Lajmet

A ka ende ndonjë shpresë për pavarësi në Katalonjë?

Pesë vjet më parë, më 1 tetor 2017, 92% e votuesve mbështetën ndarjen nga pjesa tjetër e Spanjës.

Published

on

Një ditë që shënon një disfatë historike mund të duket si një pikë e çuditshme për të shpallur ringjalljen e lëvizjes për pavarësi të Katalonjës.

Jo për aktivisten Imma Caboti.

Ajo beson se fakti që njerëzit ende po bëjnë fushatë për t’u ndarë nga pjesa tjetër e Spanjës tregon forcën e mbështetjes për pavarësinë.

Pesë vjet më parë, 92% e votuesve mbështetën ndarjen nga pjesa tjetër e Spanjës në një referendum të paligjshëm në Madrid. Por pasi parlamenti katalanas shpalli pavarësinë, qeveria spanjolle vendosi sundim të drejtpërdrejtë, shkarkoi udhëheqësit e saj dhe shpërndau parlamentin.

Sot, mbështetja për pavarësinë mbetet e fortë, sipas aktivistëve.

Duke valëvitur flamujt e tyre, dhjetëra mijëra katalanas marshuan nëpër Barcelonë për ditën e tyre kombëtare në shtator, e cila shënon rënien e qytetit ndaj një disfate ushtarake nga Spanja në 1714.

“Mbështetja publike për pavarësinë është masive”, thotë Caboti, anëtare e komitetit të Asamblesë Kombëtare të Katalonjës (ANC), një grup popullor i fushatës bazë.

Por optimizmi i saj është dëmtuar nga grindjet e brendshme mes partive pro-pavarësisë të Katalonjës, të cilat kanë një shumicë prej 51% në parlamentin rajonal.

Përçarjet e brendshme mbi strategjinë për t’u shkëputur nga Spanja — dialogu me Madridin ose veprime të njëanshme — po minojnë lëvizjen e pavarësisë, sipas Cabotit.

“Pikëpamja jonë është e qartë — ne kemi një shumicë votash. Qeveria jonë u zgjodh me një mandat për të zbatuar pavarësinë, gjë që nuk po ndodh”, tha Caboti për Euronews.

“Ndarjet e brendshme janë perfekte për spanjollët. Ne besojmë se Katalonja mund të arrijë pavarësinë vetëm në mënyrë të njëanshme”.

Pozicioni i linjës së ashpër të ANC – për të parë Kataloninë të rivendosë deklaratën e saj të pavarësisë deri në vitin 2024 – është tregues i ndarjes në politikën katalanase pas referendumit të vitit 2017.

Votimi fatkeq, i cili pa 92% të votuesve — ose dy milionë njerëz — që zgjodhën pavarësinë me një pjesëmarrje prej 43 për qind, ishte një “humbje e madhe” për lëvizjen katalanase, sipas Dr Andrew Dowling, historian hispanik në Universitetin Cardiff.

Dowling thotë se shumë katalanas ndihen të tjetërsuar nga Spanja pas reagimit të saj që përfshinte dhunën policore, arrestimet e politikanëve dhe spiunimin e aktivistëve.

“Çdo ngushëllim që Spanja mund të ofrojë tani ka të ngjarë të jetë shumë pak vonë për katalanasit që janë shkëputur psikologjikisht nga Spanja”, thotë Dowling.

“Edhe nëse 40 për qind e katalanasve mbështesin pavarësinë, është ende një problem i madh për Spanjën”.

Një sondazh i qeverisë në shtator tregoi se rreth 52% e katalanasve kundërshtojnë pavarësinë dhe 41% e mbështesin atë — një rënie nga 49% në 2017.

Megjithatë, Katalonja tani e gjen veten të ndarë nga — siç thotë Dowling — “një qeveri me dy kuaj që kalërojnë në drejtime të ndryshme”.

“Kishte një shkallë të drejtë uniteti që e mbajti lëvizjen e pavarur deri në referendum” shton ai.

Politika e ndarë e Katalonjës

Katalonja, shtëpia e 7.7 milionë banorëve në verilindje të Spanjës, qeveriset nga një koalicion i brishtë i partive pro-pavarësisë që janë përplasur për strategjinë e tyre për t’u shkëputur me Spanjën.

Presidenti rajonal Pere Aragones, kreu i ERC (E majta republikane e Katalonjës), ka preferuar dialogun me Madridin, gjë që ka zemëruar partnerin e koalicionit Junts (Së bashku për Kataloninë).

Javën e kaluar, koalicioni shmangu kolapsin pasi Pere Aragones shkarkoi nënpresidentin e tij Jordi Puignero, kreun e Junts, pa u konsultuar me anëtarët e tjerë të qeverisë.

Përplasja erdhi pasi Aragones njoftoi të martën se do të kërkonte leje nga kryeqyteti i Spanjës për të mbajtur një referendum; një kërkesë që Madridi e refuzoi menjëherë.

Identiteti ‘nën kërcënim’

Kërkimi i Katalonjës për pavarësi mund të gjurmohet ndër shekuj, por debatet aktuale përqendrohen në ekonominë dhe identitetin e saj.

Rajoni është financiarisht fitimprurës dhe kontribuon rreth 19 për qind të PBB-së së Spanjës – e dyta më e larta pas Madridit.

Ndërkohë, disa kanë frikë për gjuhën e Katalonjës, e cila flitet nga shumica e katalanasve dhe është parë të jetë sulmuar.

Në vitin 2021, gjykatat spanjolle ndezën zemërim duke vendosur që një e katërta orë mësimi në të gjitha shkollat ​​në Katalonjë duhet të jetë në spanjisht.

Spanja ka bërë disa përpjekje për të qetësuar Katalonjën që nga referendumi i dështuar.

Vitin e kaluar, qeveria urdhëroi faljen e pjesshme të 12 separatistëve katalanas të dënuar për rolet e tyre në referendumin e vitit 2017./UBTNews/

Continue Reading

Vendi

Sorensen prezanton planin e punës për normalizimin e raporteve Kosovë-Serbi gjatë takimeve në Bruksel

Published

on

By

Përfaqësuesi i Posaçëm i Bashkimit Evropian për Dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen, ka njoftuar përmes platformës “X” se gjatë kësaj jave ka zhvilluar takime të ndara dhe të detajuara në Bruksel me të dy kryenegociatorët, ku Kosova është përfaqësuar nga Agron Bajrami.

Gjatë këtyre diskutimeve, Sorensen ka paraqitur planin e punës mbi normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë, duke specifikuar hapat dhe angazhimet që priten gjatë muajve të ardhshëm.

Ky njoftim vë në pah përpjekjet e vazhdueshme të Bashkimit Evropian për të koordinuar agjendën e dialogut dhe për të siguruar progres në procesin e stabilizimit të raporteve mes dy vendeve në kuadër të kornizës së përcaktuar nga Brukseli, duke mbajtur takime të veçanta me përfaqësuesit e palëve për të shpjeguar në detaje ecurinë e planit të punës për periudhën vijuese.

Continue Reading

Aktualitet

Gjykata Supreme shfuqizon tarifën 3-euroshe për shoqëruesit e pacientëve në QKUK

Published

on

By

Gjykata Supreme e Kosovës ka shpallur të paligjshme tarifën prej 3 eurosh për personat shoqërues mbi 15 vjeç të pacientëve në QKUK, duke shfuqizuar pjesërisht Udhëzimin Administrativ nr. 03/2024 për bashkëpagesat në shërbimet shëndetësore. Ky vendim erdhi pas padisë së Institutit të Kosovës për Drejtësi kundër Ministrisë së Shëndetësisë, me të cilën kontestohej ligjshmëria e kësaj pagese ditore.

Pas shqyrtimit të provave, Gjykata vlerësoi se Ministria ka tejkaluar autorizimet e saj ligjore dhe ka zgjeruar në mënyrë të palejuar nocionin e bashkëpagesës, pasi ky detyrim mund të vendoset vetëm ndaj personave që janë përfitues të drejtpërdrejtë të shërbimeve shëndetësore.

Sipas aktgjykimit, tarifimi i shoqëruesve cenon të drejtën për qasje të barabartë në kujdesin shëndetësor dhe krijon obligime financiare pa bazë të qartë ligjore, duke pasur parasysh se prania e familjarëve është shpesh e domosdoshme për pacientët.

Edhe pse kjo tarifë nisi të zbatohej nga shkurti i këtij viti, Gjykata Supreme theksoi se aktet nënligjore duhet të jenë gjithmonë në përputhje me ligjin dhe nuk mund të krijojnë kategori të reja tarifimi të paparashikuara më parë.

Continue Reading

Vendi

Publikohen listat e kandidatëve, këta janë emrat që synojnë ulëset e Kuvendit

Published

on

By

Pas përmbylljes së afatit zyrtar për dorëzimin e listave në KQZ, subjektet kryesore politike në vend kanë zbuluar emrat e kandidatëve me të cilët do të kërkojnë votën e qytetarëve në zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit. Gara pritet të jetë e fortë, me ndryshime interesante në renditje dhe prurje të reja në listat zgjedhore.

Listës së Lëvizjes Vetëvendosje i prin kryeministri aktual, Albin Kurti. Në dhjetëshen e parë radhiten emrat kryesorë të partisë si Glauk Konjufca, Donika Gërvalla, Avni Dehari, Albulena Haxhiu dhe Xhelal Sveçla. Një detaj që ka rënë në sy është mungesa e Besnik Bislimit dhe Hysen Durmishit, me këtë të fundit që deklaroi se ishte vendim i tij personal. Ndërkohë, në listë është përfshirë Arton Konushevci, vëllai i heroit Ilir Konushevci, me numrin 15.

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) këtë herë garon me një listë ku bartëse është ish-presidentja Vjosa Osmani, e ndjekur nga kryetari i partisë, Lumir Abdixhiku. Pjesë e dhjetëshes janë edhe Kujtim Shala, Lutfi Haziri e Anton Quni. Megjithatë, befasi mbetet renditja e Avdullah Hotit dhe Hykmete Bajramit jashtë top-dhjetëshes, përkatësisht me numrat 11 dhe 12. Në listë është rikthyer edhe Ukë Rugova, djali i presidentit historik Ibrahim Rugova.

Partia Demokratike e Kosovës (PDK) ishte subjekti i fundit që e bëri publike listën e saj, së cilës i prin kandidati për kryeministër, Bedri Hamza. Pas tij renditen Uran Ismaili e Vlora Çitaku, ndërsa bie në sy ngjitja e Arian Tahirit në dhjetëshen e parë. Një emër që ka nxitur debate është ai i Nait Hasanit, i përfolur për dyshime rreth manipulimeve me vota në zgjedhjet e kaluara, gjë që ka nxitur edhe reagimin e kryetarit të Prizrenit, Shaqir Totaj, i cili u distancua nga ky propozim.

 

Te Aleanca për Ardhmëri të Kosovës, përgjegjësinë e bartësit të listës e ka marrë Ardian Gjini. Ndërkohë, lideri i partisë, Ramush Haradinaj, ka zgjedhur të garojë me numrin 11. Nga ana tjetër, partitë si AKR kanë njoftuar se nuk do të marrin pjesë fare në këto zgjedhje, ndërsa PSD-ja do të jetë e pranishme me një listë të shkurtër prej vetëm gjashtë kandidatësh.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova dhe Shqipëria prezantohen në Kanë me pavijon të përbashkët dhe premierën e filmit “Dua”

Published

on

Qendra Kinematografike e Kosovës ka njoftuar hapjen e Pavijonit të Kosovës në kuadër të Marché du Film, tregut zyrtar të Festivalit të Filmit në Kanë. Ky prezantim shënon vazhdimësinë e pjesëmarrjes së Kosovës në një nga ngjarjet më të rëndësishme të industrisë botërore të filmit.

Për të 15-in vit me radhë, Qendra Kinematografike e Kosovës dhe Qendra Kombëtare e Kinematografisë e Shqipërisë po prezantojnë së bashku kinematografinë shqiptare përmes pavijonit të përbashkët Kosovë-Shqipëri, me synim forcimin e bashkëpunimit dhe rritjen e dukshmërisë ndërkombëtare të produksioneve nga të dy vendet.

Ky edicion shënohet edhe me një moment të veçantë: premierën botërore të filmit “Dua”, i cili është përzgjedhur në programin prestigjioz Semaine de la Critique, ku garon për katër çmime kryesore. Përzgjedhja në këtë program konsiderohet një nga vlerësimet më të rëndësishme për filma të rinj në Kanë.

Pjesëmarrja e përbashkët dhe prezantimi i filmit “Dua” pritet të forcojnë më tej praninë e kinematografisë shqiptare në skenën ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Të kërkuara