë prej rreth 39 mijë euro. Rasti është zbuluar pas hetimeve dhe aplikimit të masave të veçanta hetimore nga prokuroria në bashkëpunim me njësitet përkatëse.

Nga Prokuroria është bërë e ditur se ndaj të dyshuarit janë duke u zhvilluar hetime të mëtejshme, ndërsa pritet që në afatet ligjore të kërkohet edhe masa e sigurisë në Gjykatën Themelore në Gjilan. “Do të ndërmerren të gjitha veprimet e nevojshme për zbardhjen e plotë të rastit,” thuhet në njoftim.

Continue Reading

Të kërkuara